VOV4.Êđê - Mrâo êgao,  mâo sa klei truh hla\m êlan klông kjham êdi ti kdriêk C|ư\ Pah, c\ar Gia Lai nga\ djiê 4 c\ô mnuih jing mnuih [uôn sang djuê [ia\ s’a\i. Klei năng lac\ anei kno\ng jing sa hla\m du\m klei bi dra\m êdeh êdâo ti alu\ wa\l anei kbia\ hriê mơ\ng klei phung hđeh, êdam êra hla\m kr^ng [uôn sang amâo hluê nga\ djo\ hdra\ bhia\n êlan klông nah gu\.

       Mrâo nga\ leh brua\ dơr anak pô jing Rơ Chom Lưng ( Kkiêng thu\n 1997) mrâo djiê kyua klei bi dra\m êdeh êdâo, Ksor Kra ti [uôn H’Mrong Yu\ 2, sa\ Ia Ka mse\ si mnuih lui] he\ mnga\t kyua ênguôt hn^ng h’ieng h’ưi kơ anak khua pô. ~u brei thâo: Lưng mb^t ho\ng 5 ]ô [^ng ga\p `u nao mnei ti drai êa hla\m sa\ ti djiêu anei. 5 ]ô di`u đ^ 2 boh êdeh ph’phu\t lehana\n jih jang amâo mâo pô đua đuôn mgang ko\ ôh. Ti ktuê êlan w^t, di`u mga\t êdeh pral nao kơ êlan dơ\ng pro\ng mrô 661 sna\n tla\ he\ hla\m sa boh êdeh p’phu\t êran t^ng nah dih. Knhal tui], klei bi dra\m ana\n nga\ kơ 4 ]ô hlo\ng djiê ti na\n mtam, 1 ]ô êka kjham. Kra la]:“ Tơ di`u đua đuôn mgang ko\, sna\n klei truh tơl anei sra\ng hdjul [ia\, na\ng ai 1 amâo dah 2 ]ô sra\ng êka, [ia\ kyua amâo mâo đua ôh đuôn sna\n djiê leh jih yơh. Kâo mta\ kơ anak bi đua đuôn mgang ko\, [ia\ `u amâo mâo c\ia\ng hmư\ ôh klei am^ ama mta\”.

      Kbưi ho\ng sang Ksor Kra du\m êtuh met, jing go\ sang Siu Yoah a\t dôk hla\m klei ama ]o\k hia kơ anak kyua klei bi dra\m êdeh êdâo. Siu Yoah a\t dôk ênguôt hn^ng leh ana\n pap h’ưi kơ anak êkei pô mrâo 18 thu\n djiê leh sui ho\ng anei mâo 5 mlan. Yoah ya\l dliê: Hla\m knhal jih thu\n dih, êjai dôk mdia\ng adei anak am^ neh `u ti êlan dơ\ng pro\ng 661, `u kpiê rua\, amâo mâo đua đuôn mgang ko\ ôh,  anak êkei `u Siu Đao tla\ dra\m he\ hla\m sa boh êdeh mdia\ng mnơ\ng, hlo\ng djiê tina\n mtam. Yoah la]:  “Anak kâo mrâo 18 thu\n, gra\p hruê hruê `u amâo mâo ]ia\ng đua đuôn mgang ko\ ôh. {uôn Yu\ 1, Yu\ 2 jing [uôn mâo klei bi dra\m êdeh êdâo lu êdi, [uh ayo\ng adei mka\n bi tla\ dra\m êdeh êdâo [ia\ `u a\t đ^ sna\n mơh. Mga\t êdeh êran pral, lo\ mna\m kpiê, tla\ dra\m hla\m êdeh mdia\ng mnơ\ng gơ\. Tơ `u mâo klei thâo sa\ng hluê nga\ djo\ klei bhia\n êđa\p ênang hla\m êlan klông sna\n mâo tơl mâo klei truh mse\ snei ôh”.

Đ^ êdeh p’phu\t amâo đua đuôn mgang ako\.

        {uôn H’Mrong Yu\ 1 leh ana\n {uôn H’mrong Yu\ 2 dôk ti djiêu êlan dơ\ng pro\ng mrâo 661. Kdrê] êlan anei mnga] ta], êlan dap ja\k. {ia\ t^ng  kno\ng  hla\m knhal jih thu\n 2013 truh kơ ara\ anei, kdrê] êlan anei mâo leh 7 klei bi dra\m êdeh êdâo. Hla\m ana\n, mâo 4 klei bi dra\m kjham kjhue# êdi. {uh mnuih [uôn sang hla\m [uôn, boh nik phung hđeh êdam êra amâo mâo hluê nga\ djo\ klei bhia\n êđa\p ênang hla\m êlan klông, amâo mâo đua đuôn mgang ko\ s^t đ^ êdeh, đa đa lo\  mâo du\m brua\ nga\ soh mse\ si bi mtio\, bi lio\, nga\ truh klei hu^ hyưt kơ klei êđa\p ênang kơ mnuih ga\n êrô hla\m êlan klông, Rơ Chom Thố, mnuih [uôn sang ti [uôn H’Mrong Yu\ 2 la]:“ Hđeh, êdam êra [uôn anei, mdei sang hra\ lu, mna\m kpiê sna\n đ^ êdeh bi mdia\ng 3, mdia\ng 4, bi mtio\ bi lio\. Pa\t ]ia\ng jih phung hđeh êdam êra hla\m [uôn anei amâo mâo thâo sa\ng ôh kơ klei bhia\n ja\k êđa\p hla\m êlan klông, mga\t êdeh leh mna\m kpiê. Boh nik hla\m mlam, dơ\ng mơ\ng 12 mmông mlam, di`u bi m[^n bi lông mtio\ êdeh ti êlan dơ\ng pro\ng. Kha\ phung kahan ksiêm mghaih msir lu leh mơh phung nga\ soh ho\ng klei bhia\n ja\k êđa\p hla\m êlan klông [ia\ mâo phung êdam êra lo\ bi kdơ\ng ho\ng phung knua\ druh nga\ brua\”.

      Kha\ gơ\ klei phung hđeh hla\k êdam êra nga\ soh ho\ng hdra\ bhia\n ja\k êđa\p êlan klông hla\k mâo lu ti du\m kr^ng [uôn sang ti ]ar GiaLai leh ana\n knơ\ng brua\ djo\ tuôm thâo leh mơh, [ia\ brua\ bi mkhư\ klei anei jing dleh dlan sna\k. Đại tá Nguyễn Văn Minh, Khua anôk brua\ kahan ksiêm kdriêk }ư\ Pah brei thâo: Gra\p thu\n ti alu\ wa\l kdriêk mâo du\m pluh bliư\ klei bi tla\ dra\m êdeh êdâo. Pô nga\ soh lu jing phung êdam êra mnuih [uôn sang djuê [ia\. Kha\ anôk brua\ djo\ tuôm hluê nga\ leh lu hdra\ msir hâo hưn mtô mblang, k`\a\m mđ^ h^n klei thâo sa\ng kơ hdra\ bhia\n ja\k êđa\p êlan klông mơ\ng êpul anei, [ia\ a\t ka\n mâo klei tu\ dưn lei. Đại tá Nguyễn Văn Minh la]:

 “ Hmei nao truh kơ gra\p boh [uôn, sna\n phung êkei, phung mniê, phung mduôn, phung hđeh hmư\ s’a^. {ia\ phung hđeh, êdam êra boh nik jing mnuih [uôn sang djuê [ia\ sna\n amâo dưi iêu m[^n di`u ôh. Hluê si klei t^ng yap, phung kha\ng nga\ soh ho\ng klei ja\k êđa\p hla\m êlan klông, lu jing phung êdam mnuih [uôn sang djuê [ia\. Di`u mna\m kpiê, đ^ êdeh bi mdia\ng 3, mdia\ng 4, mga\t êran pral… Hmei bi hgu\m leh ho\ng brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l, ho\ng mduôn [uôn, khua [uôn, ho\ng am^ ama di`u ]ia\ng ba yua du\m hdra\ msir iêu, êmuh, mjua\t mgô, mtô la]… S^t hmei nga\ ktang sna\n kno\ng mdei ma\ mmông ana\n đui], leh tina\n a\t lo\ w^t sna\n mơh”.

       Ti du\m kr^ng [uôn sang hla\m ]ar GiaLai, klei thâo sa\ng hla\m brua\ hluê nga\ djo\ hdra\ bhia\n êđa\p ênang êlan klông s^t mga\t êdeh êdâo êran hla\m êlan klông mơ\ng mnuih [uôn sang adôk k[ah êdu. S^t amâo mâo [uh ôh êpul ksiêm dla\ng djo\ tuôm, lu phung hđeh, êdam êra  kha\ng bi mtio\ bi lio\, bi lông mtio\ êdeh, nga\ hu^ hyưt kơ klei êđa\p ênang kơ mnuih mka\n ga\n êrô hla\m êlan klông. Msir mkra, mtô la], [ư\ mgô jing klei ]ia\ng êdi, [ia\ yuôm bha\n h^n ana\n jing mâo du\m hdra\ msir mtô mblang mâo klei tu\ h^n ]ia\ng mđ^ klei thâo sa\ng kơ mnuih [uôn sang s^t găn êrô êbat hla\m êlan klông, sna\n kơh dưi bi mhro\ du\m klei djiê bo\ ho\ng nguôt hn^ng pap m`ai anei.

Đ^ êdeh p’phu\t amâo đua đuôn mgang ako\.

                                                                                                          BTV: H’Nga.