VOV4.Êđê - Kha\ ênoh hrui blei êa hnuê hla\k đ^ tru\n mơ\ng 46 – 50 êbâo pra\k/kg, đ^ êdi mơ\ng êlâo truh kơ ara\ anei, [ia\ thu\n 2014 - 2015 kla\ s^t jing thu\n ênguôt êdi mơ\ng mnuih [uôn sang rông hnuê ti Gialai.

     Nguyễn Văn Minh, ti alu\ Thống Nhất, [uôn pro\ng Pleiku brei thâo: Dơ\ng jih yan hrui ma\, [ia\ 500 êpul hnuê mơ\ng go\ sang `u kno\ng mâo ma\ êbeh du\m pluh ton êa hnuê, [ia\ êdi hla\m wang 4 thu\n ho\ng anei. Hluê si Minh, thu\n 2014, dhul k’ua\ ms^n mklo\ mâo djo\ ho\ng wưng kphê dôk ]uh blang mnga nga\ êbeh 30% ênoh hnuê mơ\ng go\ sang `u djiê. Wa\t kơ ênoh hnuê leh ana\n klei suaih pral mơ\ng êpul hnuê tru\n hro\ s’a^, kyua ana\n truh hla\m yan mnga ana k’su, hnơ\ng mâo êa hnuê a\t tru\n hro\ mơh. Kha\ ênoh c\h^ êa hnuê hla\k đ^ yuôm êdi mơ\ng êlâo truh kơ ara\ anei, [ia\ truh knhal jih yan kơh go\ sang `u mâo hrui w^t dja\p pra\k bi liê. Minh la]:

“ Kyua ênoh ]h^ đ^ he\ [ơ [ia\, ma\ pra\k mâo hrui w^t t^ng tla he\ pra\k bi liê sna\n gơ\ ka\n lui] pra\k leh mơh. Dhul k’ua\ ms^n mâo djo\ hla\m wưng ana kphê ]uh blang mnga, ana\n hnuê sra\ng bu\k tian leh ana\n djiê, amâo mâo dưi mđ^ kyar ôh  êpul hnuê. Truh hla\m yan phu\n sna\n amâo lo\ mâo ôh hnuê pioh ma\ êa. Hnơ\ng ]ua\n ]ia\ng ma\ êa hnuê jing 1 kthung c\ia\ng bi mâo mơ\ng 8-9 kga\n ksing. Thu\n anei kno\ng mâo 4 amâo dah 5 kga\n ksing, 6 ksing ana\n jing lu leh. Brua\ rông hnuê klei  tuôm ho\ng klei truh jhat jing pro\ng sna\k. Kyua `u tui hluê ho\ng yan adi mse\ si: hnơ\ng adiê, rơ\k ktơ\k ana kyâo mtâo… Si klei dleh dlan sna\n pô a\t g^r kriê dla\ng kơ êpul hnuê pô ]ia\ng kơ thu\n êdei `u dưi đ^ kyar h^n”.

                                                 Rông hnuê mă êa ti Gia Lai.             

  {ri myun mdan h^n mka\ ho\ng go\ sang Minh, ara\ anei 400 êpul hnuê mơ\ng go\ sang Vũ Ngọc Lãng, ti sa\ Bờ Ngoong, kdriêk }ư\ Sê hrui mâo leh 15ton êa hnuê, [ia\ hnơ\ng mâo anei a\t [ia\ h^n mka\ ho\ng du\m thu\n êlâo. Lãng brei thâo: kyua hma\i djo\ ho\ng dhul k’ua\ ms^n hla\m knhal jih thu\n nga\ kơ du\m kthung rông hnuê mơ\ng go\ sang `u mơ\ng 8 kgăn ksing tru\n hro\ adôk ma\ 5 kgăn ksing. {ia\ leh wưng ]uh blang mnga kphê, `u mđue# ba nao leh êpul hnuê go\ sang pô kơ du\m alu\ wa\l mâo mnga ksu lu h^n, kyua ana\n dưi lo\ mâo [ia\ êa hnuê hrui w^t. Ho\ng ênoh êa hnuê ara\ anei, Lãng mâo ba w^t leh gia\m 7 êtuh êkla\k pra\k, t^ng tla leh ênoh bi liê, `u adôk mâo pra\k mnga hla\m brô 4 00 êkla\k pra\k, [ia\ h^n mka\ ho\ng thu\n dih. Lãng lo\ brei thâo: mb^t ho\ng klei tru\n hro\ ênoh pra\k mnga, brua\ kriê dla\ng kơ êpul hnuê [rư\ hruê [rư\ dleh dlan h^n. Lãng la]:

“ Nao truh ti du\m alu\ wa\l mrâo ]ia\ng lo\ w^t mjut êpul hnuê, mnuih [uôn sang alu\ wa\l amâo mâo thâo, m^ndah hnuê hriê bi rai mnơ\ng ana\n di`u bi djiê hnuê. Yan kphê mnga, hla\m 400 êpul hnuê sna\n hrui mâo 4 ton êa hnuê, bi gra\p thu\n êlâo mâo truh 8 ton. Ênoh pra\k bi liê kơ brua\ du\ mdia\ng đ^ lu, klei duh bi liê kơ hnuê [ơ\ng [hơ\k mnga a\t đ^ lu mơh, ana\n gơ\ hnơ\ng pra\k mnga hrui w^t kno\ng mâo ma\ 50% đui]”.

        Đặng Quốc Hưng, Khua dla\ng knơ\ng brua\ cổ phần hnuê Trung ương, anôk brua\ ti GiaLai brei thâo: ara\ anei ti alu\ wa\l ]ar Gia Lai mâo hla\m brô ti gu\ 16 êbâo êpul hnuê, gra\p thu\n mka\p du\m pluh êbâo ton êa hnuê ba ]h^ kơ ala ta] êngao. Kno\ng hja\n thu\n anei, klei dhul k’ua\ ms^n nga\, ênoh êpul hnuê tru\n hro\ ktu\ng mb^t ho\ng ana\n jing hnơ\ng mâo êa hnuê a\t hro\ mơh adôk hla\m brô 7 êbâo ton. Hluê si Hưng, ]ia\ng lo\ bi kja\p ênoh êpul hnuê mơ\ng pô, mpra\p kơ yan êdei, mnuih rông hnuê c\ia\ng mâo du\m hdra\ msir djo\ guôp pioh mbo\ ai kơ hnuê pô. Đặng Quốc Hưng, Khua dla\ng knơ\ng brua\ cổ phần Hnuê Trung ương, anôk brua\ ti GiaLai la] snei:

“ }ia\ng kơ êpul hnuê dưi đ^ kyar kja\p ktang, hla\m du\m thu\n ti ana\p, mnuih rông hnuê bi mâo du\m knhuang nao djo\. Leh dôk rông ti GiaLai, sna\n c\ia\ng bi ba nao rông ti du\m anôk mka\n, truh kơ mlan 9, mlan 10 lo\ w^t kriê dla\ng bi mbo\ ai kơ  êpul hnuê sna\n `u sra\ng ba w^t klei tu\ brua\ duh mkra. Ba mơ\ng 5 êbâo – 7 êbâo êpul hnuê nao mb^t, kah mbha anôk, dôk gia\m mb^t sna\n sra\ng ja\k h^n, êlưih kơ pô kriê dla\ng. Phung mâo klei thâo sra\ng tui ksiêm duah ti anôk dưi bi mjing kbia\ êa hnuê ja\k h^n. Du\m thu\n ti ana\p, hmei a\t po\k nga\ du\m brua\ duh bi liê kơ du\m go\ sang rông hnuê. Hmei sra\ng mko\ mjing klei nga\ brua\ ho\ng alu\ wa\l ]ia\ng kơ di`u mâo klei thâo kơ du\m anôk dưm, rông hnuê bi djo\ guôp”.

        Brua\ lui] hnơ\ng êa hnuê mâo ga\ kơ pra\k mâo hrui w^t mơ\ng mnuih [uôn sang rông hnuê ti ]ar GiaLai hro\ êdi mka\ ho\ng du\m thu\n êlâo. Kha\ sna\n, hla\m wang 3 thu\n ho\ng anei, ênoh ]h^ êa hnuê đ^ nanao đrông êbeh 30êbâo pra\k/ 1kg jing klei bi êdah ja\k kơ klei đ^ kyar mơ\ng êpul hnuê ti alu\ wa\l.

                                                                                                       H’Nga pô mblang.