VOV4.Êđê - Hdra\ mkra knơ\ng kdơ\ng êa Pleikeo (sa\ Ayun, kdriêk }ư\ Sê, ]ar Gialai) dưi duh bi liê, ru\ mkra ho\ng ênoh pra\k êbeh 119 êklai pra\k, lu jing ma\ mơ\ng nga\n pra\k gưl dlông mkăp, mâo hdra\ k`a\m đru kơ mnuih [uôn sang ti kđông kru\ kdơ\ng êlâo adih, [un h^n êdi ti kdriêk }ư\ Sê pral mâo êa krih kơ 500ha mnơ\ng pla, mđ^ kyar brua\ duh mkra. Kha\ sna\n, brua\ anei mrâo leh nga\, ka nao ksiêm bi mkla\, ka ba yua, [ia\dah knơ\ng kdơ\ng êa anei mâo lu kdrê] jhat rai. Brua\ lo\ mkra mđ^ hla\k dôk hluê nga\ [ah [ơp, amâo mâo kja\p, nga\ kno\ng kơ mâo, hla\k dôk nga\ kơ brua\ anei amâo thâo b^t ôh hb^l sra\ng dưi lo\ ba yua.

Đinh Kyơi, khua [uôn A Chông, sa\ Ayun, kdriêk }ư\ Sê brei thâo, `u [uh du\m kdrê] mnuôr mbông êa ba kơ lo\ jhat rai leh jih, dơ\ng mơ\ng mphu\n mrâo leh mkra hlăm knhal jih thu\n 2019. Truh kơ ara\ anei, kno\ng mrâo mkrah wưng yan hjan, lu anôk jhat rai kplu\l kplăk. Ti anôk bi kuh plah wah mnuôr êa pro\ng ho\ng mnuôr êa điêt, amâodah ti anôk mko\ ho\ng đ^ng mđoh êa, hlo\ng m]ah kđang, klưh leh sơăi. Ktuê mnuôr êa pro\ng, lu anôk joh, lăn boh tâo kdơr hlăm mnuôr êa, ana\p hlo\ng dăl jih êlan êa. Đinh Kyơi brei thâo: “Hmei ăl ]ô` êdi [uh klei mse\ snăn, ka mâo yua ôh si ngă jhat he\ jih leh. ]ang hmăng brua\ sang ]ư\ êa mâo brua\ lo\ w^t mkra ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang mâo djăp êa yua”.

Kha\dah klei mnuôr mbông êa ana\n jhat rai thâo [uh mơ\ng hnưm leh, [ia\dah mlan 12/2019, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk }ư\ Sê, jing pô duh bi liê nao bi kla\ la] knơ\ng brua\ ru\ mdơ\ng Nghĩa Thành, ]ar Quảng Nam pô mkra, di`u bi leh ênu\m leh sơăi djăp mta brua\, lehana\n hjiê prăk knu\k kna ]ar ăt tla leh ênu\m mơh kơ jih jang brua\ nga\ truh 69,9 hlăm ênoh 70 êklai prăk. Leh hmư\ hing brua\ klei mrâo ]ih la] kơ klei jhat rai anei, pô duh bi liê iêu leh pô mkra mjing lo\ mkra w^t, lo\ bi kjăp. Siămdah, tui si Nguyễn Hồng Minh, pô klam ngă brua\, lehana\n ksiêm bi kla\ kơ klei jhat rai ana\n, sa kdrê] kyua amâo mâo dưi kia\ kriê ênu\m êjai nga\ brua\:“Brua\ mkra mjing ho\ng boh taih pro\ng, amâo mâo dưi kia\ kriê ênu\m jih ôh, kyuana\n lu blư\ phung mkra mjing ngă klei amâo mâo uê`, leh êa hriê hlo\ng jhat jih, du\m anôk mâo brua\ klei mrâo hưn, dưi mghaih msir leh. Kâo brei lo\ w^t ]a\m jih, lo\ w^t tuh betong. Êda hrăng joh lo\ w^t tuh betong. Brua\ ana\n hla\m brô 21/8 mkra w^t leh ênu\m”.

Nao dlăn gknơ\ng mbông êa Plei Keo, hmei [uh klei m]ah kdang, joh ăt adôk. }uah pioh lo\ mkra w^t ăt bi lu\k ho\ng lăn. Mâo đa đa anôk m[lir leh, [ia\dah hwai ho\ng kngan hlo\ng êbhui đue\, kyuadah kno\ng sa tal êpih simăng mmia\ ma\ hlăm dlông lu\. Aduôn Rmah H’Glar, jing k’ia\ng brua\ Đảng kdriêk }ư\ Sê, Gialai êlâo dih hlăm wưng thu\n 2010 – 2015 brei thâo: Ayun jing sa\ phu\n kru\ kdơ\ng êlâo dih, [ia\dah dôk hlăm klei dleh dlan snăk kơ klei êa jua, mâo êbeh 80% jing ênoh go\ êsei [un, lehana\n giăm [un. Brua\ mkra knơ\ng mbông êa ti sa\ Ayun jing bi êdah klei gưl dlông mđing, mâo klei yuôm bhăn snăk pioh kơ sa\ mđ^ kyar klei hd^p mda.

Tui si aduôn H’Glar, kyua klei kia\ kriê amâo mâo kjăp, ngă kơ knơ\ng mbông êa jhat rai, brua\ lo\ mkra w^t kno\ng duah ngă ma\ snăn, amâo mâo djo\ kno\ng hmăi amâo mâo jăk kơ hdra\ k`ăm bi hro\ [un hlăm alu\ wa\l, [ia\dah lo\ ngă lui] klei đăo knang:“Kâo [uh phung mkra knơ\ng mbông êa anei amâo mâo ai tiê ôh, amâo mâo brua\ đua klam ôh. Mkra ho\ng prăk knu\k kna, mkra du\m mta brua\ kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\ kr^ng taih kbưi, kr^ng dleh dlan, di`u amâo mâo klei mđing uê`, ngă ho\ng klei kha\ kơ leh snăn lui] liê ngăn do\ knu\k kna êjai, lehana\n lui] klei mnuih [uôn sang đăo knang”./.

Nguyễn Thảo pô ]ih – Y Khem pô mblang