VOV4.Êđê - Kdriêk Dam Rông, ]ar Lâm Đồng jing sa hlăm 62 kdriêk [un dưi dưn Hdră 30a mơ\ng Knu\k kna. Kluôm kdriêk mâo 35 alu\, [uôn dleh dlan êdi. Anei ăt jing kdriêk mâo ênoh mnuih djuê [iă lu h^n ]ar Lâm Đồng, ho\ng 8.800 go\ êsei, mâo 75%. Hluê ngă Hdră mđing tal êlâo mơ\ng Knu\k kna, hlăm du\m thu\n êgao, ênoh go\ êsei [un ti nei hro\ leh lu, klei hd^p mnuih [uôn sang amâo mdei bi mlih leh anăn đ^ kyar.

Triết Y Biêng ti [uôn Păng Pê Dơng, sa\ Da\ Rsal, kdriêk Dam Rông, ]ar Lâm Đồng jing sa hla\m du\m “Pô bi mkla\” kơ klei bi mlih ja\k siam ti kr^ng ]ư\ dliê Dam Rông – sia\ knông plah wah 2 ]ar Lâm Đồng lehana\n Dak Lak. Thu\n anei, êbeh leh 75 thu\n, [ia\dah `u a\t hdơr kơ du\m thu\n êngu\n mlan dleh dlan ti kr^ng la\n anei. Mơ\ng sa ]ô knua\ druh nga\ brua\ ksiêm dla\ng kơ la\n ala, `u dưi brei nao hria\m, pa\n nga\ lu brua\ mdê mdê hla\m anôk brua\ kđi ]ar mơ\ng gưl kdriêk truh kơ nah gu\. Boh nik, leh pa\n nga\ Khua anôk brua\ mặt trận kdriêk Lâm Hà, `u lo\ dưi pa\n nga\ Khua kia\ kriê brua\ Đảng sa\ Roh Men, ara\ anei jing sa\ Da\ Rsal, kdriêk Dam Rông. Leh w^t mdei brua\, ho\ng klei thâo lehana\n k’hưm mơ\ng pô, Triết Y Biêng mâo mnuih [uôn sang hla\m [uôn Pa\ng Pê Dơng mpu\ jing Khua mduôn. Êlâo adih, sa\ Roh Men anei [un knap sna\k. Hla\k ka mâo êlan klông, ]ia\ng kơ sa asa\r hra bi nao ga\n ]ư\ dliê dleh dlan truh kơ Lâm Hà, Lạc Dương kơh mâo. Êdei anei, Đảng – Knu\k kna mđing dla\ng brei po\k êlan dơ\ng pro\ng mrô 27. Mâo ayo\ng adei Yua\n hd^p mb^t mbla kyua ana\n mnuih [uôn sang dưi hria\m du\m klei thâo hla\m klei hd^p, ma\ brua\, mse\ si dla\ng kriê ana kphê, pla ana rông hlua\t mrai, pla ktơr ba w^t hnơ\ng boh mnga lu, anak aneh dưi nao sang hra\, mâo lu klei thâo sa\ng h^n. Đảng, Knu\k kna ru\ mdơ\ng leh sang hra\ ti [uôn, ja\k ga\l êdi; boh nik hla\m klei hd^p phung am^ ama mtô la] nanao kơ anak ]ô g^r hria\m hra\ m’ar. Đảng lehana\n Knu\k kna je\ gia\m ho\ng mnuih [uôn sang, thâo sa\ng mnuih [uôn sang lehana\n kyua mnuih [uôn sang. Dja\p hdra\ êlan mơ\ng Đảng, hdra\ bhia\n mơ\ng Knu\k kna dưi hluê nga\ kla\ s^t mse\ si brua\ êlan klông, sang hra\, anôk mdrao mgu\n. Hruê anei, [uh klei bi mlih hla\m klei hd^p mnuih [uôn sang, jing sa ]ô Khua mduôn, kâo hơ\k m’ak lehana\n sa ai tiê hluê Đảng, Knu\k kna.

Ti sa boh sang điêt mơ\ng go\ sang, Triết Y Biêng pioh anôk ja\k h^n dưm hla ]hia\m gru, po\k rup Khua g^t gai Hồ Chí Minh lehana\n du\m hra\ pah mni `u dưi mâo hla\m klei ma\ brua\. Po\k rup ana\n mse\ si ]ia\ng mta\ mta\n kơ `u lehana\n anak ]ô kriê kja\p nanao knhuah gru lehana\n mâo ai tiê g^r ktưn nanao.

Mơ\ng kdriêk Lâm Hà nao mu\t kơ sa\ kr^ng taih kbưi Liêng Srô`, kdriêk Dam Rông mphu\n ]o# brua\ knua\, }^l Ha Krong jing leh gru mnga] mnuih nga\ lo\ hma mbrua\ brua\ duh mkra êdah kdlưn hla\m kr^ng mnuih djuê [ia\. Go\ sang `u ara\ anei mâo êbeh 8ha kphê, gra\p thu\n `u hrui mâo êbeh 24 ton kphê asa\r. Mb^t ana\n, go\ sang `u lo\ pla plua\ ana sầu riêng, boh [ơr lehana\n dla\ng kriê mnơ\ng rông. Hnư hrui w^t mơ\ng go\ sang }^l Ha Krong gra\p thu\n gia\m 1 êklai pra\k. Hưn la] klei tu\ jing mơ\ng pô, }^l Ha Krong la], kyua dưi hria\m kơ knhuah hd^p “Kreh kria\ng – Mkiêt mkriêm’’ mơ\ng Awa Hô, jing kria\ng ma\ brua\ knua\ mâo klei m^n mrâo êjai lehana\n mâo klei mkiêt mkriêm bi liê djo\ guôp êjai. }ih yap klei ana\n, thu\n 2020 mrâo êgao, }^l Ha Krong hơ\k m’ak mâo Khua anôk brua\ sang ]ư\ êa ]ar Lâm Đồng mđup brei Hra\ pah mni kyua mâo boh tu\ êdah kdlưn hla\m brua\ hluê nga\ Asa\p mtru\n mrô 05 mơ\ng Phu\n brua\ kđi ]ar kơ brua\ “Mđ^ hdra\ tui hria\m lehana\n hluê nga\ klei m^n, knhuah hd^p, knhuah ma\ brua\ mnga] Hồ Chí Minh wưng thu\n 2016 – 2020. Kâo m’ak êdi hla\k dưi mâo klei pah mni anei lehana\n kâo a\t bi m^n mơh kyua kâo [uh kâo pô ka na\ng mâo ma\ klei pah mni anei ôh. Kâo [ua\n sra\ng g^r ktưn h^n hla\m klei hd^p êdei ana\p. Kâo ]ang hma\ng jih jang mnuih [uôn sang Việt Nam pô, a\t mse\ mơh phung ayo\ng adei mka\n ti ]ar Lâm Đồng hd^p hluê gru mnga] Awa Hô, thâo sa ai bi mguôp. Hdơr knga nanao klei đru mguôp pro\ng pr^n mơ\ng Awa Hô, brei drei bi mguôp sa ai mse\ si asa\p mta\ mta\n mơ\ng Awa Hô ana\n jing: Kha\dah mnuih djuê lar amâo dah mnuih djuê [ia\, }am amâo dah Êđê, Jarai amâo dah Bahnar, jih jang drei thâo bi mguôp. Mdro\ng sah [un knap thâo bi kha\p, bi đru ]ung ba hla\m klei hd^p. Djo\ si klei ]ang hma\ng mơ\ng Awa Hô, brei drei thâo bi mguôp ]ia\ng klei hd^p drei [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar h^n.

Dam Rông, ]ar Lâm Đồng jing sa hla\m 62 kdriêk [un dưi dưn hdra\ mtru\n 30 a mơ\ng Knu\k kna. Leh êbeh 10 thu\n po\k nga\ Hdra\ mtru\n 30a mơ\ng Knu\k kna, hdra\ bi hro\ klei [un knap mơ\ng alu\ wa\l dưi mâo leh boh tu\ dưn na\ng ]ih yap. Mơ\ng thu\n 2009 truh kơ thu\n 2020, kdriêk mâo đru leh gia\m 420 êklai pra\k ]ia\ng mko\ mkra anôk brua\ nah gu\. Mơ\ng ana\n, anôk brua\ êlan klông phu\n dưi nga\ ênu\m lehana\n bi kja\p, 8/8 sa\ mâo êlan bêtông truh kơ wa\l krah sa\. Êngao ana\n, du\m êpul group, anôk brua\ duh mkra lo\ đru gia\m 160 êklai pra\k mko\ mkra du\m anôk brua\ nah gu\. Mb^t ana\n, ho\ng du\m ênoh đru mka\n, du\m thu\n êgao, kdriêk Dam Rông, ]ar Lâm Đồng lo\ đru 717 boh sang kơ go\ êsei [un ho\ng ênoh pra\k gia\m 16 êklai pra\k.

Klei êdah êdi hla\m wưng êgao, jing kdriêk hluê nga\ leh tu\ dưn, pral hdra\ bi hro\ [un pral lehana\n h’^t kja\p. Kdriêk đru leh kơ go\ êsei [un, gia\m [un jing mnuih djuê [ia\ kơ hdra\ duh mkra pla mjing, rông mnơ\ng lehana\n mđ^ lar gru hmô bi hro\ [un, ho\ng ênoh pra\k gia\m 7 êklai pra\k, mâo 2 gru hmô kdra\n đang hma pro\ng ti sa\ Da\ Mrông, 2 gru hmô pla mmao lehana\n 27 gru hmô rông bê bách thảo, mb^t ho\ng du\m gru hmô pla boh krue# adu\ng kl^t mtah, pla ana rông hlua\t mrai, pla kphê grep, pla sầu riêng, pla plua\ ana makka… kơ 365 go\ êsei, du\m gru hmô anei ba w^t leh boh tu\ brua\ duh mkra. Tơdah hla\m thu\n 2016, ênoh go\ êsei [un ti kdriêk Dam Rông mâo êbeh 37%, sna\n ara\ anei kno\ng dôk tigu\ 12%.