VOV4.Êđê - Tu\ jing mơ\ng ai tiê su\ng adru\ng, klei thâo m^n mjing mơ\ng phung thu\n hla\k ai, ana\n jing boh s^t dưi bi mkla\ mơ\ng leh 5 thu\n hluê nga\ Hdra\ brua\ lông ruah 600 ]ô hla\k ai êdah kdlưn mâo hnơ\ng hria\m Đại học w^t nga\ K’ia\ng khua kia\ kriê sa\, ti ]ar Kontum. Leh 5 thu\n lông dla\ng, pa\t ]ia\ng jih 18 ]ô hla\k ai êdah kdlưn ruah nga\ K’ia\ng khua kia\ kriê du\m sa\ [un ti ]ar, dưi bi mđ^ lar leh ai dưi, klei thâo mơ\ng pô, đru mguôp hla\m hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn, mtru\t mđ^ ktang brua\ msir klei ư\ êpa, bi hro\ klei [un knap, [rư\ [rư\ bi mđ^ h^n klei hd^p mda, ai tiê, klei m^n kơ mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l. Dla\ng kơ sa  kdrê] mka\n, hdra\ brua\ anei đru leh kơ phung hla\k ai ti alu\ wa\l mâo ai tiê đa\o knang jho\ng kmla\n h^n, ba myơr klei thâo pô đru mguôp hla\m du\m hdra\ brua\ yuôm bha\n.

Hriăm jih rue# bruă lo\ hma, dliê kyâo,Sang hră Đại học Tây Nguyên thu\n 2011, A Dũng, djuê ana Sêdang w^t kơ [uôn sang pô ti să Đăk Na, kdriêk Tu M’Rông, ]ar Kontum ho\ng bruă jing K’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să. A Dũng brei thâo: kâo [ri myun hla\k ruah hluê ngă Hdră bruă lông hro\ng ruah ma\ 8 ]ô mnuih thâo hră hla\k ai nao ngă K’iăng khua să 18 să [un 2 kdriêk Kon Plo\ng leh ana\n Tu M’Rông mơ\ng ]ar Kontum. Dưi mđup myơr ai tiê, dưi bi êdah klei thâo hlăm [uôn sang pô hla\m 5 thu\n [uh ga\n hgao jing pral êdi.

A Dũng ăt hdơr nanao kơ hruê tal êlâo dôk bư\ ban tu\ mă ngă bruă, mâo brua\ Đảng să kah mbha jao nga\ bruă duh mkra mơ\ng alu\ wa\l ho\ng lu klei dleh dlan c\ia\ng bi ga\n hgao: “ Grăp hruê, m’mông ngă bruă kâo a\t duah mđing ksiêm duah êmuh hria\m kơ klei thâo, mb^t ana\n jing khăng nao hlăm du\m boh [uôn sang ]ia\ng thâo klă klei m^n, klei ]ang hmang mơ\ng mdê [uôn sang, leh kơnăn jing c\ih mkra hdră k]ah đru mđ^ kyar bruă duh mkra kơ [uôn sang. Hlăm alu\ wa\l să mâo du\m hdră bruă đru brei mse\ si hdră bruă 135, 30a, 102, kr^ng [uôn sang mrâo mơ\ng Knu\k kna. Anei jing ai, nga\n đru kơ mnuih [uôn sang msir klei ư\ êpa mhro\ klei [un knap h’^t kjăp. Hluê ho\ng ana\n, kâo ăt ba yua du\m klei thâo pô leh hriăm, leh mtô mjuăt, kâo mâo hdră kc\ah mtru\n ba yua ai tiê, prăk kăk si be\ ngă ]ia\ng mâo boh tu\ dưn. Ana\n jing hdră kriê dlăng phu\n ngăn păk. Tal 2 jing hdră iêu la] mnuih [uôn sang bi ba yua prăk ana\n hlăm klei mđ^ kyar bruă duh mkra leh ana\n mđ^ hnư hrui w^t mâo lu h^n”.

Klei êlưih [uh h^n êdi ti du\m să [un dưi ba nao K’iăng khua să hlăm Hdră bruă 600 ti ]ar Kontum ana\n jing ai êwa ngă bruă, g^t gai mơ\ng brua\ knu\k kna să mse\ si lo\ mâo ai êwa mrâo. Adôk hdơr hlăk mlan 7/2013 hlăk êjai să Đăk Nên, kdriêk Kon Plông kdjăt `hăr bi mbe\ mđue# êbeh 1 êbâo mnuih [uôn sang mơ\ng ênao mgơ\ng êa  phu\n pui kmlă Đăk Đrinh, c\ia\ng đa\m mâo klei ênga\p hla\m êa lip, K’iăng khua să Bùi Thị Việt amâo uê` hruê mlam hjan, mđiă nao hlăm djăp boh [uôn, bi mtuôm ho\ng djăp mnuih mtô mblang, iêu la] ]ia\ng mnuih [uôn sang tu\ ư nao mbe\ mđue#. Amâodah K’iăng khua să Đăk Tăng, Trần Bảo Đài dla\ng bruă dhar kreh să đru mguôp ai mb^t ho\ng brua\ knu\k kna să iêo mguôp ai, nga\n pra\k duh bi liê kơ hdră bruă sang hra\ m’ar mtô bi hriăm.

Thu\n 2015 să Đăk Tăng dưi tu\ yap hriăm jing rue# gưl hđeh 5 thu\n leh ana\n dôk kriê kjăp boh tu\ hriăm jih rue# gưl I, gưl II… Boh s^t brei [uh ga\n hgao klei gun kpa\k dleh dlan k[ah klei thâo ăt mse\ mơh lu klei lông dlăng hla\k w^t ngă bruă ti du\m să dleh dlan h^n ho\ng lu mnuih [uôn sang jing mnuih djuê [ia\, 16 ]ô K’iăng khua să nao hlăm hruê k[^n ksiêm w^t Hdră bruă 600 mơ\ng ]ar Kontum bi tu\ yap s’a\i  gru krua\k kna\l, mao klei ư ai kha\p c\ia\ng mơ\ng brua\ knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang alu\ wa\l anôk pô ngă bruă.

La] kơ mnuih đru bruă kơ pô ana\n jing K’iăng khua să Đinh Thị Hạnh, Châu Văn Lâm, khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Pờ Ê, kdriêk Kon Plo\ng [uh lac\ snei: “ Ho\ng Đinh Thị Hạnh Hdră bruă 600 kơ klei thâo `u jing mnuih mâo klei thâo, hur har ho\ng bruă knuă mơ\ng Knơ\ng bruă jao ngă rue# leh jăk. Hlăm bruă mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, K’iăng khua să anei ăt dôk hlăm Anôk bruă g^t gai mko\ mkra  kr^ng [uôn sang mrâo gưl să. Să jao kơ Hạnh nga\ brua\ kriê dlăng hnơ\ng ]ua\n mrô 17 kơ wa\l anôk hd^p mda. Thu\n 2012, leh Hạnh w^t ngă bruă kriê dlăng wa\l anôk hd^p mda ka djăp hnơ\ng ]ua\n ôh, hnơ\ng thâo hra\ m’ar mơ\ng mnuih [uôn sang adôk êdu awa\t, anăn klei hd^p mda hla\m aguah tlam ăt mse\ mơh bruă bi mdoh kr^ng [uôn sang adôk mtu\k mtu\l. Truh kơ ara\ anei, klei đru bi ngă bruă knua\ mơ\ng bruă Đảng, brua\ knu\k kna alu\ wa\l ăt mse\ me\ mơh asei mlei Hạnh pô, snăn ara\ anei hnơ\ng ]ua\n mrô 17 dưi mâo djăp êmu\m leh”.

Klei yuôm bhăn ]ia\ng Hdră bruă lông hro\ng ruah 600 ]ô phung thâo hră m’ar hla\k ai êdah kdlưn hriăm jih đại học w^t ngă K’iăng khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să  ti 62 kdriêk [un kluôm ala mâo klei tu\ jing ti ]ar Kontum hluê si klei t^ng dlăng mơ\ng alu\ wa\l, kyua mâo klei mđing dlăng, g^t gai siă suôr mơ\ng Knu\k kna mb^t ho\ng du\m Phu\n,dhar bruă Gưl dlông. Mb^t ho\ng ana\n, du\m phung hlam êpul dưi hro\ng ruah hluê ngă hdră bruă jing phung mâo klei thâo kơ brua\, mâo Anôk bruă kia\ kriê hdră bruă mtô bi hriăm mbo\ klei thâo kơ brua\ kia\ kriê Knu\k kna ăt mse\ mơh du\m mta klei thâo ]ia\ng êdi êlâo kơ w^t ngă bruă ti să. Brua\ knu\k kna du\m alu\ wa\l mjing klei găl êlưih kơ klei ngă bruă, hruê m’mông ]ia\ng phung hkla\m êpul dưi nao duah mđing  kơ boh s^t êdi, thâo săng klă h^n kơ alu\ wa\l nah gu\ leh ana\n prăp êmiêt ai tiê jăk h^n êlâo kơ hluê ngă bruă djo\ k]ah jao.

Hluê si Lê Viết Nam, K’iăng khua Knơ\ng bruă Nội vụ ]ar Kontum, klei yuôm bhăn h^n dơ\ng, ana\n jing phung hla\m êpul hluê ngă hdră bruă dưi bi mđ^ lar leh ai tiê su\ng adru\ng, thâo m^n mjing mơ\ng thu\n hlăk ai ]ia\ng mâo klei tu\ jing: “ Dlăng kluôm phung hđeh mâo ai tiê g^r ktưn jăk yap mơ\ng w^t tu\ mă bruă. Hlăm klei hluê ngă bruă knuă, phung hđeh siă suôr ho\ng bruă leh k]ah jao dưi bi mđ^ lar leh  klei thâo mơ\ng pô. Jih jang phung hđeh mâo bi mtô hriăm kja\p. Kơ bruă kđi ]ar, knhuah hd^p jing jăk êdi, thâo je\ giăm sia suôr ho\ng mnuih [uôn sang mâo brua\ knu\k kna alu\ wa\l dla\ng bi myuôm êdi. Brua\ knu\k kna alu\ wa\l nah gu\ bohnik gơ\ Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa du\m să dla\ng bi myuôm êdi klei hluê ngă bruă knuă mơ\ng phung hđeh hlăm hdră mđ^ kyar bruă duh mkra yang [uôn ti alu\ wa\l, bohnik gơ\ klei hluê ngă hdră bruă mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo ăt mse\ mơh bruă msir klei ư\ êpa mhro\ klei [un knap”.

Găn hgao 5 thu\n ba myơr ai tiê, ho\ng du\m klei g^r jih ai tiê mơ\ng phung lông  ngă K’iăng khua să ti 2 kdriêk [un Kon Plo\ng leh ana\n Tu M’Rông mâo klei tu\ yap. Mâo 13 ]ô đrông hla\m 5 thu\n mâo du\m alu\ wa\l tu\ yap ngă rue# leh jăk bruă k]ah jao; 15 hlăm ênoh 18 ]ô hla\m êpul dưi ]ua\l mkă păn nga\ du\m bruă Khua hlăm Knơ\ng g^t gai brua\ Đảng, khua hlăm Knơ\ng dla\ng bruă Đảng gưl să, Khua, K’iăng khua g^t gai bruă đảng să, Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa, Knơ\ng bruă Hội đồng nhân dân să wưng thu\n 2015 – 2020; 14 ]ô hgu\m hla\m êpul dưi bi mu\t hlăm Đảng hlăm wưng hluê ngă hdră bruă; 6 ]ô hriăm jih rue# Trung cấp klei blu\ mga\l brua\ kđi c\ar. Klei năng hơ\k m’ak h^n dơ\ng ana\n jing 16 hlăm ênoh 18 ]ô nao hlăm hruê k[^n w^t ksiêm dla\ng hdră bruă dưi ruah brei păn ngă knuă druh, khua êmua gưl să s^t leh hdră bruă mjưh rue#./.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k.