Hla\m sang mrâo leh mdơ\ng pro\ng siam ho\ng du\m [o# mta tlao m’ak hlak, dja\p mnuih thâo [uh kla\ klei yâo m’ak mơ\ng go\ sang Aduôn Lê Thị Kim Liên dôk ti alu\ 17, sa\ Nhân Cơ, kdriêk Dak R’Lâp, c\ar Dak Nông. Bi kah ya\l dliê kơ sa ênuk knap m`ai mơ\ng go\ sang leh ga\n hgao, aduôn Liên brei thâo: Thu\n 1994 go\ sang `u đue# mơ\ng Đồng Nai hriê dôk kơ Dak Nông mko\ mkra brua\ knua\ duh [ơ\ng, du\m hruê tal êlâo hriê kơ anei ho\ng 2 [e\ kngan huâng tuôm ho\ng lu klei dleh dlan knap m`ai wa\t kơ mnơ\ng dhơ\ng leh ana\n ai tiê klei m^n. Mơ\ng du\m sao la\n nga\ hma truh kơ ara\ anei `u mâo leh đang war lo\ hma ho\ng 15 ha mâo: đang tiêu, kphê, boh sâu riêng, [ơr, leh ana\n rông êmô mâo du\m pluh drei. Hluê si klei t^ng yap gra\p thu\n t^ng he\ pra\k bi liê go\ sang `u dôk mâo mnga hla\m brô 2 êklai pra\k, msir brei brua\ ma\ kơ mnuih nga\ brua\, ho\ng pra\k mlan t^ng mdu\m mâo hla\m brô 4 êkla\k pra\k/ 1mlan/1 c\ô. Aduôn Lê Thị Kim Liên lac\: “ Hla\k êlâo dih ti anei jing duôr đang hlang s’a\i, phu\n tal êlâo kâo ba pla êtak êbai, ktơr mnơr leh ana\n kơh kâo ba pla kphê, [rư\ ba pla tiêu, ana ksu. Truh kơ hruê anei brua\ duh mkra go\ sang [rư\ thu\n [rư\ đ^ kyar h^n. Brua\ duh mkra đ^ kyar du\m brua\ rông kan hla\m ênao êa gra\p thu\n a\t hluê ana\n đ^ kyar mơh. Klei tu\ anei amâo djo\ kno\ng klei g^r mơ\ng asei mlei kâo đuic\ ôh, [ia\ lo\ mâo klei đru mơ\ng du\m gưl brua\ knu\k kna brei c\an pra\k leh ana\n mđ^ ai tiê ana\n kâo dưi mâo klei tu\ mse\ si ara\ anei.”
Brua\ ba yua hdra\ mnêc\, kdra\p mnơ\ng nga\ brua\ mrâo mrang hla\m brua\ duh mkra mnia blei ti Dak Nông ba leh klei tu\ kơ du\m êbâo go\ êsei mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma, bohn^k mơ\ng hdra\ bi mlih mnơ\ng pla, mnơ\ng rông leh ana\n ba yua hdra\ kdra\p nga\ brua\ mrâo mrang hla\m brua\ knua\.
Êlâo adih aduôn Chung Thị Lân mâo leh brua\ ma\ h’^t ti Lâm Đồng, [ia\ hla\k [uh la\n ala êa juôr yan adiê ti c\ar Dak Nông ja\k djo\ guôp h^n, go\ sang `u bi mkla\ ruah sa\ Quảng Khê, kdriêk Dak Glong jing [uôn sang tal 2 mơ\ng pô. Thu\n 2011 go\ sang `u mphu\n kơ brua\ pla ana rông hlua\t eh mrai. Kyua bi mđ^ klei ba yua du\m hdra\ mnêc\ nga\ brua\ mrâo mrang leh ana\n nga\ lo\ hma hluê hdra\ kdra\p mrâo mrang ana\n gra\p mlan go\ sang `u mâo pra\k hrui w^t h’^t, dưi bi mkiêt mkriêm mnuih nga\ brua\ êjai leh ana\n dưi bi mđ^ ai dưi nga\ brua\ êjai, gra\p mlan hrui w^t h’^t mâo 30 êkla\k pra\k. Aduôn Chung Thị Lân sa\ Quảng Khê, kdriêk Dak Glong lac\: “ Phu\n tal êlâo hriê kơ anei kâo ka thâo ôh kơ mjeh ana rông hlua\t mrai mrâo, hla\k ako\ thu\n mrâo êgao kâo hiu duah blei mâo mjeh mrâo. Thu\n kơ ana\p 2 ung mo# [rư\ bi mdjuê mlar mjeh ana rông hlua\t mrai mrâo leh ana\n bi mlih mjeh hđa\p, ho\ng djuê mjeh ana rông hlua\t eh mrai mrâo, sna\n dưi bi mkiêt mkriêm ai nao pe\ hla, hla ana rông hlua\t eh mrai kpal h^n hlua\t [ơ\ng sra\ng ja\k h^n.”
{uh mâo klei tu\ hla\m brua\ bi hgu\m nga\ lo\ hma du\m thu\n êgao du\m gưl, du\m brua\ leh ana\n brua\ knuk kna du\m alu\ wa\l mjing leh klei ga\l êlưih kơ lu go\ êsei mnuih [uôn sang pla mnga ti êpul 4, phường Nghĩa Phú, wa\l krah Gia Nghĩa, mko\ mjing êpul bi hgu\m. Mb^t ho\ng ana\n kyua ba yua hdra\ kdra\p nga\ brua\ mrâo mrang hla\m brua\ knua\, ana\n gra\p thu\n mnuih hla\m êpul hgu\m pla mnga mâo hrui w^t h’^t mơ\ng 100 êkla\k pra\k kơ dlông. Huỳnh Ngon, Khua êpul bi hgu\m pla mnga phường Nghĩa Phú, wa\l krah Gia Nghĩa brei thâo: “ Mơ\ng hla\k mâo hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng leh ana\n Knu\k kna mđ^ kyar gru hmô pla mnga đru leh kơ hmei sa kdrêc\ nga\ sang guôm `ua\l. Ara\ anei êpul hgu\m nga\ leh sang `ua\l kơ hla\m brô 1ha êjai ana\n hla\m sa thu\n hmei ba pla mâo 4 gưl mnga, t^ng he\ pra\k bi liê, ara\ anei hmei dôk mâo mnga truh êbeh 500 êkla\k pra\k.”
T^ng truh kơ mlan 11/2014, kluôm c\ar Dak Nông mâo êbeh 56 êbâo c\ô mnuih hla\m êpul mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma hla\m ana\n mâo hla\m brô 21.200 c\ô mnuih hlaưm êpul mâo ana\n kna\l mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma thâo mbrua\. C|ia\\ng kơ hdra\ brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma duh mkra mnia blei thâo mbrua\ lo\ dơ\ng mđ^ lar leh ana\n lar bra êlam h^n đru mguôp mđ^ pra\k ka\k mâo hrui w^t kơ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma, wưng kơ ana\p Êpul hgu\m brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma sra\ng k[^n hluê nga\ lu hdra\ msir hla\m ana\n hdra\ k`a\m phu\n jing bi hluê nga\ klei bi hgu\m h’^t kja\p hla\m brua\ nga\ lo\ hma. Nguyễn Văn Xá, K’ia\ng khua Êpul hgu\n brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma c\ar Dak Nông brei thâo: “ Si be\ nga\ c\ia\ng iêo lac\ mtô mblang kơ mnuih [uôn sang mko\ mjing gru hmô êpul hgu\m pia jing gru hmô duh mkra bi hgu\m hla\m ana\n yuôm bha\n êdi jing c\ia\ng bi mguôp plah wah hdra\ êlan mơ\ng Đảng ho\ng Knu\k na bi hgu\m 4 t^ng: Mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma, Knu\k kna, Phung duh mkra mnia blei leh ana\n phung knhâo knha\k sna\n mnơ\ng mâo dưi rơ\ng djo\ ho\ng hnơ\ng c\ia\ng.”
Ho\ng hdra\ brua\ mnuih [uôn sang duh mkra thâo mbrua\ lu go\ êsei đ^ kyar leh kla\ klơ\ng, đru mguôp leh yuôm bha\n nga\ bi mlih [o# mta mơ\ng lu kr^ng [uôn sang lo\ hma./.
Viết bình luận