Mrâo bi ruê̆ klei hriăm gưl krah ƀiădah ka dưi duah bruă mă djŏ guôp, amai H’Đoái Byă, ti ƀuôn Ê Rang, ƀuôn hgŭm Thành Nhất, čar Dak Lak ngă leh hră akâo hriăm adŭ gưl tal êlâo bruă mkra mjing mnơ̆ng ƀơ̆ng mơ̆ng alŭ wăl mkŏ mjing. Amai H’Đoái bi mklă anei jing klei thâo lŏ mbŏ, lŏ jing sa hdră mă bruă tơdah ka dưi duah bruă djŏ hŏng klei hriăm leh.

"Dŭm mmông hriăm msĕ snei brei kơ pô dŭm klei thâo săng phŭn leh anăn mjuăt bi hriăm kjăp hĭn, êdei anăp dưi thâo lu hĭn kơ dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng, mâo lu klei thâo hĭn kơ tŭk knă, bi msiam mnơ̆ng ƀơ̆ng jăk hĭn. Klei čiăng mơ̆ng kâo leh hriăm adŭ hriăm anei snăn dưi nao mă bruă kơ dŭm sang huă ƀơ̆ng amâo dah knơ̆ng bruă".

Amai H'Đoái Byă jing sa hlăm 60 čô hriăm mnuih djuê ƀiă nao hgŭm hlăm adŭ hriăm gưl tal êlâo hdră mnêč mkra mjing mnơ̆ng ƀơ̆ng mơ̆ng Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa ƀuôn hgŭm Thành Nhất bi hgŭm hŏng Sang hră Cao đẳng Ƀuôn Ama Thuôt mkŏ mjing. Hlăm brô dua mlan, phung hriăm dưi ktrâo lač dŭm klei thâo mkra mjing, mkra, kriê pioh mnơ̆ng ƀơ̆ng, rơ̆ng klei doh ê ƀăt mnơ̆ng ƀơ̆ng leh anăn hưn mdah mnơ̆ng ƀơ̆ng.

Hluê si Nguyễn Hữu Luật, K'iăng khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa ƀuôn hgŭm Thành Nhất, čar Dak Lak, adŭ hriăm dưi pŏk ngă hluê Hdră bruă 3, Hdră bruă 5 kơ klei mđĭ kyar bruă mtô bi hriăm bruă leh anăn msir mgaih bruă mă kơ mnuih mă bruă krĭng mnuih djuê ƀiă leh anăn krĭng čư̆ čhiăng. Anei jing adŭ bruă tal êlâo ƀuôn hgŭm pŏk ngă mơ̆ng ênoh prăk thŭn 2026 leh pŏk ngă gru hmô bruă sang čư̆ êa alŭ wăl dua gưl. Bruă ruah bruă dưi alŭ wăl tĭng dlăng hluê si klei čiăng mơ̆ng mnuih ƀuôn sang leh anăn klei dưi ba yua leh klei mtô bi hriăm. Dŭm adŭ êdei ăt srăng dưi ksiêm dlăng čiăng găl guôp hĭn hŏng klei čiăng bruă mă sĭt.

“Ƀuôn hgŭm Thành Nhất ăt lŏ dơ̆ng pŏk dŭm adŭ mjuăt bi hriăm dŭm mta bruă djŏ guôp hŏng boh sĭt ară anei čiăng đru kơ mnuih ƀuôn sang mâo klei thâo săng, bi mklă bruă djŏ guôp, čiăng mơ̆ng anăn mnuih ƀuôn sang ăt msĕ mơh phung hriăm ruah sa bruă, sa mta bruă čiăng kñăm mđĭ hnư hrui wĭt leh anăn čiăng mđĭ kyar klei hdĭp mda".

Pŏk ngă Hdră bruă 3 hlăm Hdră bruă 5 mơ̆ng Hdră kñăm ala čar 1719, dŭm alŭ wăl ti Dak Lak lŏ dơ̆ng ksiêm dlăng klei čiăng, bi hgŭm hŏng anôk bruă mtô bi hriăm bruă pŏk dŭm adŭ hriăm djŏ guôp hŏng grăp êpul mnuih mă bruă. Bruă mtô bi hriăm amâo djŏ knŏng mprăp klei thâo, ƀiădah ƀrư̆ hruê ƀrư̆ mguôp hŏng klei dưi tui duah bruă mă, mjing bruă mă leh anăn mâo thiăm hnư hrui wĭt leh gưl hriăm.

Ti ƀuôn hgŭm Tân An, amai H'Ju Êban, ti ƀuôn Kmrơng Prŏng, pŏk leh anôk mă bruă bi msiam ti ƀuôn leh nao hriăm sa adŭ bruă bi msiam mơ̆ng alŭ wăl mkŏ mjing. Ară anei amai H'Ju mâo leh hnư hrui wĭt hơĭt.

“Kâo dưi nao hgŭm hlăm adŭ hriăm bruă make-up mơ̆ng ƀuôn hgŭm Tân An mkŏ mjing. Dơ̆ng mơ̆ng akŏ thŭn 2026 kâo pŏk leh anôk mă bruă, bruă anei ba leh hnư hrui wĭt hơĭt kơ gŏ sang kâo”.

Hluê ngă dŭm hdră ala čar kñăm kơ bruă bi hrŏ ƀun, mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo leh anăn mđĭ kyar bruă duh mkra - ala ƀuôn krĭng mnuih djuê ƀiă, wưng thŭn 2016-2024, čar Dak Lak mjuăt bi hriăm leh bruă gưl tal êlâo kơ êbeh 34.000 čô mnuih mă bruă krĭng ƀuôn sang. Leh bi mŭt mbĭt, thŭn 2025 mâo hlăm brô 5.400 čô mnuih lŏ dưi mjuăt bi hriăm. Truh knhal jih thŭn 2025, ênoh mnuih mă bruă leh mjuăt bi hriăm mơ̆ng alŭ wăl mâo 70%, hlăm anăn 27% mâo hră bi mklă.

Čiăng kơ dŭm adŭ bruă mă ƀiă hruê dưi mjing klei găl bruă mă, mta phŭn mtô brei tĭng kơ klei čiăng yua mnuih mă bruă leh gưl hriăm. Hŏng dŭm anôk bruă mtô mjuăt bruă mă, hruê mmông mtô mjuăt dưi bi hrŏ ƀiădah kdrêč ngă bruă dưi mđing dlăng čiăng kơ mnuih hriăm pral dưi yua klei thâo leh hriăm.

Trần Quốc Cường, kiăng khua sang hră gưl krah Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak brei thâo, leh bi hơĭt anôk bruă, sang hră lŏ bi hgŭm hŏng dŭm alŭ wăl ksiêm dlăng klei čiăng, pŏk dŭm adŭ bruă djŏ guôp hŏng klei čiăng sĭt:

"Mđing kơ klei čiăng mơ̆ng yang ƀuôn, ară anei anôk bruă duh mkra dôk čiăng ya mta bruă, yang ƀuôn dôk čiăng ya mta bruă, snăn sang hră srăng bi mguôp hŏng bruă sang čư̆ êa dŭm să, ƀuôn hgŭm čiăng mjuăt bi hriăm, đru kơ phung hriăm mâo mmông mjuăt bi hriăm ƀiădah mâo djăp klei thâo msĕ si mjuăt bi hriăm hŏng hdră klă klơ̆ng, kreh jing mơ̆ng 3/6 mlan. Hmei srăng bi kluôm bruă hriăm mjuăt hlăm wang 2 mlan đuč, čiăng đru kơ mnuih mă bruă leh ruĕ hriăm dưi nao hgŭm mtam hlăm anôk mă bruă ară anei dôk čiăng".

Hluê si Hdră mtrŭn mlih mrâo, mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk mtô mjuăt bruă lŏ hma krĭng ƀuôn sang truh thŭn 2030, Dak Lak mdưm mta kñăm grăp thŭn mtô mjuăt, mđĭ klei thâo bruă kơ hlăm brô 10.000 čô mnuih mă bruă krĭng ƀuôn sang, hnơ̆ng mâo bruă mă leh mtô mjuăt êbeh 85%; mđing tal êlâo kơ mnuih mă bruă krĭng mnuih djuê ƀiă, krĭng taih kbưi.

Nguyễn Quang Thuân, kiăng khua knơ̆ng bruă kiă kriê bruă knuă čar Daklak lač, čiăng kơ mta kñăm anei nao hlăm klei sĭt, bruă bi mguôp plah wah anôk bruă mtô bi hriăm bruă knuă leh anăn anôk ba yua mnuih mă bruă dưi bi mklă jing sa klei čiăng yuôm bhăn.

“Dŭm sang hră, dŭm anôk bruă mtô bi hriăm bi mguôp hŏng dŭm anôk bruă duh mkra, bi mguôp hŏng dŭm anôk bruă duh mkra hlăm lehanăn êngao čar, tăp năng jing dŭm anôk bruă duh mkra ti ala tač êngao čiăng mđĭ hnơ̆ng jăk mtô bi hriăm, ăt msĕ mơh mkŏ mjing klei mtô bi hriăm, mkŏ mjing klei hriăm mjuăt kơ phung hđeh hriăm hră, phung hriăm gưl prŏng; čiăng leh mâo hră bi mklă, hră tŭ yap, phung hđeh djŏ guôp mtam hŏng bruă knuă, amâo mâo lŏ mtô bi hriăm ôh kơ dŭm anôk bruă duh mkra”.

Sa adŭ bruă dưi knŏng sui dŭm mlan, ƀiădah ênoh yuôm amâo mdei ti hră bi mklă. Yuôm bhăn hĭn jing mnuih hriăm mâo thiăm klei găl duah bruă mă, čŏng mkŏ mjing bruă mă leh anăn mâo thiăm hnư hrui wĭt. Tơdah bruă dưi ruah djŏ klei čiăng leh anăn mguôp hŏng anôk ba čhĭ leh mjuăt bi hriăm, ai dưi mơ̆ng hdră ala čar kñăm klă sĭt nao hlăm klei hdĭp, pŏk thiăm klei găl čiăng kơ mnuih ƀuôn sang, boh nik mnuih djuê ƀiă, čŏng kpưn đĭ.