VOV4.Êđê - Mlan 11 thŭn dih, blŭ hrăm ti Quốc hội, Khua Knŭk kna Nguyễn Xuân Phúc kčĕ klei mĭn pla 1 êklai phŭn ana kyâo mtah hlăm 5 thŭn 2021-2025.  Hruê 31/12/2020, Khua Knŭk kna bi klă leh Asăp mtrŭn mrô 45 kơ bruă mkŏ mjing hdră “Têt pla ana kyâo” leh anăn mđĭ ktang bruă răng mgang, mđĭ kyar dliê mơ̆ng akŏ thŭn 2020. Mbĭt hŏng kluôm ala, dŭm čar ti krĭng wăl Lăn Dap Kngư ăt hlăk gĭr ktưn mđing kơ hdră pla 1 êklai phŭn ana kyâo - Kyua sa Việt Nam mtah.

Mrâo anei, ti ƀuôn prŏng Gia Nghĩa, Anôk bruă sang čư̆ êa čar Dak Nông mkŏ mjing leh Knăm mđing truh Hdră pla 1 êklai phŭn ana kyâo mtah. Hŏng anăn ‘’Kyua sa Việt Nam mtah’’, hdră anei jak iêu leh êbeh 200 čô knuă druh, mnuih mă bruă, đoàn viên, êda, êra ti ƀuôn prŏng Gia Nghĩa nao hgŭm. Leh knăm mtrŭt mjhar, êbeh 300 phŭn ana êgiêr jŭ mâo mnuih ƀuôn sang hgŭm kngan pla mbĭt ti dŭm ktuê êlan ti krĭng anôk dôk mrâo Dak Nur B, ƀuôn hgŭm Nghĩa Trung, ƀuôn prŏng Gia Nghĩa. Lê Trọng Yên, K’iăng khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Dak Nông brei thâo. Hdră pla ana kyâo mtah mơ̆ng čar srăng dưi mđĭ lar hĭn, jak iêu lu êpul mnuih hlăm yang ƀuôn nao hgŭm.“Čar srăng čih mkra dŭm klei bhiăn, hdră mtrŭn đru kơ mnuih pla ana kyâo, pla ana kyâo yua hlăm bruă lŏ hma mguôp hŏng dliê kmrơ̆ng; tal tlâo jing pla dliê mklin sa anôk, tal pă jing mđĭ kyar bruă duh mkra pla dliê. Dŭm ana dưi bi mklă jing ana dliê kmrơ̆ng lehanăn ăt jing ana yua hlăm bruă lŏ hma mâo ana ksu, ana kñŭl, ana makka, dŭm mta ana lač ti dlông srăng dưi pla ti krĭng lăn djŏ guôp. Čar Dak Nông gĭr truh kơ thŭn 2025 srăng mđĭ hnơ̆ng luôm dliê mơ̆ng čar êbeh 40%.

Knhal jih mlan 3 leh êgao, čar Gia Lai ăt mkŏ mjing knăm mtrŭt mjhar pla kyâo ‘’Kyua sa Việt Nam mtah” ti să Biển Hồ, Pleiku. Tinei, Võ Ngọc Thành – Khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai brei thâo, alŭ wăl mđing truh kơ mta kñăm mkŏ mkra čar Gia Lai jing čar “Krĭng lăn mtah kyua klei suaih pral’’, pla ana kyâo mtâo, pla dliê amâo djŏ knŏng jing bruă djŏ tuôm kơ wăl hdĭp mda, ƀiădah djŏ tuôm wăt kơ hdră mđĭ kyar bruă duh mkra, ala ƀuôn, dhar kreh lehanăn hiu čhưn ênguê. Hlăm 5 thŭn êgao, čar pla leh 20 êbâo ha dliê lehanăn dŭm phŭn ana kyâo mkăn. Hdră mtrŭn Klei bi kƀĭn phung bi ala bruă Đảng čar Gia Lai tal 16, wưng thŭn 2021 – 2025 ăt mâo hdră kñăm pla mrâo 40 êbâo ha dliê, mđĭ hnơ̆ng luôm dliê mơ̆ng čar truh 47,75% hlăm 5 thŭn kơ anăp. Nao ti knăm pla kyâo anei, Lưu Trung Nghĩa, Khua knơ̆ng bruă Lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang čar Gia Lai brei thâo:“Knơ̆ng bruă Lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang srăng đru kčĕ kơ Anôk bruă sang čư̆ êa čar gĭt gai dŭm kdriêk, wăl krah, ƀuôn prŏng mkŏ mjing knăm pla kyâo, čuăl mkă pla hluê si hdră kčah, yuôm hin, ba wĭt boh tŭ bi msiam wăl hdĭp mda lehanăn răng mgang gen čiăng mđĭ lar mjeh gen.

Ti knăm mtrŭt mjhar pla kyâo “Kyua sa Việt Nam mtah” ti ƀuôn prŏng Pleiku, phung khua knơ̆ng prăk Lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang jao leh 5 êklai prăk đru kơ keh yang ƀuôn ti alŭ wăl lehanăn 1 êklai prăk yua duh bi liê kơ bruă pla ana kyâo. Bi ti Dak Lak, mđing truh kơ hdră pla ana kyâo, lŏ krŭ wĭt dliê, ngă bruă kyua wăl hdĭp mda, êpul đoàn viên êdam êra knơ̆ng prăk Lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang čar Dak Lak mkŏ mjing leh hdră pla êbeh 300 phŭn ana êgiêr jŭ ti Wăl dliê kmrơ̆ng Ƀuôn Ama Thuôt. Anei ăt jing bruă dôk hlăm hdră kčah pla 1 êbâo ƀĕ ana kyâo ti dŭm wăl  mnga, êlan dơ̆ng prŏng, krĭng lăn mnga, dliê akŏ êa mơ̆ng Agribank Dak Lak. Phan Thông Thái, Khua bruă Công đoàn, K’iăng khua knơ̆ng prăk Agribank ti Daklak brei thâo:“Hmei mâo hdră pla 1 êbâo phŭn ana kyâo mtah, hlăm anăn hmei kah mbha kơ 19 anôk bruă đoàn nah gŭ, anôk bruă đoàn hlăm êpul bruă čiăng ba pla ti 8 kdriêk, ƀuôn prŏng. Hŏng ênoh giăm 200 êbâo čô tuê snăn hmei čang hmăng srăng mtô mblang kơ hlăm brô 20% snăn jăk leh. Dơ̆ng mơ̆ng anăn digơ̆ srăng lŏ hưn mthâo lu hĭn truh kơ gŏ sang, anak čô, găp djuê, mmông anăn srăng mâo lu mnuih thâo.

Blŭ hrăm ti knăm Têt pla kyâo, yan mnga Tân Sửu mrâo êgao ti čar Phú Yên, Khua knŭk kna Nguyễn Xuân Phúc brei thâo, mbĭt hŏng dŭm hdră ngă bruă mơ̆ng anôk bruă lŏ hma lehanăn alŭ wăl hlăm klei gĭr răng mgang lehanăn mđĭ hnơ̆ng luôm dliê, klei mĭn pla mrâo 1 êklai phŭn ana kyâo amâo djŏ knŏng đru luôm dliê, lăn huâng kduâng ƀiădah lŏ bi mtah mda krĭng ƀuôn prŏng lehanăn krĭng ƀuôn sang mơ̆ng Việt Nam. Anei jing bruă bŏ hŏng klei tŭ yuôm msĕ si klei Awa Hô tuôm lač leh, bruă anei amâo liê lu ôh ƀiădah mâo klei tŭ yuôm bhăn hlăm bruă mkra mđĭ klei hdĭp mnuih ƀuôn sang lehanăn drei ăt lŏ hdơr ti krah klei suaĭ êmăn, dleh dlan hlăm ênuk kdơ̆ng mblah lehanăn mkŏ mkra lăn čar ƀiădah Awa Hô drei jing mnuih tal êlâo mtrŭt mjhar knăm pla kyâo hlăm hruê 28/11/1959 kyua sa Việt Nam mtah siam hĭn amâo dah sa Việt Nam mtah jing asăp hưn mthâo phŭn mơ̆ng Hdră pla 1 êklai phŭn ana kyâo.

Knhal jih mlan 3 mrâo êgao, ti wăl knhuah gru hƀuê ênuk phung êdam êra ba anăp Truông Bồn, să Mỹ Sơn, kdriêk Đô Lương, čar Nghệ An, Khua knŭk kna Nguyễn Xuân Phúc nao leh ti Knăm mđing truh kơ Hdră pla 1 êklai phŭn ana kyâo mtah – Kyua sa Việt Nam mtah. Mñă klă mtah jing êa mil bi knăl kơ klei đĭ kyar, klei čăt jing, klei đĭ kyar h’ĭt kjăp kyua anăn Khua knŭk kna iêu mthưr dŭm êpul êya bruă, mnuih sa ai, hrăm mbĭt hŏng alŭ wăl, anôk bruă djŏ tuôm čiăng mđrăm mbĭt, mtrŭt mđĭ hdră pla ana kyâo mtah, luôm mtah mda wăl dliê, krĭng lăn huâng duôr čư̆ kla hlăm kluôm ala čar./.