VOV4.Êđê - Hla\m du\m thu\n gia\m anei, klei ]h^, du\ mdia\ng matu^ mơ\ng Lao hriê kơ Việt Nam ti ktuê knông la\n ]ar Kontum, boh nik ti kr^ng [a\ng jang knông la\n quốc tế Bờ Y hla\k dleh dưi ksiêm dla\ng. Mta phu\n kyua du\m êpul djo\ tuôm hyua\ kja\p brua\ ksiêm dla\ng ti kwar Dưr ana\n phung hiu ]h^ matu^ anei bi mlih anôk nga\ brua\ nao truh kơ du\m ]ar kwar Dhu\ng, hla\m ana\n mâo Kontum. Ti ana\p klei anei, Êpul kahan ra\ng mgang knông la\n Kontum po\k nga\ leh mđra\m mb^t du\m hdra\ msir k`a\m gang mkhư\ matu^ ti ktuê knông la\n.

Kno\ng hlăm mlan 4 lehana\n mlan 5 leh êgao, kahan răng mgang knông lăn Kontum bi rai leh dua kđi soh matu^ mâo ma\ 4 ]ô ngă soh, ma\ kơ\ng truh 60 êbâo asa\r matu^ leh kmkra mjing, lehana\n 2kg matu^ đá. Jih jang ênoh matu^ anei mâo phung ngă soh du\ ba mơ\ng Lao mu\t hlăm Việt Nam ba ]h^. Đại tá Phạm Ngọc Phú, khua kia\ kriê kahan răng mgang knông lăn ]ar Kontum brei thâo, klei ngă soh ho\ng matu^ hlăm knông lăn ti Kontum knư\ hruê knư\ lu. Phung ngă soh blei mnia, du\ mdiăng matu^ mơ\ng Lao ba ]h^ kơ Việt Nam [rư\ hruê mnê] êjai: “Klei du\ mdiăng mdăp pioh, ]h^ mnia matu^ knư\ hruê knư\ đ^ lu. Phung du\ mdiăng, mdăp pioh ba ]h^ matu^ ara\ anei ho\ng lu mnê] hgăm, dê] dar, di`u thâo răng. Bi mlih nanao êdeh yua, anôk dôk, hruê mmông ngă brua\”.

Mơ\ng thu\n 2017, leh ksiêm dlăng djăp mta boh klei hlăm alu\ wa\l lehana\n mâo ma\ lu klei hưn mdê mdê, kahan răng mgang knông lăn Kontum la], phung tle\ ]h^ mnia matu^ hlăk ngă soh hlăm alu\ wa\l jing lu phung hriê mơ\ng Dưr, lehana\n Dưr kwar krah hriê kơ lăn Dap Kngư. Mâo knông lăn sir ho\ng Lao lehana\n Campuchia, mâo [a\ng jang knông lăn Bờ Y jing leh êlan mu\t kbia\ găl ênưih, snăn phung ngă soh ]h^ mnia matu^ ruah Kontum ]ia\ng du\ ba matu^ mu\t hlăm Việt Nam. Ti ana\p klei soh ho\ng matu^ knư\ hruê knư\ đ^, kahan răng mgang knông lăn Kontum mâo ngă leh lu brua\ gang mkhư\. Thiếu tá Nguyễn Văn Sỹ, khua kia\ kriê [a\ng jang knông lăn Bờ Y, kđông kahan [a\ng jang knông lăn Bờ Y, brei thâo: “Hmei lo\ mđ^ h^n brua\ ksiêm dlăng, păn kjăp boh klei mơ\ng nah dih knông lăn hlăm ala ]ar Lao. Tio\ nao lu êpul êya, lehana\n hdră hiu suang, ksiêm dlăng. Boh nik ksiêm brua\ mu\t kbia\ ti [a\ng jang knông lăn ]ia\ng pral thâo [uh mnê] phung ngă soh ngă ho\ng matu^.”

Bi kla\ [a\ng jang knông lăn Bờ Y jing leh mbah yuôm bhăn phung ngă soh kreh m]hua ]ia\ng du\ mdiăng matu^ mơ\ng Lao hriê mu\t hlăm Việt Nam, kahan răng mgang knông lăn hgu\m kjăp ho\ng êpul brua\ ksiêm dlăng klei mu\t kbia\ ti [a\ng jang knông lăn, mtrang duah hlăm hip huôm, kdô kdu\ng phung tue găn êrô mu\t kbia\ ti [a\ng jang. Nguyễn Thanh Hải, k’ia\ng khua kia\ kriê anôk brua\ ksiêm dlăng klei mu\t kbia\ ti [a\ng jang knông lăn Bờ Y brei thâo, hlăm klei hgu\m brua\ ho\ng kahan răng mgang knông lăn gang mkhư\ matu^, êpul êya brua\ mâo klei mđing h^n wa\t hlăm anak mnuih, êdeh êdâo hlăm brua\ anei: “Phung knua\ druh ngă brua\ hlăm anôk brua\ mâo dăp ngă brua\ tui si klei dưi mdê mdê, mâo klei thâo săng, mâo klei knhăk hla\m brua\ ksiêm duah, lehana\n mguôp ho\ng lu brua\ mkăn ti [a\ng jang knông lăn. Ara\ anei hlăm anôk brua\, ti mbah [a\ng jang anôk ksiêm dlăng klei mu\t lehana\n kbia\ mơ\ng knông lăn mâo sơăi camera ksiêm dlăng jih jang brua\ ngă hra\ mơar lehana\n ksiêm dlăng klei phung tue mu\t kbia\. Mb^t ho\ng ana\n lo\ mđ^ h^n êpul ngă brua\ hlăm [a\ng jang knông lăn pioh đru bi ksiêm dlăng.”

Mb^t ho\ng klei hyua\ kjăp brua\ hgu\m plah wah du\m êpul brua\ djo\ tuôm hlăm ala ]ar, kahan răng mgang knông lăn Kontum ăt păn kjăp boh klei mơ\ng nah êngao nah dih knông lăn, ]ia\ng dưi gang mkhư\ matu^ tle\ mu\t hlăm alu\ wa\l.

Mơ\ng thu\n 2017 truh knhal jih mlan 5/2019, kahan răng mgang knông lăn Kontum mâo bi kla\ leh dưi bi rai truh 9 kđi soh matu^. Hlăm ana\n hgu\m ho\ng du\m êpul brua\ djo\ tuôm t^ng kơ Lao mâo bi rai leh lu êpul phung tle\ ]h^ matu^ pro\ng mse\ si, kđi klei 911LV hruê 14/11/2017 mâo ma\ 2 ]ô ngă soh, ma\ kơ\ng 40 klo\ heroin ti km 50 – êlan dơ\ng pro\ng mrô 18B, hlăm kdriêk Phu Vong, ]ar Attapư, kđi soh 914LV hruê 10/3/2019 mâo ma\ 3 ]ô ngă soh, hrui ma\ mâo 15 êbâo 600 asa\r matu^ leh mkra mjing; kđi soh 916LV hruê 7/4/2019 ma\ kơ\ng 2 ]ô, mâo hrui ma\ truh 39 êbâo 400 asa\r matu^ leh mkra mjing…

Jing êpul knơ\ng mơ\ng kahan răng mgang knông lăn bi kdơ\ng ho\ng phung ngă soh ]h^ mnia matu^, Thượng tá Dư Văn Diệp, k’ia\ng khua adu\ brua\ kdơ\ng ho\ng matu^ lehana\n phung ngă soh, kahan răng mgang knông lăn Kontum brei thâo, mb^t ho\ng brua\ hyua\ kjăp knhuah kđi ]ar ho\ng grăp ]ô knua\ druh, êpul êya brua\ hlăk ngă lu mta brua\ bi kdơ\ng ho\ng mta klei soh hu^ hyưt anei: “Hmei ngă jăk brua\ ksiêm dlăng, tui duah puhng tle\ ]h^ matu^, pral gang mkhư\ ho\ng klei tu\ dưn. Ngă jăk brua\ ksiêm dlăng mnuih, êdeh êdâo găn êrô ti [a\ng jang knông lăn. Hâo hưn mtô mblang hdră bhiăn kơ mnuih [uôn sang hla\m knông lăn, brei mâo ai tiê thâo răng, kăp k]u\t hưn phung ngă soh ho\ng matu^. Mguôp ho\ng kahan ksiêm nah dih knông lăn, ]ia\ng păn kjăp boh klei thâo b^t phung ngă soh, êpul ngă soh ho\ng matu^ mơ\ng Lao hriê kơ Việt Nam găn knông lăn mu\t hlăm ala ]ar.”

Ho\ng klei g^r jih ai tiê gang mkhư\ klei du\ mdiăng, ]h^ mnia matu^ găn knông lăn, kahan răng mgang knông lăn Kontum hlăm grăp hruê, grăp mmông mghaih msir djăp mta klei dleh dlan, mâo ai tiê thâo răng pro\ng, bi leh brua\ k]ah jao. Du\m boh tu\ dưn mâo ngă leh, năng ]ih pioh wưng leh êgao jing leh klei mđ^ ai kơ phung knua\ druh, l^ng kahan răng mgang knông lăn Kontum lo\ thiăm klei g^r h^n, ]o\ng lo\ dơ\ng ba w^t klei dưi nanao hlăm klei bi blah ho\ng matu^, ]ia\ng răng kriê klei êđăp ênang kơ mnuih [uôn sang./.