Klei mrâo ala ]ar pô:

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội mko\ mjing leh klei bi trông ]hai gưl tal 3 kơ “klei `u\ kma ASEAN hla\m hdră bhiăn” ho\ng ana\n “hrăm mb^t duh mkra hlăm ASEAN”. Klei bi trông ]hai mâo sang hra\ ksiêm hriăm kơ brua\ mje\ mgiăm ho\ng ta] êngao, hgu\m ho\ng anôk brua\ ksiêm duah kơ hdră bhiăn hlăm sang hra\ đại học ala ]ar Singapor CIL-NUS mko\ mjing. Klei bi trông ]hai mâo êbeh 100 ]ô phung bi ala jing phung khua êmua knu\k kna, phung ksiêm lu, phung thơ\ng kơ brua\ hdră bhiăn mơ\ng 10 ala ]ar hla\m êpul hgu\m ASEAN lehana\n phung bi ala du\m anôk brua\ ksiêm duah ho\ng ala ta] êngao mơ\ng 20 ala ]ar dlông ro\ng lăn nao bi trông kơ brua\ mđ^ h^n klei ba yua hdră bhiăn hla\m klei bi mguôp brua\ duh mkra ASEAN, ma\ klei hriăm yuôm bhăn hlăm klei leh găn. Blu\ hrăm ti anôk bi trông ]hai, k’ia\ng khua phu\n brua\ ho\ng ta] êngao Hồ Xuân Sơn bi kla\ ASEAN jing nanao brua\ phu\n tal êlâo hlăm hdră êlan mje\ mgiăm ho\ng ta] êngao mơ\ng Việt Nam, lehana\n Việt Nam sa ai ho\ng brua\ klam mơ\ng hdră bhiăn, hlăm klei bi mguôp lehana\n ru\ mdơ\ng yang [uôn ASEAN.

 

- Lo\ dơ\ng klei bi k[^n tal 26, tlam mbruê, Knơ\ng dla\ng brua\ Quốc hội êmuh Khua phu\n brua\ mdrao mgu\n Nguyễn Thị Kim Tiến kơ du\m hdra\ msir jêc\ ktang c\ia\ng msir klei toh hroh kơ knhuah nga\ brua\ mơ\ng phung knua\ druh, mnuih nga\ brua\ mdrao mgu\n. Ho\ng klei êmuh kơ klei bi kah mnuih rua\ blei Bảo hiểm ti lu sang êa drao knu\k kna, Khua phu\n brua\ mdrao mgu\n Nguyễn Thị Kim Tiến brei thâo: Hmei tu\ ư ho\ng phung bi ala kơ brua\ nga\ mnuih [uôn sang hlơr mmơr ai tiê jing bi kah plah wah brua\ mdrao mưn pra\k ho\ng brua\ mdrao hluê Bảo hiểm. Kơ êdei ana\p, c\ia\ng msir he\ klei anei jing mdrao mnuih rua\ mse\ sa ana\n. Tơ amâo blei Bảo hiểm sra\ng amâo bi si`ê hra\ m’ar ho\ng du\m sang êa drao sna\n sra\ng amâo mâo mnuih rua\ nao mdrao ôh. Leh ana\n tơ amâo mâo mnuih rua\ sna\n nơ\ng do\ nga\ sang êa drao ana\n. Êngao kơ ana\n, c\ia\ng bi hro\ truh hnơ\ng [ia\ êdi klei nga\ dleh dlan, hmei mkra mđ^ mlih kluôm anôk ksiêm mka\ dla\ng klei rua\ c\ia\ng ksiêm mka\ dla\ng klei rua\ kơ mnuih blei Bảo hiểm bi hro\ mơ\ng 9 ana\n si`ê mơ\ng bảo hiểm yang [uôn adôk 6 ana\n si`ê.

 

- Ênoh ]h^ pui kmla\, ênoh ]h^ êa săng, êa pui srăng rơ\ng mâo klei bi êdah kla\ mnga], ana\n jing klei bi kla\ mơ\ng phu\n brua\ duh mkra mnia mblei, lehana\n phu\n brua\ ngăn prăk ti anôk hlak mblang ti ana\p dhar brua\ g^t gai Quốc hội aguah mbruê. W^t la] klei phung bi ala Quốc hội êmuh kơ du\m klei mko\ mjing, lehana\n ba yua keh bi hơ^t ênoh ]h^ êa săng êa pui, k’ia\ng khua phu\n brua\ ngăn prăk Trần Văn Hiếu brei thâo: thu\n 2013, mâo leh 21 blư\ bi mlih ênoh ]h^ êa săng, êa pui, hlăm năn 10 blư\ amâo mâo mđ^ ênoh ôh. Keh bi hơ^t ênoh mâo brua\ klam yuôm bhăn, dưi ba yua leh ana\n kia\ kriê djo\ mta k`ăm, đru mguôp leh jăk hlăm brua\ bi hơ^t ênoh ]h^ êa săng, êa pui hlăm ala ]ar. Wưng kơ ana\p, phu\n brua\ duh mkra mnia mblei, lehana\n phu\n brua\ ngăn prăk srăng lo\ dơ\ng hgu\m kjăp h^n hlăm brua\ kia\ kriê ênoh ]h^ êa săng, êa pui hlăm ala ]ar.

 

- Aguah mbruê, ti Hà Nội, Anôk g^t gai Phu\n brua\ kriê mgang ala c\ar hdra\ brua\  “Mđ^ klei bi mtô hria\m hdra\ bhia\n kơ knua\ druh, mnuih [uôn sang kr^ng knông la\n, plao ks^ mơ\ng thu\n 2013-2016”. Mko\ mjing klei bi k[^n bi hria\m po\k nga\ hdra\ brua\ thu\n 2014. Nao bi k[^n mâo phung bi ala mơ\ng du\m phu\n dhar brua\ leh ana\n 44 c\ar, [uôn pro\ng mâo êlan knông la\n, plao ks^. Mta klei bi mtô hria\m hdra\ bhia\n k[^n kơ 7 brua\, hla\m ana\n phu\n jing kriê mko\ mjing hruê Hdra\ bhia\n ti kr^ng knông la\n plao ks^, hâo hưn mtô mblang mtru\t mjhar ti nah gu\, klei thâo mtô mblang bi hria\m hdra\ bhia\n…. Hdra\ mtô mblang bi hria\m hluê ho\ng loa bi kc\a\i asa\p sa\, ba mdah dla\ng ti tac\ mdah, hiu msir mkra du\m kđi klei hình sự leh ana\n ma\ knhuih k’hưm mơ\ng mduôn [uôn, khua [uôn, phung kia\ kriê klei đa\o.

 

- Hruê mbruê, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar DakLak mko\ mjing klei bi k[^n ksiêm w^t brua\ duh mkr ala [uôn 3 mlan ako\ thu\n, lehana\n hluê ngă brua\ knua\ kơ 3 mlan gưl 2 thu\n 2014, hluê ngă brua\ knua\ kơ 3 mlan gưl 2, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak g^t gai du\m brua\ phu\n mse\ si: mđ^ pral hnơ\ng hrui w^t ngăn prăk kơ knu\k kna, mkhư\ klei dleh dlan hrui jia, hluê ngă brua\ ru\ mdơ\ng kr^ng [uôn sang mrâo ho\ng klei jing s^t ti alu\ wa\l, mtru\t mjhar klei bi liê ngă prăk, ]ia\ng mđ^ pral brua\ ru\ mdơ\ng phu\n, ngă tal êlâo hla\m du\m brua\ mơ\ng êlâo adôk ka leh, ]ia\ng pral mâo ba yua. Boh nik, ara\ anei hlăk hlăm yăn không, du\m dhar brua\ djo\ tuôm DakLak g^t gai brua\ mghaih msir klei k[ah êa kơ mnơ\ng pla, lehana\n êa kơ mnuih [uôn sang yua. Trang Quang Thành, khua knơ\ng brua\ lo\ hma DakLak la]: Hmei mrâo ksiêm dlăng snăn mâo hla\m brô  5 êbâo 500 ha tuôm ho\ng klei k[ah êa kjham. Dhar brua\ nao ksiêm dlăng leh hla\m kr^ng ]ua\l mka\ lehana\n kơ êngao. Ksiêm dlăng du\m ênao mgơ\ng êa, lo\ msir jih du\m anôk hluh [rô], mko\ mjing du\m anôk pom êa, mtru\t mjhar mnuih [uôn sang hwai mdoh mnuôr mbông êa, klei hlăm du\m anôk dưi mgơ\ng êa pioh krih kơ mnơ\ng pla. Du\m kdriêk mrâo anei ăt bi liê leh mơ\ng keh prăk mkăp đru kơ mnuih [uôn sang duah êa krih kơ mnơ\ng pla. Ara\ anei amâo mâo djo\ kno\ng k[ah êa krih kơ mnơ\ng pla, [ia\dah lo\ k[ah êa kơ mnuih [uôn sang yua, hmei lo\ đru ho\ng hdră ktir êa kbang.

 

- Hla\m 3 thu\n mơ\ng wưng 2011-2015, Đảng bộ sa\ Lộc Tân, kdriêk Bảo Lâm, c\ar Lâm Đồng mâo bi mu\t leh 36 c\ô Đảng viên, hla\m ana\n mâo 50% đảng viên mnuih djuê [ia\. T^ng mdu\m gra\p thu\n, Đảng bộ sa\ bi mu\t 12 c\ô đảng viên mrâo. Êjai lu Đảng bộ gưl kdriêk, gưl sa\ tuôm ho\ng lu klei dleh dlan hla\m brua\ bi mjua\t hria\m mnuih c\ia\ng bi mu\t đảng viên, sna\n ti sa\ Lộc Tân mnuih pioh bi mu\t hla\m đảng viên amâo mâo k[a\h ôh. Gra\p thu\n Đảng bộ sa\ Lộc Tân mtru\n nnao hdra\ mko\ mkra Đảng. Hluê ana\n, đảng bộ jao hnơ\ng c\ua\n kơ gra\p c\ô knua\ druh, đảng viên bi nga\ hra\ m’ar mjua\t hria\m amâo dah đru brei c\ia\ng bi mu\t [ia\ êdi sa c\ô đảng viên mrâo.

 

- Mmăt hruê 31/3, leh êgao, ti thôn Quảng An, sa\ Đạo Nghĩa, kdriêk Dak Rlâp, ]ar Dak Nông mâo sa gưl hjan pro\ng mb^t ho\ng ang^n đru\ng ngă jhat rai lu pưk sang lehana\n ngăn do\ mnuih [uôn sang. Ang^n đru\ng ngă klưh jih jang sang Nguyễn Tấn Phước lehana\n kpo\k ]uôr 15 boh sang mkăn, lehana\n nga\ êbuh 500 [e\ gơ\ng tiêu, lehana\n jhat rai lu mnơ\ng pla mjing mkăn. Hruê mbruê, êpul êdam êra sa\ Đạo Nghĩa mb^t ho\ng mnuih [uôn sang pral nao đru du\m go\ êsei lo\ mkra w^t pưk sang. Du\m gưl brua\ sang ]ư\ êa, êpul êya mâo đru leh go\ êsei Nguyễn Tấn Phước 6 êklăk prăk, lehana\n 1 tôn braih, êjai găn klei dleh dlan anei.

 

- Klei rua\ hdrak mnu\ da ara\ anei mdei [ia\ leh, hla\m 2 hruê ka\m êgao kluôm ala amâo lo\ [uh mâo ôh hruh klei rua\ mrâo. Ana\n jing klei hâo hưn ba hưn mdah ti anôk bi k[^n Anôk g^t gai ala c\ar mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ hdrak mnu\ da mko\ mjing hla\m tlam mbruê. Ara\ anei adôk kno\ng 13 hruh anôk klei rua\ ti 5 alu\ wa\l mâo: Khánh Hòa, Vĩnh Long, Hà Giang, Bình Thuận, Bến Tre. Ênoh mnu\ da djo\ klei rua\ leh ana\n ba c\uh bi rai gia\m 15 êbâo drei. Anôk g^t gai mgang kdơ\ng klei rua\ brei mđing, du\m anôk hruh klei rua\ lu [uh mâo ti kr^ng t^ng Dhu\ng ho\ng klei mâo dleh dlan, mâo lu h^n leh ana\n hnơ\ng luc\ liê a\t pro\ng h^n mơh. Ênoh mnu\ da djo\ mâo klei rua\, djiê leh ana\n ba c\uh bi rai ti kr^ng wa\l anei truh 70% ênoh mnu\ da djo\ mâo klei rua\, djiê leh ana\n ba c\uh bi rai mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei. 

 

Klei mrâo ala tac\ êngao :

 

- Khua phu\n bruă ngăn prăk du\m ala ]ar êpul hgu\m châu Âu hruê mbruê bi k[^n ti [uôn pro\ng phu\n A-then ala ]ar Hi Lạp, ]ia\ng bi trông ]hai du\m hdră bruă duh mkra leh ana\n ngăn prăk hlăm êpul hgu\m, hlăm ana\n k[^n ai tiê kơ bruă msir mghaih du\m hnư do\ng đru mâo klei bi kdung he\ mơ\ng sui kơ Hi Lạp. Klei bi k[^n khua phu\n bruă ngăn prăk êpul hgu\m châu Âu mko\ mjing hlăk êjai bruă duh mkra alu\ wa\l mâo du\m klei bi êdah kru\ w^t jăk siam. Khă sơnăn, khua g^t gai êpul khua phu\n bruă ngăn prăk du\m ala ]ar kr^ng wa\l ba yua prăk euro, Jeroen Dijsselbloem la] sơnei: du\m ala ]ar lo\ dơ\ng ktưn ai ]ia\ng kriê kjăp hnơ\ng đ^ kyar anei.

 

- Hruê mbruê, khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi John Kery kbia\ leh mơ\ng Trung Đông leh klei bi tuôm ho\ng khua knu\k kna Isxrael Benjamin Nêtanyahu. Ara\ anei, ka thâo klă ôh klei bi k[^n plah wah khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi leh ana\n khua knu\k kna Israel mâo klei tu\ dưn mơ\ amâo dah hơa^. 1 ]ô khua êmua Palestin brei thâo: khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi John Kery amra truh kơ alu\ wa\l hlăm m’măt hruê anei, ]ia\ng bi tuôm ho\ng khua mil ]hil Palestin Mahmoud Abbas ti Ramalah kr^ng hang yu\, k`ăm ruh mgaih klei gun kpăk kơ hdră êlan êđăp ênang.

 

- Israel jao leh kơ Palestin klei k]ah mtru\n mrâo, ]ang hmang bi kdung hruê mlan kc\ah klei bi trông ]hai êđăp ênang êdei kơ hruê 29/4 ana\p anei. Hdra\ êđăp ênang Trung Đông hlăk ti wưng hlơr mơr, [ia\ hluê si khua knu\k kna Israel Benjamin Netanyahu ana\n jing hdră bruă dưi msir mghaih amâo dah klei bi trông ]hai amra kruh rai. Leh lu mlan bi trông ]hai, 2 nah ăt ka mâo ba w^t ya boh tu\ dưn mơh. Knhal jih hruê kăm êgao, Israel lo\ hưn mthâo amâo mâo phưi êngiê kơ 26 ]ô mnă Palestin hluê si klei [ua\n rơ\ng tal êlâo, tơ Palestin amâo mâo tu\ ư bi kdung hruê mlan k]ah mko\ mjing klei bi trông ]hai. Klei anei ngă kơ Palestin ngê` êdi hưn mtru\n amra amâo mâo ksiêm dlăng ôh klei lo\ bi kdung hruê mlan k]ah tơ Israel amâo mâo ngă rue# riêng êlâo bruă ]ua\n mơ\ng pô.

 

- Adu\ bruă đ^ kyar mb^t leh ana\n dlăng bruă ho\ng ala ta] êngao ala ]ar Anh brei thâo: amra đru brei ]an ho\ng ênoh 3 êklăk bảng jing bi knar hlăm brô 5 êklăk đôlar, ]ia\ng đru Xiri hluê ngă bruă lo\ mko\ mjing ala ]ar. Hluê si klei m^n t^ng, hnư brei ]an anei amra đru Xiri mkra mđ^ bruă mdrao mgu\n, mkăp êa yua, pui kmlă leh ana\n mnơ\ng [ơ\ng kơ mnuih [uôn sang ti ala ]ar anei.

 

- Mi mrâo hưn mthâo lo\ đru thiăm kơ Moldova 10 êklăk đôlar ]ia\ng mđ^ ktang klei êđăp ênang ktuê knông lăn, êjai hlăm ala ]ar anei hlăk mâo klei bi kah kyua klei bi mă kngan ho\ng châu Âu amâo dah Nga. Knu\k kna Moldova hlăk ktưn ai prăp êmiêt ]ia\ng sơ`ê klei kuôl kă đru hgu\m ho\ng Êpul hgu\m châu Âu ( EU) hlăm yang bhang anei, [ia\ boh klei ti Ucraina ngă mđ^ h^n klei đăo đing. Blu\ hrăm ti anôk k[^n hưn mthâo ênoh đru brei, pô đru bruă kơ khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi dla\ng brua\ kơ châu Âu Victoria Nuland bi êdah klei nao ai ktang  mơ\ng Mi ho\ng klei bi tu\ ư plah wah Moldova leh ana\n Êpul hgu\m C|âu Âu, mb^t ho\ng du\m asa\p blu\ ba yua ho\ng Ucraina.