Klei mrâo ala ]ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ Đảng gưl dlông, khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng drông leh khua bi ala knu\k kna Trung Quốc Khổng Huyễn Hựu hriê kkuh ]hưn [ri mjưh rue# gưl păn brua\ bi ala kơ knu\k kna Trung Quốc ti Việt Nam. Ti anôk drông ana\n, khua bi ala Khổng Huyễn Hựu la] jăk kơ phung khua g^t gai Đảng, Knu\k kna lehana\n du\m dhar brua\ djo\ tuôm mơ\ng Việt Nam mâo mjing leh djăp klei găl ]ia\ng kơ khua bi ala bi leh jăk siam brua\ pô, bi kla\ srăng lo\ dơ\ng g^r jih ai tiê ksul mbu\  klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t mâo leh mơ\ng đưm, lehana\n hgu\m brua\ kluôm dhuôm Trung Quốc - Việt Nam hlăm wưng kơ ana\p.

 

- Hruê mbruê, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mb^t ho\ng êpul nga\ brua\ knu\k kna nao c\hưn leh ana\n nga\ leh brua\ ti c\ar Khánh Hòa kơ boh klei hluê nga\ du\m brua\ mđ^ kyar duh mkra yang [uôn leh ana\n du\m hdra\ ta\ mđ^ kyar pro\ng mơ\ng alu\ wa\l. Blu\ hra\m ti mmông nga\ brua\ ho\ng khua g^t gai c\ar Khánh Hòa, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng brei c\ar k[^n t^ng mka\ duah dla\ng, mbo\ klei c\ua\l mka\ c\ia\ng ba yua, mđ^ lar ja\k klei ga\l djo\ mđ^ kyar brua\ duh mkra bêa ks^, boh nki jing brua\ hiu c\hưn dla\ng leh ana\n iêo jak hriê phung duh bi liê brua\ tuh tia mkra mjing. Blu\ hra\m klah c\u\n mmông nga\ brua\, Khua knu\k kna brei khua g^t gai c\ar Khánh Hòa k[^n msir du\m brua\ adôk êdu awa\t dleh dlan djo\ tuôm kơ mđ^ h^n ênoh mrô ai dưi bi mmia\ gưl c\ar, mđ^ pra\k ka\k mâo hrui w^t hluê hdra\ h’^t kja\p, mđ^ ktang brua\ ba c\h^ mnơ\ng kơ ala tac\ êngao, bi mkhư\ mâo klei tu\ klei rua\ hdrak mnu\ da…

 

- Tlam mbruê, brua\ Đảng [uôn pro\ng Đà Nẵng bi rue# leh klei bi k[^n tal 5, ruah k’ia\ng khua kia\ kriê brua\ Đảng [uôn pro\ng. Klei bi k[^n bi tu\ ư ruah Nguyễn Xuân Anh, k’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa [uôn pro\ng Đà Nẵng, păn ngă k’ia\ng khua kia\ kriê brua\ Đảng [uôn pro\ng, wưng păn brua\ 2010 – 2015. Nguyễn Xuân Anh, 38 thu\n, mâo klei thâo lu, jing tiến sĩ kia\ kriê brua\ duh mkra mnia mblei, [uôn sang ti sa\ Hoà Tiến, kdriêk Hoà Vang, [uôn pro\ng Đà Nẵng.

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, Phu\n brua\ mdrao mgu\n mko\ mjing klei bi k[^n trông đru mguôp klei blu\ kơ klei c\ih mlih mbo\ du\m mta klei mơ\ng hdra\ bhia\n bảo hiểm mdrao mgu\n. Klei c\ih mlih tal anei mâo lu klei mrâo, hla\m ana\n sra\ng bi hro\ ênoh blei Bảo hiểm mdrao mgu\n kơ mnuih blei s^t blei hluê hdra\ go\ sang. Ho\ng du\m phung dôk hla\m go\ êsei gia\m [un, hnơ\ng dưi [ơ\ng bảo hiểm mdrao mgu\n sra\ng mđ^ 95%, mnuih [un, mnuih djuê [ia\ dưi [ơ\ng truh 100%. Keh pra\k bảo hiểm mdrao mgu\n sra\ng tla 100% ho\ng mnuih blei bảo hiểm drông mơ\ng 5 thu\n kơ dlông leh ana\n mâo ênoh pra\k tla êbeh 6 mlan pra\k mlan [ia\ êdi. Boh nik, phu\n tal êlâo klei c\ih mlih mbo\ hdra\ bhia\n lac\ kơ Bảo hiểm mdrao mgu\n jing hdraư bảo hiểm mgo# blei ho\ng dja\p mnuih.

 

- 220 êbâo dolar jing ênoh mơ\ng êpul brua\ SEEDS Asia, sa êpul brua\ êngao knu\k kna mơ\ng Nhật Bản đru mang kơ hdră brua\ “mđ^ hnơ\ng bi hro\ klei truh tơl kơ sang hra\, lehana\n kơ yang [uôn hd^p ktuê hang ks^ ]ar Quảng Nam”.Anei jing klei hưn bi êdah hlăm klei ma\ brua\ tlam mbruê, plah wah khua bi ala knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Quảng nam, lehana\n êpul brua\ SEEDS Asia - Nhật Bản. Hdră brua\ anei srăng hluê ngă hlăm dua thu\n 2014 lehana\n 2015. K`ăm truh kơ jih mlan 12/2015, jih jang du\m sang hra\ mơar dôk hlăm kr^ng kreh hmăi pro\ng h^n mơ\ng yăn adiê ngă, mâo mko\ mjing sơăi hdră gang kdơ\ng, lehana\n bi hro\ klei truh tơl mơ\ng yăn adiê ngă hlăm êpul brua\ pô.

 

 

- Tlam mbruê, Anôk g^t gai khan kriê mgang knông la\n c\ar Dak Lak bi hgu\m ho\ng Êpul hgu\m brua\ phung duh mkra mnia blei c\ar mko\ mjig klei k[^n mdah [o# klei iêo lac\ “ Phung duh mkra mnia blei hra\m mb^t ho\ng sang h’uh mđao ti knông la\n”. Mơ\ng klei duah dla\ng mơ\ng Anôk g^t gai khan kriê mgang knông la\n c\ar Dak Lak, ara\ anei adôk hlam brô 100 c\ô đồng chí nga\ brua\ ti du\m kđông khan kriê mgang knông la\n, dôk hd^p ti 4 sa\ knông la\n hla\m 2 kdriêk Êa Sup leh ana\n {uôn Đon tuuôm ho\ng kleiu dleh dlan kơ sang dôk. Lu đồng chí hla\k dôk hla\m sang mjip mjap, dôk sang mnuih [uôn sang, klei hd^p adôk lu klei dleh dlan, c\ia\ng mjing klei ga\l kơ knua\ druh h’^t ai nga\ brua\, brua\ Đảng. Anôk g^t gai khan kriê mgang knông la\n mâo leh hdra\ êlan mko\ mjing Klei iêo lac\ mtru\t mjhar mko\ nga\ “ Sang h’uh mđao l^ng khan ti knông la\n”. Hluê nga\ hdra\ êlan anei, Anôk g^t gai khan kriê mgang knông la\n c\ar Dak lak bi hgu\m leh ho\ng êpul hgu\m hung duh mkra mnia blei c\ar mko\ mjing Anôk g^t gai leh ana\n po\k nga\ klei iêô la], c\ia\ng iêo mthưr klei đru mguôp mơ\ng du\m phung duh mkra mnia blei hla\m alu\ wa\l c\ar pioh nga\ mkra sang dôk kơ knua\ druh , l^ng khan ti knông la\n.

 

-  Kha\dah kno\ng mrâo hlăm wang krah yăn bhang, [ia\dah ara\ anei hnơ\ng êa hlăm du\m ênao êa, hnoh juôr pioh krih kơ mnơ\ng pla mjing ti sa\ Yang Bắc, kdriêk Đăk Pơ, ]ar Gialai khuôt leh jih. Mnuih [uôn sang hla\k tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, êjai adiê thu krô sui, ngă kơ lu mnơ\ng pla hmăi kjham. Ti ana\p klei anei, brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l ăt hlăk duah hdră ]ia\ng đru mnuih [uôn sang mghaih msir klei dleh dlan.

 

     8/ Hruê mbruê, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Lâm Đồng brei thâo: Mơ\ng hruê 5/3 truh kơ ara\ anei, hla\m alu\ wa\l c\ar Lâm đồng amâo lo\ [uh mâom ôh mnu\ djo\ mâo klei rua\. êlâo ana\n, mơ\ng ako\ thu\n truh 4/3, klei rua\ kơ mnu\ [uh mâo ti 9 sa\ leh ana\n wa\l krah mơ\ng 3 kdriêk Cát Tiên, Dạ Tẻh leh ana\n Đức Trọng, Knơ\ng brua\ djo\ tuôm c\uh bi rai leh gia\m 20.400 drei mnu\ da djo\ klei rua. Hla\m wưng klei rua\ hdrak mâo ti du\m anôk, Knơ\ng brua\ lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang g^t gai leh knơ\ng brua\ nah gu\ leh ana\n bi hgu\m ho\ng knu\k kna alu\ wa\l po\k nga\ du\m hdra\ mgang kdơ\ng klei rua\ hluê djo\ si klei kca\h mtru\n. Kyua ana\n, ara\ anei klei rua\ tưp kơ mnu\ da, u\n êmô kbao dưi bi mkhư\ leh.

 

9* Hruê mbruê, êpul hgu\m pah tenis ]ar Dak Nông mko\ mjing klei k[^n pro\ng gưl tal 3, wưng thu\n 2014 – 2018, ]ia\ng ksiêm w^t brua\ knua\, lehana\n ta\ hdră kơ wưng ti ana\p. Tui si klei ksiêm dlăng hlăm wưng leh êgao, klei mjua\t pah tenis hlăm ]ar Dak Nông mâo mđ^ kyar ktang. Êpul hgu\m pah tenis ]ar Dak Nông tuôm nao bi lông leh ti du\m ]ar Tây Ninh, Bình Phước, Quảng Nam, lehana\n nao hlăm du\m klei bi lông phung hla\k ai hđeh êlăk alu\ wa\l, lehana\n kluôm ala, ăt mâo ma\ lu klei pah mni mơh.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao :

- Đảng phu\n êpul nah dih ala ]ar Hàn Quốc hruê mbruê iêu mthưr leh khua mil ]hil Park Geun-hye duah êlan mko\ mjing klei bi k[^n gưl dlông ho\ng Triều Tiên. Blu\ hrăm ti ana\p Quốc hội hruê mbruê, khua g^t gai mb^t đảng phu\n nah dih êpul hgu\m bruă kđi ]ar mrâo kyua klei ngă phu\n mil pô (NPAD) hlăm Hàn Quốc, Ahn Cheol-soo la] sơnei: 2 kwar Triều Tiên bi mko\ mjing klei bi tuôm gưl dlông tal 3 leh du\m klei bi tuôm thu\n 2000 leh ana\n thu\n 2007. Ahn Cheol-soo mklă mklơ\ng: đảng phu\n êpul nah dih ala ]ar Hàn Quốc srăng sa ai ho\ng du\m klei g^r mơ\ng aduôn Park Geun-hye, k`ăm bi mgrăng ho\ng Triều Tiên leh ana\n prăp êmiêt đru hgu\m ho\ng knu\k kna hlăm hdră bruă anei.

 

- Hruê mbruê, khua mil ]hil Nga Vlađimir Putin sơ`ê leh hdră bhiăn lăm lui klei bi kuôl kă bi tu\ ư 2 nah ho\ng Ucraina kơ bruă mkăp pôih kđông kơ Êpul k’han êa Ks^ Ju\ ala ]ar Nga hlăm kjhô] ks^ Crimea. Hdră bhiăn lăm lui 4 klei bi kuôl kă bi tu\ ư, hlăm ana\n mâo klei bi tu\ ư thu\n 1997 plah wah Nga ho\ng Ucraina kơ du\m mta klei ]ia\ng Êpul k’han êa Ks^ Ju\ dưi  dôk ti [uôn pro\ng Sevastopol hlăm kjhô] ks^ Crimea. Klei bi kuôl kă tu\ ư anei hlăk thu\n 2010 mâo khua mil ]hil Ucraina ara\ng mdlưh Viktor Yanucovych bi kdung k]ah truh kơ thu\n 2042. Hlăm klei kuôl kă bi tu\ ư, grăp thu\n Nga bi liê tla kơ Ucraina giăm 527 êklăk đôlar ]ia\ng mưn yua pôih kđông kơ Êpul k’han êa Ks^ Ju\, ăt mse\ mơh lăm lui nư giăm 100 êklăk đôlar kơ Ucraina ]ia\ng mlih mă klei dưi ba yua du\m kr^ng êa ks^ mơ\ng Ucraina.

 

- Tlam mbruê, hlăm klei bi k[^n phung ]ih klei mrâo ti [uôn pro\ng phu\n Băngkok ala ]ar Thái Lan Jatuporn Promphans, khua g^t gai êpul hgu\m ngă phu\n mil pô mkhư\ gang klei ngă ju\ jhat (UDD- lo\ pia jing êpul ao hrah) brei thâo: Êpul hgu\m ngă phu\n mil pô mkhư\ gang klei ngă ju\ jhat amra mko\ mjing klei ngă lagreo pro\ng giăm ho\ng [uôn pro\ng phu\n Băngkok hlăm 2 hruê, hruê 5 leh ana\n hruê 6/4, k`ăm mâo ai kp^ leh ana\n bi êdah klei sa ai ho\ng khua knu\k kna  jing jai Yingluck Shinawatra. Klei ngă lagreo pro\ng mko\ mjing hlăk êjai knu\k kna jing jai ăt mse\ mơh khua knu\k kna jing jai Yingluck Shinawatra hlăk tu\ klei kp^ ai pro\ng mơ\ng du\m êpul êngiê leh ana\n sang phat mkra kđi klei djăp gưl, năng ai ana\p truh kơ klei brei mdei bruă.

 

- Tlam mbruê, khua knu\k kna mrâo ala ]ar Prăng ruah mdưm leh phung pa\n brua\ knu\k kna mrâo ho\ng 16 ]ô, knu\k kna [ia\ h^n êdi hlăm h[uê ênuk knu\k kna cộng hòa tal 5, kah mbha bi knar mâo 8 ]ô êkei leh ana\n 8 ]ô mniê ngă khua phu\n bruă. Du\m klei bi mlih pro\ng mơ\ng khua knu\k kna mrâo Prăng Manuel Valls ana\n jing ti du\m phu\n bruă djo\ tuôm kơ bruă duh mkra, bruă mă, sang hra\ m’ar mtô mjuăt… jing du\m mta bruă ngă lu klei ru\ng răng h^n leh ana\n ăt dưi yap jing amâo mâo klei tu\ dưn êdi hlăm 2 thu\n êgao. Laurent Fabius leh ana\n Jean-Yves Le Drian lo\ dơ\ng păn ngă khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao leh ana\n khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar hlăk êjai du\m phu\n dlăng bruă duh mkra bi mlih sơa^ khua g^t gai.

 

- Klei mgei lăn ti Chilê ho\ng du\m kr^ng tuê hang ks^ t^ng nah ngo\ ala ]ar anei. Tlam mbruê, knơ\ng bruă đăo knăl yan adiê Nhật Bản mtru\n leh asa\p kơ mnuih [uôn sang mprăp đue# mơ\ng kr^ng hang ks^, hang krông tơdah mâo asa\p mtru\n brei mđing kơ klei êa ks^ ktlư\. Hlăm h[uê ênuk, Nhật bản ăt tuôm găn leh lu klei lui] liê kyua êa ks^ ktlư\ mơ\ng du\m gưl mgei lăn ti alu\ wa\l Dhu\ng Amr^k. Hlăk thu\n 1960, du\m gưl êa ks^ ktlư\ dlông truh 3 met leh gưl mgei lăn ho\ng hnơ\ng ktang 9,5 độ ríchte hlăm êa ks^ Chilê ktlư\ nao truh hlăm alu\ wa\l ngo\ dưr Nhật Bản, ngă êbeh 140 ]ô mnuih djiê leh ana\n lui] amâo thâo [uh.