Klei mrâo ala ]ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ khua lăn ]ar, khua lăn ]ar Trương Tấn Sang drông leh Dorligjap Dambi, khua knơ\ng brua\ ksiêm dlăng ala ]ar Mông Cổ hlăk mâo gưl hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti Việt Nam. Ti anôk drông ana\n, khua lăn ]ar bi êdah klei hơ\k mơak kơ klei đ^ kyar mơ\ng Mông Cổ hlăm wưng giăm anei, lehana\n hơê] hmưi kơ Mông Cổ lo\ dơ\ng mâo lu boh tu\ dưn h^n. Khua lăn ]ar bi kla\: Hlăm hdră êlan mje\ mgiăm ho\ng ta] êngao, Việt Nam dlăng yuôm brua\ mje\ mgiăm ho\ng ala ]ar mah jia\ng mâo leh klei bi mguôp mơ\ng đưm, srăng po\k mlar klei hgu\m hlăm djăp mta brua\ ho\ng Mông Cổ, hlăm năn mâo wa\t brua\ hdră bhiăn.

 

- Tlam mbruê, ti Anôk brua\ knu\k kna, khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng drông c\hưn leh ho\ng Khua bi ala kơ Du\m ala mtao Ả Rập hluh lir (UAE )Khalid Ibrahim Abdulaziz Shohial Al Qahtani. Khua knu\k kna c\ia\ng 2 nah lo\ dơ\ng mđ^ klei bi nao c\hưn êpul du\m gưl, bi hgu\m tliêr kja\p, sa ai hdăng ga\p hla\m du\m anôk bi k[^n quốc tế, boh nik jing ti Liên Hợp Quốc, hra\m mb^t mtru\t mđ^ ktang h^n du\m brua\ bi hgu\m duh mkra, blei mnia, duh bi liê hluê ho\ng klei dưi ga\l djo\ bi hgu\m plah wah 2 ala c\ar adôk pro\ng. Khua knu\k kna a\t akâo ho\ng Du\m ala mtao Ả Rập hluh lir dja\l tu\ yap hdra\ brua\ duh mkra êngiê mơ\ng Việt Nam, đru brei hdra\ brua\ ODA kơ Việt Nam hla\m brua\ bi kdơ\ng ho\ng klei bi mlih yan adiê, êa ks^ đ^, ra\ng mgang la\n ala êa juôr dliê kmrơ\ng, mb^t ana\n c\ia\ng kơ 2 nah mtru\t mđ^ ktang h^n brua\ hgu\m klei kơ mnuih ma\ brua\. Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng bi kla\: “Việt Nam sra\ng mjing dja\p klei ga\l c\ia\ng du\m phung duh bi liê mơ\ng Du\m ala mtao Ả Rập hluh lir hriê duh bi liê, duh [ơ\ng mâo klei tu\, la\ lar ti Việt Nam.

                                           

- Leh 2 hruê mâo klei bi mguôp hlăm trực tuyến mơ\ng mnuih [uôn sang, lehana\n phung duh mkra, phu\n brua\ ngăn do\ wa\l hd^p mda brei thâo; mâo êbeh 1200 klei êmuh mâo mơ^t truh kơ mbah hâo hưn điện tử mơ\ng phu\n brua\. Lăn ala ăt jing brua\ hlăk mđing êdi, truh giăm mkrah ênoh klei êmuh. Phu\n brua\ ngăn do\ wa\l hd^p mda, lehana\n knơ\ng brua\ ngăn do\ wa\l hd^p mda du\m ]ar mâo w^t la] leh êbeh 500 klei êmuh. Phung khua g^t gai phu\n brua\ ngăn do\ wa\l hd^p mda brei thâo; srăng lo\ dơ\ng w^t la] du\m klei êmuh adôk mơ\ng mnuih [uôn sang lehana\n phung duh mkra hlăm du\m hruê kơ ana\p hlăm ala po\k trực tuyến jing gltt.monre.gov.vn. brua\ mko\ mjing klei bi blu\ hrăm hlăm trực tuyến đru ruh mgaih leh du\m klei gun kpăk, klei ka djo\ hlăm brua\ kia\ kriê ngăn do\ wa\l hd^p mda ti alu\ wa\l, lehana\n ]ia\ng kơ du\m dhar brua\ bi leh klei bhiăn, hdră êlan, hdră bhiăn djo\ tuôm ho\ng brua\ knu\k kna kia\ kriê hla\m brua\ ngăn do\ wa\l hd^p mda.

 

- Hruê mbruê, Êpul bi ala Quốc hội c\ar Dak Nông kyua mơ\ng aduôn Tôn Thị Ngọc Hạnh, K’ia\ng khua êpul dla\ng brua\ phung bi ala Quốc hội c\ar nga\ khua êpul mâo leh mmông bi tuôm ho\ng mnuih [uôn sang sa\ Nghĩa Thắng leh ana\n wa\l krah Kiến Đức, kdriêk Dak R’Lâp, c\ar Dak Nông. Ti mmông bi tuôm, phung bi ala Quốc hội c\ar Dak Nông hưn mthâo leh ho\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang klei m^n t^ng kơ hruê mmông, mta klei ba bi k[^n ti anôk bi k[^n tal 7, Quốc hội gưl 13. Hluê ana\n, ti anôk bi  k[^n anei, Quốc hội sra\ng dla\ng trông bi mkla\: du\m klei ba hưn mdah mbo\ mơ\ng knu\k kna kơ klei w^t dla\ng klei tu\ hluê nga\ brua\ mđ^ kyar duh mkra yang [uôn leh ana\n pra\k knu\k kna thu\n 2013, boh klei hluê nga\ hdra\ kc\ah mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn leh ana\n pra\k knu\k kna hla\m du\m mlan ako\ thu\n 2014, klei t^ng tla pra\k knu\k kna thu\n 2012, mb^t ana\n sra\ng dla\ng bi mkla\ 10 hdra\ brua\ hdra\ bhia\n leh ana\n 2 hdra\ mtru\n.

 

- Aguah mbruê, dhar brua\ kơ klei bhiăn mơ\ng Hội đồng nhân dân ]ar Daklak mâo leh klei ksiêm dlăng kơ brua\” hro\ng ruah, dăp ba yua, mlih anôk ma\ brua\ kơ mnuih ma\ brua\” ti knơ\ng brua\ sang hra\ mơar Daklak hlăm 2 thu\n 2012 lehana\n 2013. Ti anôk ma\ brua\, du\m brua\ hlăk mđing mse\ si: Hnơ\ng klei bi mlih knua\ druh ma\ brua\ adôk [ia\, ka dưn yua jih ôh ênoh ]ua\n klei kuôl ka\ hluê hdră mtru\n 68, knua\ druh kia\ kriê brua\ knua\ mơ\ng sang hra\ trung cấp brua\ jing lu, klei êbeh phung nai mâo hlăm đa đa anôk, dăp mbha anôk ma\ brua\ kơ phung phung nai mtô dua klei blu\ Việt – Êđê, mko\ mjing hdră ma\ brua\, klei dăp brua\, mlih anôk ma\ brua\ kia\ kriê ka năng ho\ng klei dưi ôh. Mâo leh knơ\ng brua\ sang hra\ mơar ]ar Daklak hlak mblang.

 

- Knơ\ng brua\ Mặt trận tổ quốc wa\l krah leh ana\n Anôk iêô lac\ mtru\t mjhar Keh pra\k kyua mnuih [un wa\l krah Ayun Pa, c\ar Gia Lai mrâo hluê nga\ “ Hruê kyua mnuih [un” hla\m kluôm wa\l krah. Hdra\ k`a\m mơ\ng gưl iêô lac\ anei jing c\ia\ng ru\ mkra 14 boh sang dôk “ Bi hgu\m mguôp pro\ng.” brei mđup 16 kruôp êmô mjeh kơ du\m go\ êsei [un hla\m wa\l krah/ thu\n 2014. Klei iêo lac\ mtru\t mjhar po\k nga\ mơ\ng hruê 15/4- 30/7/2014.

 

        - Aguah mbruê, sang hra\ Đại học Tôn Đức Thắng, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh mko\ mjing gưl myơr êrah hlăm kluôm sang hra\. Gưl myơr êrah anei mâo 1.500 ]ô hđeh hriăm hra\ sinh viên nao myơr êrah. T^ng, hlăm mlan 10 kơ ana\p, sinh viên sang hra\ Đại học Tôn Đức Thắng srăng mko\ mjing klei myơr êrah dơ\ng. Anei jing brua\ sang hra\ kreh ngă nanao hlăm grăp thu\n, mâo lu phung hđeh hriăm hra\ sinh viên ư ai nao bi myơr êrah ]ia\ng do\ng đru mnuih rua\ hlăm du\m boh sang êa drao.

 

- Knơ\ng dla\ng brua\ pla mjing hla\m Phu\n brua\ lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma mrâo mâo hra\ mtru\n g^t gai Knơ\ng brua\ lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang mrâo du\m c\ar, [uôn pro\ng t^ng Dưr k[^n po\k nga\ du\m hdra\ kriê dla\ng mdiê yan mnga thu\n 2014. Ho\ng mdiê pla ưm, mdiê ktlah êđai leh ana\n hla\k ksul pak c\ia\ng mđoh phưi he\ êa bi khuôt, [hu lo\ tơl gơ\ kha\ng he\ la\n c\ia\ng kơ mdiê mtru\n agha êlam hla\m la\n đru bi kha\ng kja\p ana mdiê dưi kdơ\ng ho\ng klei êbuh mgi dih. Êdei kơ ana\n mơ\ng 5-7 hruê lo\ dơ\ng mđoh ba dưm êa, dưm mbo\ hbâo kali, leh kơ ana\n dôk kriê êa mơ\ng 2-3 cm hla\m lo\ mjing klei ga\l kơ mdiê mtian leh ana\n [le\ ga\l djo\. Du\m jơ\ng lo\ leh na\n mdiê rah pla leh tit Nguyên đán luc\ ram kyua mơ\ng adiê ê’a\t, mdiê hla\k ktlah êđai truh kơ ksu\l pak c\ia\ng mdei klei kriê dla\ng ưm, bi dưm hbâo leh ana\n dưm bi knar djo\ hnơ\ng hbâo NPK. M^n t^ng mdiê yan puih mnga thu\n anei sra\ng [le\ êla h^n mka\ ho\ng yang đar thu\n hla\m brô mơ\ng 7-10 hruê. Kyua ana\n, du\m alu\ wa\l c\ia\ng bi thâo pral c\ih nga\ hdra\ pla mjing kriê dla\ng.

Klei mrâo ala tac\ êngao:

- Klei bi k[^n 5 ala ]ar hạt nhân mâo: (Trung Quốc, Prăng, Nga, Anh leh ana\n Mi) mphu\n po\k mrâo anei ti [uôn pro\ng Bắc Kinh. Phung bi ala nao kơ anôk bi k[^n bi trông ]hai kơ du\m hdră bruă kriê dlăng klei êđăp ênang leh ana\n hơ^t kjăp dlông ro\ng lăn; bi hro\ kdrăp phao ktuang hạt nhân; amâo mđ^ kyar phao ktuang hạt nhân; ba yua năng lượng hạt nhân kơ brua\ klei êđăp ênang… Anei jing klei bi k[^n 5 ala ]ar gưl tal 5 leh ana\n gưl tal êlâo Trung Quốc mko\ mjing hlăm 2 hruê 14,15/4.

 

- Quốc hội Hàn Quốc hruê mbruê dla\ng bi mklă leh klei kuôl kă bi kah prăk bi liê kơ l^ng k’han ho\ng Mi leh lu mlan bi tăng mgăl plah wah du\m đảng bruă kđi ]ar hlăm ala ]ar djo\ tuôm kơ klei kla\ mnga] hlăm bruă hluê ngă klei kuôl kă anei. Klei kuôl kă bi kah prăk bi liê kơ l^ng k’han iêo mthưr Hàn Quốc kah prăk bi liê kơ 28.500 ]ô k’han Mi dôk ti Hàn Quốc. 2 ala ]ar [^ng hgu\m sơ`ê leh klei kuôl kă kah prăk bi liê kơ l^ng k’han gưl tal êlâo hlăm thu\n 1991 leh ana\n yap mơ\ng ana\n truh kơ ara\ anei, bruă anei kha\ng lo\ w^t bi k]ah hruê mlan ba yua. Klei kuôl kă mâo Hàn Quốc leh ana\n Mi sơ`ê tal giăm anei h^n jih leh hruê mlan kc\ah ba yua hlăm knhal jih thu\n 2013.

 

- Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n Putrajaya thu\n 2014 mâo ana\n “Mđ^ h^n klei êđăp ênang leh ana\n hơ^t kjăp alu\ wa\l” ti [uôn pro\ng phu\n KualaLampur mrâo anei, khua knu\k kna Malayzia Najib Razak la] sơnei: êpul hgu\m du\m ala ]ar ngo\ dhu\ng châu Á (ASEAN) bi mđ^ h^n ai tiê đru hgu\m ]ia\ng mđ^ h^n ai ktang bruă duh mkra yang [uôn leh ana\n klei êđăp ênang hlăm êpul hgu\m, k`ăm mâo ba w^t lu boh tu\ dưn  dlưn h^n kơ boh tu\ dưn mdê bi ala ]ar. Najib Razak mtă mtăn sơnei: 1 ASEAN ktang kjăp leh ana\n tu\ jing amâo djo\ kno\ng klei yuôm bhăn kơ bruă duh mkra đui] ôh, [ia\dah lo\ jing 1 klei k]ah mtru\n kơ hdră êlan ma\ brua\.

 

- Klei mje\ mgiăm 2 nah Inđônêzia leh ana\n Austrâylia hlăm wưng dleh dlan leh du\m klei bi tăng mgăl kơ mnuih nga\ brua\ hla\m ho# mran, klei ru\ng kơ knuă hgăm, klei ngă soh ho\ng ma túy… Ho\ng bruă yuôm bhăn kơ la\n ala êa juôr, bruă kđi ]ar, duh mkra, klei mje\ mgiăm plah wah 2 ala ]ar riêng gah anei amâo djo\ kno\ng ngă klei hma^ djo\ pro\ng kơ klei đ^ kyar mơ\ng 2 ala ]ar đui] ôh, [ia\ lo\ djo\ tuôm kơ klei hơ^t kjăp, đ^ kyar kr^ng wa\l leh ana\n kluôm boh lăn. Phung học giả la] sơnei: amâo mâo klei bi đăo knang jing mta phu\n ngă du\m klei lui] liê kjham hlăm klei mje\ mgiăm plah wah 2 ala ]ar.

 

- Phu\n bruă hâo hưn leh ana\n ksiêm dlăng brua\ hlăm ala ]ar Nhật Bản mrâo brei thâo: yap truh mlan 10 thu\n dih, ênoh mnuih [uôn sang ala ]ar anei truh 127 êklăk 300 êbâo ]ô mnuih, tru\n mkă ho\ng thu\n êlâo kơnăn. Ênoh mnuih anei mâo wa\t mnuih ala ta] êngao dôk hd^p ti Nhật Bản mơ\ng 3 thu\n kơ dlông. Ênoh mnuih dôk hlăm thu\n ngă bruă mơ\ng 15-64 mâo hlăm brô 79 êklăk ]ô mnuih (gưl tal êlâo gu\ hnơ\ng 80 êklăk ]ô mnuih yap mơ\ng thu\n 1981). Phu\n bruă hâo hưn leh ana\n dhar brua\ ksiêm dlăng ala ]ar Nhật Bản brei thâo: ênoh mnuih đ^ mduôn lu, mb^t ho\ng ênoh k’kiêng anak [ia\ mâo n’nao ti Nhật Bản, sơnăn ênoh mnuih [uôn sang ti ala ]ar anei amra lo\ dơ\ng tru\n hlăm du\m thu\n kơ ana\p.

 

- Hruê mbruê, hruê knhal tui] hlăm gưl mdei tit djuê ana, amâo dah lo\ pia tit Song Kran sui 5 hruê hlăm mơ\ng Thái Lan. Hluê si klei t^ng yap tal êlâo mâo êbeh 5 êklăk gưl tuê ala ta] êngao leh ana\n hlăm ala ]ar hiu ]hưn ti ala ]ar anei, êgao ho\ng hnơ\ng kc\ah 4 êklăk 400 êbâo gưl tuê hluê si klei k]ah mtru\n êlâo kơ tit.