Klei mrâo ala ]ar pô:

- Hruê mbruê, khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng nao ]ua\ lehana\n ma\ leh brua\ ti [uôn pro\ng Đà Nẵng, kơ klei mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn, lehana\n mko\ mjing Đảng leh 3 thu\n hluê ngă hdră mtru\n klei k[^n pro\ng Đảng 11, lehana\n hdră mtru\n Đảng bộ [uôn pro\ng, gưl tal 20. Ma\ brua\ ho\ng dhar brua\ g^t gai brua\ Đảng [uôn pro\\ng, lehana\n phung knua\ druh knơ\ng [uôn pro\ng, khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng la] kla\, Đà Nẵng bo\ ho\ng mbrua\, mâo klei thâo, jih ai tiê, ]o\ng mko\ mjing klei bhiăn ma\ brua\, mâo hdră êlan djo\, ksiêm w^t dưn yua mâo klei tu\ dưn ai ktang kluôm adôk pro\ng pioh mđ^ kyar, lehana\n bi năng ho\ng klei mnuih [uôn sang ]ang hmăng: Đà Nẵng adôk mâo klei găl pro\ng. Dơ\ng mơ\ng anôk ala ]o\ng jing pioh mđ^ kyar brua\ hiu ]hưn ênguê, kdru\n ks^, mko\ êlan klông, anôk brua\ dăng kông, mnuih ngă brua\ thâo, kdrăp ma\ brua\ mrâo mrang. Ana\n knăl Đà Nẵng ăt jing ai ktang. Knhuah gru Cách Mạng ăt jing sa klei ktang mđ^ ai pro\ng. Yuôm bhăn jing thâo duah mơ\ ai ktang ana\n.

 

- Lo\ dơ\ng gưl nao c\hưn kơ ala c\ar Nhật Bản , tlam mma\t mbruê , ti anôk brua\ khua knu\k kna Nhật Bản , khua la\n c\ar Trương Tấn Sang mâo leh klei bi trông ho\ng khua knu\k kna Nhật Bản Shinzo Abe . Mơ\ng klei bi hgu\m mrâo , Khua la\n c\ar Trương Tấn Sang leh ana\n khua knu\k kna Shinzo Abe bi trông êlam leh ana\n bi tu\ ư kơ du\m hdra\ êlan pro\ng a\t mse\ mơh du\m hdra\ kla\ klơ\ng c\ia\ng ba klei bi mje\ 2 ala c\ar [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar kluôm ênu\m , s^t êdi leh ana\n êlam h^n hla\m dja\p brua\ . Kơ brua\ kđi c\ar , 2 nah bi tu\ ư dôk kriê du\m gưl nao bi c\hưn dla\ng leh ana\n bi tuôm gưl dlông , po\k nga\ mâo klei tu\ du\m klei bi kuôl ka\ , klei bhia\n hgu\m ti du\m gưl . Khua knu\k kna Nhật Bản bi êdah klei mpra\p đru kơ Việt Nam mđ^ ai dưi hluê nga\ hdra\ bhia\n ti êa ks^ . Kơ brua\ duh mkra, Khua knu\k kna Shinzo Abe bi kla\ : lo\ dơ\ng dla\ng Việt Nam jing ala c\ar hgu\m yuôm bha\n hla\m hdra\ mtru\n ODA leh ana\n sra\ng đru kơ Việt Nam hluê nga\ hdra\ k`a\m tuh tia mkra njing bi mrâo mrang la\n c\ar .Mjưh rue# klei bi trông , 2 khua g^t gai bi si`ê leh klei hưn mtru\n mb^t kơ klei bi mje\ hgu\m pro\ng êlam kyua kơ klei êđa\p ênang leh ana\n đ^ kyar mdro\ng sah ti C|âu Á – Thái Bình Dương, dôk dla\ng klei si`ê du\m hra\ m’ar kơ brua\ knu\k kna Nhật Bản mka\p ênoh pra\k brei c\an truh 120 êklai Yên ho\ng pra\k mnga hdjul gưl 2 thu\n 2012 yua kơ 5 hdra\ brua\ ru\ nga\ êlan dơ\ng pro\ng êran pral Dưr- Dhu\ng ( kdrêc\ mơ\ng Đà Nẵng - Quảng Ngãi , kdrêc\ mơ\ng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh , Dầu Giây ), hdra\ brua\ mđ^ kyar brua\ nah gu\ kdru\n mba\h [a\ng quốc tế Hải Phòng Lạch Huyện kdrêc\ kban leh ana\n kdrêc\ kdru\n mjưh, hdra\ brua\ ru\ nga\ sang ma\i pui kmla\ Thái Bình leh ana\n êlan hâo hưn.

 

- Aguah mbruê, phu\n brua\ dhar kreh mjua\t ktang asei mlei lehana\n hiu ]hưn ênguê mâo leh klei hlak mblang ti ana\p dhar brua\ dhar kreh, brua\ sang hra\ mơar, hlăk ai, hđeh êlăk mơ\ng Quốc hội kơ du\m brua\ djo\ tuôm ho\ng klei mko\ mjing hdră êlan mơ\ng hdră bhiăn ]ia\ng mđ^ kyar brua\ mjua\t mtang asei mlei mâo klei tu\ dưn pro\ng, hlăm năn, djo\ tuôm kơ du\m brua\ knu\k kna kia\ kriê ho\ng brua\ mjua\ ktang asei mlei, kơ hdră êlan mđ^ kyar brua\ mjua\t ktang asei mlei, boh nik, jing brua\ prăp êmiêt kơ klei bi lông mjua\t ktang asei mlei pro\ng Châu Á (ASIAD) gưl tal 18 hlăm thu\n 2019. Hlăm brua\ w^t la] klei êmuh aguah mbruê, lu phung bi ala êmuh lu kơ hdră êlan mơ\ng knu\k kna, phu\n brua\ dhar kreh, mjua\t ktang asei mlei lehana\n hiu ]hưn ênguê dưi mko\ mjing mơ\ klei bi lông mjua\t ktang asei mlei pro\ng Châu Á gưl tal 18 amâodah hơăi, boh nik ho\ng ênoh bi liê jih jang truh 150 êklăk dolar, jing knar 30 êklai prăk.

 

- Hluê nga\ jar hdra\ nga\ brua\ dưi dôk hd^p ho\ng klei bi mlih yan adiê mơ\ng Phu\n brua\ lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang wưng thu\n 2008-2020, wưng êgao, brua\ pla mjing, rông mnơ\ng, dliê kmrơ\ng … mâo leh lu hdra\ kc\ah, hdra\ nga\ brua\ bi mguôp kơ klei bi mlih yan adiê . Hla\m brua\ pla mjing, ba yua hdra\ nga\ lo\ hma ja\k doh  (ViêtGap ) mb^t ho\ng gru hmô “ Kdra\n tac\ lo\ pro\ng .” dưi mâo leh lu hdra\ k`a\m, hla\m ana\n mâo êwa dja\h djâo mơ\ng sang ala\ k^ng, mkiêt mkriêm djuê mjeh , hbâo pruê , ai nga\ brua\ … Hla\m wưng kơ ana\p, brua\ lo\ hma sra\ng bi mđ^ brua\ mtô mblang ho\ng lu hdra\ s^t êdi c\ia\ng mđ^ klei thâo sa\ng mơ\ng êpul êya [uôn sang kơ klei dưi dôk hd^p leh ana\n bi mhro\ [ia\ ho\ng klei bi mlih yan adiê. 

 

- Leh dua hruê mko\ mjing mjh^t m’ua\t, mlam mbruê, ti [uôn pro\ng Pleiku, ]ar Gialai, êpul hgu\m nhạc sĩ Việt Nam bi rue# klei bi lông âm nhạc alu\ wa\l lăn dap kngư lehana\n du\m ]ar nah dhu\ng. Mb^t ho\ng klei mko\ mjing klei bi trông ]hai tui duah hdră kriê pioh lehana\n mđ^ h^n knhuah gru ênhiang djuê ana lăn dap kngư, klei mko\ mjing anei mâo bi êdah, hưn mthâo du\m klei ]ih mjing mrâo mơ\ng thu\n 2013 truh kơ ara\ anei. Hlăm năn, mđing lu kơ du\m klei mâo ]ih mjing jăk, mâo leh êpul hgu\m mksiêm mkla\ nghệ thuật bi mni, kyuadah djo\ ho\ng klei hd^p âm nhạc, jia\ knhuah gru dhar kreh du\m djuê ana lăn dap kngư. Mơ\ng êbeh 40 klei ]ih mjing mrâo ba bi lông, êpul mko\ mjing mâo hro\ng ruah 18 klei ]ih mjing jia\ knhuah djuê ana h^n pioh mdah hlăm mlam ngă knăm bi rue# mlam mbruê. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, khua êpul hgu\n nhạc sĩ Việt Nam la]: Phung nhạc sĩ tuôm hd^p sia\ suôr leh ho\ng kr^ng lăn dap kngư, mâo leh du\m klei ]ih mjing, tui si kâo m^n, êngao kơ ênhiang mơ\ng đưm đa\, snăn lo\ mâo ai êwa mrâo. Êpul hgu\m ksiêm dlăng nghệ thuật bi myuôm du\m klei ]ih mjing djo\ knhuah âm nhạc, hlăm klei bi êdah. Êgao h^n kơ năn, êngao kơ du\m klei mu` lo\ mâo klei mdah bi hmô, si tô hmô mơ\ng klei kưt mu` lo\ mâo hdra\ bi hmô pioh mdah jing jăk êdi.

 

- Êbeh 200 c\ô bi ala jing khua g^t gai , knua\ druh phu\n mơ\ng êpul brua\ mtru\t mjhar klei hria\m hra\ mn’ar 63 c\ar, [uôn pro\ng hla\m kluôm ala nao kơ anôk bi k[^n bi hria\m brua\ mtru\t mjhar hria\m hra\ kyua mơ\ng Trung Ương Êpul brua\ mtru\t mjhar hria\m hra\ m’ar Việt Nam mko\ mjing hla\m aguah anei ti [uôn pro\ng Đà Nẵng . Klei bi k[^n tal anei jing c\ia\ng hluê nga\ klei mkla\ mtru\n 281 mơ\ng khua knu\k kna kơ hdra\ “ Mđ^ ktang hdra\ brua\ hria\m jih klei hd^p hla\m go\ sang , djuê ga\p leh ana\n êpul êya [uôn sang truh kơ thu\n 2020 .” Hdra\ k`a\m mơ\ng hdra\ brua\ jing mko\ mjing leh ana\n lông hluê nga\ du\m gru hmô “ Go\ sang hria\m hra\ m’ar .”, “ Djuê ga\p hria\m hra\ m’ar.”, “ êpul êya [uôn sang hria\m hra\ m’ar .”, “ Anôk brua\ hria\m hra\ m’ar.” c\ia\ng bi mlar po\k nga\ mơ\ng thu\n 2016 hla\m kluôm ala.

 

- Tlam mbruê, knơ\ng brua\ sang hra\ mơar ]ar Điện Biên mko\ mjing leh knăm bi mni phung hđeh hriăm hra\ tu\ kdlưn hlăm klei bi lông hđeh hriăm hra\ thâo gưl ala ]ar thu\n hriăm 2013 – 2014. Ti ana\p pah mni, mâo 7 ]ô phung hđeh mâo ma\ klei pah mni mrô 3, mâo leh knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Điện Biên mđup brei klei pah mni, knơ\ng brua\ sang hra\ mơar brei klei bi mni kơ 15 ]ô phung hđeh mâo ma klei pah mni mrô 3, lehana\n klei pah mni bi mđ^ ai ti anôk bi lông. {ri wưng anei, phung khua kia\ kriê brua\ đoàn ]ar, êpul hgu\m mtru\t mjhar hriăm hra\ mơar, lehana\n êpul hgu\m phung ngă brua\ mjua\t bi hriăm ]ar Điện Biên ăt mđup brei klei bi mni, hra\ bi mni lehana\n mnơ\ng mđup brei kơ phung hđeh mâo klei pah mni. Klei bi lông phung hđeh hriăm hra\ thâo gưl ala ]ar thu\n 2013 – 2014, ]ar Điện Biên mâo 15/48 ]ô hđeh mâo ma\ klei pah mni, hlăm na\n mâo 7 ]ô hđeh mâo ma\ klei pah mni mrô 3 lehana\n 8 klei pah mni bi mđ^ ai, dăp tal 43/68 êpul nao bi lông. Anei jing klei bi lông gưl ala ]ar mâo ]ar Điện Biên nao bi lông mâo hđeh mâo ma\ klei pah mni lu, ho\ng hnơ\ng klei pah mni kdlưn h^n mơh hlăm du\m thu\n êgao.

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

- Knu\k kna Thái Lan hruê mbruê hưn mthâo lăm lui asa\p răng jê] ti [uôn pro\ng phu\n Băng Cốc, leh 2 mlan ba hưn mtru\n, k`ăm mkhư\ gang klei ngă griâo bi kdơ\ng ho\ng knu\k kna. Khua knu\k kna êjai Thái Lan Ying Luck Shinawatra la] sơnei: bruă lăm lui asa\p răng jê] anei đru mtru\t mjhar bruă duh mkra ala ]ar leh lu mlan amâo mâo hơ^t kjăp. Hdră bhiăn kriê dlăng klei êđăp ênang hlăm ala ]ar dưi yap jing êdu [ia\ h^n, [ia\dah ăt dưi brei knu\k kna k]ah mtru\n asa\p kăm êrô êbat m’măt mlam, du\m anôk kriê dlăng klei êđăp ênang ăt ngă bruă leh ana\n bi hnơ\ng du\m klei ngă griâo. Phung mnia mblei ti Băng Cốc ti m’mông ana\n mtam mni m’uăn kơ hdră mtru\n anei mơ\ng knu\k kna Thái Lan.

 

- Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Prăng Laurent Fabius hruê mbruê brei thâo: êpul khua g^t gai du\m ala ]ar bruă tuh tia đ^ kyar G8 amâo lo\ jum ôh Nga mu\t hlăm êpul hgu\m, êjai klei amâo mâo thâo bi djo\ hlăk đ^ lar kơ klei ru\ng răng Ucraina. 7 ala ]ar adôk hlăm êpul hgu\m hưn mthâo mdei jih du\m mta bruă prăp êmiêt kơ klei bi k[^n gưl dlông, m^n t^ng mko\ mjing mlan 6 ana\p truh ti Sochi ala ]ar Nga. Mi leh ana\n êpul hgu\m châu Âu hruê mbruê ăt hưn mthâo; du\m hdră bi kmhal mrâo k`ăm kơ ala ]ar Nga. Khă sơnăn, khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Faius ăt ka bi kla\ mơh thâodah ala ]ar anei mdei mtam he\ klei kuôl kă hgu\m brua\ l^ng kahan ho\ng ênoh yuôm 1 êklai 200 êklăk ơ rô ho\ng Nga.

 

- Điện Kremli hruê mbruê brei thâo: khua mil ]hil Nga Putin mâo leh klei hưn mthâo klă s^t ho\ng knu\k kna leh ana\n Quốc hội ala ]ar anei kơ klei akâo mơ\ng phung khua g^t gai Crưm ]ia\ng jing 1 kdrê] hlăm Liên bang Nga. Khua mil ]hil Nga Vlađimir Putin mâo leh klei bi tu\ ư ho\ng hră kuôl kă djo\ tuôm kơ bruă bi mu\t ala ]ar Cộng hòa ]o\ng kriê dlăng mă pô Crưm hlăm Liên bang Nga leh ana\n amra kla\ s^t si`ê hră mơar ho\ng Crưm. Êlâo kơna\n, ăt hruê ana\n mơh,Putin mâo leh asa\p mtru\n tu\ yap Crưm jing 1 ala ]ar klah hjăn, mâo klei dưi ngă pô phu\n.

 

- Khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Israel Moshe Yaalon hruê mbruê hưn mthâo, Israel amâo mâo jưh knang kơ Mi ôh hlăm djăp mta bruă ngă ]ia\ng k`ăm kơ hdră bruă hạt nhân Iran. Asa\p Israel ba hưn mdah ana\n leh Iran leh ana\n êpul P5+1 (mâo Anh, Mi, Nga, Prăng, Trung Quốc mb^t ho\ng Đức) hlăk mâo tuôr bi trông ]hai mrâo kơ hdră bruă hạt nhân hlăm ala ]ar anei ti Áo. Khă gơ\ du\m t^ng m`ă klă klei amâo thâo bi djo\ plah wah du\m ala ]ar êgar yu\ leh ana\n Nga kơ hdră bruă Ucraina amra amâo mâo ngă hma\i djo\ ôh kơ du\m klei bi trông ]hai brua\ hạt nhân Iran, [ia\dah phung ngă bruă ksiêm dlăng la] sơnei: tuôr bi trông ]hai tal anei năng ai amâo mâo klei đ^ kyar ôh.

 

- Hruê mbruê, ti kwar dưr Apganistan mâo klei ksu\ng ngă djiê wa\t asei, ngă [ia\ êdi 15 ]ô mnuih [uôn sang djiê leh ana\n 27 ]ô mnuih mkăn êka. Klei ksu\ng ngă mâo kno\ng 2 hruê kăm êlâo kơ mko\ mjing klei ruah khua mil ]hil ti ala ]ar dhu\ng châu Á anei. Du\m klei hâo hưn brua\ kriê dlăng klei êđăp ênang Apganistan brei thâo: klei ksu\ng ngă mâo ti 1 alu\ wa\l sang ]ơ mnia lu mnuih ti Maimana, [uôn phu\n ]ar Faryab,knông ho\ng Tuốcmênixtan.