Klei mrâo ala ]ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội, Khua hla\ng phu\n brua\ kđi c\ar, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc nga\ brua\ ho\ng brua\ Thanh tra knu\k kna leh ana\n Thanh tra du\m phu\n dhar brua\ trung ương c\ia\ng mtru\t mjhar msir mghaih du\m brua\ ba kc\u\t hưn sui thu\n. Hưn mdah mơ\ng brua\ Thanh tra knu\k kna lac\ kla\: hla\m ênoh 528 kđi klei ba kc\u\t adôk ksu\n, dleh dlan, truh kơ ara\ anei dưi msir mghaih leh 481 kđi klei, truh êbeh 90%. Ti mmông nga\ brua\, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc brei: brua\ thanh tra knu\k kna , thanh tra du\m phu\n dhar brua\ leh ana\n Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa du\m alu\ wa\l mđ^ ktang klei bi blu\ hra\m hluê hdra\ kla\ mngac\, nga\ phu\n mil pô, c\ia\ng mjing klei bi tu\ ư mơ\ng mnuih [uôn sang. Êngao kơ ana\n, dla\ng bi dja\p ênu\m du\m klei djo\ tuôm ho\ng hdra\ bhia\n leh ana\n klei s^t êdi mơ\ng kđi klei c\ia\ng mâo hdra\ msir bi djo\, rơ\ng klei dưi leh ana\n klei tu\ djo\ hdra\ bhia\n mơ\ng mnuih [uôn sang.

 

- Knhal jih tlam mbruê, ti adu\ bruă khua lăn ala, k’iăng khua lăn ala Nguyễn Thị Doan drông ]hưn leh êpul phung duh mkra mnia mblei dloh [ro\ng mơ\ng hdră bruă “Ana\n knăl hing ang Việt Nam” [ri bi hdơr hruê ana\n knăl ala ]ar hruê 20/4. 100 ]ô phung duh mkr mnia blei, anôk bruă mnia mblei dloh [ro\ng hlăm Hdră bruă Ana\n knăl hing ang Việt Nam (kyua mơ\ng êpul hgu\m tuh tia, la\n êa wa\l hd^p mda Việt Nam mko\ mjing) jing du\m phung bi ala dloh [ro\ng h^n mơ\ng du\m anôk bruă mnia mblei hlăm kluôm ala mâo ba w^t klei tu\ duh mkra mnia blei êdah kdlưn êdi, mnơ\ng dhơ\ng su\k suôr ho\ng wa\l hd^p mda leh ana\n hluê ngă du\m bruă s^t êm^t kyua êpul êya. Ti anôk bi mtuôm, phung bi ala kơ anôk bruă mnia mblei mâo leh klei hâo hưn ho\ng k’iăng khua lăn ala kơ boh tu\ dưn mâo ba w^t hlăm bruă duh mkra, mnia mblei, mb^t ana\n bi êdah klei ]ang hmang Đảng, knu\k kna mâo lu hdră êlan mtru\n đru  kơ êpul bruă mnia mblei Việt Nam hgao klei dleh dlan ara\ anei mơ\ng bruă duh mkra, ]ia\ng kru\ w^t bruă duh mkra leh ana\n lo\ dơ\ng đ^ kyar h^n.

 

- Aguah mbruê, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Bình Thuận mko\ mjing klei bi k[^n hưn mdah leh ana\n jao brei klei mkla\ mtru\n mơ\ng Khua la\n c\ar brei mđup ana\n knal “ Am^ Việt Nam jho\ng ktang.” gưl tal I thu\n 2014. Hla\m thu\n 2014 anei, Bình Thuận mâo 30 c\ô Am^ djo\ pah brei ana\n knal Am^ Việt Nam jho\ng ktang leh ana\n 98 c\ô am^ dưi djo\ brei ana\n knal tyuôm pro\ng anei. Ti mmông bi k[^n, khua g^tgai Knơ\ng brua\ Sang c\ư\ êa c\ar Bình Thuận bi kla\: đảng bộ, knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang hla\m c\ar a\t bi mpu\, thâo hdơr knga kơ du\m klei myơr pro\ng, klei sa\n asei mlei djiê êngia\ pro\ng pri\n mơ\ng phung am^ Việt Nam jho\ng ktang, Anei jing amâo djo\ kno\ng gưl c\ia\ng bi mpu\, bi êdah ai tiê hdơr knga ho\ng phung am^ mâo đru mguôp lh ai tiê kơ Cách mạng đuic\ ôh, [ia\ lo\ jing gưl c\ia\ng bi mtô hria\m “ Mna\m êa hdơr kơ ako\ gơ\.” kơ gưl hđeh hla\k ai ara\ anei.

 

- Êpul k’han ksiêm yang [uôn mâo du\m klei đru mguôp yuôm bhăn hlăm klei mblah dưi Điện Biên Phủ”. Ana\n jing klei mklă mklơ\ng mơ\ng khua hlăm phu\n bruă kđi ]ar, khua phu\n bruă công an Trần Đại Quang ti anôk bi trông ]hai khoa học “ Bruă ngă leh ana\n du\m klei đru mguôp mơ\ng êpul k’han ksiêm yang [uôn hlăm hdra\n  mblah Điện Biên Phủ” mơ\ng phu\n bruă công an mguôp mb^t ho\ng hră klei mrâo Cộng sản mko\ mjing aguah mbruê ti Hà Nội. Du\m klei ]ih hlak mblang ti anôk bi trông ]hai khoa học bi êdah klă mnga] leh ana\n êlam h^n klei g^t gai kla\ mnga] mơ\ng Đảng leh ana\n khua lăn ala Hồ Chí Minh hlăm kdrăn mblah Điện Biên Phủ ăt mse\ mơh du\m klei đru mguôp mơ\ng êpul k’han ksiêm yang [uôn, boh nik gơ\ công an du\m ]ar yu\ dưr, ngo\ dưr, k’han ksiêm du\m ]ar dưr kwar krah hlăm kdrăn mblah Điện Biên Phủ hlăm dja\p mta bruă.

 

            - {ri hruê mnuih amâo jak asei mlei Việt Nam, mma\t mbruê, ti [uôn pro\ng Kon Tum, êpul brua\ đru dla\ng ba mnuih amâo ja\l asei mlei leh ana\n hđeh êr^t êrin c\ar Kon Tum mko\ mjing leh hdra\ “ Kboh thao kha\p pap tal 6.” c\iang bi hdơr mpu\ du\m phung mâo ai tiê kma\h thâo pap đru mnuih amâo ja\k asei mlei ktưn đ^ hla\m klei hd^p. Hluê nga\ hdra\ brua\ mâo 300 c\ô mnuih mâo ai tiê kmah thao pap đru bi mje\ ho\ng 150 c\ô mnuih amâo ja\k asei mlei leh ana\n hđeh êr^t êrin êdah kdlưn ga\n hgao leh klei dleh dlan, h’^t kja\p ai tỉê hla\m klei hd^p mda.  thu\n êgao, du\m phung đru brei, mnuyih mâo aitiê kmah thao pap đru hla\m leh ana\n êngao c\ar đru brei leh hluê ho\ng keh pra\k đru ba mnuih amâo ja\k asei mlei leh ana\n hđeh êr^t êrin mơ\ng c\ar êbeh 12 êkla\k pra\k, Mơ\ng ênoh pra\k anei, êbeh 7.000 c\ô mnuih dưi mhro\ leh klei dleh dlan. Hla\m hdra\ anei mtam, mâo leh 40 êpul lu, mnuih mâo ai tiê thâo pap đru mguôp amâo dah nga\ hra\ m’ar dru mguôp brei kơ mnuih amâo ja\k asei mlei, hđeh êr^t êrin c\ar Kon Tum mâo êbeh 1 êklai pra\k.

 

- Phạm Văn Lào, khua g^t gai knơ\ng bruă răng mgang klei ruă ]ar Dak Lak brei thâo: Dak Lak hlăm mlan 3 leh ana\n mlan 4 anei mâo 6 ]ô mnuih djo\ klei ruă m[le\ sơruê ti du\m kdriêk }ư\ Mgar, }ư\ Quynh, Êa H’Leo leh ana\n [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột, jih jang digơ\ anei êbeh 9 mlan, hlăm ana\n, mâo 5 ]ô ka tlo\ mgang klei ruă m[le\ sơruê ôh leh ana\n 1 mrâo tlo\ mgang 1 arua\t. Ho\ng du\m phung hđeh djo\ klei ruă hlăk dôk mdrao mgu\n leh ana\n bi ktlah hja\n ti sang êa drao pro\ng ]ar Dak Lak, mhro\ tui] hnơ\ng klei tưp lar. Knơ\ng bruă mdrao mgu\n ]ar Dak Lak t^ng yap mâo hlăm brô 13 êbâo ]ô hđeh bi tlo\ mgang klei ruă m[le\ sơruê hlăm wưng hluê ngă bruă tlo\ mgang klei ruă m[le\ sơruê thu\n anei. Hlăm mlan 3, kluôm ]ar mâo tlo\ mgang leh 50% ênoh phung hđeh, ktưn hlăm mlan 4 anei amra tlo\ mgang thiăm 40%, tơdah ênoh tlo\ mgang truh 90% kơ dlông, sơnăn klei dưi răng mgang klei ruă m[le\ sơruê amra đ^ h^n.

 

            - Hla\k 4h 20 mnit aguah mbruê, sa êpul mnuih 16 c\ô mnuih Trung Quốc mâo 10 c\ô êkei, 4 c\ô mniê leh ana\n 2 c\ô hhdeh mu\t hriê kơ Việt Nam amâo mâo hra\ m’ar ôh soh ho\ng hdra\ bhia\nga\n [a\ng jang knông la\n Bắc Phong Sinhg, kdriêk Hải Hà, c\ar Quảng Ninh. Hla\k êjai dôk nga\ hra\ m’ar c\ia\ng jao ba w^t sna\n di`u tle\ ma\ phao ksu\ng nga\ khan kriê mgang knông la\nViệt Nam, nga\ sa c\ô khan kriê mgang knông la\n djiê sa anôk. Klei anei nga\ kơ khan kriê mgang knông la\n lo\ w^t kdơ\ng ra\ng mgang kơ pô na\ng djo\. Kha\ gơ\ êpul  êya djo\ tuôm t^ng kơ Việt nam leh ana\n Trung Quốc iêô mthưr, juh dluih kơ di`u brei phưi phao ktuang leh ana\n yơr kngan [ia\ di`u a\t ka\n c\ia\ng phưi lei dôk g^r da\p kdê bi kdơ\ng, c\a\m bi rai anôk brua\ mơ\ng khan kriê mgang knông la\n nga\ kơ khan hriê mgang knông la\n bi yua brua\ pô c\ia\ng dưi mâo ma\ di`u. Di`u w^t kdơ\ng ho\ng khan kriê mgang knông la\n leh ana\n c\o\ng nga\ djiê êka ma\ pô, đa kdâo mơ\ng sang dlông tal mdjiê asei. Klei anei nga\ leh 7 c\ô mnuih djiê hla\m ana\n mâo 2 c\ô khan kriê mgang knông la\n Việt Nam djiê leh ana\n du\m c\ô mka\n êka. 2 c\ô khan kriê mgang knông la\n Việt Nam sa\n leh asei mlei djiê êngia\ jing thiếu tá Nguyễn Minh Đãi leh ana\n thiếu úy Lê Vũ Việt Khánh.   

 

Klei mrâo ala tac\ êngao :

 

- Du\m khua phu\n brua\ hla\m knu\k kna Nhật Bản hruê mbruê brei thâo: mpra\p hgu\m ho\ng t^ng Hàn Quốc hla\m klei g^r tui duah do\ng đru ti kr^ng wa\l mâo klei kram knga\m ho# mran Sewol. Blu\ hra\m ti ana\p phung c\ih klei mrâo: khua phu\n brua\ êlan klông du\ mdia\ng Nhật Bản Akihiro Ota bi kla\: êpul ra\ng mgang hang ks^ mơ\ng Nhật Bản mâo leh klei mtru\n c\ia\ng đru Hàn Quốc leh mâo klei truh kram knga\m ho# mran mtam. Khua anei a\t brei thâo: sra\ng brei khan ra\ng mgang hang ks^ Nhật Bản ba nao ho# mran leh ana\n mnuih nga\ brua\ nao đru tơ Hàn Quốc c\ia\ng.

 

- Hluê si asa\p hưn mthâo ba hưn mdah leh 2 hruê bi trông ]hai plah wah phung khua êmua kriê mgang ala ]ar Mi leh ana\n Hàn Quốc ti Wasington ala ]ar Mi, Mi leh ana\n Hàn Quốc mrâo mâo klei bi tu\ ư mđ^ h^n klei đru hgu\m duah hdră msir mghaih du\m hdră bruă djo\ tuôm kơ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Asa\p hưn mthâo mb^t la] klă: 2 nah bi kah klei m^n kơ du\m bruă giăm anei mơ\ng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên mâo du\m gưl sơ\ng mđ^ [ra\m pui ăt mse\ mơh klei arưp aram kơ klei sơ\ng mđ^ [ra\m pui gưl tal 4 “ ngă êdu awa\t’ klei hơ^t kjăp hlăm kjhô] ks^ Triều Tiên leh ana\n alu\ wa\l. 2 nah ăt mđing dlăng kơ du\m hdră bruă ngă k`ăm mđ^ h^n klei mguôp mb^t, m`ă klă klei yuôm bhăn mơ\ng bruă lo\ dơ\ng đru hgu\m tliêr kjăp hlăm êpul hgu\m, k`ăm mkhư\ gang leh ana\n bi kdơ\ng ho\ng du\m bruă ngă mơ\ng Triều Tiên.

 

- Trung Quốc ư ai ho\ng klei Nga , My, Êpul hgu\m C|âu Âu, Ukraina hluê nga\ klei bi trong 4 t^ng leh ana\n mao leh kleio bi tu\ ư mb^t c\ia\ng bi hro klei ru\ng ti Ukraina. Hla\m klei bi k[^n phung c\ih klei mrâo hruiê mbruê ti Bắc Kinh, pô blu\ bi ala kơ Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Trung Quốc Hoàng Xuân Doanh brei thâo: Trung Quốc a\t mâo klei m^n msir klei ru\ng ti Ukraina ho\ng hdra\ êlan brua\ kđi c\ar, mđing kơ klei bi knar hla\m klei tu\ dưn mơ\ng du\m t^ng. Trung Quốc ư ai klei Nga, My, Êpul hgu\m C|âu Âu leh ana\n Ukraina hluê nga\ klei bi trông 4 t^ng ti Geneve leh ana\n mâo klei thâo [Uh mb^t, c\ang hmang du\m t^ng bi hra\m mb^t klei g^r tui duah hdra\ msir kla\ klơ\ng, s^t êdi c\ia\ng thâo sa\ng mb^t dưi hluê nga\ , dja\l ba klei h’^t kja\p leh ana\n mđ^ kyar kơ Ukraina.

 

- Hruê mbruê, l^ng k’han Prăng ti Mali do\ng mtlaih leh 5 ]ô knuă druh đru do\ng mnuih alu\ wa\l ara\ng mă kơ\ng mơ\ng mlan 2 thu\n anei. Êpul k’han jơ\ng, k’han êdeh phiơr Prăng hluê ngă bruă do\ng mtlaih, ksu\ng ngă kơ 2 boh êdeh du\ mdiăng mơ\ng êpul mă kơ\ng mnuih ti kr^ng ta] ]uah taih kbưi t^ng nah dưr Tim-buc-tu kwar dưr ala ]ar Mali. Hlăm brua\ do\ng mtlaih, hlăm brô 10 ]ô hlăm êpul mă kơ\ng mnuih ara\ng mdjiê leh. 1 ]ô knuă druh alu\ wa\l ngă bruă kơ knơ\ng bruă gru bi kal hrah quốc tế brei thâo: 2 hlăm ênoh phung knuă druh đru do\ng ana\n djo\ boh phao leh ana\n hlăk dôk mdrao mgu\n ti sang êa drao l^ng k’han giăm anăn. Êpul knuă druh đru do\ng ara\ng mă kơ\ng hlăk nao ngă bruă ktuê êlan taih kbưi plah ưah Kiđan leh ana\n Gao.

 

- Hruê mbruê, Nam Phi bi si`ê leh klei kuôl ka\ bi tu\ ư kdơ\ng ho\ng klei duah lua mnah hlo\ mnơ\ng dliê ho\ng ala c\ar riêng gah Mozambich, ala c\ar hla\l jing anôk dôk krah wah du\ mdia\ng ba mla msan êmeh mơ\ng Nam Phi nao kơ C|âu Á. Gia\m anei, du\m êpul êya nga\ soh hluh ala c\ar ba yua leh Mozambich nga\ anôk ma\ mnuih tle\ hiu lua mnah leh ana\n mka\p phao ktuang kơ phung anei, leh kơ ana\n ba di gơ\ ga\n knông la\n nao kơ Nam Phi. Đang dliê ala c\ar Kruger mơ\ng Nam Phi sia\ knông ho\ng Mozambich hla\m du\m thu\n gia\m anei mâo lu klei tle\ lua mnah êmeh c\ia\ng ma\ msan gơ\.