Klei mrâo ala ]ar pô:

- Hruê mbruê, Phạm Quang Nghị, khua brua\ Đảng [uôn pro\ng Hà Nội lehana\n êpul ma\ brua\ mơ\ng brua\ Đảng [uôn pro\ng, Hội đồng nhân dân, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa, dhar brua\ mặt trân ]ar kwar, êpul hgu\m kahan hđăp, lehana\n du\m knơ\ng dhar brua\ êpul êya hla\m [uôn pro\ng Hà Nội nao ]ua\ lehana\n ma\ leh brua\ ho\ng ]ar Điện Biên. Ti anôk ma\ brua\ ho\ng phung khua g^t gai ]ar Điện Biên, Phạm Quang Nghị bi myuôm du\m boh tu\ dưn hla\m klei mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn hlăm ]ar, lehana\n du\m brua\ prăp êmiêt kơ klei bi hdơr 60 thu\n hruê blah dưi Điện Biên Phủ (7/5/1954 – 7/5/2014). Bi ala kơ [uôn pro\ng Hà Nội, Phạm Quang Nghị mđup brei leh kơ ]ar Điện Biên 10 êklai prăk pioh ru\ mdơ\ng sang hra\ ti sa\ Sín Thầu, kdriêk Mường Nhé, ]ar Điện Biên. Phung khua g^t gai dhar brua\ mặt trận [uôn pro\ng Hà Nội ăt mđup brei kơ du\m go\ êsei [un hla\m ]ar ho\ng ênoh prăk 1 êklai prăk. Bi ala kơ đảng bộ, brua\ sang ]ư\ êa ]ar Điện Biên, mâo Lò Mai Trinh, khua brua\ Đảng ]ar Điện Biên bi êdah klei hdơr knga mơ\ng mnuih [uôn sang djăp djuê ana hla\m ]ar ti ana\p klei kah mbha mơ\ng mnuih [uôn sang kluôm ala lehana\n [uôn pro\ng Hà Nội ho\ng ]ar Điện Biên.

 

- {ri hdơr 60 thu\n mblah dưi Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2014), hla\m 3 hruê mơ\ng hruê 18-20/4, brua\ đoàn c\ar Phú Yên mko\ mjing klei bi lông l^ng khan điêt Điện Biên Phủ tal II thu\n 2014. Rue# klei bi lông Êpul dla\ng brua\ đội [uôn pro\ng Tuy Hòa mâo ma\ klei pah mni mrô 1 kluôm êpul, kdriêk Đồng Xuân mâo ma\ klei pah mni mrô 2 leh ana\n kdriêk Phú Hòa mâo ma\ klei pah mni mrô 3. Klei bi lông l^ng khan điêt Điện Biên Phủ c\ar Phú Yên tal anei mâo êbeh 1.000 c\ô hđeh êla\k mơ\ng 9 kdriêk, wa\l krah, [uôn pro\ng bi ala kơ êbeh 120 êbâo c\ô hđeh êla\k hla\m c\ar hluê nga\. Hla\m 3 hruê hluê nga\ klei bi lông, phung hđeh hluê nga\ du\m klei bi lông mse\ si: Bi lông tông hgơr Đội, bi lông tông hgơr iu\ ki, kdo\ ênhiang djuê ana, c\ih klei mrâo ma\ rup, bi msiam trại, ya\l dliê kơ “ Ênai kwang Điện Biên” Kdo\ mmui` “ Ênai kwang Điện Biên”, mđung asa\p ma\ng non, nao c\ua\ Knưng bi hdơr Núi Nhạn leh ana\n pah brei klei pah mni mơ\ng 2 klei bi lông “60 thu\n –Ênai kwang Điện Biên”. Leh ana\n“Êa ksi\ plao ks^ Việt Nam hla\m kboh adei”.

 

- Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa [uôn pro\ng Buôn Ama Thuôt, ]ar Daklak mrâo mko\ mjing klei bi blu\ hrăm ho\ng mnuih [uôn sang wa\l Tân Thành ]ia\ng mghaih msir du\m klei gun kpăk hla\m brua\ mkăp hra\ lăn, lehana\n brua\ ]ua\l mka\ ru\ mdơ\ng. Ti anôk bi blu\ hrăm ana\n, lu klei blu\ mơ\ng mnuih [uôn sang kno\ng w^r w^r klei kơ lăn ala, klei kơ brua\ ngă hra\ lăn, klei bi mlih hdră dja\ yua lăn, ru\ mdơ\ng pưk sang ti dlông lăn pla mjing, brua\ ruh mgaih anôk ala, ]iu hnô mơ\ng du\m hdră brua\ ru\ mdơ\ng hla\m alu\ wa\l.

 

- Hla\m 2 hruê hruê 10-20/4, brua\ Đoàn c\ar, Knơ\ng brua\ sang hra\ m’ar leh ana\n mtô hria\m, Knơ\ng brua\ Khao học- Công Nghệ leh ana\n Knơ\ng brua\ Hâo hưn mtô mblang c\ar Dak Nông mko\ mjing klei bi lông Tin học kơ hđeh c\ar Dak Nông tal 7 thu\n 2014 ho\ng 80 c\ô mnuih nao bi lông jing hđeh hria\m hra\ gưl I, II, III hla\m kluôm c\ar. Hluê du\m group A, B, C kơ du\m gưl hria\m, phung hđeh ga\n hgao leh 2 kdrêc\ bi lông mâo klei hria\m leh ana\n brua\ nga\. Mjưh rue# klei bi lông, anôk mko\ mjing pah brei leh 21 klei pah mni, mâo 3 klei pah mni mrô 1, 3 klei pah mni mrô 2 leh ana\n 6 klei pah mni mrô 3 leh ana\n 9 klei pah mni mtru\t mđ^ ai. Klei bi lông mjing mmông ga\l c\ia\ng phung hđeh kha\p c\ia\ng kơ khoa học, công nghệ hâo hưn bi lông êmuh hria\m hdăng ga\p a\t mse\ mơh bi mbo\ klei kha\p c\ia\ng khoa học.

 

- Ti ]ar Kon Tum, lo\ mâo thiăm sa ]ô mnuih djiê grăm đah. Asei mlei Ajet, 37 thu\n [uôn Đăk Mu\t, sa\ Đăk Mar, kdriêk Đăk Hà, ]ar Kon Tum mrâo mâo mnuih [uôn sang duah [uh hlăk 9h aguah hruê mbruê hlăm sa boh pưk giăm phu\n pui Plei Krông, ho\ng sa nah asei mlei lehana\n pưk ana\n pui [ơ\ng. Kơ phu\n agha klei djiê truh anei, phung bi ala brua\ sang ]ư\ êa, lehana\n mnuih [uôn sang [uôn Đăk Mu\t la], Ajet tuôm ho\ng klei grăm đah êjai dôk kđap hjan hlăm pưk. Dưi thâo, hlăm tlam hruê 19/4, Ajet hiu da\ng `uăl hlăm ênao êa phu\n pui Plei Krông. Truh kơ 5h tlam mâo adiê hjăn pro\ng mb^t ho\ng grăm kmla\ lu. Truh mmăt amâo mâo [uh ung w^t, kdjăt hlăm ai tiê mâo klei amâo mâo jăk, mo# Ajet, lehana\n mnuih [uôn sang hlăm [uôn Đăk Mu\t lehana\n brua\ sang ]ư\ êa sa\ Đăk Mar tio\ nao lu mnuih bi tui duah hla\m alu\ wa\l ênao êa kyua đing Ajet mngăt hlăm êa, [ia\dah amâo mâo [uh ôh. Truh aguah hruê mbruê, êjai găn djiêu pưk, sa ]ô mnuih [uôn sang [uh he\. Snăn hlăm 4 hruê êgao, ti Kon Tum mâo leh dua klei grăm đah ngă djiê 2 ]ô mnuih, lehana\n 2 ]ô mnuih mkăn êka. Jih dua klei grăm đah ana\n êjai dôk kđap hjan hlăm pưk sơăi.

 

- Hluê nga\ hdra\ brua\ “ Mđing kơ êa ks^ plao ks^ [uôn sang.”mơ\ng Knơ\ng dla\ng brua\ Hậu cần - Kỹ thuật Phu\n brua\ Công an, aguah mbruê, êpul aê mdrao Sang êa drao 199, Phu\n brua\ Công an dôk ti alu\ wa\l [uôn pro\ng Đà Nẵng mko\ mjing brua\ ksiêm mka\ dla\ng klei rua\ mbha êa drao mang leh ana\n brei mđup mnơ\ng kơ mnuih [un, ti kdriêk plao ks^ Lý Sơn, c\ar Quảng Ngãi. Hla\m gưl anei, mâo 200 c\ô mnuih [un, go\ êsei knu\k kna dla\ng ba ti plao ks^ lý Sơn mâo phung aê mdrao ksiêm mka\ dla\ng klei suaih pral leh ana\n mbha êa drao mang kơ du\m klei rua\ kjham, klei rua\ mdrao amâo thâo hlao. Êngao kơ ana\n, sang êa drao 199 lo\ mđup brei 200 hnư mnơ\ng, gra\p hnư mâo ênoh 200 êbâo pra\k kơ phung anei. Aduôn Nguyễn Thị Loan, K’ia\ng khua Sang êa drao 199 brei thâo: “ Anei jing brua\ nga\ c\ia\ng đru mnuih [un ti plao ks^ Lý Sơn dul [ia\ klei dleh dlan kyua plao ks^ dôk taih kbưi ho\ng la\n hang, amâo mâo ôh klei ga\l dưi nao mdrao ho\ng du\m kdra\p mnơ\ng yua mdrao mrâo mrang ara\ anei.

 

- Tui si anôk mdrao mgu\n hđeh êlăk, sang êa drao pro\ng ]ar Quảng Ngãi, mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, ênoh mnuih mâo klei rua\ jơ\ng kngan [a\ng êgei nao mka\ dlăng, mdrao mgu\n đ^ lu. Kah knar hlăm grăp hruê mâo mơ\ng 15 – 20 ]ô mnuih mâo klei rua\ anei nao mka\ dlăng, mdrao mgu\n. Lu jing mnuih rua\ amâo lo\ mâo klei rua\ mkăn ôh, snăn dưi mdrao kơ sang pô. Anôk mdrao mgu\n klei rua\ hđeh mơ\ng sang êa drao anei mdrao leh 24 ]ô mnuih mâo klei rua\ anei, đ^ êbeh 30% mka\ ho\ng du\m mlan ako\ thu\n 2014. Ti ana\p klei ana\n, anôk mdrao mgu\n klei rua\ phung hđeh pioh leh sa anôk kăp tu\ jum, lehana\n mdrao mgu\n klei rua\ jơ\ng kngan [a\ng êgei, kăp răng hu^ klei rua\ anei lar lê] kơ phung hđeh mkăn. Hồ Minh Nên, khua anôk brua\ răng mgang klei rua\ tưp ]ar la]: Anôk brua\ răng mgang klei rua\ tưp ]ar hgu\m leh ho\ng anôk brua\ răng mgang klei rua\ tưp du\m kdriêk, wa\l krah, [uôn pro\ng mđ^ h^n klei ksiêm dlăng ]ia\ng hmao [uh pral du\m anôk mâo klei rua\ tưp bluh đ^, lehana\n mâo hdră mghaih msir bi pral.

 

- Kha\ gơ\ mko\ mjing leh lu bliư\ klei duah kih mdoh, [ia\ klei kuai ma\ ma\h soh ho\ng hdra\ bhia\n a\t adôk mâo ti kdriêk c\ư\  c\hia\ng Tây Trà, c\ar Quảng Ngãi. Klei na\ng mđing jing ti c\ư\ Cà Dut, kr^ng sia\ knông plah wah 2 kdriêk Tây Trà ho\ng Trà Bồng ara\ng klei bi rai dliê duah ma\ ma\h. Anei jing alu\ wa\l taih kbưi hu\i dleh. 

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, khua knu\k kna Campuchia Sam đek Hun Sen mphu\n k]ưm gưl hiu ]hưn dhing ala ]ar Azerbaijan leh ana\n Belarus hlăm 5 hruê, k`ăm mđ^ ktang klei mje\ mgiăm đru hgu\m 2 nah plah wah Campuchia ho\ng 2 ala ]ar anei. Nao mb^t ho\ng khua knu\k kna Hun Sen mâo k’iăng khua knuk kna hlo\ng ngă khua dlăng brua\ ala ]ar Sok An, khua phu\n bruă mnia mblei Sun Chanthol, khua knơ\ng sang prăk gưl dlông Chea Chanto leh ana\n phung khua êmua knu\k kna mb^t ho\ng êpul bruă mnia mblei mâo khua g^t gai adu\ bruă mnia mblei Campuchia Kith Meng djă ako\. Hluê si t^ng, hlăm gưl hiu ]hưn kơ Azerbaijan, khua knu\k kna Hun Sen amra bi trông ]hai ho\ng khua knu\k kna Artur Rasi-zade, bi kla\ hră kuôl kă mko\ mjing mta bhiăn bi trông ]hai 2 nah leh ana\n ]ua\ dlăng sang kar mkra êa pui. Hlăm gưl ]hưn dlăng anei amra mko\ mjing klei bi k[^n êpul bruă mnia mblei Campuchia – Azerbaijan, k`ăm tui duah leh ana\n dưn yua du\m klei găl bruă duh bi liê, mnia mblei plah wah 2 ala ]ar.

 

- Khua mil ]hil Mi Bara\c Ôbama hruê kăm ana\p anei amra nao ]hưn kơ châu Á  (mâo du\m ala ]ar Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Philippin), k`ăm mđ^ ktang klei đru hgu\m ho\ng du\m ala ]ar hgu\m ti alu\ wa\l hlăk êjai klei ru\ng răng bruă kđi ]ar [rư\ đ^ h^n. Phung ngă bruă đru k]e\ kơ khua mil ]hil Mi brei thâo: khua mil ]hil Obama amra lo\ w^t  bi mklă klei nao ai hơ^t kjăp mơ\ng Mi ho\ng du\m ala ]ar hgu\m leh ana\n Mi ăt tui tio\ hdră êlan w^t bi knar ti châu Á- Thái Bình Dương. Ti Nhật Bản, Obama amra bi trông ]hai ho\ng phung khua êmua Nhật Bản kơ bruă Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên ăt mse\ mơh du\m klei bi trông ]hai 2 nah kơ klei kuôl kă bruă mnia mblei hluh Thái Bình Dương ( TPP).

 

- Hruê 19/4, w^t la] klei phung ngă brua\ klei mrâo êmuh, khua mil ]hil Nga Vlađimir Putin mni m’uăn kơ bruă êpul hgu\m k’han dưr đại Tay Dương (NATO) ruah mdưm khua knu\k kna hđăp Na Uy Jens Stoltenberg ngă khua g^t gai mrâo kơ êpul hgu\m anei. Klei mje\ mgiăm plah wah Nga leh ana\n NATO hlăk ti wưng jhat h^n yap mơ\ng klei mblah ngă hgăm leh du\m boh klei mâo mrâo anei ti Ucraina. Nga la] sơnei: bruă bi mu\t Crimea hlăm Nga 1 kdrê] kyua klei kp^ mơ\ng bruă NATO po\k phai t^ng nah ngo\. Hlăm klei êmuh k`a, khua mil ]hil la]: bruă ruah mdưm Jens Stoltenberg năng ai đru mkra mđ^ klei mje\ mgiăm plah wah Nga leh ana\n NATO. Putin brei thâo amâo mâo ôh ya mta klei, dưi ngă he\ kơ klei mje\ mgiăm plah wah Nga leh ana\n êgar yu\ amâo dưi mlih mđ^, kyua klei ana\n kno\ng kăp dlăng si bruă ngă mơ\ng êgar yu\ yơh.

 

- Ho# mran mblah ngă UUS Bon Homme Richard mơ\ng Mi hruê 19/4, lo\ dơ\ng ngă bruă tui duah mnuih mâo klei truh hlăm klei kngăm ho# k^ mdiăng tuê ênguê ti kr^ng  ks^ yu\ dhu\ng Hàn Quốc hruê 16/4 mrâo êgao. Khan êa Mi brei thâo: Hàn Quốc akâo klei đru hgu\m mơ\ng ho# mran Bon Homme Richard ]ia\ng tui duah du\m phung adôk hd^p hlăm gưl kngăm ho# k^ anei. Ho# mran Homme Richard tui duah hlăm alu\ wa\l mơ\ng 5 truh kơ 15 hải lý kbưi ho\ng anôk ho# k^ kngăm. Phung `u\ êa mơ\ng êpul đru do\ng Hàn Quốc hlăk tuôm klei dleh dlan s^t mu\t hlăm lam ho# k^ tui duah phung mâo klei truh, kyua êa đoh êta\ng leh ana\n êa ks^ êkăl. Truh kơ ara\ anei, mâo 176 ]ô mnuih dưi do\ng mtlaih leh.

 

- Aguah mbruê, ka thâo kral ôh phung mâo phao ktuang  ti [uôn pro\ng Karachi ala ]ar Pakistan mnah lehana\n ngă êka 1 ]ô pô ]ih klei mrâo hing ang, hlo\ng ngă pô ata\t hdră hlăm hdră mđung rup mâo lu mnuih khăp ]ia\ng. Pô ]ih klei mrâo Hamid Mir ngă bruă kơ sang mđung rup Geo, hing ang kơ hdră bi blu\ hră “Cappital Talk”, tuôn ho\ng phung mâo phao ktuang ksu\ng ngă hlăk êjai đ^ êdeh nao kơ anôk ngă bruă . Pakistan jing 1 hlăm du\m ala ]ar hu^ hyưt h^n dlông ro\ng lăn ho\ng phung ngă bruă klei mrâo. Knơ\ng bruă kriê mgang phung ]ih klei mrâo (1 êpul bruă êngao kơ boh tu\ dưn mâo boh tu\ dưn ti New York) ala ]ar Mi brei thâo: Yap mơ\ng thu\n 2007 truh kơ ara\ anei, ti Pakistan mâo 46 ]ô mnuih ]ih klei mrâo leh ana\n knuă druh ngă bruă hâo hưn ara\ng mdjiê.