Klei mrâo ala ]ar pô:

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao, K’ia\ng khua knu\k kna, Khua phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Phạm Bình Minh drông c\hưn leh Khua bi ala Ala mtao Thái Lan Panyarak Polthup leh ana\n Khua bi ala mơ\ng ala c\ar Cộng hòa Islam Pakistan Zaigham Uddin Azam nao kkuh bi mje\ [ri ho\ng mrâo hriê kơ Việt Nam nga\ brua\. Ti mmông drông, Khua bi ala Thái Lan Panyarak Polthup  leh ana\n Pakistan Zaigham Uddin Azam bi kla\: Thái Lan leh ana\n Pakistan a\t dla\ng myuôm leh ana\n c\ang hmang dưi bi mtr\ut mđ^ klei bi mje\ hgu\m lu mta brua\ ho\ng Việt Nam, bi êdah klei kdrưh d\i mdưm hriê nga\ brua\ ti Việt Nam leh ana\n bi kla\ sra\ng nga\ s^t êm^t đru mguôp hla\m brua\ amâo mdei po\k mlar leh ana\n mđ^ kyar klei mje\ hgu\ plah wah Thái Lan, Pakistan ho\ng Việt Nam.

 

- Aguah mbruê, ti adu\ bruă knu\k kna, k’iăng khua knu\k kna Vũ Văn Ninh g^t gai klei bi k[^n dhar bruă g^t gai mlih mrâo leh ana\n mđ^ kyar êpul bruă mnia mblei kơ klei hluê ngă bruă knuă thu\n 2013 leh ana\n 3 mlan ako\ thu\n 2014, bruă knuă ngă mơ\ng ara\ anei truh jih thu\n. Blu\ hrăm bi klă ti anôk bi k[^n, k’iăng khua knu\k kna Vũ Văn Ninh m`ă klă: bruă bi mlih cổ phần du\m êpul bruă mnia mblei knu\k kna hlăk mko\ mjing ktang kjăp, mâo boh tu\ dưn jăk siam, boh nik gơ\ leh mko\ mjing klei bi k[^n hluê ngă hdră lo\ mko\ mjing êpul bruă mnia mblei knu\k kna. Ara\ anei, du\m mta hră mơar hdră bhiăn k]ah mtru\n djo\ tuôm kơ bruă bi mlih cổ phần mklă mklơ\ng ênu\m ênap ]ia\ng msir mghaih du\m klei gun kpăk hlăm klei mâo klă s^t. Boh nik gơ, klei m^n hlăm bruă bi mlih cổ phần mâo knu\k kna mklă mklơ\ng klă leh. Kyua ana\n, du\m phu\n, knơ\ng bruă, alu\ wa\l lo\ dơ\ng hluê ngă ksă êmă leh ana\n mâo boh tu\ dưn. K’iăng khua knu\k kna Vũ Văn Ninh la] klă: Wa\t hlăm du\m anôk yuôm bhăn hlăm ala ]ar anei, lăn amâo mâo pô kriê dlăng. Leh êmuh sơnăn thâo phu\n agha la] dah dôk hlăm đang lo\ hma dliê kyâo, đang lo\ hma dliê kyâo la] dôk hlăm phu\n bruă, phu\n bruă la] amâo thâo, hlo\ng truh êmuh să,kdriêk, ]ar sơnăn ka jao ôh bruă kriê dlăng. Hlăk êjai mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l ana\n amâo mâo ôh lăn pla mjing. Klă s^t lăn ala pro\ng êhai mse\ djuê anei, boh tu\ dưn ngă bruă hlăm du\m êpul bruă mnia mblei hlăm bruă anei mâo mnuih ngă bruă jăk, leh ana\n mâo lu mnuih ngă bruă amâo mâo boh tu\ dưn, mơ\ng ana\n ana\p anei amra hluê ngă ksă êmă leh ana\n ktang kjăp h^n.

 

- Tlam mbruê,  Êpul bi ala Quốc hội [uôn pro\ng Cần Thơ mko\ mjing klei bi k[^n ma\ klei đru mguôp klei blu\ kơ klei c\ih mlih hdra\ bhia\n Hải quan. Du\m klei blu\ mguôp mơ\ng phug bi ala lac\ snei: Brua\ bi kla\ anôk mnơ\ng dhơ\ng c\ia\ng bi mkla\ klei dưi mơ\ng knơ\ng brua\ Hải quan đa\m nga\ bi mđ^ mđal ho\ng du\m knơ\ng brua\ mka\n mâo klei dưi brei hra\ tu\ yap anôk mnơ\ng dhơ\ng ba c\h^ kơ ala tac\ êngao, mnơ\ng blei ba kơ ala c\ar pô. Đa klei blu\ mguôp brei đa\m mko\ mjing lu ôh knơ\ng brua\ Hải quan hla\m sa c\ar, [uôn pro\ng, brua\ mko\ mjing Hải quan c\ia\ng rơ\ng đa\m bi mđ^ ôh biên chế, amâo mđ^ ôh brua\ knua\. C|ia\ng bi mbo\ klei đua klam mơ\ng Knơ\ng brua\ Hải quan hla\m brua\ hưn mthâo ho\ng êpul khan kriê mgang knông la\n, công an, khan ksiêm êa ks^, brua\ kriê dla\ng sang c\ơ mnia c\ia\ng nga\ bi kla\ h^n brua\ mơ\ng êpul anei hla\m brua\ bi hgu\m ho\ng knơ\ng brua\ Hải quan hla\m mgang kdơ\ng klei c\h^ mnia tle\ mda\p, du\ mdia\ng mnơ\ng dhơ\ng soh ho\ng hdra\ bhia\n ga\n knông la\n. 

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, knơ\ng bruă Liên đoàn Lao động Việt Nam mko\ mjing klei trông ]hai đru mguôp klei blu\ hlăm hră mơar mtô mjuăt phung knuă druh công đoàn klei mtăp mđơr êkei mniê leh ana\n mguôp mb^t hlăm hdră bhiăn bruă mă leh ana\n hdră bhiăn Công đoàn thu\n 2012. Blu\ hrăm ti anôk bi trông ]hai, k’iăng khua knơ\ng bruă Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hồng m`ă klă: ho\ng bruă kriê mgang klei dưi leh ana\n boh tu\ dưn djo\ hdră bhiăn, kpă ênuah kơ mnuih ngă bruă, hlăm ana\n mâo mnuih ngă bruă jing mniê, knơ\ng bruă Liên đoàn Lao động Việt Nam mko\ mjing leh lu hdră k]ah ]ia\ng hluê ngă klei mtăp mđơr hlăm bruă knuă công đoàn, mơ\ng ana\n mâo le klei akâo leh ana\n kriê mgang tu\ jing lu hdră mtru\n leh ana\n hdră êlan mtru\n mâo boh tu\ dưn kơ mnuih ngă bruă mniê.

 

- Hruê mruê, Knơ\ng Khoa học yang [uoon Việt Nam kr^ng wa\l Dap Kngư bi hgu\m leh ho\ng Knơ\ưng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Dak Nông mko\ mjingklei bi k[^n trông khoa học “ Brua\ mơ\ng mduôn [uôn, phung mniê, phung thâo hra\ m’ar du\m djuê ana [ia\ ti ana\n  mơ\ng c\ar Dak Nông hla\m 25 thu\n mlih mrâo kơ klei mđ^ kyar h’^t kja\p.” Ti mmông k[^n trông, phung bi ala hưn mdah leh du\m klei c\ih lac\ kơ brua\ mơ\ng mduôn [uôn du\m djuê ana [ia\ ti ana\n êlâo leh ana\n leh 25 thu\n bi mlih mrâo … Mjưh rue# klei k[^n trông, phung bi ala bi tu\ ư li brua\ djo\ tuôm kơ klei nga\ bi kla\ brua\ yang [uôn mdê hja\n mơ\ng mduôn [uôn, mniê, thâo hra\ m’ar mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti ana\n hla\m 25 thu\n mlih mrâo leh ana\n hla\m klei mđ^ kyar h’^t kja\p, mb^t ana\n mâo du\m klei akâo ho\ng knu\k kna hla\m brua\ c\ih mtru\n du\m hdra\ mtru\n đru brei a\t mse\ mơh lo\ dơ\ng c\uê ba leh ana\n mđ^ ler brua\ mơ\ng 3 êpul yang [uôn mdê hja\n anei.

 

- Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Lâm Đồng mrâo mko\ mjing klei bi k[^n ksiêm w^t bruă mkhư\ gang klei nga\ soh, klei ba yua ma túy leh ana\n klei tle\ ]h^ mnuih, klei êđăp ênang yang [uôn leh ana\n klei êđăp ênang êlan klông thu\n 2013 leh ana\n 3 mlan ako\ thu\n 2014. Ti anôk bi k[^n, tui hluê si klei hâo hưn du\m boh tu\ dưn mâo ba w^t, du\m mta bruă adôk êdu awa\t k]ah mtru\n leh du\m hdră bruă yuôm bhăn hlăm thu\n 2014. Ana\n jing lo\ dơ\ng mđ^ h^n klei đua klam kơ pô djă ako\ hlăm du\m knơ\ng bruă, anôk bruă êpul êya leh ana\n bruă mkhư\ gang klei nga soh, hmao mtru\t mjhar, pah mni kơ mdê asei mnuih, anôk bruă mâo ba w^t boh tu\ dưn dlưn, mđ^ ktang bruă kdơ\ng mgang du\m klei ngă soh, boh nik gơ\ klei ngă soh mâo êpul, klei ngă soh kjham. Mđ^ ktang bruă kih mdoh, bi rai du\m anôk tle\ ]h^ mnuih, djă pioh, ba yua soh ho\ng hdră bhiăn du\m mta ma túy.

 

- Klei ksiêm dla\ng ênoh mnuih leh ana\n sang dôk krah gưl sra\ng mkio\ mjing mơ\ng hruê 1/4 - 20/4, c\ar Dak lak ruah leh 748 alu\ wa\l c\ia\ng ksiêm dla\ng ti dja\p 184 sa\, phường, wa\l krah, gra\p anôk ruah 30 go\ êsei, ênoh go\ êsei ksiêm dla\ng jing êbeh 22 êbâo go\ êsei. Dak Lak iêo ba jih mnuih nga\ brua\ ksiêm dla\ng, khua êpul kyua mơ\ng sa\ ruah mơ\ng alu\, [uôn, êpul phung hluê dla\ng gưl kdriêk, c\ar ho\ng ênoh jih jang truh 410 c\ô mnuih hluê nga\ brua\ ksiêm dla\ng gưl anei. Knơ\ng brua\ t^ng yap c\ar Dak lak mko\ mjuing leh 4 adu\ bi hria\m brua\ kơ nga\ brua\ ksiêm dla\ng c\ia\ng bi mkhư\ du\m klei soh c\huai hla\m klei ksiêm dla\ng, rrngao kơ ana\n c\ar a\t kah leh êpul ksiêm hluê dla\ng ti dja\p gưl c\ia\ng đru bi hmao kơ phung nga\ brua\ ksiêm dla\ng. 

 

- Knơ\ng bruă Mặt trận Tổ Quốc kdriêk Đắc Đoa, ]ar Gia Lai mguôp mb^t ho\ng du\m anôk bruă djo\ tuôm mko\ mjing klei jao brei, ba yua 5 boh sang kơ go\ êsei [un ti [uôn Đê Pơ drol, Đê Sơ Mei să Đăk Sơ Mei. Grăp boh sang mâo ênhă pro\ng êbeh 50 m2, ngă mkra hluê knhuah sang krum, mtih mdhă, ]uôr tôl, ênoh yuôm grăp boh sang êbeh 70 êklăk prăk. Truh kơ ara\ anei, kdriêk Đăk Đoa jao, ba yua 12 hlăm ênoh 16 boh sang hluê si hdră bruă kriê dlăng klei hd^p mda yang [uôn mơ\ng keh prăk “klei hd^p mda yang [uôn mnuih [un” mơ\ng ]ar kah mbha.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, khua lăn ala Trung Quốc Tập Cận Bình mphu\n k]ưm nao ]hưn kơ ala ]ar Đức, anôk jưh jơ\ng tal 3 hlăm gưl `u hiu ]hưn dlăng châu Âu. Hlăm gưl ]hưn dlăng tal êlâo kơ ala ]ar Đức, ala ]ar mâo bruă duh mkra phu\n châu Âu yap mơ\ng đ^ păn bruă, khua lăn ala Trung Quốc Tập Cận Bình amra bi trông ]hai ho\ng khua knu\k kna Đức aduôn Angela Merkel. Pô thơ\ng kơ bruă Hans Kundnani hlăm êpul hgu\m mje\ mgiăm ho\ng ala ta] êngao châu Âu bi klă; klei mje\ mgiăm bruă duh mkra, boh nik gơ\ mđ^ ktang bruă ba ]h^ mnơ\ng kơ ala ]ar Trung Quốc mơ\ng Đức hlăm 10 thu\n êgao, jing tur knơ\ng kơ bruă mđ^ ktang klei mje\ mgiăm bruă kđi ]ar plah wah 2 nah.

 

- Hruê mbruê, Nhật Bản brei thâo: ala c\ar anei dưi mphu\n bi êdu klei bi kmhal hja\n pa\n ho\ng Triều Tiên tơ Triều Tiên mâo du\m knhuang nao tu\ ja\k c\ia\ng msir du\m klei kơ tle\ ma\ mnuih mơ\ng hla\k du\m pluh thu\n êlâo. Khua phu\n brua\ dla\ng kơ brua\ mnuih [uôn sang mơ\ng Triều Tiên tle\ ma\ Keiji Furuza lac\ snei: brua\ bi êdi du\m asa\p mtru\n bi kmhal sra\ng tui hluê ho\ng klei bi hgu\m mơ\ng Triều Tiên. Đa du\m khua phu\n brua\ mka\n lac\ snei: mâo klei c\ang đ^ ho\ng du\m klei bi trông mlir knu\k kna ana\p anei plah wah 2 ala c\ar m^n t^ng mko\ mjing hla\m hruê 30/3 mgi ti Bắc Kinh, ala c\ar Trung Quốc.

 

- Klei bi trông ]hai êđăp ênang plah wah Israel leh ana\n Palestin ana\p kruh rai leh knu\k kna Israel ksiêm w^t du\m klei [ua\n rơ\ng hlăk mlan 7 thu\n dih djo\ tuôm kơ bruă phưi êngiê kơ phung mnă Palestin. Hluê si klei mrâo, Israel amâo mâo tu\ ư ôh ana\n phung mnă leh bi bi kuôl kă. Klei anei ăt mđring ho\ng bruă ala ]ar ngă êdu awa\t du\m ai g^r ktưn hlăm knu\k kna Mi, k`ăm mtru\t mjhar du\m klei bi trông ]hai êđăp ênang. Ara\ anei phung khua êmua Israel ăt ka mâo mơh klei hlak mblang kơ klei hâo hưn anei.

 

- Hruê 27/3, Liên hợp quốc hưn ra\ng êlâo du\m êpul nga\ ma\k [ai hla\k mđ^ klei bi hgu\m hdăng di`u ti knông la\n Siria ho\ng Ira\q , leh ana\n klei hu\i đ^ klei ru\ng plah wah du\m t^ng hla\m kr^ng wa\l. Thu\n 2013, klei bi nga\ ti Ira\q đ^ ktang, ho\ng gia\m 8 êbâo c\ô mnuih [uôn sang djiê. Êngao kơ ana\n, du\m đảng brua\ kđi c\ar a\t mâo klei amâo thâo bi djo\ pro\ng mơh, hla\m ana\n mâo klei kbia\ hriê mơ\ng djuê ana, klei đa\o.

 

- Hruê 27/3, knu\k kna Philippin leh ana\n Mặt trận mtlaih êngiê Hồi giáo Moro ( MILF)- êpul k’han Hồi giáo pro\ng h^n ala ]ar anei sơ`ê leh klei kuôl kă tu\ ư klei êđăp ênang h[uê ênuk mjưh mdei 40 thu\n ru\ng răng ti kwar du\m ngă du\m pluh êbâo ]ô mnuih [uôn sang djiê. Klei kuôl kă tu\ ư anei po\k mlar klei ]ang hmang êđăp ênang leh ana\n msir mghaih djuê ana ho\ng ala ]ar ngo\ dhu\ng châu Á anei, [ia\dah ăt k]ah mtru\n amâo djo\ ôh klei lông dlăng kơ knu\k kna mơ\ng khua mil ]hil Philippin Benigno Aquino hlăm hdră bruă mlih mrâo.

 

- Aguah mbruê, Khua knu\k kna Campuchia Samdek HunSen brei thâo: ala c\ar anei c\a\ng ba yua du\m hdra\ pioh bi mkhư\ klei tưp lar mơ\ng mta kman hdrak mnu\ H5N1. Blu\ hra\m ti anôk mphu\n po\k klei bi k[^n kơ brua\ lo\ hma ti [uôn pro\ng phu\n Phnôm Pênh, Khua knu\k kna Campuchia Húnen brei thâo: c\ia\ng mko\ mụinbg du\m kr^ng bi ktlah, krih êa drao bi mdjiê kman ti du\m anôk rông mnu\ da. Mb^t ho\ng ana\n jing bi mđ^ klei thâo sa\ng mơ\ng mnuih [uôn sang ho\ng klei rua\ tưp. Klei hưn mtru\n anei ba hưn mdah leh êpul brua\ mdrao mgu\n dlông ro\ng la\n hưn mthâo: kno\ng hla\m 3 mlan ako\ thu\n anei, klei rua\ hdrak mnu\ nga\ leh 4 c\ô mnuih djiê ti Campuchia.