Klei mrâo ala c\ar pô:

 

     - Tlam mbruê, ti anôk brua\ khua lăn ]ar, Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang drông leh Nagakaki Yoshihiko, K’ia\ng khua êpul brua\ mtru\t mjhar klei mje\ mgiăm yang [uôn Nhật Bản (FEC) hlo\ng klam jing khua kia\ kriê brua\ hgu\m dhar kreh – duh mkra ho\ng Việt Nam lehana\n êpul duh mkra Nhật Bản hlăk hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti Việt Nam. Ti anôk drông, Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang bi myuôm brua\ duh mkra mnia mblei, klei duh bi liê plah wah dua ala ]ar hlăk mâo klei bi mlih pral, ho\ng klei jăk mơ\ng leh mâo klei bi ]ua\ êrô gưl Knu\k kna truh kơ Nhật Bản. Khua lăn ]ar bi kla\, klei mje\ mgiăm Việt Nam lehana\n Nhật Bản mâo ru\ mdơ\ng ti dlông tur hgu\m mb^t mâo leh mơ\ng đưm, mâo leh klei bi [ua\n rơ\ng yuôm bhăn djo\ ho\ng klei bi tu\ ư gưl dlông.

 

    - Knhal jih tlam mbruê, ti Hà Nội mko\ mjing klei bi k[^n phung c\ih klei mrâo gra\p gưl knu\k kna mlan 9, hâo hưn kơ lu brua\ duh mkra yang [uôn hla\k mâo lu klei bi mđing. Khua Phu\n brua\, Khua dla\ng Adu\ brua\ Knu\k kna Nguyễn Va\n Nên g^t gia klei bi k[^n. Djo\ tuôm kơ  brua\ mkra mlih [ư\ mkra du\m klei adôk êdu awa\t hla\m brua\ drông mnuih [uôn sang, Khua Phu\n brua\ , Khua dla\ng Adu\ brua\ knu\k kna Nguyễn Va\n Nên brei thâo: Ti gưl bi k[^n tal anei, Knu\k kna brei du\m Phu\n Dhar brua\, alu\ wa\l bi hria\m tu\ ư sa ana\n klei thâo [uh sa\ng, hdra\ nga\ leh ana\n po\k nga\ bi knar mđra\m mb^t du\m hdra\ msir hluê nga\ bi dj\o\ kla\ klei kc\ah mtru\n mơ\ng Hdra\ bhia\n drông mnuih [uôn sang, bohnik phung g^t gai du\m gưl brua\ Đảng, knu\k kna c\ia\ng bi mđ^ klei đua klam mơ\ng pô je\ gia\m sia\ suôr nga\ bi ktang hla\m klei g^t gai brua\ drông c\hưn mnuih [uôn sang, msir du\m klei ba kc\ut hưn, ma\ klei tu\ brua\ drông mnuih [uôn sang, msir klei kc\ut hưn jing sa hla\m du\m hnơ\ng c\ua\n dla\ng klei thâo tu\ hla\m brua\ .

 

     - Aguah mbruê, ti Hà Nội, Đại tướng Trần Đại Quang, Khua phu\n brua\ kahan ksiêm Việt Nam drông leh Peter Polt, Khua knơ\ng brua\ ksiêm dlăng yang [uôn gưl dlông ala ]ar Hungary. Ti anôk drông, Khua phu\n brua\ Trần Đại Quang ]ang hmăng dua ala ]ar srăng mâo klei hgu\m hlăm brua\ gang kdơ\ng ho\ng phung ngă soh, boh nik phung ngă soh mâo êpul, ngă soh ba yua ho\ng kdrăp mrâo mrang, phung ngă soh mko\ mjing klei ata\t ba mnuih đue# hiu dôk soh ho\ng klei bhiăn. Kơ kdrê] pô, Khua knơ\ng brua\ ksiêm dlăng yang [uôn gưl dlông Hungary Peter Polt ]ang hmăng hlăm wưng kơ ana\p, klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t plah wah dhar brua\ hluê ngă hdră bhiăn mơ\ng ala ]ar Hungary ho\ng phu\n brua\ kahan ksiêm Việt Nam srăng lo\ dơ\ng đ^ kyar, mtru\n agha êlam h^n, mâo ba w^t lu boh tu\ dưn jăk hla\m djăp mta brua\ hgu\m.

 

     - Mpra\p kơ klei bi k[^n tal 8, Quốc hội gưl 13, hruê mbruê, êpul bi ala Quốc hội c\ar Dak lak bi mtuom leh ho\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang ti du\m kdriêk M’Drak, Êa Kar. Ti anôk bi mtuôm, Êpul bi ala Quốc hội c\ar Dak Lak hưn mdah leh mta klei, hdra\  m^n t^ng mơ\ng klei bi k[^n tal 8, Quốc hội gưl 13, mb^t ana\n phung bi ala kơ mnuih [uôn sang akâo leh lu mta brua\ djo\ tuôm kơ klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn, klei hd^p mda mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l. Ti kdriêk M’Drak, mnuih [uôn sang ti 3 sa\: Êa Riêng, Êa Mlây, Êa M’Đoan akâo brei msir klei bhia\n mtru\n kơ phung knu\k kna dla\ng ba leh ana\n mnuih amâo ja\k asei mlei, klei nga\ hra\ m’ar adôk lu klei dleh dlan kơ mnuih [uôn sang …. Phung bi ala kơ mnuih [uôn sang ti anei a\t dôk bi m^n nao ho\ng hdra\ brua\ bi mlih hdruôm hra\ hria\m mơ\ng Phu\n brua\ Sang hra\ m’ar – Mtô hria\m, Trần Thư Tuyên ti sa\ Êa Riêng, kdriêk M’Drak, c\ar Dak lak lac\ : “ Hmei hmư\ leh klei Phu\n brua\ Sang hra\ m’ar – Mtô hria\m mpra\p bi mlih mrâo hdruôm hra\ hria\m kơ phung hđeh hria\m hra\, [ia\ kâo [uh hla\m kr^ng 3 sa hmei sna\n phung hđeh lu adôk dleh dlan. Phung hđeh mưng yua leh hdruôm hra\ ara\ anei, ara\ anei lo\ bi mlih he\ sna\n nga\ dleh dlan kơ phung hđeh, hma\i djo\ kơ hnơ\ng hria\m mơ\ng phung hđeh. Tal 2 jing bi mlih hdruôm hra\ hria\m c\ia\ng bi mâo pra\k, hdruôm hra\ hria\m anei blei jih kdra\p amâo [ia\ ôh pra\k, klei bhia\n gơ\ gra\p thu\n s^t truh thu\n hria\m sna\n phung am^ ama hđeh hria\m lo\ duah yơh pra\k sua\i êma\n êdimi kơ anak aneh hria\m hra\ m’ar. Tơ bi mlih hdruôm hra\ hria\m sna\n c\ia\ng bi mâo klei đru brei kơ kr^ng taih kbưi leh ana\n kơ du\m go\ êsei dleh knap ” .

 

     - Leh sa wưng lông ngă brua\ bi hmô, hruê 11/10 ana\p anei, Phu\n brua\ êa drao gu\n srăng hluê ngă hdră tlo\ mgang amâo mâo ma\ prăk ôh vaccin Sruê, Rubella hlăm kluôm ala. Anei jing klei hưn mthâo tal êlâo hlăm klei bi trông ]hai kơ brua\ hâo hưn klei tlo\ mgang vaccin sruê, rubella hlăm brua\ tlo\ mgang po\k mlar thu\n 2014 – 2015, mâo leh Phu\n brua\ mdrao mgu\n mko\ mjing ti Hà Nội. Boh nik, truh kơ ara\ anei du\m alu\ wa\l amâo mâo ôh klei amâo mâo jăk mơ\ng klei leh tlo\ mgang, kno\ng mâo hla\m brô 100 ]ô hđeh mâo klei bi knăl đ^ êngoh [ia\ leh tlo\, lehana\n lưh hlao êdei kơ năn.

 

     - Hruê 30/9, Anôk brua\ Msir mkra boh [om min leh ana\n La\n êa wa\l hd^p mda – Khan kr^ng 5, bi rue# leh leh ana\n ba yua hdra\ brua\ sang hua\ [ơ\ng kơ Sang hra\ knu\k kna c\iêm rông djuê [ia\ gưl II sa\ Ngọc Re\o, kdriêk Đak Hà, c\ar Kon Tum. Ho\ng ana\n pia “ Hdra\ brua\ hgu\m mguôp l^ng khan ho\ng mnuih [uôn sang ”, Sang hua\ [ơ\ng mko\ mdơ\ng kyua mơ\ng Anôk brua\ Msir mkra boh [om min leh ana\n La\n êa wa\l hd^p mda khan kr^ng 5 đru ru\ mdơ\ng brei kơ Sang hra\ knu\k kna c\iêm rông djuê [ia\ gưl II sa\ Ngo\k Re\o, ho\ng pra\k ba bi liê truh 130 êkla\k pra\k. Ho\ng boh pro\ng 60m2, mâo sa adu\ hua\ [ơ\ng leh ana\n sa wa\l sang pui mko\ mdơ\ng rơ\ng dưi yua kơ gia\m 100 c\ô hđeh hria\m hra\ dôk hua\ [ơ\ng.

 

 

     - Mơ\ng 3h tlam mbruê, ênoh ]h^ êa săng lo\ dơ\ng tru\n tui si asa\p mtru\n mơ\ng phu\n brua\ ngăn prăk. Hluê ana\n, Êpul gru\p êa săng êa pui Việt Nam (Petrolimex) mtru\n ênoh ]h^ êa săng RON-92 ho\ng ênoh 150 prăk/lit, ênoh êa pui diezel tru\n lu h^n 380 prăk/lit. Tui si phu\n brua\ ngăn prăk, hlăm wưng mơ\ng hruê 31/8 – 29/9 ênoh ]h^ êa săng êa pui srăng lo\ dơ\ng tru\n, lehana\n tru\n ti gu\ h^n ho\ng ênoh ]h^ hliê 141 – 373 prăk. Kyuana\n, Du\m phu\n brua\ Ngăn prăk – Phu\n brua\ duh mkra mnia mblei mta\ kơ phung duh mkra mnia mblei bi mtru\n ênoh ]h^. Êngao ana\n, dua phu\n brua\ anei ăt mâo klei mta\ kơ du\m phung duh mkra mnia mblei lo\ dơ\ng krơ\ng ênoh prăk kah kơ keh bi hơ^t ênoh ênil ho\ng êa săng, êa pui mse\ si ara\ anei.

 

     - Hdra\ brua\ 600 c\ô phung thâo hra\ m’ar hla\k ai w^t nga\ K’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa du\m sa\ hla\m 62 kdriêk [un po\k nga\ leh ti 4 kdriêk [un mơ\ng c\ar Điện Biên, ho\ng 31 c\ô mnuih. Hluê si klei t^ng dla\ng mơ\ng Knơ\ng brua\ Nội vụ, du\m phung anei bi mđ^ lar leh klei thâo kơ brua\, hluê nga\ ja\k hla\m brua\ mko\ mjing leh ana\n po\k hluê nga\ mâo klei tu\ du\m hdra\ kc\ah, hdra\ brua\ mđ^ kyar duh mkra, msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap ti alu\ wa\l. Hla\m 23 c\ô mnuih hla\m êpul dưi bi hria\m mbo\ leh klei thâo sa\ng kơ Đảng, hla\m ana\n mâo 4 c\ô bi mu\t leh Đảng.

 

     - Tui si anôk brua\ êa doh, lehana\n bi mdoh wa\l hd^p mda kr^ng [uôn sang Sóc Trăng, ara\ anei ]ar Sóc Trăng adôk êbeh 220 êbâo go\ êsei mnuih [uôn sang hlăm kr^ng [uôn sang ka mâo êa doh pioh yua; hlăm năn mâo giăm 57 êbâo go\ êsei jing mnuih djuê ana Khmer. }ia\ng mghaih msir klei ]ia\ng yua êa doh, lehana\n hluê ngă asa\p mtru\n mrô 755 mơ\ng khua Knu\k kna kơ klei đru êa doh kơ mnuih djuê [ia\ yua, ]ar Sóc Trăng lo\ dơ\ng mkla\ mklơ\ng hdră brua\ mghaih msir êa doh kơ mnuih djuê [ia\ [un hlăm ]ar truh thu\n 2015, ho\ng klei k`ăm ]ia\ng mâo đru kơ êbeh 27 êbâo go\ êsei mnuih djuê [ia\ [un, lehana\n go\ êsei [un ti du\m sa\, ấp, khóm dleh dlan amâo mâo êa doh yua.

 

Nam Dm Loc d Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

    - Hruê mbruê, Khua mil c\hil Hàn Quốc Park Geun Hye lac\: klei kơ hạt nhân jing sa brua\ mđing tal êlâo mơ\ng Hàn Quốc hla\m hdra\ mtru\n ho\ng Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên. Blu\ hra\m hla\m klei bi k[^n knu\k kna, Khua mil c\hil Hàn Quốc Park Geun Hye m`a\ kla\ “ klei kơ hạt nhân mơ\ng Triều Tiên jing brua\ phu\n hla\m hdra\ mtru\n mơ\ng Hàn Quốc c\ia\ng mko\ mkra sa bán đảo Triều Tiên êđa\p ênang leh ana\n đ^ kyar mdro\ng sa\h. Aduôn Park Geun Hye lac\ snei: Hàn Quốc đa\m kyua klei hu\i hyưt  kơ du\m klei bi kdơ\ng ktang ph^t mơ\ng Triều Tiên jing he\ tu\k tul hla\m brua\ anei.

    - Du\m ala ]ar hlăm êpul hgu\m Ngo\ dhu\ng Châu Á (ASEAN) bi êdah klei dôk hyưt, lehana\n mâo klei [uah ăl ktang ph^t kơ du\m klei jhat [ai hlăk đ^ lar mơ\ng du\m êpul ngă măk [ai, êpul ai ngăm ti Irak lehana\n Siri. Pô ]ih klei mrâo Thông Tấn Xã Việt Nam ti Kualalumpur ]ih hưn klei blu\ mơ\ng phung khua phu\n brua\ ho\ng ta] êngao êngao ASEAN brei thâo du\m êpul phung măk [ai lehana\n ai ngăm jing klei hu^ hyưt pro\ng amâo mâo djo\ kno\ng kơ mnuih [uôn sang Irak lehana\n Siri đu] ôh [ia\dah ho\ng jih jang ala ]ar ti Trung Đông, lehana\n tơdah amâo mâo dưi gang mkhư\ ôh, `u lo\ jing klei hu^ hyưt pro\ng truh kơ tar ro\ng lăn. Du\m ala ]ar ASEAN [uah ăl kơ du\m klei bi rai, klei măk [ai ho\ng lu mta mnê] jhat.

 

 

     - My leh ana\n Ấn Độ [ua\n rơ\ng leh bi hgu\m tliêr kja\p c\ia\ng msir du\m klei kơ brua\ duh mkra, kriê mgang klei êđa\p ênang ala c\ar leh ana\n klei bi mlih yan adiê. Anei jing klei tu\ mơ\ng klei bi trông ti Sang Ko# hla\m aguah anei hluê mmông alu\ wa\l plah wah Khua mil c\hil My Barak Obama ho\ng Khua knu\k kna Ấn Độ Narendra Modi. Na\ng mđing êdi jing hla\m klei hưn mtru\n mb^t ba hưn mdah hla\m hruê ana\n mơh, 2 khua g^t gai bi êdah leh klei hu\i hyưt kơ boh klei rung ra\ng ti Êa Ks^  Ngo\ leh ana\n iêo mthưr du\m t^ng đa\m ba yua ôh amâo dah bi arưp aram ba yua ai ktang c\ia\ng mtru\t mđ^ du\m hdra\ mtru\n ti kr^ng wa\l anei. 2 nah a\t bi êdah klei hyưt pro\ng êlam ho\ng klei arưp nga\ ma\k [ai, bohnik jing Êpul Knu\k kna Islam ( IS ), mb^t ana\n m`a\ kla\ êpul êya Quốc tế c\ia\ng mâo klei g^r kluôm dhuôm pioh mblah bi rai jih tuc\ êpul nga\ ma\k [ai, msir la\m jing du\m anôk dôk kdê mơ\ng êpul phung nga\ ma\k [ai leh ana\n nga\ soh, bi mkhư\ du\m phu\n mka\p brei pra\k nga\n leh ana\n hdra\ kdra\p mblah kơ êpul ma\k [ai anei.

 

    - Hruê mbruê, Êpul hgu\m Châu Âu (EU) bi êdah leh ênoh đru mrâo truh 165 êklăk Euro kơ phung pla mjing hlăm alu\ wa\l tuôm ho\ng klei lu] liê kyua du\m hdră bi kmhal mơ\ng Nga ru\ ênua, djo\ tuôm kơ klei ru\ng răng ti Ukraina. Khua hlăm brua\ lo\ hma EU Dacian Ciolos brei thâo ênoh prăk mrâo bi êdah ana\n srăng ba yua pioh đru ênoh ]h^ djam mtam lehana\n boh kroh, hlăk hlê hro\ pro\ng, yap mơ\ng leh Nga kđăl [a\ng klei mnia mblei mơ\ng ala ]ar anei ho\ng du\m boh mnga brua\ lo\ hma mơ\ng EU, ]ia\ng ru\ ênua kơ klei du\m ala ]ar EU bi kmhal Nga. }ia\ng kơ prăl đru mdul ana\n mâo ba yua tu\ dưn h^n, EU mtru\n ênoh ]iu hnô kla\ mnga] ho\ng grăp mta mnơ\ng hluê ho\ng hnơ\ng mâo kah knar mơ\ng 3 thu\n êgao, lehana\n srăng lo\ ksiêm dlăng w^t ênoh mnuih [uôn sang akâo ]iu hnô, mơ\ng năn mâo hdră đru tal êlâo.

 

    - Hruê mbruê, Aduôn Nanthawal, Khua knơ\ng Dhar brua\ hluê nga\ brua\ blei mnia ho\ng ala tac\ êngao Thái Lan brei thâo: pra\k ka\k mâo ba w^t mơ\ng ba c\h^ mnơ\ng kơ ala tac\ êngao mơ\ng Thái lan hla\m mlan 8 anei mâo kno\ng 18 êklai 943 êkla\k dolar My, hro\ êbeh 7% mka\ ho\ng gưl anei thu\n dih. Anei jing ênoh  hro\ tru\n kơ brua\ ba c\h^ mnơ\ng kơ ala tac\ êngao lu êdi hla\m wang 32 mlan êgao. Hluê si klei đa\o t^ng mơ\ng Phu\n brua\ blei mnia Thái lan, tơ boh klei duh mkra hla\m ala c\ar leh ana\n ala tac\ êngao êmưt đ^ kyar, sna\n brua\ ba c\h^ mnơ\ng kơ ala tac\ êngao mơ\ng Thái Lan hla\m jih thu\n anei kno\ng mâo hnơ\ng đ^ kyar mơ\ng 0,5% - 1% đuic\.