Leh thu\n 1954, kwar Dưr mtlaih êngiê kluôm dhuôm leh hla\k nao kơ gưl êgao hnơ\ng mko\ mkra Chủ nghĩa Xã hội, kwar Dhu\ng lo\ dơ\ng brua\ cách mạng mblah rai đế quốc My leh ana\n phung jơ\ng kngan `u. C|ia\ng đru ba ai mnuih, mnơ\ng dhơ\ng kơ klei mtlaih êngiê kwar Dhu\ng, Đảng drei bi mkla\ mko\ mjing ktuê êlan bi mje\ êrô leh ana\n du\ mdia\ng ba l^ng khan mơ\ng Dưr nao kơ Dhu\ng ti ktuê êlan Trường Sơn –êlan Hồ Chí Minh. Mơ\ng anôk yuôm bha\n jing ktuê êlan phu\n du\ ba mnơ\ng, mnuih kơ kdra\n mblah, bi mko\ mlir Dhu\ng Dưr, mko\ mduê du\m ktuê êlan mơ\ng Ngo\ nao kơ Yu\ bi mko\ hgu\m du\m ktuê êlan Việt Nam, Lao, Campuchia  …… ana\n êlan Trường Sơn jing leh êlan phu\n mblah bi rai ktang ph^t mơ\ng đế quốc My.

     Thiếu tướng Võ Sở, K’ia\ng khua dla\ng brua\ kđi c\ar Khan Trường Sơn lo\ wt hdơr: c\ia\ng kơ kwar Dhu\ng kdơ\ng mblah, l^ng khan drei bi êbat nao da\l hla\m 3 mlan ti ktuê êlan bo\ ho\ng boh [om, boh phao anei. Hla\m da\l klei bi mblah mâo leh du\m êbâo tôn [om mple\, du\m êbâo lit êa drao dioxin leh ana\n lu mta phao ktuang mrâo mrang nga\ êka djiê lu mnuih m^n c\ia\ng bi mkhươ\ klei đru ba mnuih, phao ktuang mnơ\ng [ơ\ng hua\ kơ kwar Dhu\ng. {ia\ hluê nga\ prue# blu\ “ Jih jang kyua kơ kwar Dhu\ng sa prôc\ tian”, du\m gưl êdam êra kwar Dưr ai c\o\ng ba ana\p đue# nao, pô nao êlâo êbuh, sna\n pô êdei lo\ ksu\ng nao mna\p c\ia\ng ksu\ng nao mtlaih êngiê kluôm dhuôm kwar Dhu\ng. Thiếu tướng Võ Sở mgei ai tiê w^t ya\l dliê:“ Da\l hla\m êbeh 16 thu\n nga\ brua\ ti ktuê êlan Hồ Chí Minh mse\ si ana\n, kha\ tuôm ho\ng klei dleh dlan, hla\m ai tiê klei m^n adih mơ\ng ayo\ng adei hmei jing jih jang kyua kơ kwar Dhu\ng sa prôc\ tiê, jih jang kyua kwar Dhu\ng mtlaih êngiê. Kha\ gơ\ sa\n asei mlei djiê êngia\, pô nao êlâo êbuh, sna\n pô nao êdei a\t ksu\ng nao mna\p jing kno\ng ai tiê klei m^n mơ\ng khan Trường Sơn dưi nga\ mse\ si ana\n. Gưl gưl êdam êra mơ\ng kwar Dưr mơ\ng 17 – 18 thu\n hriê kơ kwar Dhu\ng đue# nao êpul êpul, du\m êbâo c\ô mnuih đue# nao ho\ng klei m’ak. Hmei nga\ brua\ djo\ ho\ng klei c\ia\ng mơ\ng kdra\n mblah du\ ba du\m êkla\k tôn phao ktuang, boh phao kơ kdra\n mblah, ba du\m êkla\k c\ô êdam êra nao kdơ\ng mblah ti kwar Dhu\ng leh ana\n ba du\m êtuh c\ô khan êka êkeh ti kdra\n mblah kwar Dhu\ng nao kơ kwar Dưr rông ba mdrao”.

     Amâo hu\i kơ klei sa\n asei mlei, amâo hu\iklei dleh dlan sua\i êma\n, hlaưm klei bi mblah mtlaih êngiê kwar Dhu\ng, lu êdam êra nga\ leh dja\p hdra\ c\ia\ng dưi hriê kơ kwar Dhu\ng kdơ\ng mblah. Aduôn Lê Thị Cửu, ti sa\ Xuân Dương, kdriêk Thường Xuân, c\ar Thanh Hóa jing sa c\ô mse\ si ana\n. Ara\ anei, kha\ thu\n leh khua, [u\k ko# mđung, [ia\ s^t lo\ hdơr kơ du\m thu\n mlan kdrưh k’a\m ana\n, aduôn mhac\ c\hac\ ya\l dliê kơ pô – mniê hđeh hria\m hra\ thu\n ana\n mrâo bo\ 14 thu\n dưi mâo hriê kơ kdra\n mblah:“ Kâo hla\k ana\n mđ^ thu\n c\ia\ng mâo nao kyua hla\k ana\n kâo dôk điêt. Hla\k ana\n, aguah kâo hluê khan nao kơ kdra\n mblah, mlam w^t nga\ brua\. Mlam w^t mkra mjing phao ktuang, hruê bi kdơ\ng mblah, nnao si ana\n amâo [uh thâo êma\n, amâo thâo kơ djiê hd^p ôh, lui mơ\ng ai si jing ma\, mpra\p mblah nnao yơh”.

     Khan Trường Sơn mb^t ho\ng Êpul êdam êra su\ng adru\ng, phung kdo\ mmui` mkra êlan pral thâo m^n mjing, mao mnêc\, jho\ng kmla\ ga\n hgao jih klei dleh dlan sua\i êma\n, hu\i hyưt, bi mjing klei tu\ jho\ng ktang, hmao ba nao mnuih, nga\n mnơ\ng kơ kdra\n mblah kwar Dhu\ng, mblah dưi  roh My plah ala mtlaih êngiê kluôm dhuôm kwar Dhu\ng, hluh lir la\n c\ar. Đại tá khan hđa\p Hoàng Đăng Vinh, jing khan công binh hđa\p nga\ brua\ ti êlan Trường Sơn lo\ w^t bi hdơr kơ ai êwa su\ng adru\ng hla\k ana\n:“ Boh [om , boh phao si ana\n [ia\ a\t hruê mlam đue# nao kơ kdra\n mblah. Hla\k phung roh mblah bi rai ktang ph^t sna\n bi duah dja\p hdra\ c\ia\ng lo\ w^t kru\, c\ia\ng bi hluh êlan ga\n êrô, kban. Thâo mmông ana\n dưi mâo nao nga\ khan, dưi hriê kơ kwar Dhu\ng kdơ\ng mblah jing sa klei c\ia\ng hmang, jing klei yâo m’ak, jing klei đua klam mơ\ng gra\p c\ô êdam êra he\. Ai êwa hla\k ana\n a\t su\ng adru\ng nnao, a\t kreh kria\ng êdimi kyua kơ kwar Dhu\ng sa prôc\ tiê ho\ng pô”.

      Mơ\ng ai tiê klei m^n “ Braih po\k êlan Trường Sơn nao do\ng mtlaih la\n c\ar.” mpra\p myơr leh thu\n hla\k mơ\ng du\m êkla\k c\ô êdam êra kwar Dưr su\ng adru\ng nao kơ kdra\n mblah hlơr h^p, sui thu\n mlan kdơ\ng mblah bi mjing leh klei mblah dưi kluôm yan mnga thu\n 1975 la\n ala êa juôr w^t mko\ jing sa ana\n, Dưr Dhu\ng bi m[^n kuh ku\m ênu\m ênap sa sang.

                        H’Nga mblang, răk dlăng.