VOV4. Êđê - Kbưi ho\ng [uôn pro\ng Lai Châu 35km, dôk ti hnơ\ng dlông 1.400m, sa\ Sin Súi Hồ, kdriêk Phong Thổ, tui si klei alu\ wa\l anei pia jing “Hnoh êa mâo mah”, jing sa boh [uôn mnuih djuê ana Mông hd^p mda mơ\ng sui leh.

     Hlăm ênoh giăm êtuh boh [uôn hiu ]hưn ênguê yang [uôn mâo êbeh du\m pluh thu\n ho\ng anei, hlăm kr^ng ]ư\ ]hia\ng Yu\ Dưr, Sin Súi Hồ mrâo mâo tu\ yap mơ\ng mlan 6 thu\n dih. Êdah êdi kơ klei thâo hlăm brua\, [ia\dah ăt adôk dja\ pioh knhuah jăk yâo mơ\ng [uôn hiu ]hưn ênguê yang [uôn Sin Súi Hồ jing hlăm po\k mbha\ ho\ng `uăl kp^ ho\ng kram ti [a\ng jang [uôn mâo boh hra\ sa\ ho\ng klei bra\: “Anôk hiu ]hưn ênguê yang [uôn, {uôn Sin Súi Hồ”.

     Ti Sin Súi Hồ, ana\n pô sang mâo ]ih hlăm mdha\ mkra ho\ng kyâo ti ana\p sang, amâodah hlăm [a\ng jang [uôn, ăt mâo mơh boh hra\ ]ih ]ia\ng kơ phung tuê mđing ana\n jing mrô đ^ng blu\, mâo wifi… ktur ti dlông boh tâo ko# pla ti ana\p sang, amâodah mkra ho\ng arua\t klei ]ih boh hra\.

     Ktuê êlan nao mu\t kơ [uôn Sin Súi Hồ, [uh sa anôk mnia mơ\ng mnuih djuê ana Mông, mâo ]h^ lu mta mnơ\ng mơ\ng djuê ana pô mse\ si:  U|n ju\, êbu\ng msăm, braih đio\, ktơr, boh thảo, m’iêng ao, kbăn, ]hia\m djuê ana Mông. Hlăm dhul k’ua\ kpal t^t, ktuê êlan nao mu\t hlăm [uôn, dua nah êlan nao mu\t kơ sang, amâodah hlăm gu\ phu\n kyâo pro\ng jing mâo du\m abu\ mđia\ pôk lăn ho\ng lu mta êa [lê] [lir, mse\ si mâo mu\t hlăm sa dliê mnga ]ư\ ]hia\ng kr^ng Yu\ Dưr. Đue# hiu ]hưn ênguê, ]ia\ng thâo săng kơ dhar kreh, knăm mơak mnuih Mông jing klei ngă kơ lu phung tuê khăp êdi. Vàng A Lai, mnuih Mông ti [uôn Sin Súi Hồ la] kơ dhar kreh pô: “Ayu\ gô], ayu\ hla jing knhuah dhar kreh mâo leh mơ\ng đưm djuê ana Mông. Ayu\ hla kơ êkei wa\t mniê êjai iêu găp, ana\n yơh jing knhuah dhar kreh hjăn kơ djuê ana Mông…”

     Du\m thu\n giăm anei, lu knhuah hiu ]hưn ênguê Home – stays đ^ kyar. Phung tuê mâo [ơ\ng du\m mta mnơ\ng [ơ\ng mơ\ng mnuih [uôn sang mkra mjing mse\ si ]^m u\n tu\k, djam dliê, êbu\ng msăm, hla hbei [lang…Ho\ng phung tuê khăp ksiêm ksiêm duah kơ dhar kreh, hlăm ana\n djo\ tuôm ho\ng mnơ\ng [ơ\ng, ho\ng êliang kdo\, klei ayu\ khen, klei mui` mnuih Mông, pô sang srăng mtô kơ tuê ngă. Hlăm du\m hruê lu phung tuê truh, mnuih [uôn sang srăng mko\ mjing klei mdah kdo\ mu` ]ia\ng jum tuê. Vàng A Chỉnh, khua [uôn Sin Súi Hồ brei thâo, jih [uôn mâo êbeh 100 boh sang, snăn mâo leh 6 go\ êsei ngă brua\ hiu ]hưn ênguê home-stays, grăp boh sang dưi jum mơ\ng 8 – 10 ]ô tuê hlăm sa hruê. Grăp boh sang mâo sơăi Internet, mâo sang tlô mnei doh pioh kơ phung tuê. Brua\ nga\ anei mâo ba w^t prăk kăk hơ^t kơ mnuih [uôn sang: “Mơ\ng hlăk ngă brua\ hiu ]hưn ênguê snăn go\ sang mâo klei đ^ kyar h^n, mâo prăk kơ phung anak nao sang hra\ mơar djăp ênu\m h^n. Ngă brua\ hiu ]hưn ênguê, knư\ hruê knư\ mâo lu tuê hriê ]hưn, sa mlam ti anei ma\ 80 êbâo prăk/]ô. Êlâo kơ ngă brua\ hiu ]hưn ênguê go\ sang snei, kâo mâo knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar mjua\t bi hriăm 2 adu\, lehana\n ti [uôn lo\ po\k sa adu\. Ara\ anei leh mâo hriăm pô dơ\ng thâo ngă hlăm du\m brua\ hiu ]hưn ênguê. Ara\ anei [uh lu mnuih hlăm [uôn dơ\ng ngă brua\ hiu ]hưn ênguê, drông tuê hriê ]hưn”.

      La] kơ anôk hiu ]hưn ênguê yang [uôn Sin Súi Hồ, Lê Quang Minh, khua adu\ brua\ hiu ]hưn ênguê, hlămknơ\ng brua\ dhar kreh, mjua\t ktang asei mlei lehana\n hiu ]hưn ênguê ]ar Lai Châu brei thâo: Kyua jih jang du\m go\ êsei mnuih [uôn sang ti anei jing mnuih Mông sơăi, blu\ lehana\n kno\ng ]ih klei Mông jing lu h^n, kyua ana\n klei hd^p digơ\ jing leh sa hjiê pro\ng pioh kơ phung tuê ksiêm duah. Klei jăk êdi phung tuê mđing ti anei ana\n jing brua\ pla mnga po\k lăn, mkra boh thảo, brua\ pơ\k m`am, mnơ\ng pioh bi hdơr ho\ng kyâo amâodah ho\ng kram alê… Brua\ kreh dhar, mjua\t ktang asei mlei, hiu ]hưn ênguê ]ar Lai Châu hlăk mâo du\m hdră êlan đru kơ mnuih [uôn hdră ngă brua\ hiu ]hn ênguê:“Thu\n kơ ana\p srăng đru kdrăp tu\k kna\, jak nai hriê mtô hdră dăp mnơ\ng [ơ\ng. Ara\ anei, mnuih [uôn sang ka tuh jia ôh. Bi tơdah nao kơ Thác Trái Tim ti [uôn Sin Súi Hồ ]ia\ng hiu ]hưn hlăm kmrơ\ng hrông ti ana\n, phung tuê srăng blei 10 êbâo prăk hra\ mu\t [a\ng, ăt jing ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang Mông ti anei lo\ mâo prăk kăk, ngă brua\ bi mdoh wa\l hd^p mda. Hmei ]ia\ng kơ Sin Súi hồ kriê pioh knhuah gru dhar kreh djuê ana Mông, amâo mâo ngă êgao đei ôh, le\ he\ hlăm klei bi blei mnia êgao hnơ\ng”.

      }ar Lai Châu mâo leh hdră đru mnuih [uôn sang ]an prăk ho\ng mnga hdjul pioh ngă brua\ hiu ]hưn ênguê, lo\ dơ\ng đru mjua\t bi hriăm kơ mnuih ngă brua\ hiu ]hưn ênguê hlăm yang [uôn. T^ng hlăm thu\n anei ]ar srăng duh bi liê truh 180 êklai prăk mkra êlan mơ\ng [uôn pro\ng Lai Châu đ^ nao kơ [uôn Sin Súi Hồ, pioh kơ phung tuê êrô êbat găl ênưih. Êjai ana\n, Sin Súi Hồ srăng jing anôk jăk êdi kơ brua\ hiu ]hưn ênguê yang [uôn ho\ng phung tuê je\ giăm lehana\n taih kbưi./.

                                                     Y Khem pô ]ih mkra hlo\ng ra\k