VOV4. Êđê -  Ho\ng ênha\ êbeh 16.400 ha, sa\ Dak Nhoong ara\ anei mâo gia\m 2 êbâo go\ êsei lu jing mnuih djuê ana Jeh Triêng, la\n ala kha\ lu, [ia\ amâo mâo dap ôh, êlâo dih mnuih [uôn sang kha\ng pla ktơr, hbei [lang, mdiê hma leh ana\n pla [ia\ mdiê lo\. Klei hd^p mnuih [uôn sang tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, ênoh mnuih ư\ êpa, amâo mâo thâo hra\ m’ar lu. Hluê nga\ hdra\ mtru\n duh bi liê mđ^ kyar du\m kr^ng mâo klei dleh dlan êdi, kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\, du\m thu\n êgao, mb^t ho\ng du\m hdra\ brua\ duh bi liê mơ\ng knu\k kna, klei nga\ brua\ mơ\ng du\m gưl, mơ\ng knu\k kna alu\ wa\l, êpul êya, klei ktrâo la], đru mguôp mơ\ng phung knua\ druh l^ng kahan Kđông  ra\ng mgang knông la\n, mnuih [uôn sang djăp djuê ana ti Dak Nhoong g^r ktưn, [rư\ [rư\ kpưn đ^ tlaih mơ\ng [un. A|t mse\ si lu go\ êsei mka\n ti thôn Dak Ga, mơ\ng hruê mâo phung knua\ druh l^ng kahan Kđông ra\ng mgang knông la\n Dak Nhoong hriê đru, ktrâo la] hdra\ mnê] nga\ brua\, go\ sang Ayo\ng A Mo tlaih leh mơ\ng [un, mâo mnơ\ng [ơ\ng mnơ\ng pioh, rông leh ana\n mâo pla lu mta mnơ\ng, mâo hnơ\ng hrui w^t h’^t, Ayo\ng A Mo, ti thôn Dak Ga, sa\ Dak Nhoong, kdriêk Dak Đoa, ]ar Kon Tum la]:

“ Êlâo adih go\ sang kâo a\t [un mơh, [ia\ kyua mâo phung l^ng kahan mơ\ng Kđông đru sna\n mâo tlaih mơ\ng [un leh, mâo rông kan anei, bê, u\n, go\ sang m’ak mơh”.

      Jing thôn mâo Knơ\ng brua\ g^t gai l^ng kahan knông la\n ]ar Kon Tum ruah nga\ anôk bi hmô phu\n ]ia\ng đru kơ mnuih [uôn sang mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn, mơ\ng thu\n 2007 truh kơ ara\ anei, thôn Dak Ga, sa\ Dak Nhoong mâo leh Knơ\ng brua\ g^t gai l^ng kahan ra\ng mgang knông la\n ]ar Kon Tum, Kđông l^ng kahan ra\ng mgang knông la\n Dak Nhoong po\k nga\ lu hdra\ brua\ bi hmô, brua\ nga\  mse\ si nga\ mkra êlan bêtông, đru kơ ana mjeh, ru\ mdơ\ng sang klei kha\p, ktrâo la] kơ mnuih [uôn sang mđ^ kyar brua\ duh mkra, mđ^ kyar klei hd^p mda, mko\ mkra klei bi hgu\m plah wah l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang. A Đom, mduôn [uôn thôn Dak Ga, sa\ Dak Nhoong, kdriêk Dak Glei la]:

“Tal êlâo dleh dlan sna\n mâo klei đru mơh hla\m ai tiê, s^t êngoh rua\ a\t mâo đru brei êa drao gu\n, leh tina\n brei mnuih [uôn sang nao mka\ dla\ng klei rua\”.

        Jing kr^ng la\n ktuê knông la\n, lu thu\n êgao, Dak Nhoong a\t jing sa\ mâo lu mnuih mơ\ng anôk mka\n hriê dôk, amâo mâo quốc tịch. Ti thôn Dak Nơh, 1 hla\m du\m thôn mâo ênoh mnuih mrâo mu\t quốc tịch Việt Nam lu hla\m sa\, ho\ng 33 go\ êsei, êbeh 100 ]ô mnuih. Klei bi hgu\m mguôp, mje\ mjuk brua\ dhar kreh, đru kơ mnuih [uôn sang h’^t kja\p klei hd^p mda mâo du\m gưl brua\ sang ]ư\ êa leh ana\n l^ng kahan Kđông ra\ng mgang knông la\n mđing dla\ng. A Viên, mnuih Lào, dôk hd^p mda ti thôn Dak Nơh dơ\ng mơ\ng 3-4 thu\n ya\l dliê:

“ Êlâo dih sna\n ka thâo ôh si be\ klei yua\n, dơ\ng mơ\ng mâo phung l^ng kahan truh ti [uôn mtô mhria\m brei leh ana\n kla\ klơ\ng dôk hd^p ti nei sna\n kâo mrâo hria\m mbo\, truh kơ ara\ anei kơh thâo knu\k kna mâo leh klei mđing dla\ng êdi kơ mnuih [uôn sang, ara\ anei kâo la] ja\k kơ Đảng leh ana\n knu\k kna kyua dưi brei kâo mu\t quốc tịch Việt Nam”.

       Lu thu\n dôk hd^p amâo mâo quốc tịch, amâo mâo hra\ m’ar leh mâo Đảng leh ana\n Knu\k kna tu\ yap quốc tịch Việt Nam, mnuih [uôn sang ti nei mâo lu klei ga\l mđ^ kyar brua\ duh mkra. Êngao kơ brua\ đru ru\ mdơ\ng sang dôk hla\m hdra\ brua\ da\p dưm anôk dôk kơ mnuih [uôn sang kr^ng knông la\n, du\m go\ êsei mnuih [uôn sang ti nei mâo pla leh ana kđui], go\ êsei [ia\ sna\n mâo 1 ha, lu mâo truh kơ 3-4 ha, klei hd^p mnuih [uôn sang h’^t kja\p. A Lêu, Khua dla\ng brua\ Đảng thôn Dak Nơh, sa\ Dak Nhoong. Kdriêk Dak Glei, brei thâo:

“ Ti nei lu jing la\n pla amâo mâo lo\ jing mnơ\ng ôh, tal êlâo mnuih [uôn sang pla hbei [lang [ia\ amâo dưi ôh, ara\ anei pla ana kđui], gra\p go\ êsei mâo hrui w^t 1 yan pla ana kđui] mơ\ng 20-30 êkla\k pra\k, mơ\ng ana\n mnuih [uôn sang msir leh klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap, tal dua jing mnuih [uôn sang thâo rông mnơ\ng, rông êmô ana mđai, rông u\n mđ^ kyar brua\ duh mkra”.

       Mơ\ng sa sa\ knông la\n bo\ ho\ng klei dleh dlan, ênoh go\ êsei [un truh 70%, 5 thu\n ho\ng anei, ho\ng klei duh bi liê mơ\ng Đảng, klei kha\p ]ia\ng, ai tiê thâo bi kah mbha mơ\ng phung l^ng kahan h’ô ao grat mtah, klei hd^p mnuih [uôn sang du\m djuê ana ti sa\ Dak Nhoong anei [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar, đru mguôp lo\ bi kja\p klei đa\o knang mơ\ng mnuih [uôn sang ho\ng Đảng leh ana\n Knu\k kna. A Phương, K’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Dak Glei, ]ar Kon Tum la]:

“ Ti alu\ wa\l kdriêk DakGlei mâo 3 sa\, brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang sna\n kâo [uh sa\ Dak Nhoong jing mâo kriê kja\p ja\k êdi, ênoh go\ êsei [un a\t hro\ lu mơh”.

       M[^n duh bi liê mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn, mđ^ klei hd^p mda mnuih [uôn sang, ru\ mdơ\ng kdra\n jih jang mnuih [uôn sang bi răng mgang kja\p, ra\ng kriê ja\k klei êđa\p ênang êlan knông la\n pô leh ana\n jing gru mnga] kr^ng knông hlăk jing mta k`a\m, jing klei g^r ktưn mơ\ng phung knua\ druh l^ng kahan, mnuih [uôn sang du\m djuê ana ti alu\ wa\l sa\ Dak Nhoong.

                                                            BTV: H’Nga.