VOV4.Êđê - Amâo djo\ jing pô mâo ]ih mc\eh du\m po\k hdruôm hră ba ]h^ lu mnuih blei ho\ng du\m pluh êbâo po\k hdruôm hră kđăm mkra ôh, [ia\ Nguyễn Văn Thiện, mnuih hla\m Êpul hgu\m văn học – nghệ thuật ]ar Dak Lak bi êdah leh gru kruăk knăl ho\ng knhuah ]ih klei yăl dliê bi hriêng: yăl dliê kơ du\m klei êdah – hga\m mơ\ng klei hd^p mdê mdô, dleh dưi thâo êlâo.

     “ Klei hla\p kdra\n rơ\k mtah” sa ana\n amâo mâo nga\ kơ ara\ng gơ\ c\ia\ng thâo ôh, [ia\ kla\ klơ\ng mse\ si sa klei mđa\o kơ mnuih dla\ng ana\n. Hla\m klei c\ih ya\l dliê anei, mâo lu klei ya\l dliê đu\t bi mphu\n ho\ng “ Klei hla\p” mse\ si “ Klei hla\p kdra\n rơ\k mtah”, “Klei hla\p nga\ mtao”, “ Klei hla\p mu\t hla\m kdhô”…..S^t năng ai `u mnuih dla\ng mưng leh ho\ng klei bi m^n, klei c\ih, boh nik jing klei ya\l dliê, c\ia\ng bi mâo ya be\ klei ya\l dliê ja\k djo\ hdra\, pioh s^t leh dla\ng ara\ng gơ\ lo\ w^t ya\l dliê kơ mnuih mka\n le\ hmư\ c\ia\ng ma\ klei hria\m si tô hmô klei hria\m kơ yang [uôn. {ia\ Nguyễn Văn Thiện dê mdê, `u lac\ snei: klei c\ih ya\l dliê jing sa klei hla\p, leh ana\n klei hd^p boh s^t gơ\ jing sa klei nao hiu c\hưn hla\p mơh, du\m klei dưi mâo leh ana\n luc\ mơ\ng anak mnuih leh gra\p bliư\ hiu c\hưn hla\p bi êdah leh hla\m klei hd^p aguah tlam. Mơ\ng du\m klei hiu hla\p c\hư, sna\n mâo mnuih adôk, mâo mnuih wơr he\ êlan amâo thâo lo\ b^t êlan w^t ôh…… Pô c\ih klei ya\l dliê hluê nga\ klei hla\p anei leh ana\n ya\l dliê ho\ng klei bi hriêng, c\ia\ng kơ mnuih dla\ng bi mđ^ yơh klei  thâo bi m^n [uh mơ\ng pô.

Sna\n yơh `u, [ia\ Nguyễn Văn Thiện a\t dôk bi m^n nao kơ du\m klei êdah leh ana\n hga\m hla\m klei hd^p. Kyua ana\n, gra\p klei ya\l dliê mơ\ng `u nga\ kơ mnuih dla\ng mse\ si dôk sui hla\m klei êpei , mjưh mdei ho\ng sa klei plat ktang kơ klei m^n,  mse\ si klei c\ia\ng hưn răng, w^t mga\l yang [uôn. Hluê si Nguyễn văn Thiện, du\m klei m^n c\ia\ng pro\ng pr^n kno\ng bi mphu\n mơ\ng klei hd^p riêng gah pô. “ Klei m’ai amâo djo\ kno\ng kơ hdruôm hra\ anei đuic\ ôh, [ia\ hla\m klei c\ih ya\l dliê a\t mse\ mơh, `u kha\ng bi mphu\n mơ\ng klei hd^p. Klei ya\l dliê hiu c\hưn hla\p kdra\n rơ\k mtah a\t jing klei ya\l dliê kơ klei hd^p riêng gah pô mơh. Mnuih dla\ng hdruôm hra\ anei ti Dap Kngư, ti Daklak, ti {uôn Ama dla\ng [uh kla\ kơ wa\l anôk, hruê mlan klei ya\l dliê, gru rup Dap Kngư mâo lu hla\m ana\n. C|ư\ Mang, hnoh êa Krua, êa krông H’Nang….. du\m gru rup ana\n jing leh mưng jua\t hla\m klei c\ih mc\eh mơ\ng pô mnuih dla\ng gư\ mưng [uh leh mơh. Klei c\ih mâo 39 klei ya\l dliê lac\ kơ du\m klei ya\l dliê kơ C|ư\ Mang, {uôn Mthuôt, ti Dap Kngư…. sna\n klei m’ai ma\ mơ\ng klei hd^p mtam.”  

   Leh klei c\ih ya\l dliê “ Mđia\ ti mbah [uôn mnga\t ja\k” leh ana\n klei c\ih “ Êa ala\ mtah khua” mơ\ng Nguyễn Văn Thiện lo\ dơ\ng mâo lu mnuih kha\p dla\ng ho\ng du\m  klei blu\ ênang ja\k [ia\ kja\p, mb^t ho\ng ana\n lo\ mâo klei nga\ bi mhiâo kdja\t: “  Lo\ hla\p c\hưn, yơh, hla\p c\hưn yơh, ya adiê gơ\ mngac\ leh deh”. Jing sa hla\m du\m c\ô mnuih kha\p dla\ng hdruôm hra\ mơ\ng Nguyễn văn Thiện c\ih, amai Nguyễn Thị Đào, ti wa\l krah {uôn Hô, c\ar Daklak lac\:“ Kâo thâo kơ Thiện hla\m brô 4 thu\n ho\ng anei, mphu\n kâo dla\ng hdruôm hra\ klei c\ih ya\l dliê mơ\ng Thiện mơ\ng dua thu\n ho\ng anei. Thiện `u mâo klei mdê mơ\ng hla\k mphu\n kâo dla\ng truh kơ ara\ anei, mơ\ng klei c\ih” Mđia\ ti mbah [uôn mnga\t ja\k”, du\m klei c\ih ya\l dliê dla\ng [uh  êlưih thâo sa\ng. Truh kơ  klei c\ih  “Êa ala\ mtah khua” , [uh Thiện c\ih mse\ si mâo klei dôk bi m^n kơ mnuih [uôn sang Dap Kngư. Leh ana\n ara\ anei hdruôm klei c\ih anei nga\ bi mlih ho\ng sa knhuah mrâo mdê, hluê klei bi hriêng [ia\ mâo lu gru rup, leh ana\n mâo êlan nao mdê hja\n jing hla\m klei c\ih ya\l dliê mơ\ng Thiện mâo wa\l anôk mdê amâo mâo mse\ ho\ng hlei pô ôh.”

         Mâo sa ana\n klei [uh kơ Hdruôm klei c\ih ya\l dliê” Klei hla\p kdra\n rơ\k mtah” ho\ng lu mnuih dla\ng, aduôn Trần Thị Ánh Nguyệt, mnuih hla\m Êpul hgu\m brua\ Va\n học – Nghệ thuật Daklak a\t lac\ snei: klei c\ih ya\l dliê mơ\ng Nguyễn Văn Thiện jing du\m klei c\ih amâo dưi dla\ng ma\ sa bliư\ ôh:“ Leh dla\ng hdruôm“ Klei hla\m c\hưn ti kdra\k rơ\k mtah” mơ\ng Nguỹên Văn Thiện, kâo [uh pô c\ih mse\ si ba mnuih dla\ng nao hiu duah dla\ng kơ sa kr^ng la\n mrâo. Leh ana\n hdruôm klei ya\l dliê anei ho\ng sa c\ô c\ih mc\eh klei ya\l dliê, sna\n [uh mâo ai tiê mơ\ng sa c\ô c\ih mc\eh klei duê, ho\ng boh blu\ ja\k j^n, pô c\ih lac\ leh boh s^t mơ\ng klei hd^p hla\k mâo lu klei amâo mâo djo\ dôk bi m^n kơ klei mâo, klei luc\ kơ anak mnuih leh ana\n yang [uôn ho\ng du\m klei amâo thâo lo\ bi djo\ gra\p anôk hga\m hla\m klei hd^p. Hla\m hdruôm klei c\ih mrâo anei, kâo [uh pô c\ih  mđing kơ klei mkla\k mdê `u jia\ kma hla\m klei da\p klei ya\l dliê. Kyua bi êdah klei mkla\k mdê ana\n pô c\ih mjing leh klei ya\l dliê jing s^t mâo mơh, amâo mâo s^t mâo mơh nga\ bi mgei ai tiê mnuih dla\ng.”

      Amâo djo\ kno\ng jing sa c\ô c\ih mc\eh klei ya\l dliê, Nguyễn văn Thiện lo\ jing sa cô nai mtô hđeh, ba boh hra\ mơ\ng pô kơ hđeh hria\m hra\. Đru kơ hđeh hria\m hra\ nao hla\m brua\ c\ih mce\h,  bi mtô mta\ leh ana\n ktrâo hdra\ êlan nao djo\ kpa\: “ Kâo mâo wa\l anôk hja\n, a\t jing nai mtô hđeh mơh. Êngao kơ c\ih mc\eh klei ya\l dliê sna\n gra\p hruê nao mtô hđeh, gra\p thu\n nao mtô kơ hđeh klei thâo c\ih mc\eh klei ya\l dliê ti du\m anôk hria\m c\ih hla\m yan mdei pro\ng mse\ si “ Mnâo dliê”, yan mdei pro\ng mtah, Núi Hoa…….. Ana\n êngao kơ c\ih kơ mnuih pro\ng dla\ng sna\n  lo\ mâo du\m klei c\ih ktrâo mtô kơ phung hđeh dla\ng…… Mơ\ng klei ktrâo ata\t nga\ bi mưng, bi mje\ sna\n phung hđeh dla\ng hdruôm hra\ kâo c\ih leh ana\n dưi thâo săng kơ du\m klei kâo c\ia\ng lac\ kơ kr^ng la\n Dap Kngư, kơ C|ư\ Mang, kơ dliê kmrơ\ng kơ kdra\n rơ\k….. jing siam êdi leh ana\n s^t adôk lu klei c\ia\ng dôk bi m^n, leh mơ\ng ana\n phung hđeh đ^ jing thâo săng h^n leh ana\n mâo leh lu mơh hđeh ara\ anei dja\ leh giê c\ih mc\eh leh ana\n c\ih ho\ng klei kja\p ja\k mơh.”

           Ho\ng klei nga \leh brua\ mâo gia\m 20 thu\n sia\ suôr ho\ng brua\ c\ih mc\eh, hdruôm klei c\ih “ Klei hla\p c\hưn kdra\n rơ\k” mơ\ng Nguyễn Văn Thiện lo\ dơ\ng bi êdah klei nga\ brua\ ho\ng jih ai tiê, knhuah c\ih tliêr kja\p hluê ho\ng du\m klei c\ih mơ\ng pô. Hdruôm klei c\ih tal anei krua\k kna\l sa klei đ^ jing h^n mơ\ng Pô c\ih mc\eh klei ya\l dliê NguỹênVăn Thiện,  c\ia\ng mhao kơ sa klei hd^p ja\k siam h^n.

                                      H’Nga pô ]ih hlo\ng răk.