Hla\m du\m hruê ako\ Yan Mnga, thu\n mrâo, brua\ sang ]ư\ êa sa\ Hiếu, kdriêk Kon Plo\ng, ]ar Kon Tum bi mbha leh phung knua\ druh nao truh ti 9 alu\, [uôn hla\m sa\ bi ksiêm dla\ng brua\ mko\ mjing m’ak têt, drông yan Mnga mơ\ng mnuih [uôn sang lehana\n po\k nga\ hdra\ k]ah ma\ brua\ duh mkra pla mjing. Ho\ng klei g^r dưi mâo mơ\ng 2 truh kơ 3 hnơ\ng ]ua\n mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo hla\m thu\n anei, brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l ruah leh hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra pla mjing k`a\m bi mđ^ hnư hrui w^t. Mb^t ana\n mđ^ lar brua\ klam phu\n mơ\ng mnuih [uôn sang k`a\m nga\ ja\k du\m hnơ\ng ]ua\n hla\m brua\ mdrao mgu\n, brua\ mtô bi hria\m, anôk brua\ nah gu\. La] kơ hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra – ala [uôn mơ\ng sa\ hla\m thu\n 2021, A Thảo, K’ia\ng khua kia\ kriê Anôk brua\ sang ]ư\ êa sa\ Hiếu, kdriêk Kon Plo\ng brei thâo: Mu\t hla\m thu\n mrâo 2021, brua\ sang ]ư\ êa sa\ mtru\t mjhar leh jih jang mnuih [uôn sang bi mdoh wa\l pưk sang lehana\n êlan klông, êlan mu\t hla\m [uôn, hla\m sang. Du\m boh [uôn hơ\k kdơ\k bi ktưn nga\ brua\ lo\ mkra bi siam êlan klông ga\n êrô, huai mdoh mbông mnuôr êa. Knua\ druh alu\, [uôn nao truh kơ gra\p [uôn ]ia\ng mtru\t mjhar mnuih [uôn sang huai mdoh mbông mnuôr êa, tui duah êa pioh mđoh kơ kdra\n lo\, krih kơ kdra\n pla mjing hla\m thu\n mrâo. Mb^t ana\n, knua\ druh a\t mtru\t mjhar, ktrâo la] kơ mnuih [uôn sang lo\ mkra bi ja\k war rông êmô kbao, mâo hdra\ gang mkhư\ klei ê’a\t kơ mnơ\ng rông hla\m yan ê’a\t, dla\ng kriê amâo lui mnơ\ng rông rua\ lehana\n djiê kyua ê’a\t. Mb^t ana\n, sa\ lo\ mtru\t mjhar du\m go\ sang mđing ba pla ana mkra mjing êa drao, mse\ si sâm đương quy, ana xạ đen, kphê… ]ia\ng msir klei ư\ êpa, bi hro\ klei [un knap. Lo\ dơ\ng mđ^ brua\ pla mdiê, yua eh mnơ\ng rông bi bru\ nga\ hbâo pruê đru kơ ana mdiê đ^ jing ja\k’’.

Khua mduôn Rơ Châm Ben (kkiêng thu\n 1958, ti [uôn Ko 1, să Ia O, kdriêk Ia Grai, Gia Lai) brei thâo, du\m thu\n êgao, `u bi hgu\m ho\ng bruă sang ]ư\ êa alu\ wa\l leh anăn mặt trận, du\m êpul hgu\m iêu jak mnuih [uôn sang đru mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo leh anăn mđ^ kyar bruă duh mkra ]ia\ng mđ^ hnơ\ng jăk hlăm klei hd^p. Khua mduôn brei thâo, hlăm thu\n 2021, `u srăng lo\ dơ\ng mđ^ lar jăk bruă klam mơ\ng pô ]ia\ng mb^t ho\ng mnuih [uôn sang mđ^ kyar [uôn sang. “Kâo dưi ruah ngă khua mduôn [uôn Kom So, kâo ]ang hmăng mnuih [uôn sang g^r ktưn ngă bruă, pla mjing du\m mta ana duh mkra, boh kroh mse\ si sầu riêng, boh êrang, [ơr leh anăn du\m mta ]ia\ng kru\ w^t bruă duh mkra, mnuih [uôn sang mkhư\ kpiê, hlăp lê`, mdei sui hruê lui bruă pưk hma pô. Thu\n 2021 anei, kâo iêu mthưr mnuih [uôn sang g^r ngă bruă mkra mjing hlăm [uôn Kom So anei, tui hriăm du\m [uôn riêng gah mâo leh lu klei bi mlih hlăm klei hd^p, thu\n bhang mrâo mâo klei hd^p mrâo h^n.”

{uôn Pa\ng Sim, sa\ kr^ng taih kbưi Phi Liêng, kdriêk Dam Rông, ]ar Lâm Đồng mâo 221 go\ êsei, ho\ng gia\m 1 êbâo ]ô mnuih, lu jing mnuih djuê [ia\ tinei mtam. Mnuih [uôn sang tinei lu jing hd^p ho\ng brua\ nga\ lo\ hma, pla kphê kyua ana\n pra\k duh bi liê kơ brua\ pla mjing k[ah nanao. Hluê si K’Bang, khua mduôn [uôn Pa\ng Sim, sa\ Phi Liêng, kdriêk Dam Rông, mu\t hla\m thu\n mrâo, mnuih [uôn sang ]ang hma\ng brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l lehana\n anôk brua\ djo\ tuôm mjing klei ga\l ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang dưi ]an pra\k duh bi liê hla\m brua\ pla mjing, amâo le\ hla\m klei mplư mơ\ng phung brei ]an ho\ng ênoh pra\k mnga ktro\. Kâo ]ang hma\ng kơ Đảng, Knu\k kna ksiêm dla\ng boh klei dôk mâo hla\m klei hd^p mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l ]ia\ng thâo kla\ hlei pô g^r ma\ brua\ knua\, hlei pô ka g^r, mơ\ng ana\n mjing boh kdru\t kơ mnuih [uôn sang bi tui hria\m. Boh nik brei thâo kla\ klei ]ia\ng mơ\ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ mse\ si klei ]ia\ng duh bi liê hla\m brua\ pla mjing, tla pra\k ]an knơ\ng pra\k, ]ia\ng kơ [uôn sang dưi hd^p h’^t ênang amâo le\ hla\m klei mplư mơ\ng phung brei ]an pra\k ho\ng ênoh pra\k mnga ktro\ nah êngao, ana\n jing du\m klei kâo ]ia\ng hma\ng. Kâo pô a\t hơ\k m’ak kyua du\m thu\n êgao, phung ma\ brua\ klei mrâo g^r nao truh kơ alu\ wa\l taih kbưi, bi tuôm ho\ng mnuih [uôn sang lehana\n duah êmuh klei ]ia\ng mơ\ng mnuih [uôn sang. Kâo [uh m’ak êdi.

Kreh kriăng mă bruă, g^r tui hriăm hdră mnê] pla mjing kphê, go\ sang ayo\ng Blun ti Plei Bot, să H’Nol, kdriêk Đăk Đoa, ]ar Gia Lai mâo leh mnơ\ng pioh, dưi ru\ mdơ\ng pưk sang pro\ng siam, blei kdrăp mnơ\ng yua aguah tlam leh anăn brei anak ]ô hriăm hră mơar. Ho\ng 3 ha kphê pe\ boh, yan boh mhga mrâo êgao, go\ sang ayo\ng mâo êbeh 10 ton kphê asa\r. Ka mơak ho\ng klei anei, ayo\ng Blun brei thâo, go\ sang g^r lu h^n ]ia\ng mâo prăk hrui w^t lu h^n: “Mơ\ng leh pruê hbâo  bru\ ho\ng tôk kphê snăn [uh ana kphê đ^ kyar jăk h^n, dưi tu\ do\ng klei k[ah êa jăk h^n leh anăn boh ăt lu [ia\ mơh. Thu\n anei kaoa lo\ dơ\ng blei 3 êdeh tôk kphê, êdeh 25 ton ]ia\ng bi luk ho\ng eh êmô sang rông êbeh 10 drei êmô pioh mbru\ leh anăn dưm hlăm phu\n kphê. Pô g^r jih ai tiê, mă klei  hriăm ]ia\ng  kriê dlăng kphê jăk h^n, thu\n kơ anăp ]ang hmăng mâo lu h^n thu\n anei.”

Sa\ Ia Roong, kdriêk }ư\ Pưh, ]ar Gia Lai êlâo adih mnuih [uôn sang mâo brua\ duh mkra kdlưn êdi kyua ênoh ]h^ tiu yuôm. {ia\dah leh wưng mâo mnơ\ng nga\ thu\n 2018, tiu djiê jih, klei hd^p mnuih [uôn sang le\ hla\m klei dleh dlan. Siu Proh, ti [uôn Tao Klah, sa\ Ia Roong brei thâo: Mnuih [uôn sang hla\m [uôn pla leh lu ana boh kroh hluê hdra\ pla lu mta mnơ\ng ]ia\ng bi hro\ klei lui] boh mnga, mâo ênoh ]h^ đ^, mâo boh mnga ênoh ]h^ le\ tru\n. Sa\ Ia Roong, kdriêk }ư\ Pưh hmei êlâo adih pla tiu lu sna\k, ara\ anei tiu djiê jih, amâo lo\ dôk ôh. Ara\ anei mrâo lo\ pla sầu riêng, boh kneh lehana\n du\m mta ana boh kroh mka\n. Ara\ anei hmei ka thâo hdra\ pla lehana\n dla\ng kriê ôh [ia\dah sra\ng g^r bi êmuh hria\m hdơ\ng ga\p, ti ana\p anei hmưi tui ksiêm, hria\m ê\jai lehana\n nga\ brua\ êjai.