VOV4.Êđê- Sui ho\ng anei 75 thu\n, leh tu\ dưi mơ\ng klei kgu\ kru\ kdơ\ng mlan 8, hruê 2/9/1945, bi ala Knu\k kna jing jai, Khua g^t gai Hồ Chí Minh ra\k leh Asa\p hưn mthâo klei hnu\k êngiê ti ana\p jih jang mnuih [uôn sang, mphu\n mko\ mjing ala ]ar Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Hla\m Asa\p hưn mthâo klei hnu\k êngiê yuôm bha\n ana\n, Khua g^t gai Hồ Chí Minh amâo djo\ kno\ng m`a\ kla\ kơ klei dưi êngiê anak mnuih, klei dưi êngiê djuê ana, klei hnu\k êngiê la\n ]ar [ia\dah lo\ mâo lu boh tu\ yuôm pro\ng pr^n dưi yap jing asa\p hưn mthâo kơ klei dưi êngiê anak mnuih mơ\ng du\m djuê ana mâo klei ala ta] êngao ap gư\ ktư\ jua\ hla\m tar ro\ng la\n.

Ti sang mrô 48 êlan Hàng Ngang, Hà Nội jing anôk awa Hồ ]ih hră Hưn mthâo klei Hnu\k êngiê hlăm hruê 28/8/1945. Kno\ng du\m êbâo boh hră, [ia\dah anei jing hră m’ar h[uê ênuk, hră m’ar hdră bhiăn đu\t khuăt, mâo mta phu\n h’^t kjăp, amâo djo\ kno\ng m`ă klă klei dưi kiă kriê ala ]ar đui] ôh [ia\dah lo\ po\k phai 1 ênuk gưl mrâo mơ\ng djuê ana.

            Hlăm du\m prue# tal êlâo, khua g^t gai Hồ Chí Minh lo\ răk dlăng du\m hră Hưn mthâo klei Hnu\k êngiê mơ\ng Mi lehana\n hră Hưn mthâo klei êngiê anak mnuih lehana\n klei êngiê mnuih [uôn sang mơ\ng Prăng m`ă klă: “ Jih jang mnuih am^ k’kiêng dưi mâo klei mtăp mđơr”. Khua g^t gai Hồ Chí Minh tui hluê si mta phu\n ana\n, [ia\dah mđ^ lar klei dưi êngiê anak mnuih mguôp mb^t ho\ng klei dưi êngiê djuê ana, klei dưi bi mklă mơ\ng djuê ana, klei dưi hnu\k êngiê, êđăp ênang mơ\ng djuê ana Việt Nam. K’iăng Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Đình Phong, nai mtô Gưl dlông Sang hră kđi ]ar Ala ]ar Hồ Chí Minh hlak mblang:

            “Khua g^t gai Hồ Chí Minh mguôp mb^t 2 mta klei dưi djo\ guôp, ana\n jing klei dưi êđăp ênang mơ\ng djuê ana lehana\n klei dưi hnu\k êngiê mơ\ng anak mnuih ]ia\ng mjing 1 klei dưi phu\n mơ\ng djuê ana. Mta phu\n klei dưi êngiê mơ\ng djuê ana ana\n klei dưi kiă kriê, hluh lir lehana\n kluôm dhuôm kr^ng wa\l. Klei ana\n awa Hồ la] mơ\ng thu\n 1945, [ia\dah truh 15 thu\n êdei kơh,  Liên hợp quốc ba hưn mmdah 1 Hdră mtru\n jao klei hnu\k êngiê kơ du\m djuê ana. Truh mlan 12 thu\n 1970 sơnăn Liên hợp quốc lo\ dơ\ng mâo 1 Hdră mtru\n ]ia\ng bi mklă bi hluê ngă klei dưi êngiê ana\n”.

Khua g^t gai Hồ Chí Minh răk hră hâo hưn hnu\k êngiê

            Hluê si khua g^t gai Hồ Chí Minh, klei dưi êngiê anak mnuih lehana\n klei dưi êngiê djuê ana mâo klei đru hgu\m mb^t. Djuê ana mâo klei hnu\k êngiê jing mta phu\n g^r ktưn ]ia\ng krơ\ng kjăp bruă hluê ngă klei dưi êngiê anak mnuih lehana\n kplăk ho\ng ana\n hluê ngă jăk klei dưi êngiê anak mnuih jing mđ^ lar du\m boh tu\ dưn yuôm bhăn lehana\n mâo klei tu\ dưn klă s^t mơ\ng klei hnu\k êngiê djuê ana. Hlăm kdrê] nah tluôn mơ\ng hră Hưn mthâo klei hnu\k êngiê, khua g^t gai Hồ Chí Minh bi mklă leh klei dưi êngiê djuê ana mtăp mđơr grăp ]ô mnuih [uôn sang Việt Nam mâo klei dưi tu\ mă sơa^. Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, k’iăng khua g^t gai Êpul hgu\m Lý luận Trung ương la] sơnei:

            “ Klei dưi hd^p hlăm klei êđăp ênang ana\n jing klei g^r ktưn ho\ng kđeh êrah, klei m^n mơ\ng gưl tal phung ama ayo\ng. S^t mâo klei êđăp ênang hnu\k êngiê sơnăn awa Hồ la]: “  S^t lăn ala mâo klei êđăp ênang hnu\k êngiê [ia\dah mnuih [uôn sang amâo mâo klei hơ\k m’ak ôh sơnăn klei êđăp ênang hnu\k êngiê ana\n amâo mâo klei tu\ dưn ôh, }ia\ng hluê ngă mta bruă awa Hồ ]ang hmang, ana\n jing jih wưng g^r ktưn amâo thâo êmăn, pro\ng pr^n mơ\ng Đảng, mơ\ng djuê ana”.

Sang mrô 48 êlan [uôn pro\ng Hàng Ngang, Hà Nội

            Klei jăk siam mơ\ng ai tiê g^r ktưn lehana\n klei ]ang hmang mâo klei êđăp ênang, hnu\k êngiê, kriê kjăp klei kru\ kdơ\ng kơ klei êđăp ênang, hnu\k êngiê mơ\ng mnuih [uôn sang Việt Nam, hră Hưn mthâo klei Hnu\k êngiê m`ă klă klei dưi êngiê kdrưh k’ang, amâo dưi plah mhiă mơ\ng djuê ana Việt Nam, ai tiê g^r ktưn ktang kjăp amâo dưi kpư\ mgei mơ\ng mnuih [uôn sang Việt Nam. Tiến sĩ Phạm Thị Thu Hương, k’iăng khua kriê dlăng Bảo tàng Hồ Chí Minh m`ă klă:

            “ Khua g^t gai Hồ Chí Minh la] sơnei: “ Jih jang mnuih [uôn sang mâo klei dưi hd^p, mâo klei dưi hnu\k êngiê, mâo klei dưi yâo m’ak”. Ana\n ăt jing hdră k`ăm mđing dlăng kơ jih jang du\m ala ]ar dlông ro\ng lăn amâo djo\ kno\ng hjăn Việt Nam đui] ôh. Mb^t ho\ng klei dưi êngiê anak mnuih lehana\n ]ia\ng mâo klei dưi êngiê anak mnuih kơ mnuih [uôn sang sơnăn Knu\k kna ăt bi mâo du\m bruă ngă mse\ djuê ana\n mơh. Ana\n jing bruă mko\ mkra 1 Knu\k kna yang [uôn ngă phu\n mơ\ng mnuih [uôn sang, mơ\ng mnuih [uôn sang lehana\n kyua mnuih [uôn sang. Ana\n ăt jing klei m^n mâo Knu\k kna drei hlăk mđing dlăng”.

            75 thu\n leh hruê khua g^t gai Hồ Chí Minh dlăng hră Hưn mthâo klei Hnu\k êngiê, boh boh nik gơ\ êdei giăm 35 thu\n lăn ala mlih mrâo, jih jang mnuih [uôn sang Việt Nam h^n mơh jiă [a\l boh tu\ dưn mơ\ng klei êđăp ênang, hnu\k êngiê, klei tu\ dưn pro\ng pr^n lehana\n `u\ kma êlam hlăm klei m^n Hồ Chí Minh kơ klei dưi êngiê anak mnuih lehana\n klei dưi êngiê mơ\ng jih jang djuê ana. Ana\n ăt jing hdră k`ăm jăk j^n mơ\ng jih jang djuê ana, ala ]ar dlông ro\ng lăn bi mđing dlăng sơa^./.

Pô mblang: H'Mrư Ayun