VOV4. Êđê - Long hiệp jing sa\ nga\ lo\ hma, kr^ng kru\ kdơ\ng êlâo adih, mnuih [uôn sang Kh’mer mâo truh 83% leh ana\n jing sa\ mâo ênoh go\ êsei [un knap lu êdi hla\m c\ar Trà Vinh. Ho\ng anôk bi mphu\n ti gu\ êdi mse\ si ana\n, ana\n brua\ msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap dưi bi mkla\ jing brua\ phu\n mơ\ng sa\ hla\m lu thu\n ho\ng anei. {ia\ klei tu\ a\t ka kla\ s^t đ^, h’^t kja\p ôh kyua klei m^n, klei [uh săng mơ\ng mnuih [uôn sang kơ brua\ msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap a\t adôk k[a\h. Mnuih [uôn sang, bohnik mnuih [uôn sang [un knap khăng kmang dôk c\ang guôn nao klei đru, ka thâo săng mâo klei m^n c\ia\ng ktưn đ^ ôh hla\m brua\ mđ^ kyar duh mkra mkra mđ^ klei hd^p mda. Kyua ana\n, hla\m du\m thu\n gia\m anei, sa\ mđing dla\ng êdi kơ brua\ mtô mblang, c\ia\ng bi mlih klei m^n săng mơ\ng mnuih [uôn sang kơ brua\ msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap, mơ\ng ana\n bi [rơ\k md^p ai tiê c\o\ng pô ma\ brua\ mđ^ kyar duh mkra go\ sang. A|t kyua ana\n mơh hdra\ brua\ c\o\ng asei pô tlaih mơ\ng [un ho\ng klei đru mơ\ng knu\k kna [rư\ hruê [rư\ đ^ pro\ng h^n. Thạch Lên ti [uôn Trà Sất A jing sa hla\m du\m go\ êsei tlaih [un gia\m anei êdi brei thâo: a\t kyua mâo alu\ wa\l ba nao hria\m adu\ mtô bi hria\m hdra\ pla mjing mnơ\ng ana\n `u đa\o knang h^n c\ia\ng g^r tlaih mơ\ng [un. ~u ba yua jih la\n mơ\ng pô riêng gah sang pioh ba pla kmu\n gơ\ng leh ana\n boh yaout, boh êdak… Kyua ana\n hla\m brô 1 mlan mkrah `u lo\ mao hrui w^t mơ\ng 5 – 7 êkla\k pra\k. Êngao kơ ana\n go\ sang `u lo\ yua mmông huâng kơ brua\ nao duah ma\ brua\ ara\ng mưn pioh mđ^ pra\k ka\k mâo ba w^t.“ Pla djam mtam êtak êbai amâo mâo dleh ôh, êbeh mkrah sao pla djam mtam, êtak êbai gra\p gưl ba c\h^ a\t mâo ba w^t mơ\ng 10 – 12 êkla\k pra\k mơh, mâo mnga truh mkra wah. Tơ hrui ma\ djo\ mmông amâo mâo ôh adiê hjan sna\n sra\ng sui mơ\ng 1 mlan mkrah truh 1 mlan 20 hruê. Sa klei djo\ ga\l dơ\ng jing ênoh đ^ amâo dah tru\n amâo mâo thâo ôh, [ia\ mâo phung ghan mnia hriê blei ti đang mtam.”

     Mb^t ana\n jing mđ^ ktang klei ba yua du\m hdra\ mnêc\ nga\ brua\ leh ana\n kdra\p yua mrâo mrang hla\m brua\ knua\ c\ia\ng bi mlih klei bia\n buh pla hđa\p đưm, mđ^ hnơ\ng thâo brua\ pla mjing, mđ^ yan, mđ^ hnơ\ng boh mnga mâo. Ho\ng hdra\ jao kơ mnuih [uôn sang [un gra\n wah c\ia\ng kơ di`u ktưn đ^ ma\ pô, Đảng bộ leh ana\n brua\ Knu\k kna sa\ mđing dla\ng kơ brua\ mko\ mkra du\m gru hmô pla mjing, rông mnơ\ng djo\ guôp ho\ng la\n ala êa juôr yan adiê alu\ wa\l leh ana\n mtru\t mđ^ mnuih [uôn sang bi êmuh hria\m hdăng ga\p hla\m klei mđ^ kyar brua\ duh mkra. Kyua ana\n lu mnuih [uôn sang duh mkra pla mjing mâo ba w^t leh klei tu\ hla\m sa b^t ana\n la\n êlâo adih  lac\ dah amâo mâo dưi tlaih ôh [un. Kim Thanh kha\ gơ\ jing sa go\ sang amâo mâo ôh la\n nga\ lo\ hma pla mjing, [ia\ kyua mâo klei m^n kria\ng kreh kơ duh [ơ\ng a\t mâo knu\k kna mjing brei klei ga\l nao hla\m du\mklei bi k[^n trông, bi hria\m kơ hdra\ mnêc\ nga\ brua\ leh ana\n dưi dla\ng brei c\an pra\k ho\ng pra\k mnga hdjul mao 4 êkla\k pra\k, ana\n `u hur har mưn la\n pioh pla djam mtam, êtak êbai, ktơr mnơr. Ma\ mơ\ng ana\n klei hd^p `u [rư\ h’^t, amâo mâo lo\ hu|i k[a\h kplu\t mnơ\ng [ơ\ng hua\ ôh mse\ si êlâo ôh.Amâo djo\ kno\ng du\m ana\n ôh `u lo\ mâo mkiêt pioh blei mâo 2 sao la\n pioh pla mjing. ~u brei thâo:“ Hla\k ana\n knu\k kna brei c\an 4 êkla\k pra\k. Leh mâo c\an pra\k kâo hơ\k mơ\ng ai w^t kơ sang m^n klei ba yua pra\k ana\n bi mâo klei tu\. Ênoh pra\k ana\n kâo blei djuê mjeh mkai, kmu\n gơ\ng ba pla … Mjing pra\k mâo hrui w^t. Kyua kâo bi m^n s^t mâo klei đru pô bi m^n si nga\ c\ia\ng dưi rông hd^p go\ sang pô”.

     C|ia\ng brua\ bi mhro\ [un mâo klei tu\ pro\ng, Long Hiệp lo\ dơ\ng hnêc\ brei po\k nga\ pral du\m hdra\ mtru\n đru mơ\ng Trung ương gra\p bliư\ mâo klei kah mbha. Hluê ana\n, 3 thu\n ho\ng anei sa\ duh bi liê leh 34 êklai pra\k pioh mđ^ kyar brua\ nah gu\, mđ^ kyar brua\ duh mkra. Bi hdra\ brua\ đru sang dôk hluê si klei mkla\ mtru\n 67 mơ\ng Khua knu\k kna sa\ mâo êbeh 470 goi\ êsei [un knap dưi djo\ [\ng ho\ng pra\k bi liê êbeh 4 êklai pra\k. Kyua ana\n, 2 thu\n ho\ng anei gra\p sa\ bi mhro\ leh go\ êsei [un adôk êbeh 7% hla\m ana\n lu du\m go\ êsei tlaih [un dưi dla\ng jing tlaih [un h’^t kja\p.

      Ho\ng klei  bi nga\ brua\ knua\ ktang mơ\ng du\m gưl brua\ Đảng, brua\ knu\k kna alu\ wa\l, mb^t ho\ng klei g^r ktưn đ^ mơ\ng du\m go\ êsei đru mguôp leh mhro\ ênoh go\ êsei [un knap Long Hiệp mơ\ng 41% hla\k thu\n 2009 ara\ anei adôk ma\  29%, amâo mâo lo\ mâo ôh mnuih [uôn sang ma\ c\an pra\k ba yua amâo mâo djo\ ho\ng hdra\ k`a\m, klei tu\ ba yua pra\k [ia\ ba truh klei dleh dlan s^t tla w^t prak c\an kơ knơ\ng pra\k mse\ si êlâo adih. Lê Phúc Vệ, Khua knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa sa\ Long Hiệp, kdriêk Trà Cú brei thâo:“ Hluê si hdra\ mtru\n gra\p thu\n bi mhro\ mâo 4%, go\ êsei [un, ]ia\ Đảng bộ leh ana\n mnuih [uôn sang g^r ktưn bi mhro\ mâo mơ\ng 7 – 8%. Hluê ana\n mơ\ng ako\ thu\n đảng bộ kah mbha leh phung đảng viên dla\ng ba brei du\m go\ êsei, thâo bi kla\ ênoh mnuih hla\m go\ sang, klei kơ brua\ ma\, hria\m brua\ leh ana\n klei c\ia\ng kơ pra\k pioh si be\ nga\ mjing klei ga\l gra\p [uôn dưi ba mơ\ng 8 – 13 go\ êsei tlaih [un hla\m knhal jih thu\n”.

     Long Hiệp leh leh ana\n hla\k [rư\ nga\ bi mlih gru rup mơ\ng kr^ng [uôn sang lo\ hma kdriêk kr^ng taih kbưi Trà Cú, c\ar Trà Vinh. Anôk anei, klei m’ak trei mđao hla\k  hlê truh.

                                                                        BTV: H’Nga.