VOV4. Êđê -    Yan mnga truh, hla\k mnga {Lang ]uh blang [hư rư hla\m dliê ana\n a\t jing mmông mdiê leh bo\ bro\ng hla\m hjiê, yan hrui êmiêt rue# leh mơh. Aduôn Đinh Thị Thất dôk ti [uôn Điện Biên, sa\ Sơn Lang, kdriêk K’Bang, ]ar GiaLai bi mkla\ sra\ng mko\ mjing kna\m [ơ\ng kbao m’ak klei bi kuôl kơ anak mniê Đinh Thị Nhan ho\ng mtâo êkei Đinh Văn Của. Kna\m [ơ\ng kbao hla\m klei bi kuôl ung mo# Nhan, mâo mơ\ng klei leh [ua\n rơ\ng ho\ng Yang. Aduôn Đinh Thị Thất, am^ Nhan ya\l dliê: “ Dơ\ng mơ\ng Nhan mâo 3 thu\n, Nhan mâo klei rua\, nao tlo\ ti sang êa drao [ia\ amâo mâo hlao ôh. Kâo [ua\n ho\ng Yang, tơ anak kâo dôk hd^p, êdei dih `u dôk ung sna\n kâo sra\ng nga\ yang kơ Yang sa drei kbao. Hmư\ klei nga\ yang kbao sna\n `u lo\ bi êwa, hd^p truh kơ ara\ anei. Kâo [ua\n leh ho\ng Yang sra\ng nga\ yang ho\ng kbao knô, ana\n nao blei kbao truh kơ 15 êkla\k pra\k”.

     Êlâo kơ na\n, dja\p brua\ mpra\p kơ klei bi kuôl  nga\ leh ênu\m s’a^. Mduôn [uôn Đinh Văn Thân iêu leh phung êdam m[^n ti sang Rông [uôn. Mduôn [uôn kah mbha brei sa êpul nao duah ana kyâo kpa\ bla\k, mâo mduôn [uôn nga\ gru bi kna\l leh hla\m dliê. Bi sa êpul mka\n, nao hiu duah klei hwiê, lu đ^ng m’ô, Yang w^t ]ia\ng mpra\p nga\ Gơ\ng pioh yua hla\m kna\m m’ak [ơ\ng kbao. Mduôn [uôn la]: “ Kna\m m’ak [ơ\ng kbao anei mko\ mjing hluê si klei [ua\n rơ\ng leh ho\ng Yang mơ\ng am^ Nhan hla\k Nhan dôk rua\ êlâo adih snei: Tơ Nhan hlao klei rua\, hd^p ja\k truh kơ thu\n dôk ung leh ana\n êdei ana\n kâo sra\ng nga\ yang kbao kơ Yang. Ara\ anei Nhan pro\ng dôk ung, sna\n am^ Nhan bi nga\ yang kbao êdi yơh, ]ia\ng la] ja\k kơ Yang kriê dla\ng leh Nhan suaih pral, đ^ pro\ng êmo\ng bo\ truh kơ mâo ung kjar mse\ ho\ng ara\ng. [ơ\ng kbao sna\n amâo mâo dưi k[ah ôh ênai ]ing ]har, ]ia\ng hưn kơ Yang thâo `u hluê nga\ djo\ leh klei [ua\n rơ\ng mơ\ng pô, iêu Yang tu\ ma\ mnơ\ng myơr la] ja\k anei”.

      Leh mnuih [uôn sang hla\m [uôn đru mpra\p dja\p ênu\m kơ du\m mta mnơ\ng ]ia\ng, klei mna\ hua\ mko\ mjing ti sang pô [ơ\ng kbao mtam. Mduôn [uôn ruah sa anôk la\n man dja\p pro\ng huâng, ja\k êđa\p leh ana\n dap ]ia\ng pla Gơ\ng. Gơ\ng hla\m kna\m [ơ\ng kbao amâo mâo dưi k[ah ôh sa mta ana kyâo kpa\ hla\m dliê, kha\ng ma\ yua nga\ gơ\ng, amâo mâo dlông êgao 5m. Ti [ro\ng ana kyâo ana\n jing sa drei ]^m Grư\ nga\ mkra ho\ng kyâo, bi êdah kơ klei ktang leh ana\n klei ]ang hmang hd^p m’ak m`ai truh kơ jih klei hd^p mơ\ng êkei ung, mniê mo#. Du\m kwang w^l dưi k[a\k ho\ng pa\ [e\ giê mga\n ti Gơ\ng êdai dung dai ho\ng ang^n mse\ si tiêng liêng. Dja\p mnơ\ng ênu\m leh s’a^, mduôn [uôn Thân ktu\ng kbao knô [ơ\ng mâo leh 4 thu\n, mlâo êbhơr [lia leh ana\n ki dlông kđo\ng ka\ he\  ti Gơ\ng.

        Truh adiê mma\t, go\ sang pô hua\ mna\m mpra\p leh lu c\eh kpiê leh ana\n ]^m [ơ\ng  kơ phung tông ]ing tông mơ\ng knhuah anei truh kơ knhuah mka\n anei truh kơ klei mmui` mka\n. Ti djiêu êlah pui dôk trơ\ng bla\k bla\k, sa ]ô mniê khua thu\n mmui` klei mmui`:“ C|o\k kơ kbao”, Klei mmui` anei mâo klei lac\ snei: “Du\m thu\n ho\ng anei leh kbao hd^p mb^t ho\ng mnuih, đru anak mnuih drei du\m brua\ ktro\ sua^ êma\n hla\m lo\ hma. {ia\ ara\ anei, mâo brua\ yuôm bha\n, c\ia\ng kơ kbao pioh nga\ yang la] ja\k kơ Yang, ]ia\ng hmang kbao m’ak, nao truh ti [uôn Yang, kriê dla\ng kdra\n tac\ rơ\k ti  ana\n…”.

      Mơ\ng đưm dih, klei mna\m hua\ [ơ\ng kbao mơ\ng mnuih Bahnar dưi mko\ mjing hla\m kna\m m’ak s^t [uôn mâo klei tu\ dưi. {ia\ mơ\ng hla\k mâo Đảng, mnuih Bahnar dưi hd^p hla\m klei êđa\p ênang, kreh kria\ng kơ klei duh [ơ\ng. Du\m klei bhia\n mơ\ng đưm [rư\ [rư\ hlai mb^t ho\ng klei hd^p mrâo ara\ anei, klei mna\m hua\ [ơ\ng kbao lo\ dưi mko\ mjing hla\m du\m kna\m m’ak, kna\m yuôm bha\n pro\ng mơ\ng [uôn sang.

      Hla\m kna\m [ơ\ng kbao, mnuih Bahnar mơ\ng êkei êdam, mniê êra truh kơ aduôn ara\ng ,am^ ara\ng, hđeh êla\k bi mdah yơh kdra\p c\ut h’ô mrâo siam mơ\ng pô. Ênai ]ing hmư\ êdu ktang ja\k j^n mơ\ng mnuih Bahnar lo\ kwang, phung mniê êra h’ô ao, [ar m’iêng kdra\p djuê ana pô, phung êkei [ar kpin K’teh, m`am ho\ng kiê kngan, dja\ kngan kdo\ jhuang riêng gah Gơ\ng. Du\m phung êkei êdam pro\ng ktang êdi hla\m kngan dja\ kju jhluê djo\ si klei bhia\n kna\m [ơ\ng kbao. Kbao leh tlo\, ko\ kbao sra\ng yuôl dưm ti Gơ\ng nga\ yang. Mmông ana\n, mduôn [uôn Thân sra\ng riêu yang iêu Yang hriê [ơ\ng kbao. Mduôn [uôn la] snei: “ Ơ Yang Yu\, yang Ngo\, Ơ Yang }ư\, Yang Êa, kbao hmei tlo\ leh, c\eh kpiê hmei ka\ leh. Alum kơ Yang leh ana\n du\m Yang mka\n tru\n hriê mnna\m hua\ [ơ\ng kbao, bi tru\n mna\m jih kpiê hla\m ]eh anei. Brei kơ mniê mo#, êkei ung anei hd^p ho\ng klei yâo m’ak, suaih pral leh ana\n trei mđao”.

      Ênai ]ing ]har a\t kwang jih sa mlam. Ti djiêu ka\m pui, phung mduôn bi ya\l dliê kơ phung êdam êra hmư\ du\m klei ya\l dliê mơ\ng phu\n agha mơ\ng mâo kna\m [ơ\ng kbao djuê ana pô. Truh aguah ưm hruê êdei, hla\k êjai dhul ti Gơ\ng nga\ yang a\t dôk  m’ma\t t^t, mnuih [uôn sang bi kluh nao ]ia\ng dla\ng brua\ yuôm bha\n êdi mơ\ng klei mna\m hua\ [ơ\ng kbao. Hra\m mb^t ho\ng phung mnuih ana\n, Amai Đinh Thị Loan hơ\k kdơ\k la]:“ Nao kơ kna\m hua\ mna\m [ơ\ng kbao, phung êdam êra kha\p ]a\m kbao, di`u kha\p êdi kơ klei bhia\n ana\n. Kna\m m’ak [ơ\ng kbao anei sui sui mko\ mjing sa bliư\, ana\n jih [uôn bi nao dla\ng s’a^. Gưl phung hđeh ênuk anei ara\ anei kơh dưi mâo dla\ng [u thâo. Mphu\n dô dih aduôn aê pô kha\ng nga\, bi ara\ anei sui sui kơh mko\ mjing mâo 1 bliư\. Kyua kna\m m’ak anei jing kna\m m’ak mâo mơ\ng aê aduôn pô đưm đa\ leh, ara\ anei lông nao dla\ng si be\ `u”.

      Knhal jih kna\m hua\ mna\m [ơ\ng kbao, ]^m kbao mâo mbha c\ô [ia\ kơ jih go\ êsei hla\m [uôn [ơ\ng. Mmông ana\n, phung tuê leh ana\n pô sang mna\ hua\ w^t bi kuh ku\m ênu\m ênap ]ia\ng hra\m mb^t nao kơ brua\ phu\n mơ\ng klei bi kuôl ung mo#. Dja\p mnuih bi ]ang hmang kơ kruôp ung mo# mrâo anei yâo ma’k leh ana\n đa\o knang kơ sa yan buh pla djo\ boh mnga, sa yan mnga trei mđao ti kr^ng  [uoon sang kru\ kdơ\ng mơ\ng Pô jho\ng ktang Núp.

                                                                        BTV: H’Nga.