Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mmăt mbruê, ti anôk brua\ khua lăn ]ar, Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang drông leh Geetesh Sharma, Khua dhar brua\ bi hgu\m mguôp Ấn Độ - Việt Nam mơ\ng bang Yu\ Bengal, ala ]ar Ấn Độ hlăk hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti Việt Nam. Hơ\k mơak kơ klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t plah wah dua ala ]ar, Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang m`a\ du\m klei g^r mơ\ng phung khua g^t gai dua ala ]ar hlăm brua\ mđ^ h^n klei hgu\m mâo leh mơ\ng đưm Việt Nam - Ấn Độ hla\m djăp mta brua\ mơ\ng brua\ kđi ]ar, brua\ mje\ mgiăm, brua\ dhar kreh sang hra\ mơar, brua\ bi je\ êrô mnuih [uôn sang, dua ala ]ar lo\ mâo klei bi đru hdơ\ng găp hla\m klei bi k[^n ho\ng ta] êngao. Khua lăn ]ar đăo knang, ho\ng klei g^r mơ\ng dua ala ]ar kơ djăp brua\ hgu\m srăng [rư\ hruê po\k mlar, lehana\n mtru\n agha êlam h^n, hlăm năn po\k êlan phiơr kpa\ mko\ du\m [uôn pro\ng mơ\ng ala ]ar Ấn Độ, ho\ng du\m [uôn pro\ng ti Việt Nam.

 

- Lo\ dơ\ng du\m brua\ nga \hla\m klei bi k[^n gưl dlông bi hdơr 25 thu\n klei bi mje\ Blu\ hra\m ASEAN – Hàn Quốc, hruê mbruê, ti [uôn pro\ng Busan, Hàn Quốc, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng nao leh ana\n blu\ hra\m leh ti anôk k[^n phung duh mkra mnia blei ASEAN - Hàn Quốc. Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng m`a\ kla\: brua\ Hdra\ bhia\n, duh mkra mnia blei Việt Nam sra\ng jing sa brua\ yuôm bha\n mơ\ng klei bi hgu\m mko\ brua\ duh mkra pro\ng ho\ng 55 [^ng hgu\m, hla\m ana\n mâo 15 ala c\ar du\m ala c\ar G 20. Klei bi k[^n phung duh mkra mnia blei ASEAN - Hàn Quốc jing gưl c\ia\ng du\m phung khua g^t gai du\m ala c\ar a\t mse\ mơh du\m anôk brua\ duh mkra mnia blei mơ\ng ASEAN leh ana\n Hàn Quốc bi mtuôm, bi trông kơ boh klei duh mkra kr^ng wa\l C|âu Á; kc\^k mblang du\m klei ga\l lông dla\ng ho\ng klei đ^ kyar mơ\ng gra\p ala c\ar leh ana\n kơ jih kr^ng wa\l.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội,  Khua knơ\ng g^t gai Sang phat kđi yang [uôn gưl dlông Việt Nam, Trương Hoà Bình mâo leh klei bi blu\ hrăm ho\ng Khăm Phăn S^t Th^ Đăm Pha, khua knơ\ng g^t gai sang phat kđi yang [uôn gưl dlông Lao, [ri êpul hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti Việt Nam, lehana\n nao ti anôk bi k[^n phung Khua knơ\ng g^t gai sang phat kđi du\m ala ]ar ASEAN. Ti anôk bi blu\ hrăm, dua nah mâo leh klei bi trông ]hai kơ du\m boh phu\n brua\ mko\ mjing klei bi k[^n Sang phat kđi du\m ]ar mâo knông lăn mb^t 3 ala ]ar Lao, Campuchia, Việt Nam. Trương Hoa Bình la], klei bi k[^n anei jing mmông găl kơ du\m ala ]ar dlăng w^t brua\ leh hgu\m, du\m boh tu\ dưn leh mâo mơ\ng leh klei bi k[^n thu\n 2010 lehana\n thu\n 2012, mâo klei yuôm bhăn hlăm brua\ hyua\ h^n klei hgu\m brua\ sang phat kđi Việt Nam lehana\n Lao, lehana\n mb^t ho\ng du\m sang phat kđi du\m ala ]ar mse\ mơh. Trương Hoà Bình la], Sang phat kđi yang [uôn gưl dlông Việt Nam srăng đru kơ Sang phat kđi yang [uôn gưl dlông Lao kơ brua\ mko\ mjing klei bi k[^n.

 

- Leh 4 hruê nga\ brua\ ho\ng klei jêc\, đua klam leh ana\n nga\ phu\n mil pô, aguah mbruê klei bi k[^n tal 8 Hội đồng nhân dân c\ar Gia Lai hluê nga\ leh klei êmuh leh ana\n mjưh rue#. Mb^t ho\ng brua\ trông bi mkla\ 25 Hdra\ mtru\n yuôm bha\n, lu brua\ hlơr mmơr ti alu\ wa\l a\t mâo Hội đồng nhân dân c\ar Gia Lai kc\^k mblang kla\ mngac\ mơh. Klei bi k[^n tal 8 Hội đồng nhân dân c\ar Gia Lai nao kpa\ kơ lu brua\ mơ\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang mđing dla\ng. Ana\n jing klei amâo mâo ja\k êđa\p mơ\ng du\m hdra\ brua\ knơ\ng dkơ\ng êa, bohnik klei mc\ah knơ\ng kdơ\ng êa Phu\n pui kmla\ Êa Krêl 2 tal 2, nga\ luc\ liê kjham kơ kr^ng nah tluôn hnoh êa, truh kơ ara\ anei pô duh bi liê a\t ka mâo klei tla hnô mơh kơ mnuih [uôn sang. Klei anei mâo phung bi ala brei Knơ\ng brua\ djo\ tuôm nga\ bi mkla\ klei đua klam mơ\ng gra\p c\ô mnuih, gra\p anôk brua\ djo\ tuôm. Phạm Đình Thu, Khua Hội đồng nhân dân c\ar Gia Lai brei thâo:“ Ho\ng hdra\ brua\ phu\n pui kmla\ điêt dla\ng kluôm leh ana\n hdra\ brua\ phu\n pui kmla\ Êa Krel 2 lac\ hja\n, `u amâo mâo đru mguôp hla\m brua\ msir klei k[a\h pui kmla\ ala c\ar ôh. Gơ\ leh amâo mâo ja\k êđa\p leh ana\n lo\ nga\ hma\i djo\ ênha\ ênga\p pro\ng mơh, pui mâo kno\ng [ia\ mơh, kyua ana\n kâo a\t lo\ dơ\ng akâo brei amâo lo\ nga\ ôh. Kyua `u hma\i djo\ truh kơ klei hd^p mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti kr^ng knông la\n leh ana\n `u a\i nga\ ai đa\o knang mơ\ng mnuih [uôn sang kơ hnơ\ng nga\ mkra hdra\ brua\”.

 

- Tlam mbruê, ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Lâm Đồng mko\ mjing leh klei bi k[^n ho\ng phung nga\ brua\ klei mrâo kơ knăm dhar kreh hiu ]hưn ênguê – bi rue# thu\n ala ]ar hiu ]hưn ênguê 2014 – Lăn Dap Kngư – Đà Lạt, lehana\n hruê kăm Dhar kreh Lâm Đồng tal 5/2014 mko\ mjing mơ\ng hruê 23/12 truh hruê 27/12/2014 ho\ng ana\n: “Đà Lạt êa ming yăn puih”. Thu\n ala ]ar hiu ]hưn ênguê 2014 – Lăn Dap Kngư – Đà Lạt ho\ng ana\n: “La\ lia Lăn Dap Kngư” jing brua\ dhar kreh, duh mkra, ala [uôn kdloh [ro\ng ho\ng hnơ\ng ala ]ar k`ăm hưn mthâo kơ rup anak mnuih, lăn mnga êa mơak, knhuah gru dhar kreh kr^ng Lăn Dap Kngư, lehana\n ti Đà Lạt – Lâm Đồng mse\ mơh. Ho\ng ênoh jih jang êbeh 40 mta brua\ ngă mko\ mjing ti Đà Lạt, lehana\n lu brua\ ngă sa ai mb^t ti 4 ]ar Lăn Dap Kngư mâo Daklak, Dak Nông, Gialai, Kon Tum. Knăm Dhar kreh hiu ]hưn ênguê jing brua\ bi rue# gưl mko\ mjing hlăm jih thu\n 2014. Srăng mâo 14 mta brua\ mâo mko\ mjing, hlăm năn lu brua\ jia\ ho\ng knhuah gru dhar kreh.

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, Hdruôm hra\ klei mrâo Toán học leh ana\n Tuổi trẻ mko\ mjing klei bi hdơr 50 thu\n hruê mko\ mjing. Êbeh 50 thu\n mko\ mjing leh ana\n đ^ kyar, Hdruôm hra\ klei mrâo Toán học leh ana\n Tuổi trẻ amâo mdei bi mlih mrâo kơ mta klei leh ana\n hnơ\ng, lo\ bi [rơ\k md^h ai tiê thâo c\ia\ng, ai m^n mjing mơ\ng phung hla\k ai kha\p c\ia\ng kơ Toán hla\m kluôm ala, đru mguôp bi mđ^ klei thâo hra\ m’ar mnuih [uôn sang, bi hria\m mnuih thâo knhâo kơ la\n c\ar. Ênoh hdruôm hra\ klei mrâo [rư\ đ^ mơ\ng 15 êbâo hdruôm ara\ anei mâo truh 20 êbâo hdruôm. Sang kđa\m mkra  mko\ mjing leh klei c\ih mkra leh ana\n kđa\m mjing mâo 20 po\k hdruôm hra\ mơ\ng Hip hdruôm hra\ Toán học leh ana\n Tuổi trẻ. Du\m hra\ kđa\m mkra mơ\ng Hdruôm hra\ klei mrâo Toán học leh ana\n Tuổi trẻ kla\ s^t mjing leh ai êwa kria\ng kreh kơ phung kha\p c\ia\ng hria\m toán leh ana\n mblang toán, mb^t ana\n đru kơ phung hđeh thâo kla\ kja\p du\m klei thâo leh ana\n duah mđing m^n mjing toán học, đru mguôp mkra mđ^ hdra\ mtô leh ana\n hria\m toán.

 

- Aguah mbruê, 11/12, giăm 100 ]ô phung sinh viên lehana\n phung nai sang hra\ Cao Đẳng brua\ Kỹ thuật cộng nghệ Dung Quất nao myơr êrah ]ia\ng do\ng mdrao sa ]ô sinh viên hlăm sang hra\ mâo klei rua\ kjham, k[ah tiểu cầu hlăm êrah. Ana\n jing Huỳnh Vũ Khải 19 thu\n, hriăm khoa lọc hoá dầu, [uôn sang ti kdriêk Phù Cát, ]ar Bình Định hlăk dôk hlăm klei kjham, ]ia\ng dưi mkăp mtam êrah pioh hơ^t klei suaih pral êlâo kơ ba mdrao kơ gưl nah dlông.

 

- Hla\k êjai ksiêm dla\ng, mta\ mta\n mnuiih [uôn sang amâo dưi ks^ng ma\ ôh la\n dliê nga\ hma, sna\n 3 c\ô mnuih nga\ brua\ răng mgang dliê mơ\ng Hợp tác xã brua\ lo\ hma Hợp Tiến, sa\ Quảng Sơn, kdriêk Dak Glong, c\ar Dak Nông ara\ng ksu\ng nga\ bi ba nao đih kơ sang êa drao do\ng mdrao. Boh klei anei mâo hla\m brô 2h tlam mbruê, hla\k 3 c\ô nga\ brua\ răng mgang dliê jing Trương Ngọc Tuấn, Tăng Huy Hoàng leh ana\n Trần Vũ Nhật hla\m Hợp tác xã brua\ lo\ hma Hợp Tiến dôk ksiêm dla\ng ênha\ dliê djo\ ks^ng mmia\ ma\ pioh ba pla boh krue# msa\m hrue# sna\n mâo sa êpul yua dho\ng kga\ ksu\ng nga\. Huy Hoàng leh ana\n Nhật Hoàng djo\ ara\ng koh lu bliư\ kơ kngan leh ana\n hla\m asei; Tuấn êran đue#. Gia\m 2 h êdei kơ ana\n, jih 3 c\ô nga\ brua\ anei mâo mnuih [uôn sang ba nao kơ sang êa drao pro\ng c\ar Dak Nông do\ng mdrao.

 

   Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua knu\k kna Nhật Bản Shinzo Abe hruê mbruê iêu mthưr mko\ mjing bruă êmuh klei m^n mnuih [uôn sang kơ hdră êlan Abenomics k`ăm mjưh rue# kleiprăk lu] ênoh wưng sui ti Nhật Bản leh ana\n mtru\t mjhar mđ^ kyar bruă duh mkra. Asa\p hưn mthâo mâo Shinzo Abe ba hưn mdah hlăk êjai Đảng hnu\k êngiê ngă phu\n păn bruă mơ\ng `u mâo klei ]ang hmang srăng ba ako\ hlăm klei mple\ hra ruah khua Hạ viện hlăm knhal jih thu\n anei leh ana\n Shinzo Abe năng ai srăng lo\ dơ\ng păn ngă Khua knu\k kna Nhật Bản thiăm 1 gưl dơ\ng. Klei ruah khua Hạ viện hlăm hruê 14/12 ana\p truh dưi yap srăng đru bi mklă dlăng lăng mnuih [uôn sang Nhật Bản ]ia\ng mơh he\ amâodah hơăi kơ Khua knu\k kna Shinzo Abe mtru\t mjhar du\m hdră êlan bruă duh mkra hlăk êjai bruă duh mkra mâo du\m klei bi êdah dleh kpăk.

 

- Leh Quốc hội Ailen mklă mklơ\ng 1 Hdra\ mtru\n nao ai ho\ng bruă mko\ mjing 1 knu\k kna Palestin klah hjăn, Israel hruê mbruê mâo leh klei bi kdơ\ng ho\ng klei mkla\ mtru\n anei. Pô blu\ bi ala kơ Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Israel Emmanuel Nahshon brei thâo: Israel h’ưi êdi kơ klei mkla\ mtru\n si la] ti dlông, mb^t ana\n mc\h^ la] Quốc hội Ailen mâo klei m^n amâo c\ia\ng kơ Do Thái. Êlâo kơnăn, ti anôk bi tăng mgăl kơ bruă tu\ yap Knu\k kna Palestin, đađa phung ]ih mkra hdră bhiăn Ailen mc\h^ kơ Israel klei soh mdjiê mtui] djuê ana. Phung ]ih mkra hdră bhiăn Ailen ăt brei thâo: Ailen hlăk ksiêm dlăng dja\l tu\ yap Knu\k kna Palestin klah hjăn hnu\k êngiê leh ana\n dlăng anei mse\ si 1 knhuang nao mrâo k`ăm mtru\t mjhar du\m klei bi trông ]hai êđăp ênang Trung Đông.

 

- Khua knu\k kna Ucraina Arseny Yatseniuk hruê mbruê iêu mthưr mko\ mjing 1 klei bi k[^n phung brei ]an prăk mơ\ng ala ta] êngao k`ăm mkăp thiăm prăk yua kơ ala ]ar anei ]ia\ng mkhư\ gang klei kruh brua\. Hlăm klei blu\ hrăm ti ana\p Quốc hội, Khua knu\k kna Ucraina, Arseny Yatseniuk m`ă klă klei [ua\n rơ\ng mơ\ng knu\k kna hluê ngă du\m hdră êlan mkra mlih k`ăm rơ\ng kjăp mâo tu\ mă klei du\m ala ]ar êgar yu\ đru du\m êklai đôlar. Hruê kăm êgao, êpul bruă mơ\ng Keh prăk quốc tế truh leh kơ Kiev ]ia\ng bi trông ]hai kơ ênoh đru 17 êklai đôlar Mi. Khua knu\k kna Ucraina, Arseny Yatseniuk hâo hưn klah ]u\n hdră k]ah mkra mlih bruă duh mkra mơ\ng knu\k kna, hlăm ana\n srăng ksiêm dlăng bruă jia, mđ^ jia năng lượng leh ana\n mjing kơ êngao knu\k kna du\m knơ\ng bruă mơ\ng knu\k kna.

 

- Mỹ Latinh leh ana\n Caribe jing du\m alu\ wa\l kno\ng sa ana\n yơh hlăk ngă rue# leh hdră k`ăm mhro\ mkrah wah ênoh mnuih k[a\h mnơ\ng [ơ\ng huă hlăm thu\n 2015, 1 hlăm du\m Hdră k`ăm Mđ^ kyar Thiên niên kỷ. Hluê si klei hâo hưn: “ Kluôm klei dja\p ênu\m mnơ\ng [ơ\ng huă leh ana\n mnơ\ng [ơ\ng hua\ leh ana\n mnơ\ng tu\ jăk thu\n 2014” mơ\ng Êpul bruă Mnơ\ng [ơ\ng huă, lo\ hma Liên hợp quốc hưn mthâo hruê mbruê, hlăm 20 thu\n êgao, ênoh mnuih k[a\h mnơ\ng [ơ\ng huă ti Mỹ Latinh- Caribe tru\n mơ\ng 68 êklăk 500 êbâo adôk 37 êklăk ]ô mnuih. }ia\ng dưi nga\ djo\ ho\ng hdră k`ăm, truh jih thu\n 2015 alu\ wa\l anei bi msir lăm klei ư\ êpa kơ 2 êklăk 750 êbâo ]ô mnuih dơ\ng.

 

- Khua Phu\n bruă mdrao mgu\n mơ\ng 7 ala ]ar tuh tia G7 (mâo: Anh, Canađa, Đức, Prăng, Ý, Nhật Bản, Mi) leh ana\n Mêxicô hruê mbruê mâo leh klei bi tu\ ư klei yuôm bhăn mơ^t mnơ\ng đru do\ng mjê] kơ kr^ng Yu\ châu Phi hlăk mâo klei ruă Ebola bluh đ^. Klei bi tu\ ư si la] ti dlông kuôl kă ti anôk bi K[^n Klei m^n êđăp ênang bruă mdrao mgu\n kluôm boh lăn mko\ mjing ti [uôn pro\ng phu\n Tokyo ala ]ar Nhật Bản. Phung Khua phu\n bruă mơ\ng êpul G7 leh ana\n Mêxico bi trông ]hai leh hdră kdơ\ng gang ho\ng klei ruă Ebola ti Yu\ châu Phi. Klei bi k[^n bi tu\ ư sơnei: kman klei ruă Ebola jing klei hu^ hyưt ho\ng êpul êya quốc tế leh ana\n du\m ala ]ar bi mko\ mjing djăp bruă ngă tơdah gơ\ dưi ]ia\ng kdơ\ng gang klei ruă tưp lar. Asa\p hưn mthâo m`ă klă; G7 leh ana\n Mêxico mđ^ ktang h^n klei đru kơ du\m ala ]ar kr^ng mâo klei ruă, mse\ si ba nao thiăm phung aê mdrao, mkăp kdrăp mnơ\ng yua mdrao mgu\n, ]hum ao răng mgang.