Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mma\t mbruê, ti anôk brua\ khua lăn ]ar, Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang bi tuôm leh ho\ng êpul phung bi ala nghệ sĩ sân khấu Việt Nam [ri êpul nao ti anôk bi k[^n pro\ng Êpul brua\ hgu\m Nghệ sĩ Việt Nam wưng păn brua\ tal 8 (2014 – 2019) ti [uôn pro\ng phu\n Hà Nội. Bi ala kơ êpul, nghệ sĩ nhân dân Lê Tiến Thọ, Khua êpul hgu\m Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam hâo mdah ho\ng Khua lăn ]ar kơ du\m boh tu\ dưn mơ\ng brua\ sân khấu hlăm wưng êgao. 57 thu\n leh hruê mko\ mjing, mâo klei Đảng, Knu\k kna mđing, êpul phung nghệ sĩ sân khấu, amâo mâo mdei hriăm mjua\t, ktưn mđ^ h^n brua\ pô lo\ bi lar brua\ sân khấu ala ]ar. Hơê] hmưi kơ klei bi k[^n pro\ng Êpul hgu\m Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam tu\ jing. Khua lăn ]ar đa\o knang, êpul phung nghệ sĩ srăng lo\ dơ\ng ba w^t boh tu\ dưn mrâo hla\m brua\ nghệ thuật, lehana\n đru mguôp jăk kơ brua\ ru\ mdơ\ng mđ^ kyar, lehana\n `u\ kma mơ\ng lăn ]ar.

 

- Hla\m gưl nao c\hưn kơ du\m ala c\ar Ả Rập hluh lir ( UAE ) hruê 15/12, K’ia\ng khua knu\k kna nao kơ anôk bi k[^n Phung duh mkra mnia blei Việt Nam – UAE. Blu\ hra\m ti anôk k[^n phung duh mkra mnia blei  Việt Nam – UAE, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc dla\ng myuôm kơ du\m klei bi mje\ Việt Nam – Du\m ala c\ar Ả Rập hluh lir hla\m wưng êgao mâo klei đ^ kyar êgao hnơ\ng hla\m du\m brua\ kđi c\ar, bi mje\, duh mkra, dhar kreh. K’ia\ng khua knu\k kna c\ang hmang mơ\ng Klei k[^n anei, phung Duh mkra mnia blei 2 ala c\ar mđ^ h^n klei bi thâo săng, pai ma\ klei ga\l djo\ bi hgu\m duh bi liê mnia blei leh ana\n đa\o knang snei hla\m wưng kơ ana\p klei bi mje\ Việt Nam ho\ng du\m ala c\ar Ả Rập hluh lir lo\ dơ\ng đ^ kyar ktang h^n kyua drei bi mko\ leh ai bi đa\o knang kơ brua\ kđi c\ar leh ana\n mâo du\m klei ga\l djo\ mbo\ hdăng ga\p c\ia\ng hra\m mb^t mđ^ kyar.

 

- Khua Knu\k kna tu\ ư brei mkăp êlâo 555 êklai prăk mơ\ng hdră pioh đru du\m brua\ knu\k kna mâo klei k`ăm mơ\ng ngăn prăk gưl dlông kơ 18 boh ]ar ngă 48 hdră brua\ bi hơ^t mjê] kơ mnuih [uôn sang hiu dôk tui si ]ia\ng. Khua knu\k kna jao kơ Phu\n brua\ ]ua\l mka\ duh bi liê bi êdah kla\ du\m mta brua\, ênoh đru, lehana\n wưng bi liê prăk brei yua êlâo kơ du\m alu\ wa\l, đua klam ti ana\p khua knu\k kna kơ du\m hdră brua\ ngă, kơ ênoh lehana\n kơ klei ]ia\ng mjê] mơ\ng hdră brua\ ]ia\ng mâo klei đru, dăp ênoh prăk kơ hdră ma\ brua\ hla\m thu\n 2015, 2016 ]ia\ng dưi lo\ bi hnô ênoh prăk leh mkăp êlâo ana\n.. Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa du\m ]ar mâo tu\ ma\ êlâo prăk ana\n mâo klei uê` klam kia\ kriê, ba yua djo\ hlăm brua\, djo\ ho\ng mta mtru\n mơ\ng hdră bhiăn knu\k kna, ]o\ng t^ng mka\ ngăn prăk hlăm alu\ wa\l, lehana\n tui duah ngăn prăk djo\ klei bhiăn mkăn pioh ma\ brua\, pral dưi bi leh hdră brua\.

 

- Hruê mbruê, ti [uôn pro\ng {uônmathuôt, c\ar Dak Lak, Anôk g^t gai Dap Kngư bi hgu\m ho\ng Phu\n brua\ Sang hra\ mn’ar - Mtô hria\m, Phu\n dla\ng brua\ mnuih nga\ brua\ - Khan êka êkeh leh ana\n Yang [uôn, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa du\m c\ar kr^ng Dap Kngư mko\ mjing klei bi k[^n w^t dla\ng 7 thu\n hluê nga\ Hdra\ mtru\n 134 mơ\ng Knu\k kna kơ klei bhia\n ma\ hđeh nao hria\m Đại học, Cao Đẳng, Trung cấp hla\m brua\ sang hra\ mn’ar mtô hria\m mnuih [uôn sang ala c\ar ti kr^ng wa\l Dap Kngư. Mơ\ng 7 thu\n hluê nga\ Hdra\ mtru\n 134 Knu\k kna kơ klei bhia\n ma\ hđeh nao hria\m, du\m c\ar Dap Kngư mâo ruah ma\ leh 1.944 c\ô hđeh hria\m hra\ mnuih djuê [ia\ nao hria\m ti 19 sang hra\ Đại học, Cao Đẳng, Trung học ho\ng 36 brua\ bi hria\m. Mâo leh 1.194 c\ô hđeh hria\m hra\ rue# leh hria\m leh ana\n 774 c\ô hđeh hla\m ênoh anei mâo da\p brei leh brua\ ma\. Klei k[^n t^ng dla\ng, hdra\ mtru\n ma\ hđeh nao hria\m ti du\m kr^ng dleh dlan nao hria\m ti du\m sang hra\ Đại học, Cao Đẳng, Trung học chuyên nghiệp hla\m brua\ sang hra\ m’ar mtô hria\m mnuih [uôn sang ala c\ar jing sa hdra\ êlan mtru\n mdê hja\n djo\ guôp ho\ng klei c\ia\ng mơ\ng kr^ng Dap Kngư, jing hdra\ msir yuôm bha\n, mâo klei tu\ đru mguôp bi hria\m knua\ druh, mnuih thâo hra\ mn’ar, thâo raih brua\ kơ alu\ wa\l. {ia\ klei hluê nga\ mâo du\m klei ka djo\ mse\ si ma\ hđeh hria\m amâo djo\ ho\ng klei c\ia\ng bi hria\m knua\ druh ti alu\ wa\l nga\ truh klei dleh dlan hla\m klei da\p brua\ ma\ kơ hđeh leh rue# hria\m, ara\ anei a\t adôk 450 c\ô hđeh hria\m rue# leh, [ia\ ka dưi mâo ôh brua\ ma\.

 

- Mse\ klei hmei leh hưn, hlăk 7h aguah mbruê, ti anôk mkra phu\n pui Da\ Dơng-Da\ Chomo hlăm thôn Păng Tiêng, sa\ Lat, kdriêk Lạc Dương, ]ar Lâm Đồng mâo klei dlưh [a\ng mđoh êa ngă kơ 11 ]ô mnuih dôk kpăk đuôm hlăm ana\n. Khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Lâm Đồng Đoàn Văn Việt hlăk truh ti anôk mâo klei truh ]ia\ng g^t gai brua\ do\ng đru phung mâo klei truh. Kdrê] [a\ng klưh mâo bi kla\ jing kbưi ho\ng mbah [a\ng hlăm brô 550m, lehana\n anôk klưh ana\n hlăm brô `u 10m. {a\ng êlan mđoh êa anei mâo boh dơ\ng, lehana\n boh pro\ng 4,7m boh dlông jih jang truh êbeh 700m, hlăk dôk [oh mkra hlăm dua nah ko\ tluôm mtam, lehana\n kno\ng adôk hlăm brô 50m dơ\ng ka bi hluh mb^t. Truh 7h mlam mbruê, êjai dôk ktir hlăm brô 26m, êpul đru do\ng ]ar Lâm Đồng mâo bi hluh anôk kdrê] klưh, dôk t^ng kơ ta] ăt hmư\ klei blu\ mơ\ng phung mâo klei truh hlăm lam. Êpul đru do\ng ba êa ksâo, mnơ\ng [ơ\ng do\ng đru phung mâo klei truh hlăm lam.

 

- Hluê nga\ Klei iêo lac\ “ Mnuih Việt Nam blei yua mnơ\ng Việt Nam ”. Mơ\ng tlam mbruê jing hruê 16/12/2014 truh kơ hruê 21/12/2014, ti [uôn pro\ng {uônmathuôt, c\ar Dak Lak, Êpul hgu\m Duh mkra mnia blei mnơ\ng Việt Nam ja\k siam bi hgu\m ho\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar, Knơ\ng brua\ Tuh tia  blei mnia c\ar Dak lak mko\ mjing Kna\m m’ak sang c\ơ c\h^ Mnơ\ng Việt Nam ja\k siam, lu jing du\m mta mnơ\ng yua aguah tlam, mnơ\ng yua ho\ng pui kmla\, mnơ\ng yua kơ brua\ dhar kreh, mnơ\ng [ơ\ng, mnơ\ng ta\ kc\oh, hdruôm jơ\ng jep guôk, mnơ\ng bi msiam, mnơ\ng mkra mjing ho\ng kiê kngan…  pioh c\h^ kơ mnuih blei yua hla\m gưl knhal jih thu\n. Kna\m m’ak sang c\ơ anei jing hdra\ bi mko\ đru mđ^ kyar anôk c\h^ mnia ho\ng brua\ rang c\h^ hưn mthâo du\m mnơ\ng mâo mdê hja\n ti Dak Lak leh ana\n du\m c\ar la\n Dap mnai êa krông Cửu Long.

 

- Mơ\ng hruê 24 – 31/12 anei, Anôk brua\ mje\ mjuk Dhar kreh Nhật Bản ti Việt Nam hgu\m ho\ng knơ\ng brua\ dhar kreh lehana\n hâo hưn Nhã Nam mko\ mjing “Hruê kăm hdruôm hra\ mơar Nhật Bản 2014”. Dưi mko\ mjing ho\ng lu brua\ mse\ si: Rang mdah hdruôm hra\ Nhật Bản, klei bi lông ]ih Fanfic “Kâo khăp dlăng hdruôm hra\ mơar Nhật Bản”, bi trông ]hai kơ klei ]ih yăl dliê hu^ hyưt kơ ksơ\k mtâo, lehana\n klei yăl dliê kơ knua\ hgăm bi blah mơ\ng Nhật Bản, lehana\n mdah fim mơ\ng du\m klei ]ih yăl dliê mơ\ng Nhật Bản. Hlăm năn mâo klei rang mdah druôm hra\ mơar Nhật Bản srăng rang mdah truh kơ 40 mta hdruôm hra\ mơar mơ\ng 10 ]ô pô ]ih, mâo ]ih ho\ng klei Nhật lehana\n klei yuăn mơ\ng knơ\ng brua\ Dhar kreh lehana\n hâo hưn Nhã Nam bi lar. Phung dlăng srăng mâo dlăng fim mkra mơ\ng du\m klei ]ih yăl dliê hing ang mơ\ng Nhật Bản. Fim srăng mdah tlam lehana\n aguah knăm 7 hruê 28/12/2014.

 

- Kna\m m’ak Dhar kreh du\m djuê ana Thái tal I thu\n 2014 c\ar Lai C|âu ho\ng ana\n: “ Kriê pioh, mđ^ lar knhuah dhar kreh djuê ana Thái hla\m ênuk gưl mrâo - `u\ kma leh ana\n mđ^ kyar mơ\ng la\n c\ar ” s’ra\ng mko\ mjing hla\m 3 hruê mơ\ng hruê 27 – 29/12. Hruê kna\m m’ak Dhar kreh djuê ana Thái tal I mko\ mjing ti c\ar Lai C|âu mâo du\m c\ar: Điện Biên, Hòa Bình, Sơn La, Lào Cai, Yên Baí, Nghệ An leh ana\n Thanh Hóa. Êngao kơ ana\n lo\ mâo du\m c\ar mơ\ng ala c\ar mah jia\ng Lao, Trung Quốc. Ti mmông k[^n phung c\ih klei mrâo, Vương Văn Thành, K’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Lai C|âu brei thâo: Anei jing gưl c\ia\ng hâo mdah leh ana\n iêo jak phung tuê hiu c\hưn hriê kơ c\ar Lai C|âu.

 

   Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Phung khua êmua Iran hruê mbruê la] sơnei: klei bi trông ]hai brua\ hạt nhân ho\ng Mi mâo mko\ mjing hlăm klei mơak, amâo mđing uê` 2 nah adôk mâo “klei bi kpleh” hlăm du\m hdră bruă phu\n. Khua êpul bi trông ]hai hạt nhân Iran Abbat Araghchi brei thâo; klei bi k[^n sui 6 m’mông lehana\n mko\ mjing hlăm klei jăk. 2 nah bi trông ]hai leh kơ du\m hdră bruă mse\ si hnơ\ng mhro\ klei thâo mđ^ ktang urani mơ\ng Iran leh ana\n du\m boh sui ]ia\ng kơ du\m hdră bruă bi kmhal Têhêran dưi lăm lui kluôm dhuôm. Araghchi amâo mâo hưn mthâo [h^ kl^ ôh, [ia\dah kno\ng la] sơnei; 2 nah lăm lui leh du\m klei amâo thâo bi djo\ đơđiêt. Kha\ sơnăn, du\m t^ng lo\ dơ\ng g^r ktưn lu h^n hlăm du\m klei bi trông ]hai kơ ana\p.

 

- Hruê mbruê, ti Luân Đôn ala ]ar Anh, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi John Kery bi trông ]hai leh ho\ng Khua dla\ng brua\ Êpul hgu\m Arập Nabil Êlaraby kơ boh klei Israel – Palestin. Klei bi mtuôm mko\ mjing leh Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao John Kery brei thâo ti sa anôk bi k[^n phung ]ih klei mrâo ti Luân Đôn la] sơnei: truh kơ ara\ anei Mi ăt ka “ bi mklă ôh klei bi trông ]hai” kơ hră hdră mtru\n mơ\ng Êpul hgu\m kriê mgang klei êđăp ênang kơ klei tu\ yap 1 knu\k kna Palestin hnu\k êngiê, ăt mse\ mơh djo\ tuôm kơ klei c\ih mtru\n hruê m’mông brei Isarel mdei brua\ plah mhiă dôk ti kr^ng wa\l la\n ala Palestin. Sa hruê êlâo kơnăn, Kery bi mtuôm leh ho\ng [^ng hgu\m hriê mơ\ng Anh, Đức leh ana\n Prăng ti Pari bi trông ]hai kơ du\m klei g^r ktưn mơ\ng di`u hlăm bruă ]ih mkra 1 Hdră mtru\n mdê hjăn k`ăm mjưh rue# klei bi ngă Israel ho\ng Palestin.

 

- Blu\ hrăm ti anôk bi K[^n quốc tế kơ klei êđăp ênang châu Phi mko\ mjing ti [uôn pro\ng phu\n Dakar ala ]ar Sênêgal, Khua phu\n bruă kriê mgang Ala ]ar Prăng Giăng y-vơ Lơ Đriăng hruê mbruê iêu mthưr Nigiêria lehana\n du\m ala ]ar riêng gah ti alu\ wa\l mko\ mjing 1 knơ\ng bruă bi mguôp mb^t l^ng k’han k`ăm mđ^ ktang klei hrăm mb^t hlăm klei blah ngă kdơ\ng ho\ng êpul Islam ai ngăm Bôcô Ha ram. Du\m klei ksu\ng ngă tuh êrah m]ah klang leh ana\n klei tle\ mă phung hđeh êlăk mơ\ng Bôcô Ha ram găn leh knông lăn Nigiêria nao kơ du\m ala ]ar Nigiê t^ng nah Dưr leh ana\n Camơrun t^ng nah Ngo\, hlăk êjai ala ]ar Sát, ala ]ar riêng gah t^ng nah Ngo\ Dưr ăt hu^ hyưt hu^dah le\ hlăm klei blah ngă.

 

- Anôk bruă bi ala Anh ti [uôn pro\ng phu\n Cairô ala ]ar Ai Cập hruê mbruê lo\ w^t po\k leh [a\ng bhă leh 9 hruê kđăl [a\ng kyua amâo mâo klei êđăp ênang. Hlăm asa\p hưn mtru\n, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Anh Philip Hammond m`ă klă: kyua mâo klei bi hgu\m tliêr kjăp mơ\ng knu\k kna Ai Cập đru leh Anôk bruă bi ala ho\ng ala ta] êngao Anh ti Ai Cập dưi lo\ w^t ngă bruă mse\ si aguah tlam.

 

- Truh kơ tlam mbruê, mâo [ia\ êdi 20 ]ô mnuih djiê, mâo 17 ]ô hđeh leh phung djă phao ktuang Taliban ti Pakistan ksu\ng mu\t hlăm 1 boh sang hră ti [uôn pro\ng Peshawar lehana\n mă kơ\ng du\m êtuh ]ô hđeh hriăm hră lehana\n nai mtô. Êngao kơnăn, lo\ mâo hlăm brô 30 ]ô mnuih mkăn êka hlăm klei mă kơ\ng mnuih anei. Hluê si klei hâo hưn mơ\ng l^ng k’han Pakistan, bruă do\ng mtlaih mnuih ara\ng mă kơ\ng anei hlăk mko\ mjing. Klei bi blah ngă ăt mâo n’nao. Lu phung hđeh hriăm hră lehana\n knuă druh hlăm sang hră dưi mbe\ mđue# leh.

 

- Aguah mbruê, knu\k kna Nhật Bản brei ]uh dơr hlăm brô 4 êbâo drei mnu\ ti 1 anôk rông t^ng nah Yu\ ala ]ar anei, leh bi mklă hruh klei ruă hdrak mnu\ da ti anei. Phung khua êmua bruă mdrao mgu\n Nhật Bản brei thâo: 3 drei mnu\ hla\m 1 anôk rông ti [uôn pro\ng Nobeoka, ]ar Miyazaki, t^ng nah Yu\ Nhật Bản klei tu\ mơ\ng brua\ ksiêm mka\ dla\ng djo\ kman klei ruă hdrak mnu\ H5- mta kman ba tưp lar pral êdi.