Dla\ng kơ boh klei s^t êdi leh ana\n klei bi mka\ êpul êya plah wah drei ho\ng roh leh Klei kuôl ka\ Paris thu\n 1973, leh ana\n klei mđ^ mpra\p êpul êya kơ klei mblah pro\ng truh leh mmông ga\l djo\, hruê 4/3/1975, hdra\ mblah Dap kngư mphu\n po\k kơ klei Ksu\ng nga\ pro\ng yan Mnga thu\n 1075 leh ana\n dja\l mâo ba w^t klei tu\ dưi. Mơ\ng hla\k hdra\ mblah anei adôk nga\, Phu\n brua\ kđi c\ar bi k[^n mkla\ wưng ga\l djo\ g^t gai mđ^ ktang pral hnơ\ng ksu\ng nao mblah leh ana\n mtru\n klei hur har mtlaih êngiê kwar Dhu\ng êlâo kơ truh yan hjan thu\n1975. Leh kơ ana\n jing hdra\ mblah Huế - Đà Nẵng mblah dưi kluôm jih mơh. Du\m anôk khan, êpul khan jih jang l^ng khan mnuih [uôn sang thâo kla\ klei m^n g^t gai mơ\ng Phu\n brua\ kđi c\ar jing “ thâo kla\ pai ma\ klei ga\l kja\p h^n dơ\ng, ho\ng klei m^n g^t gai ksu\ng nao pral, jho\ng kmla\n, nga\ kdja\t, s^t n^k jing dưi” . Trung tướng Võ Văn Tuấn, K’ia\ng khua Knơ\ng kc\e\ ktrâo l^ng khan yang [uôn Việt Nam lac\: “ Ana\n jing klei t^ng kna\l bi mkla\ kreh knhâo djo\ kla\ hmao mơ\ng Đảng, mơ\ng Phu\n brua\ kđi c\ar, Phu\n knơ\ng g^t gai  hla\k [uh boh klei ga\l djo\ h^n. Kyua ana\n hla\m asa\p m’^t mơ\ng Đại tướng Võ Nguyên Giáp mâo prue# blu\ “ ksu\ng nao pral, pral, jho\ng kmla\n, jho\ng kmla\n.” jing klei drei bi mkla\ anei jing gưl drei [uh dưi hlo\ng ksu\ng nao mna\p.”

      Jih jang mjing klei bi m^n jing brua\ nga\, ba jih klei dưi ai ktang mơ\ng du\m êpul khan, klei đru mơ\ng nah tluôn kwar Dưr, klei mpra\p mơ\ng anôk mblah kwar Dhu\ng kơ klei mblah dưi. Khan drei mmông ana\n mâo hdra\ mblah kja\p, êpul khan  ktang, mâo du\m êpul khan êdi, du\m êpul khan leh ana\n êpul dja\ phao kltuang alu\ wa\l lar êngu\m, êpul nga\ brua\ kđi c\ar mnuih [uôn sang lar êngu\m suh sah ai tiê mblah bi dưi, K’ia\ng Giáo sư- Tiến sĩ Nguyễn Trọng Phúc, Khua Knơ\ng Sang hra\ H[uê Ênuki Đảng lac\: “ Klei Klei bi hgu\m ai ktang mguôp jing ksu\ng nga\ ho\ng l^ng khan leh ana\n klei kgu\ kru\ kdơ\ng mơ\ng mnuih [uôn sang. Anei jing du\m klei mdê hja\n mơ\ng klei bi mblah mnuih [uôn sang Việt Nam. Kyua klei bi mblah mnuih [uôn sang ana\n bi mjing leh ai ktang kluôm wa\k kơ brua\ kđi c\ar, l^ng khan, kdơ\ng mblah ho\ng hdra\ bi mje\, mblah êjai bi trông êjai, ba mguôp jih ai ktang mơ\ng mnuih [uôn sang  ti ana\n leh ana\n klei đru pro\ng s^t êm^t mơ\ng kwar Dưr.”

      Kyua klei mđ^ lar ai ktang kluôm, ai ktang bi hgu\m mguôp jih jang djuê ana mơ\ng Việt nam hla\m Klei Ksu\ng nao kru\ kdơ\ng yan Mnga thu\n 1975 nga\ kơ khan roh lo\ sa bliư\ dơ\ng bi tla\ ana\p ho\ng jih djuê ana mâo ai tiê êpa mhao hlơr h^p kơ klei êđa\p ênang hnu\k êngiê hluh mlir la\n c\ar. Leh klei bi mblah rai kwar Dưr thu\n 1972, Leh klei kuôl ka\ Paris thu\n 1973, nah tluôn jing kwar Dưr lo\ dơ\ng du\n ai đru kơ kwar Dhu\ng. Bph [om boh phao ktang ph^t [ia\ êlan Trường Sơn a\yt lo\ dơ\ng po\k, ba khan leh ana\n êa săng êa pui, phao ktuang, êdeh êdâo ma\i mo\k mpra\p kơ  kdra\n mblah pro\ng. Khan roh amâo dưi thâo lo\ t^ng mka\ ôh kơ ênoh khan, ênoh êdeh êdâo bi mblah mơ\ng gra\p t^ng. Kyua dlang kơ  klei dưi hla\m l^ng khan sna\n Việt Nam mmông ana\n êdu h^n, [ia\ ai tiê, kơ ai ktang kluôm sna\n đ^ h^n. ma\ ai ktang ana\n, djuê ana Việt Nam mblah dưi leh roh mơ\ng gra\p knhuang nao, gra\p hdra\ êlan, gra\p kdra\n mblah leh ana\n knhal tuc\ jing dưi hla\m klei Ksu\ng nao leh ana\n kgu\ kru\ kdơ\ng  mtlaih êngiê kwar Dhu\ng. Giáo sư - Tiến sĩ Đinh Xuân Dũng jing sa c\ô khan hđa\p hluê nga\ hla\m Klei ksu\ng nao leh ana\n kgu\ kru\ kdơ\ng anei lac\:

   “ Roh m^n dah drei amâo lo\ mâo ya do\ ôh, amâo lo\ mâo khan c\ia\ng dưi mtlaih êngiê kwar Dhu\ng, [ia\ mse\ si ai ktang mơ\ng Phù Đổng, mơ\ng gu\ la\n, mơ\ng hla\m lam ai tiê mnuih [uôn sang, du\m êtuh boh êdeh msei, êdeh sar leh ana\n wa\t du\m êpul khan pro\ng mơ\ng Dap Kngư tru\n, mơ\ng Quảng Trị hriê, mơ\ng kwar Dhu\ng đue# nao, hla\m wưng bhiâo đuic\ c\ia\ng mtlaih êngiê kluôm dhuôm kwar Dhu\ng.”

      Hla\m klei ksu\ng nao pro\ng anei, t^ng kơ drei mđ^ klar leh ja\k klei đru mơ\ng mnuih [uôn sang, mơ\ng êdam êra su\ng adru\ng kơ êpul khan, klei bi hgu\m mblah mơ\ng du\m êpuil khan, mơ\ng khan ho\ng khan ksiêm. Du\m klei ksu\ng nga\ mse\ si ang^n êbu\ mơ\ng du\m êpul khan êdi đru brei leh kơ hdra\ brua\ kgu\ kru\ kdơ\ng mơ\ng mnuih [uôn sang, ksu\ng nao pral bi rai roh, sua ma\ knu\k kna. Nguyễn Anh Liên, Khua Êpul Êdam êra su\ng adru\ng hđa\p Việt Nam w^t ya\l dliê: “ Hla\m hdra\ mblah h[uê ênuk Hồ Chí Minh, êpul êdam êra su\ng adru\ng đru mguôp leh pro\ng pr^n. Hla\k khan nao mblah truh krah wah êlan êka, bi gan hnoh êa, êa krông, Mmông ana\n êpul êđam êra su\ng adru\ng tram asei hla\m hnoh êa đoh êtăng mjing mlut kban hd^p c\ia\ng kkung khan êka êkeh nao ga\n. Dla\ng brua\ kơ khan kdơ\ng mblah  bi dưi jing tal êlâo, amâo mâo bi m^n ôh kơ asei pô.”

     Klei ksu\ng nao mblah leh ana\n kgu\ kru\ kdơ\ng yan Mnga thu\n 1975 hla\m 55 hruê mlam ho\ng hnơ\ng pral mse\ si myang “ sa hruê knar ho\ng 20 thu\n ”. Klei ksu\ng nao mblah yuôm bha\n mơ\ng drei mâo hnơ\ng pro\ng wa\t kơ l^ng khan leh ana\n brua\ kđi c\ar, kơ wa\l anôk leh ana\n êpul khan, dưi mâo leh klei tu\ dưi hla\m wang bhiâo đuic\, [ia\ klei luc\ liê. Jih jang bi êdah klei kreh knhâo kơ hdra\ mblah, knhuah g^t gai djo\ kla\ mơ\ng Đảng drei, bohnik jing hla\m klei mko\ mkra êpul êya, c\ih mkra hdra\ mblah, mjing klei ga\l, thâo pai ma\ klei ga\l djo\ leh ana\n mtru\n ba  ai hur har  mblah bi dưi.

BTV: H’Nga.