Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Aguah mbruê, ti Hà Nội, dhar brua\ mặt trận ]ar kwar gưl dlông Việt Nam mko\ mjing leh klei bi k[^n brua\ djuê ana, klei đăo 6 mlan ako\ thu\n 2014. Bi trông ]hai ti anôk bi k[^n, phung bi ala mâo klei akâo: Lo\ dơ\ng ksiêm dla\ng du\m hdră êlan ho\ng mnuih djuê [ia\, hgu\m ho\ng du\m phu\n dhar brua\ êpul êya mtru\t mjhar jih jang mnuih [uôn sang bi răng mgang ala ]ar. Leh ana\n sa ai răng mgang klei dưi êngiê anak mnuih, lehana\n kdơ\ng ho\ng brua\ m]hua ho\ng klei dưi êngiê anak mnuih, djo\ tuôm ho\ng brua\ djuê ana, klei đăo. Klei bi k[^n ăt mtru\n brua\ 6 mlan knhal jih thu\n, hlăm năn mđing hgu\m kjăp, bi sa hnơ\ng hdră ma\ brua\, mtru\t mjhar iêu mklin jih jang mnuih [uôn sang djăp djuê ana, djăp mta klei đăo, ngă klei hâo hưn, klei bi mni, mđ^ ai, lehana\n bi lar du\m hdră bi hmô jăk hlăm êpul êya, grăp ]ô mnuih djuê [ia\, lehana\n klei đăo mâo đru mguôp leh hlăm brua\ bi ktưn khăp ]ia\ng kơ lăn ]ar, mko\ mjing klei bi hgu\m mguôp jih jang djuê ana.

 

- Aguah mbruê, Êpul nga\ brua\ hluê dla\ng mơ\ng Knơ\ng brua\ Dhar kreh, Sang hra\ m’ar, êdam êra, hđeh êla\k mơ\ng Quốc Hội mâo leh mmông nga\ brua\ ho\ng Knơ\ng brua\ dhar kreh, mjua\t ktang asei mlei leh ana\n hiu c\hưn dla\ng c\ar bà Rịa – Vũng Tàu. Ti mmông nga\ brua\, pô bi ala kơ Knơ\ng brua\ Dhar kreh, Mjua\t ktang asei mlei leh ana\n Hiu c\hưn dla\ng c\ar Bà Rịa – Vũng Tàu brei: Knu\k kna c\ia\ng bi mâo du\m hdra\ mtru\n đru kla\ klơ\ng ho\ng brua\ nga\n c\uê pioh dhar kreh, boh nik ho\ng du\m knhuah gru [uê ênuk, dhar kreh yuôm bha\n, mb^t ana\n mđing dla\ng đru lo\ w^t mko\ mdơ\ng du\m [uôn brua\ nga\ mkra mnơ\ng ho\ng kiê kngan, mâo hdra\ mtru\n ho\ng mnuih mâo kiê kngan mbrua\, c\ua\l mka\ kluôm du\m kna\m m’ak ti alu\ wa\l, c\ia\ng ktrâo kc\e\ du\m hnơ\ng c\ua\n pioh alu\ wa\l c\ih mkra hdra\ mkra mđ^  kna\m m’ak, ktrâo kc\e\ hdra\ hrui w^t du\m ana\n knal dhar kreh s^t hlei pô amâo dah êpul lu nga\ soh kjham, mtru\n du\m hdra\ mtru\n kla\ klơ\ng kơ klei c\ih mkra du\m klei bhia\n dhar kreh ti du\m wa\l tuh tia mkra mjing.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội mko\ mjing leh klei bi k[^n ho\ng brua\ klei mrâo tuôr mlan 7, hâo hưn kơ lu brua\ duh mkra ala [uôn, mâo lu mnuih hlăk mđing. Khua adu\ brua\ knu\k kna Nguyễn Văn Nên g^t gai klei bi k[^n ho\ng phung ngă brua\ klei mrâo. W^t la] klei phung ngă brua\ klei mrâo êmuh kơ boh klei bi blah ti Libi, lehana\n hdră êlan răng mgang klei êđăp ênang kơ 1.500 ]ô mnuih ma\ brua\ Việt Nam ti ala ]ar anei, khua adu\ brua\ knu\k kna Nguyễn Văn Nên la] kla\: Khua knu\k kna g^t gai leh phu\n brua\ mnuih ma\ brua\ lehana\n phung knap m`ai, phu\n brua\ ho\ng ta] êngao bi mguôp kjăp, ktuê ksiêm dlăng sia\ suôr boh klei lehana\n prăp êmiêt djăp hdră êlan rơ\ng kơ klei êđăp ênang kơ mnuih ma\ brua\ Việt Nam. Ti anôk bi k[^n ho\ng phung ngă brua\ klei mrâo, khua adu\ brua\ knu\k kna Nguyễn Văn Nên w^t la] du\m klei êmuh djo\ tuôm ho\ng brua\ răng mgang klei êđăp ênang êlan êdeh phiơr, du\m hdră t^ng ênoh kơ brua\ quảng cáo, kơ boh klei Trung Quốc ba pra ktir duah êa pui HD 981 soh ho\ng klei bhiăn hlăm êa ks^ Việt Nam, du\m klei soh ]huai mơ\ng Vinacomex hlăm brua\ mkra êlan đ^ng mđoh êa doh Sông Đà, lehana\n du\m hdră êlan hlăm brua\ mko\ w^t brua\ lo\ hma.

 

- Hruê mbruê, Anôk brua\ hluê nga\ brua\ duh bi liê c\ar Dak Nông( Knơ\ng brua\ hdra\ kc\ah - duh bi liê ) mko\ mjing leh klei bi k[^n trông “ Ta\ hdra\ mđ^ kyar Anôk brua\ man dưn leh ana\n đđiêt hla\m ênuk gưl toh hroh brua\ duh mkra”. Ti anôk bi k[^n trông, phung thơ\ng kơ brua\ leh ana\n pô mơ\ng du\m anôk brua\ bi hra\m mb^t trông mtru\n lu hdra\ msir c\ia\ng mtlaih du\m klei dleh dlan, ta\ hdra\ kơ phung duh mkra mnia blei man dưn leh ana\n điêt hla\m ênuk gưl toh hroh brua\ duh mkra mse\ si: anôk brua\ c\ia\ng mđing bi hgu\m leh ana\n dưi bi mu\t du\m anôk brua\ điêt jing sa anôk brua\ pro\ng c\ia\ng po\k phai hnơ\ng nga\ brua\ knua\ leh ana\n mđ^ ai bi ktưn mmia\ amâo dah bi mlih nga\ brua\ duh mkra mnia mblei mka\n bi djo\ guôp. C|ar Dak Nông c\ia\ng lo\ dơ\ng mâo klei bhia\n hdra\ mtru\n kla\ klơ\ng hla\m brua\ mtru\t mđ^ ai du\m Knơ\ng pra\k blei mnia duh bi liê kơ alu\ wa\l c\ia\ng bi lar êngu\m du\m brua\ kơ anôk brua\ man dưn leh ana\n điêt dưi c\an pra\k a\t mse\ mơh c\ih mkra klei bhia\n, hdra\ mtru\n iêo jak hriê phung duh bi liê, đru brei kơ hdra\ kdra\p nga\ brua\, bi hria\m mnuih nga\ brua\, lo\ dơ\ng dưi nga\ brua\ ho\ng du\m anôk blei mnia leh ana\n hdra\ bhia\n.

 

- Knơ\ng brua\ êa drao gu\n ]ar Daklak mrâo mko\ mjing leh klei bi k[^n hluê ngă brua\ tlo\ mgang vaccin sruê – Rubela kơ phung hđeh mơ\ng 1 – 14 thu\n hlăm hdră tlo\ mgang po\k mlar. Tui si hdră, brua\ tlo\ mgang anei srăng mko\ mjing mơ\ng mlan 9 thu\n anei truh mlan 2 thu\n êdei, lehana\n mbha ngă 3 gưl hluê wưng thu\n, mơ\ng 1 – 5 thu\n, mơ\ng 6 – 10 thu\n, lehana\n mơ\ng 11 – 14 thu\n. T^ng mâo giăm 500 êbâo ]ô phung hđeh ti Daklak srăng mâo tlo\ mgang hlăm gưl anei. K`ăm prăp êmiêt jăk kơ brua\ tlo\ mgang pro\ng mơ\ng êlâo dih truh kơ ara\ anei, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak mtru\n leh hdră mko\ mjing êpul kia\ kriê ti du\m gưl, hlăm năn, pô phu\n jing dhar brua\ êa drao gu\m, sang hra\ mơar, dhar brua\ hâo hưn, l^ng kahan, lehana\n du\m êpul êya. Mb^t ho\ng brua\ ksiêm dlăng phung dôk hla\m ênoh tlo\ mgang snăn brua\ hâo hưn truh kơ mnuih [uôn sang, lehana\n brua\ rơ\ng bi mâo klei êđăp ênang klei tlo\ mgang mâo hluê ngă leh ti ]ar Daklak.

                                                                                                              

- Hruê mbruê, Êpul hgu\m mnuih nga\ brua\ c\ar Lâm Đồng bi hgu\m ho\ng Êpul brua\ gru bi kal hrah c\ar leh ana\n Sang êa drao pro\ng c\ar Lâm Đồng mko\ mjing: “ Kna\m m’ak ai c\o\ng ba myơr êrah mơ\ng mnuih nga\ brua\ c\ar Lâm Đồng.” hluê nga\ hdra\ brua\ “ Du\m arua\t êrah hrah” yan mdei pro\ng thu\n 2014 leh ana\n bi hdơr 85 thu\n hruê mko\ mjing Công đoàn Việt Nam. Hla\m aguah kna\m m’ak mâo leh 313 c\ô mnuih nga\ brua\ knu\k kna mơ\ng 21 anôk brua\ mâo công đoàn mơ\ng du\m Knơ\ng brua\, anôk brua\ Trung ương dôk hla\m c\ar leh ana\n công đoàn hla\m Êpul hgu\m mnuih nga\ brua\ c\ar Lâm Đồng hluê nga\ hdra\ ai c\o\ng ba myơr leh mâo 254 mrô êrah pioh yua kơ brua\ do\ng đru mnuih rua\ mơ\ng Sang êa drao pro\ng c\ar Lâm Đồng.

 

- 40 êbâo phu\n ana kyâo mtah, mâo leh mnuih [uôn sang lehana\n êpul phung êdam êra [uôn pro\ng Điện Biên Phủ, ]ar Điện Biên ba pla hlăm ]ư\ Độc lập aguah mbruê. Brua\ ngă anei mơ\ng dhar brua\ wa\l hd^p mda lehana\n knơ\ng brua\ Vinamilk mko\ mjing sa ai ho\ng hdră “Keh 1 êklăk phu\n kyâo mtah mda kơ Việt Nam”. Anei jing brua\ wir pha\ wa\l hd^p mda doh, ho\ng klei iêu mthưr jih jang yang [uôn hrăm mb^t bi pla lu kyâo mtâo h^n kơ Việt Nam. Hdră anei mâo po\k mlar truh kơ du\m alu\ wa\l mâo ana kyâo mtah ba w^t klei tu\ dưn kla\ kơ yang [uôn mse\ si: Alu\ wa\l mnuih [uôn sang dôk, alu\ wa\l kơ lu mnuih, du\m êlan dơ\ng pro\ng, du\m boh sang hra\, hlăm du\m [uôn pro\ng p’pro\ng hlăm kluôm ala.

 

- C|ar Nghệ An  hla\k mâo hdra\ êlan mđ^ kyar mâo klei tu\ du\m anôk rông mnơ\ng, dla\ng anei jing du\m gru hmô djo\ guôp ho\ng la\n ala, êa juôr, yan adiê, [rư\ bi msir du\m klei êdu, k[a\h leh ana\n klei mưng mơ\ng đưm êlâo hla\m brua\ rông mnơ\ng ti alu\ wa\l. Nghệ An c\ua\l mka\ leh du\m kr^ng rông mnơ\ng, mtru\t mđ^ du\m anôk brua\ duh bi liê nga\ mkra du\m gru hmô rông mnơ\ng ppro\ng, mrâo mrang hluê gru hmô đang war. Mơ\ng lu hdra\ msir, truh kơ ara\ anei Nghệ An mđ^ kyar leh mâo 380 anôk rông mnơ\ng, hla\m ana\n mâo 90 anôk rông u\n, 32 anôk rông mnu\ leh ana\n êbeh 210 anôk rông êmô kbao. Bi êmô ma\ êa ksâo, Nghệ An ara\ anei mâo êbeh 29.000 drei ho\ng hnơ\ng êa ksâo mtah mâo hla\m thu\n 2014 m^n t^ng truh 100.000 tôn.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hluê si BBC, hruê 30/7, Hạ viện Mi mklă mklơ\ng hdră mtru\n k]u\t kơ khua mil ]hil Bara\c Obama ho\ng klei m]h^ la] mjhua ho\ng klei dưi, po\k ngă du\m hdră mtru\n êgao kơ klei k]ah mtru\n klei dưi mơ\ng khua mil ]hil ]ih hlăm hdră bhiăn. Ho\ng ênoh hră mple\ 225 tu\ ư, 201 hra\ mple\ bi kdơ\ng, phung ngă bruă hdră bhiăn ti Hạ viện Mi amra hrui m[^n du\m mta hră mơar hdră bhiăn djo\ tuôm ]ia\ng mphu\n k]ưm ngă klei k]u\t kơ Obama. Phung nao ai ho\ng bruă ba k]u\t la] sơnei, Obama hjăn păn ngă êgao hnơ\ng klei dưi mkra mlih hdră bhiăn kriê dlăng, mdrao mgu\n jih jang mnuih [uôn sang (Affordable Care Act, kreh iêu Obamacare), boh nik gơ\ 2 gưl bi kdung hluê ngă mta k]ah mơ\ng hdră bhiăn anei kơ klei đua klam mơ\ng pô ba yua mnuih ngă bruă.

 

- Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nga Sergei Lavrốp hruê 30/7 m`ă klă: asa\p mtru\n bi kmhal mơ\ng êgar Yu\ amra ngă ênoh năng lượng đ^ h^n. Hluê si AFP: asa\p hưn mthâo mơ\ng Lavrốp ba hưn mdah leh Bỉ leh ana\n Mi hưn mthâo du\m asa\p mtru\n bi kmhal ktang ph^t k`ăm kơ Nga yap mơ\ng klei mblah ngă hga\m. Khua phu\n brua\ ho\ng ala ta] êngao Nga hưn ra\ng êlâo Mi hlăk “]o\ng mnah kơ jơ\ng pô” leh ana\n brei thâo: Nga hlăk mtru\t mjhar “ hdră mtru\n klah hjăn mơ\ng pô leh ana\n amra ngă kơ Mi [uh kprê` ai tiê”. Êngao kơnăn, Nga ăt brei thâo mnuih blei yua ti châu Âu ăt amra tu\ du\m klei dleh dlan leh asa\p mtru\n bi kmhal k`ăm kơ du\m Knơ\ng bruă yuôm bhăn mơ\ng Nga mse\ si: brua\ na\ng lượng, kriê mgang ala ]ar leh ana\n ngăn prăk.

- Hluê si bruă hâo hưn Singgapor hruê mbruê, bruă ba yua hdră bhiăn ngă bruă mrâo brei du\m knơ\ng bruă bi ba yua mnuih ngă bruă ti alu\ wa\l bi hrô mnuih nga\ bruă ala ta] êngao hlăm du\m mta bruă mâo hnư hrui w^t man dưn srăng hma^ amâo mâo jăk kơ bruă mnia mblei su\k suôr mơ\ng ala ]ar plao ks^ anei. Yap mơ\ng hruê anei, du\m knơ\ng bruă man dưn leh ana\n p’pro\ng mơ\ng Singapor tơdah ]ia\ng hro\ng ruah mnuih ngă bruă ho\ng hnơ\ng prăk mlan kgu\ 9.600 đôlar Mi bi hâo hưn ênoh mrô bruă mă hlăm mạng Internet mơ\ng knu\k kna gai dlăng, anôk kno\ng mâo mnuih [uôn sang ala ]ar anei leh ana\n du\m phung mâo hră dôk jưh dưi ngă hra\ mơar. Du\m mta bruă anei ăt dôk guôn mnuih ngă bruă alu\ wa\l nao akâo mu\t ngă bruă hlăm wang 2 hruê kăm êlâo kơ po\k ngă kơ mnuih ala ta] êngao.

 

- Philippin mtio\ nao khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao ala ]ar anei kơ Tunizi ]ia\ng prăp êmiêt ba mđue##13 êbâo ]ô mnuih [uôn sang mơ\ng Libi. Bruă anei po\k ngă leh 1 ]ô mnuih [uôn sang Philippin nga\ bruă ru\ mdơ\ng ara\ng bi mdjiê jhat [ai êdi leh ana\n 1 ]ô mniê nai êa drao Philippin ara\ng go#  ti Libi. Knu\k kna Philippin hruê mbruê ăt [uah ăl ktang ph^t klei bi mdjiê mnuih leh ana\n nga\ jhat [ai kơ mnuih [uôn sang ala ]ar anei ti Libi. Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Philippin Albert del Rosario hruê mbruê brei thâo: `u nao truh leh kơ plao ks^ Djerba ti Tunizi, ala ]ar riêng gah Libi, ]ia\ng dluih ai mnuih [uôn sang Philippin kbiă đue# mơ\ng Libi kyua boh klei hu^ hyưt ti anei.

    

- Leh êdeh phiơr Malayzia  Airlines MH17 le\ ti alu\ wa\l hlăk mâo klei blah ngă ti kwar Ngo\ Ucraina, knơ\ng bruă êdeh phiơr siwil quốc tế (ICAO) mko\ mjing klei bi k[^n jê] hlăm hruê anei ti Canada k`ăm bi trông ]hai kơ du\m klei truh tơl mb^t ho\ng gưl phiơr găn wa\l adiê du\m kr^ng mâo klei bi blah. ICAO ana\p mtru\n asa\p kơ du\m ala ]ar hgu\m mđ^ h^n klei răng, ngă bruă mâo boh tu\ dưn h^n, ksiêm dlăng jê` jê` ]ia\ng mkhư\ gang klei truh tơl. Knơ\ng bruă anei ăt ba hưn mdah du\m hdră êlan k`ăm mđ^ ktang du\m mta bruă rơ\ng kjăp klei êđăp ênang.