Klei mrâo ala ]ar pô:

 

- {ri bi hdơr hruê phung hđeh dlông ro\ng lăn hruê 1/6, hruê 29/5, ti anôk brua\ khua la\n ]ar, khua lăn ]ar Trương Tấn Sang bi tuôm leh ho\ng 55 ]ô phung hđeh mâo klei hd^p dleh dlan, mâo klei tu\ kdlưn hriê mơ\ng 11 boh ]ar, [uôn pro\ng hla\m kluôm ala, [ri wưng nao ]ua\ [uôn pro\ng phu\n Hà Nội lehana\n nao hla\m knăm pah mni. Blu\ hrăm ho\ng phung hđeh, khua lăn ]ar Trương Tấn Sang bi êdah klei hơ\k mơak mâo bi tuôm ho\ng phung hđeh tu\ kdlưn, phung hđeh hria\m hra\ dleh dlan g^r gao klei dleh hriăm hra\ mơar thâo, [ri knăm kơ phung hđeh hruê 1/6. Khua lăn ]ar bi mni kơ phung hđeh, kha\ dah dôk hla\m klei dleh dlan, [ia\dah mâo klei g^r, mâo jing leh phung hđeh tu\ kdlưn. Khua lăn ]ar bi kla\, Đảng lehana\n Knu\k kna mâo nanao klei mđing ho\ng phung hđeh, boh nik phung hđeh mâo klei hd^p dleh dlan. Mgei ai tiê ti ana\p klei thâo g^r pro\ng mơ\ng phung hđeh, khua lăn ]ar mta\ mtăn, brei phung hđeh hơ^t ai tiê g^r ktưn ]ia\ng mâo bi s^t klei pô ]ia\ng, hrăm mb^t ho\ng phung hđeh jing klei sa ai mơ\ng yang [uôn.

 

- Hla\m klei m’ak Hruê hđeh êla\k Quốc tế, hruê mbruê, phu\ng hđeh hria\m hra\ mnuih djuê [ia\ ti kr^ng taih kbưi mơ\ng c\ar Dak Lak mâo phung amai, ayo\ng hla\m Êpul ba ana\p nao nga\ brua\ đru mnuih knap m`ai “ Kwang kngan kha\p c\ia\ng .”nao c\ua\ c\hưn êmuh, brei mđup mnơ\ng leh ana\n mko\ mjing klei hla\p c\hưn, mdah klei kdo\ mmui` m’ak êdi. Mơ\ng aguah ưm, êpul mơ\ng [uôn pro\ng {uônmathuột đ^ êdeh ma\i nao kbưi êbeh 40 km c\ia\ng truh ho\ng phung hđeh [un knap ti kr^ng kru\ kdơ\ng êlâo adih Dur Kma\n, kdriêk Krông Ana, c\ar Dak Lak. Ti anei, êbeh 300 c\ô phung hđeh  hria\m hra\, lu jing hđeh Êđê mơ\ng Sang hra\ gưl I Y’Ngông hluê nga\ klei hla\p djuê ana, dla\ng di ayo\ng amai mdah klei nga\ hla\p mgưt, kdo\ mmui` leh ana\n ma\ klei pah mni. Adei H’Sa Êban, djuê ana Êđê dôk hria\m adu\ 4 lac\:“ Hla\m thu\n hria\m mrâo êgao kâo g^r hria\m mâo ana\n knal jing hđeh hria\m thâo. Hruê anei, kâo hriê kơ hra\ brua\ mơ\ng hruê hđeh êla\k Quốc tế, kâo mâo ma\ klei pah mni mơ\ng di Ayo\ng amai hla\m hdra\ “ Kwang kngan kha\p c\ia\ng.” kâo [uh m’ak êdi hla\k phung nai mtô mko\ mjing hdra\ Hruê hđeh êla\k kơ sang hra\, kâo mâo dla\ng klei nga\ hla\m mgưt, klei kdo\ mmui` m’ak êdi.”

 

- Hruê anei, êbei 910 êbâo ]ô phung hđeh hriăm hra\ adu\ 12 hlăm kluôm ala ]hua\ng hla\m klei bi lông jih gưl 3 thu\n 2014. Aguah, phung hđeh ngă klei bi lông mgo# jing Ngữ văn, hlăm 120 mn^t hluê hdră ]ih. Tlam bi lông 2 klei hriăm ]o\ng ruah jing Vật Lý, lehana\n Lịch sử mko\ mjing dua gưl bi lông, hlăm năn klei hriăm Vật lý ngă klei bi lông trắc nghiệm, ho\ng êbeh 437 êbâo ]ô hđeh ngă hra\ mơar hro\ng ruah klei bi lông anei, lehana\n klei hriăm Lịch sử ngă hluê klei ]ih mâo giăm 105 êbâo ]ô hđeh ngă hra\ bi lông. Klei bi lông thu\n anei mâo lu mta mrâo mka\ ho\ng du\m gưl bi lông êlâo, hlăm năn klei bi mlih yuôm bhăn êdi jing êngao kơ dua klei bi lông mgo# jing ngữ văn lehana\n Toán, snăn phung hđeh mâo klei dưi ruah dua klei bi lông hlăm 6 klei bi lông mâo dăp jing Vật lý, Hóa học, sinh học, lịch sử, Địa Lý, lehana\n ngoại ngữ. Kyuana\n, ênoh phung hđeh nao bi lông hlăm du\m klei bi lông ]o\ng ruah mdê mdê, wưng bi lông jih jang klei bi lông ăt hrut [ia\ h^n mơh, ]ia\ng bi djo\ guôp ho\ng hdră mko\ mjing dua klei bi lông hlăm sa aguah.

 

- Gưl bi lông hria\m jih gưl III c\ar Gia Lai thu\n anei mko\ mjing ti 42 anôk bi lông ti 17 kdriêk, wa\l krah, [uôn pro\ng ho\ng gia\m 570 adu\ bi lông leh ana\n êbeh 13.100 c\ô hđeh nao bi lông. Hla\m ana\n, mâo gia\m 3.000 c\ô hđeh djuê [ia\, 1.300 c\ô hđeh hria\m giáo dục thường xuyên. Sra\ng mâo êbeh 2.100 knua\ druh nai mtô nga\ brua\ hla\m du\m êpul dla\ng klei bi lông leh ana\n mâo 400 c\ô mnuih hluê nga\ brua\ hla\m êpul dla\ng klei brei puang. Hluê si klei bhia\n mơ\ng gưl bi lông thu\n anei, ti c\ar Gia Lai mâo 10 c\ô hđeh amâo ja\k asei mlei brei tlaih bi lông. Hla\m ana\n, mâo 3 c\ô hđeh hria\m khá, 7 c\ô hria\m trng bình. Na\ng mđing êdi jing c\ia\ng mtru\t mđ^ ai, mjing klei ga\l kơ hđeh hria\m [un leh ana\n hđeh hria\m djuê [ia\ hla\m klei bi lông hria\m jih gưl III thu\n anei, mâo 14/17 kdriêk ti c\ar Gia Lai kah ma\ leh pra\k knu\k kna đru brei kơ gra\p c\ô hđeh hla\m brô 200 êbâo pra\k.

 

- Leh sa hruê mkrah ma\ brua\ ho\ng jih ai tiê, ho\ng klei đua klam pro\ng, yang hruê dơ\ng mbruê, êpul hgu\m dlăng brua\ bi lông brua\ klei mrâo ala ]ar gưl tal 8 thu\n 2013 bi rue# brua\ brei puăng du\m mta klei bi lông ti gưl knhal tu]. 39 ]ô hlăm êpul dlăng brua\ bi lông brua\ klei mrâo ala ]ar gưl tal 8 anei brei leh puăng kơ 183 mta klei bi lông mâo mu\t hlăm gưl knhal tu] hlăm klei ma\ brua\ kjăp, kpa\ lehana\n mâo klei đua klam pro\ng. Hlăm ênoh 183 klei ba bi lông mâo mu\t hla\m gưl knhal tu], êpul hgu\m dlăng klei bi lông mâo hro\ng ruah leh 8 klei pah mni hnơ\ng A, 27 klei pah mni hnơ\ng B, 41 klei pah mni hnơ\ng C, lehana\n 38 klei pah mni bi mđ^ ai. Anei jing thu\n mâo ênoh ba bi lông mâo ma\ hnơ\ng pah mni A lu h^n mơ\ng êlâo dih truh kơ ara\ anei. Klei bi klin knhal tu], lehana\n ngă brua\ jao klei pah mni klei bi lông brua\ klei mrâo gưl tal 8 thu\n 2013, srăng mâo mko\ mjing [ri bi hdơr hruê brua\ klei mrâo cách mạng Việt nam 21/6 ana\p anei.

 

- Aguah mbruê, ti sa\ An Hải, kdriêk plao ks^ Lý Sơn, c\ar Quảng Ngãi, Knơ\ng dla\ng knơ\ng knơ\ng brua\ cổ phần Bảo hiểm Bảo Long ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh bi hgu\m ho\ng Knơ\ng brua\ Mặt trận tổ quốc Việt Nam c\ar leh ana\n brua\ Đoàn c\ar Quảng Ngãi mko\ mjing hdra\ “ Hgu\m ai tiê mb^t ho\ng mnuih [uôn sang trah wah ma\ akan hdang Lý Sơn kpưn nao hla\m êa ks^ ”. Hdra\ brua\ sra\ng brei mđup kơ Êpul hgu\m brua\ trah wah ma\ akan hdang mrô 2 sa\ An Hải, An Vĩnh 200 êkla\k pra\k c\ia\ng đru kơ mnuih [uôn sang trah wah ma\ akan hdang mâo klei truh ti Hoàng Sa, Trường Sa, brei mđup 45 hnư mnơ\ng, gra\p hnư mâo ênoh 4 êkla\k pra\k kơ du\m go\ sang trah wah ma\ akan hdang [un knap, mnuih trah wah ma\ akan hdang djiê ti êa ks^. Êngao kơ ana\n, Knơ\ng dla\ng knơ\ng brua\ cổ phần Bảo hiểm Bảo long a\t nao c\ua\ êmuh leh ana\n brei mđup 5 hnư mnơ\ng mâo ênoh 20 êkla\k pra\k kơ go\ sang 4 c\ô mnuih [uôn sang trah wah ma\ akan hdang mrâo mâo ho# mran Trung Quốc tla\ dra\m nga\ jhat rai kjham hla\k dôk trah wah ma\ akan hdang ti kr^ng êa ks^ Hoàng Sa mơ\ng Việt Nam.  

 

- Tui si dhar brua\ kia\ kriê phung trah ma\ kan, mơ\ng phu\n brua\ lo\ hma hưn tlam mbruê, anôk pra ktir duah êa pui HD 981 mơ\ng Trung Quốc mdưm soh ho\ng hdră bhiăn hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam amâo mâo lo\ hơ^t sa anôk ôh mka\ ho\ng hruê 31/5. {ia\dah ara\ anei ka dưi bi kla\ mơh ya ngă pra ktir duah êa pui anei mđue# amâo mâo hơ^t mse\ djuê ana\n. Tui si klei ksiêm dlăng mơ\ng êpul kia\ kriê brua\ trah ma\ kan Việt Nam, hruê mbruê, Trung Quốc ba yua 120 boh ho# pui, hlăm năn mâo mơ\ng 38 – 40 boh ho# pui kahan ksiêm êa ks^, 25 – 30 boh ho# pui du\ mdiăng lehana\n ktu\ng đoh, 40 – 45 boh ho# ]ho\ng trah ma\ kan, lehana\n 4 boh ho# pui kahan êa, mb^t ho\ng sa boh êdeh phiơr bi blah phiơr hiu nanao ju\m pra ktir duah êa pui ana\n hlăm boh dlông 1 êbâo m. Du\m boh ho# pui hluê ngă hdră bhiăn mơ\ng Việt Nam ăt lo\ dơ\ng tui tio\, bi kdơ\ng ho\ng klei ktang, lehana\n suôt Trung Quốc bi kbia\ mdue# pra ktir duah êa pui mdưm soh ho\ng hdră bhiăn mơ\ng wa\l êa ks^ Việt Nam.

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Klei bi k[^n gưl dlông kriê mgang klei êđăp ênang châu Á(IISS), lo\ pia klei bi trông ]hai Shangri-La, jing klei bi k[^n kriê mgang klei êđăp ênang pro\ng êdi dlông ro\ng lăn, hruê mbruê mjưh rue#  leh 3 hruê ngă bruă ti Singapor. Lu bruă djo\ tuôm kơ klei kriê mgang  êđăp ênang kr^ng wa\l ba bi trông ]hai, [ia\ dưi la] he\ klei ru\ng răng hlăm êa ks^ Ngo\ djo\ tuôm kơ du\m bruă ngă hjăn păn, soh ho\ng hdră bhiăn quốc tế mơ\ng Trung Quốc ba luc\ lu mmông hlăm du\m klei bi trông ]hai. Êpul Trung Quốc nao kơ anôk bi trông ]hai lo\ lăm lui klei [uah ăl mơ\ng khua g^t gai Nhật Bản leh ana\n Mi, mb^t ana\n khưm ngơi lăm lui bruă ala ]ar anei mâo du\m bruă ngă bi duêh hlăm êa ks^ Ngo\. Khua djă ako\ êpul Trung Quốc la] sơnei: klei blu\ hrăm mơ\ng khua knu\k kna Nhật Bản Shinzô Abe leh ana\n khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Mi Chuck Hagel ngă kơ `u ngê` ai tiê. Pô djă ako\ êpul Trung Quốc ti Shangri-La la] sơnei, “ Trung Quốc amâo mâo tuôm mâo bruă ngă êlâo ba klei ru\ng răng djo\ tuôm kơ klei dưi kriê dlăng la\n ala êa juôr,  klei dưi êlan êa leh ana\n klei tu\ dưn. Trung Quốc  bi mâo he\ hdră kdơ\ng leh du\m ala ]ar mkăn ngă bi ru\ng răng.

 

- Hruê mbruê, knơ\ng bruă mđing ksiêm klei m^n mnuih [uôn sang TháiLan (DUSIT) hưn mthâo boh tu\ dưn êmuh k`a klei m^n mnuih [uôn sang brei [uh; êbeh 91% ênoh mnuih mâo êmuh bi klă ]ia\ng mâo hdră mđ^ mlih bruă kđi ]ar ti ala ]ar anei ho\ng klei kjăp. Phung mâo êmuh la] sơnei: du\m klei amâo mâo êđăp ênang ti Thái Lan hlăm hruê mlan êgao kbiă mơ\ng du\m klei amâo thâo bi djo\ kơ bruă kđi ]ar hlăm yang [uôn ngă. Kyua ana\n klei ]ia\ng êdi ara\ anei, ana\n jing mđ^ mlih bi kjăp bruă kđi ]ar.

 

- Hruê mbruê, klei bi k[^n tal 2 phung khua g^t gai hlăm Knơ\ng bruă hdră mtru\n mje\ mgiăm ho\ng ala ta] êngao Quốc hội mơ\ng du\m ala ]ar [^ng ga\p đru hgu\m ho\ng Siri mphu\n po\k ti Têhêran ala ]ar Iran. Khua bi ala kơ Quốc hội mơ\ng 25 ala ]ar nao kơ anôk bi k[^n. Anei jing klei m^n mjing mơ\ng Iran, k`ăm duah hdră msir êđăp ênang kơ klei ru\ng răng ti Siri ara\ anei leh ana\n lo\ w^t mko\ klei êđăp ênang kơ ala ]ar dưi dlăng jing Êpul êya mơ\ng phung bi kdơ\ng ho\ng Israel hlăm alu\ wa\l.

 

- Khua knu\k kna Israel Benjamin Netanyahu bruê mbruê iêu mthưr êpul êya dlông ro\ng lăn đăm tu\ yap ôh knu\k kna hgu\m mguôp djuê ana mơ\ng Palestin mâo êpul Islam Hamas. Netanyahu la] êlâo amra bi kmhal bruă duh mkra k`ăm kơ knu\k kna hgu\m mguôp djuê ana ti Palestin, ăt jing phu\n agha ngă kơ Israel mdei klei bi trông ]hai êđăp ênang ti Trung Đông ho\ng Palestin. Israel ăt dlăng kơ êpul Islam Hamas ti Palestin jing êpul ngă măk [ai. Hlăm lu thu\n êgao, Israel kwang dar Gaza mơ\ng Hamas ksiêm dlăng mâo leh klei bi tu\ ư mko\ mjing knu\k kna hgu\m mguôp djuê ana mlan êlâo, ăt ngă kơ klei bi trông ]hai êđăp ênang Trung Đông mơ\ng Mi ngă pô dôk krah wah kruh leh mơh.

 

           - 1 êpul bruă knhăk mơ\ng knơ\ng bruă kriê mgang klei êđăp ênang leh ana\n Bi hgu\m châu Âu ( OSCE) hlăk mko\ mjing klei bi trông ]hai ho\ng du\m êpul mâo phao ktuang c\ia\ng klah hjăn ti kwar Ngo\ Ucraina kơ bruă phưi êngiê kơ 2 êpul ngă bruă ktuê ksiêm dlăng mơ\ng knơ\ng bruă anei ara\ng mă kơ\ng hlăm lu hruê êgao. Lu êpul nga\ bruă ktuê ksiêm dlăng ara\ng mă kơ\ng ti kwar Ngo\ Ucraina êjai ktuê ksiêm dlăng boh klei ru\ng răng ti kr^ng wa\l. Ara\ anei OSCE mâo giăm 300 ]ô mnuih ngă bruă ktuê ksiêm dlăng hlăm kluôm ala ]ar Ucraina