Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hruê mbruê, Tô Huy Rứa, khua dhar brua\ mko\ mjing gưl dlông lehana\n êpul ma\ brua\ mâo leh mmông ma\ brua\ ho\ng phung khua g^t gai ]ar Yên Bái kơ brua\ knua\ duh mkra 6 mlan ako\ thu\n, brua\ mko\ mjing Đảng, lehana\n brua\ mko\ mjing klei k[^n pro\ng đảng du\m gưl hlăm wưng kơ ana\p. Ti anôk ma\ brua\, phung khua g^t gai ]ar Yên Bái ma\ brua\ ho\ng êpul ngă brua\ kơ boh tu\ dưn kơ brua\ mđ^ kyar brua\ duh mkra hlăm ]ar 6 mlan ako\ thu\n. Ara\ anei ]ar hlăk prăp êmiêt ênoh mnuih kơ klei k[^n pro\ng Đảng du\m gưl wưng păn brua\ 2015 – 2020. Blu\ hrăm ti anôk ma\ brua\, Tô Huy Rứa mta\ kơ ]ar Yên Bái lo\ dơ\ng g^r gao klei dleh dlan, bi leh jăk brua\ k]ah jao. ~u m`a\; ]ia\ng kơ brua\ duh mkra ala [uôn đ^ kyar, brua\ răng mgang klei êđăp ênang hơ^t kjăp, snăn ]ar Yên Bái bi mđing truh kơ brua\ mko\ mjing đảng. Mđing kơ brua\ mđ^ kyar đản viên, hlăm năn bi mu\t du\m đoàn viên tu\ kdlưn, mnuih ma\ brua\, mnuih [uôn sang mu\t hlăm Đảng. Mb^t ho\ng ana\n Yên Bái ăt hluê ngă du\m brua\ prăp êmiêt mnuih kơ klei bi k[^n pro\ng Đảng bộ du\m gưl wưng păn brua\ 2015 – 2020, hlăm năn mđing dăp dưm phung bi ala mâo mniê, phung mda asei, lehana\n mnuih djuê [ia\.

 

- Aguah mbruê, K’ia\ng khua knu\k kna Hoàng Trung Hải leh ana\n Êpul bi ala Quốc hội c\ar Thái Bình bi mtuôm ho\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang kdriêk Vũ Thư, hưn mthâo kơ klei tu\ mơ\ng klei bi k[^n tal 7, Quốc hội gưl 13 leh ana\n mđing hmư\ klei blu\ mơ\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang hla\m alu\ wa\l. Ti mmông bi mtuôm, K’ia\ng khua knu\k kna Hoàng Trung Hải dla\ng myuôm kơ du\m klei bi kah, klei blu\ mguôp, sa ai mơ\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang ho\ng brua\ ra\ng mgang klei dưi kriê dla\ng la\n c\ar, mb^t ana\n bi mkla\ sa ana\n klei m^n khut khat kgu\ kdơ\ng ra\ng mgang klei dưi kriê dla\ng ala c\ar ho\ng hdra\ êđa\p ênang mơ\ng khua g^t gai Đảng, knu\k kna ho\ng klei Trung Quốc ba dưm pra ktir duah êa pui HD-981 soh ho\ng hdra\ bhia\n hla\m kr^ng wa\l êa ks^ Việt Nam.

 

- Aguah mbruê, êpul phung bi ala Quốc hội [uôn pro\ng Đà Nẵng mâo Nguyễn Bá Thành, Lê Văn Hoàng, lehana\n Nguyễn Thị Kim Thúy mâo leh mmông ma\ brua\ bi tuôm ho\ng mnuih [uôn sang quận Hải Châu, hâo mdah boh tu\ dưn klei bi k[^n tal 7, Quốc hội gưl 13. Ti anôk bi tuôm, êpul bi ala Quốc hội [uôn pro\ng Đà Nẵng hâo mdah boh tu\ dưn klei bi k[^n tal 7, Quốc hội 13 ho\ng mnuih [uôn sang. Mnuih [uôn sang quận Hải Châu akâo kơ lu mta brua\ adôk ka dưi mghaih msir, mse\ si: Mđ^ mlih hdră ma\ brua\, hdră êlan đru kơ mnuih mâo brua\ tu\ dưn ho\ng cách mạng, du\m klei adôk ka djo\ hlăm brua\ kia\ kriê lăn ala, brua\ bi kdơ\ng ho\ng klei [ơ\ng ngăn ka dưi mghaih msir kjăp…mnuih [uôn sang [uôn pro\ng sa ai ho\ng hdră êlan kơ boh klei êa ks^ ngo\ mơ\ng Đảng, Knu\k kna ho\ng hdră êđăp ênang, lehana\n akâo bi mâo hdră êlan dlăng ba găp djuê phung kahan ksiêm êa ks^, êpul kia\ kriê phung trah ma\ kan, lehana\n mnuih [uôn sang trah ma\ kan, ]ia\ng kơ digơ\ hơ^t ai tiê kia\ êa ks^.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội, Knơ\ng brua\ hgu\m mguôp klei đa\o khop Việt Nam mko\ mjing klei k[^n êpul khua dla\ng brua\ tal 2, w^t dla\ng brua\ 6 mlan ako\ thu\n leh ana\n mtru\n hdra\ nga\ brua\ hla\m 6 mlan knhal jih thu\n 2014. 6 mlan ako\ thu\n 2014, brua\ mơ\ng Knơ\ng brua\ hgu\m mguôp klei đa\o khop Việt Nam du\m c\ar, [uôn pro\ng dưi bi rue# ênu\m kơ klei mko\ mjing, klei bhia\n nga\ brua\. Hdra\ brua\ bi ktưn lông kha\p c\ia\ng kơ ala c\ar hla\m mnuih [uôn sang đa\o khop dưi mđ^ kyar ktang hla\m dja\p brua\, mđ^ kyar brua\ duh mkra, sang hra\ m’ar, mdrao mgu\n, dhar kreh, kriê mgang klei êđa\p ênang leh ana\n brua\ đru mnuih knap m`ai. 6 mlan knhal jih thu\n, Knơ\ng brua\ hgu\m mguôp klei đa\o khop Việt Nam mtru\n 8 brua\ phu\n, hla\m ana\n lo\ dơ\ng mđ^ ktang du\m hdra\ brua\ bi ktưn lông “ Jih jang mnuih [uôn sang hgu\m mguôp mko\ mkra klei hd^p mrâo mrang ti wa\l anôk dôk, hd^p ja\k đa\o siam” mguôp ho\ng mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, [uôn pro\ng đ^ kyar mrâo mrang hla\m kr^ng mnuih [uôn sang đa\o khop.

 

- Aguah mbruê, Hội đồng nhân dân ]ar Kon Tum po\k klei bi k[^n tal 8, gưl 10. Ho\ng lu brua\ yuôm bhăn, klei bi k[^n anei mâo klei mnuih [uôn sang ktuê mđing. Ksiêm w^t brua\ knua\ hlăm alu\ wa\l 6 mlan ako\ thu\n, Hội đồng nhân dân ]ar Kon Tum bi kla\, brua\ duh mkra ala [uôn lo\ dơ\ng hơ^t kjăp, lehana\n mâo du\m boh tu\ dưn hlăm lu mta brua\. Nguyễn Văn Sánh, mnuih [uôn sang ti Kon Braih mâo iêu nao hlăm klei bi k[^n, brei thâo du\m klei bi mlih jăk ti alu\ wa\l hlăm wưng leh êgao:“Ti gu\ klei g^t gai mơ\ng Hội đồng nhân dân, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar kâo [uh brua\ duh mkra mâo klei đ^ kyar kjăp mka\ ho\ng wưng anei thu\n dih. Du\m mta mnơ\ng mơ\ng brua\ lo\ hma, kha\dah tuôm ho\ng klei ru\ng răng hlăm wa\l êa ks^, kbia\ hriê mơ\ng klei Trung Quốc nga\, [ia\dah dlăng kluôm hlăm ]ar klei duh mkra ăt hơ^t, klei mnia mblei ăt đ^ kyar. Hdră ru\ mdơ\ng kr^ng [uôn sang mrâo mâo knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa hluê ngă ho\ng klei kjăp. Mâo mnuih [uôn sang du\m alu\ wa\l sa ai, lehana\n jih ai tiê hluê ngă. Mta mkăn, klei hd^p mda ala [uôn [rư\ hruê đ^ kyar. Mnuih [uôn sang sa ai ho\ng du\m hdră hlăm brua\ mđ^ kyar klei duh mkra ala [uôn hlăm ]ar”.

 

- Aguah mbruê, Knơ\ng brua\ Mặt trận tổ quốc Việt nam c\ar Gia Lai mko\ mjing klei bi k[^n tal 9 wưng mơ\ng thu\n 2014 – 2019 ho\ng 370 c\ô phung bi ala mơ\ng du\m gưl, tal mnuih [uôn sang, du\m djuê ana leh ana\n klei đa\o. Wưng êgao, kluôm c\ar mâo ru\ mkra leh gia\m 700 boh sang pap đru ho\ng ênoh pra\k bi liê truh êbeh 26 êklai pra\k. Du\m gưl brua\ Mặt trận tổ quốc hla\m c\ar mko\ mjing leh Keh mâo êbeh 36 êklai pra\k c\ia\ng đru brei djuê mjeh mnơ\ng pla, mnơ\ng rông kơ du\m go\ êsei [un knap mao klei ga\l ktưn đ^ tlaih mơ\ng [un. Nao kơ anôk bi k[^n, Rah Lan Đinh, khua dla\ng Knơ\ng brua\ Mặt trận tổ quốc sa\ Êa Pal, kdriêk C|ư\ Sê, c\ar Gia Lai lac\:“ Hriê kơ anôk bi k[^n anei kâo [uh m’ak mơh kyua klei bi mlih mơ\ng Gia Lai. {ia\ ara\ anei klei hd^p mda mnuih [uôn sang du\m djuê ana [ia\ hla\m c\ar a\t adôk lu klei dleh dlan. Hriê kơ klei bi k[^n, kâo c\ang hmang Mặt trận tổ quốc du\m gưl, knu\k kna du\m gưl c\ia\ng mđing dla\ng h^n kơ brua\ msir klei ư\ êpa, bi mhro\ klei [un knap leh ana\n mjing brei brua\ ma\ kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\ c\ia\ng mâo klei hd^p ja\k h^n leh ana\n c\ia\ng bi djo\ guôp ho\ng boh klei bi mlih mrâo mơ\ng la\n c\ar ara\ anei”.

      Gưl anei, phung bi ala hluê nga\ leh klei ieo đru mguôp  pra\k c\ia\ng đru kơ phung knua\ druh, l^ng khan leh ana\n mnuih [uôn sang hla\m hruê mlam dôk hla\m êa ks^ ra\ng mgang kluôm ênu\m klei dưi kriê dla\ng mơ\ng la\n c\ar ho\ng ênoh mâo mguôp jih jang gia\m 470 êkla\k pra\k.

 

- Agua mbruê, êpul brua\ bi ktưn, pah mni gưl dlông mko\ mjing leh klei bi k[^n mjua\t bi hriăm brua\ bi ktưn, pah mni kơ giăm 500 ]ô knua\ druh ngă brua\ bi ktưn, pah mni knua\ druh du\m knơ\ng dhar brua\ êpul êya, alu\ wa\l, du\m êpul gru\p, knơ\ng brua\ knu\k kna. Nao ti anôk bi k[^n anei mâo k’ia\ng khua lăn ]ar Nguyễn Thị Doan, k’ia\ng khua kia\ kriê tal sa Êpul brua\ hgu\m bi ktưn, pah mni gưl dlông. Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n ana\n, k’ia\ng khua lăn ]ar mta\ kơ phung bi ala leh hmư\ du\m boh klei ti êa ks^ ngo\,păn kjăp klei dưi êngiê lăn ]ar êa ks^, plao ks^, lehana\n du\m hdră êlan mơ\ng Đảng, Knu\k kna hlăm brua\ mghaih msir du\m klei amâo mâo jăk mơ\ng êa ks^, mơ\ng năn mâo hdră kơ êpul hgu\m bi ktưn, pah mni gưl dlông kơ klei mtru\t mjhar brua\ bi ktưn, bi hgu\m mguôp, ma\ brua\ mâo klei tu\ dưn, ho\ng klei mbrua\ kyua êa ks^ plao ks^ lăn êa pô, lehana\n du\m boh phu\n kơ brua\ bi ktưn, pah mni mđing ngă hlăm wưng kơ ana\p.

 

- Klei adiê mđia\ ktang k[a\h êa hl^m hjan hla\k mâo ktang ph^t nga\ kơ êbeh 5.00 ha hla\m ênoh 17.000 ha mdiê yan bhang hjan ti c\ar Phú Yên k[a\h thu êa . Ara\ anei, êngao kơ knơ\ng kdơ\ng êa Đồng Cam hla\k k[a\h êa, ênao mgơ\ng êa mơ\ng Phu\n pui kmla\ Sông Ba Hạ a\t hla\k thu khuôt dơ\ng truh leh hnơ\ng êa djiê, hnơ\ng êa tuh hriê kơ ênao êa adôk kno\ng 15m3/ cegon.

 

Klei mrâo ala ta] êngao:

 

- Hruê mbruê, khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Đức Walterr Steinmeier bi mtuôm leh ho\ng khua g^t gai NATO Fogh Rasmusen ti [uôn pro\ng phu\n Berlin, ]ia\ng bi trông ]hai kơ boh klei Ucraina. Klei bi mtuôm mko\ mjing êlâo kơ klei bi k[^n gưl khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao plah wah Đức, Nga, Prăng leh ana\n Ucraina, ]ia\ng bi trông ]hai kơ du\m bruă mtru\t mđ^ ai đăo knang plah wah du\m t^ng, jing yuôm bhăn ]ia\ng mko\ mjing asa\p mtru\n mdei mtuh phao ktuang mrâo ti kwar ngo\ Ucraina. Hlăk êjai, NATO prăp êmiêt du\m hdră đru Ucraina ]o\ng kriê mgang mă pô hlăm klei blah ngă ti kwar ngo\, [ia\dah mklă mklơ\ng amra amâo mâo ba yua l^ng k’han hlăm boh klei Ucraina. Ho\ng bruă tio\ nao êdeh phiơr leh ana\n ho# pui blah ngă truh kơ alu\ wa\l ngo\ châu Âu, Rasmusen la] sơnei; NATO hlăk t^ng knăl ana\p nao truh kơ du\m hdră bruă msir mghaih kjăp, ]ia\ng kriê mgang du\m êpul hgu\m ho\ng pô.

 

- Hruê mbruê, khua phu\n bruă mdrao mgu\n 11 ala ]ar châu Phi bi k[^n ti [uôn pro\ng phu\n Accra, ala ]ar Ghana, bi trông ]hai hdră kdơ\ng mgang kman klei ruă Ebola bluh đ^ mâo kjham kjhue# êdi hlăm h[uê ênuk. Hluê si klei t^ng yap mrâo h^n êdi mơ\ng Êpul bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn ( WHO) hưn mthâo hruê 1/7 brei thâo: mâo leh 759 ]ô mnuih dưi bi klă amâo dah đăo đing djo\ kman klei ruă Ebola ti Ghine, Liberia leh ana\n Siera Leon, hlăm ana\n 467 ]ô mnuih djiê leh, lo\ dơ\ng đ^ 129 ]ô mnuih mka\ ho\ng klei t^ng yap hruê kăm êgao. Hlăk êjai ênoh mnuih djo\ klei ruă amâo mdei đ^ lar. Ti anôk bi k[^n ti Accra, Êpul bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn mblang lac\ klei êngoh kbiă mơ\ng kman Ebola ngă hlăk jing klei lông dlăng pro\ng êdi ho\ng du\m ala ]ar châu Phi. Êpul bruă êa drao amâo mâo kdriêl ăt hâo hưn, klei ruă kbiă mơ\ng kman Ebola ngă êgao ti hnơ\ng dưi ksiêm dlăng, ho\ng êbeh 60 anôk bluh đ^ klei ruă ti du\m ala ]ar châu Phi.

 

- Djo\ tuôm kơ bruă Trung Quốc ba dưm pra ktir duah êa pui HD 981 soh ho\ng hdră bhiăn ti kr^ng wa\l êa ks^ Việt Nam, hruê 30/6/2014, du\m êpul đru hgu\m ho\ng Việt Nam ti Prăng, Đức, Thuỵ Sĩ, Tây Ban Nha, Anh leh ana\n Đan Mạch, knơ\ng bruă hgu\m mguôp Thuỵ Điển ho\ng Việt Nam, Lào, Campuchia leh ana\n knơ\ng bruă ksiêm dlăng Việt Nam ti Italia mâo hdră mtru\n mb^t; mgo# Trung Quốc hluê ngă hdră bhiăn quốc tế, ba mđue# pra ktir duah êa pui kbiă đue# mơ\ng kr^ng êa ks^ Việt Nam leh ana\n mjưh mdei du\m bruă ngă ba yua ai ktang. Hdră mtru\n anei mơ^t leh kơ êpul hgu\m châu ÂU (EU). Du\m êpul đru hgu\m ho\ng Việt Nam ti châu Âu iêu mthưr phung khua g^t gai Trung Quốc, ba mđue# mtam pra ktir duah êa pui HD 981 mb^t ho\ng du\m boh ho# pui ]huak soh hlăm kr^ng êa ks^ Việt Nam, mdei djăp bruă ngă ba yua ai ktang k`ăm mjing brua\ leh ngă.

 

- Lo\ w^t kdơ\ng ho\ng  bruă Cộng hoà dân chủ Nhân dân Triều Tiên ba mdah “ Klei akâo hjăn, hluê ho\ng ana\n akâo bi mdei klei mblah ngă ana\p mko\ mjing plah wah Mi leh ana\n Hàn Quốc, pô blu\ bi ala kơ phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi Jen Psaki hruê 1/7 brei thâo: anei jing klei hria\m mblah ngă “ kriê mgang” leh ana\n t^ng kơ Mi amâo mâo ôh hdră mdei êjai klei hriăm mblah ngă anei. Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n phung ]ih klei mrâo, aduôn Jen Psaki brei thâo: t^ng kơ Mi nao ai ho\ng 2 kwar Triều Tiên mkra mlih klei mje\ mgiăm, khă sơnăn, klei hriăm mblah ngă “ mnuih kriê mgang klei êđăp ênang Ulchi” kno\ng jing klei hriăm kriê mgang ho\ng hdră k`ăm mđ^ ktang ai dưi klei thâo mơ\ng Hàn Quốc hlăm bruă kdơ\ng mgang du\m klei mâo kdjăt `hăr.

 

- Khua mil ]hil Venezuela Nicolas Maduro brei thâo; knu\k kna `u hlăk kru\ w^t du\m klei mje\ mgiăm ho\ng ala ]ar Panama, leh klei đ^ păn bruă mơ\ng khua mil ]hil mrâo ala ]ar Panama. Khua mil ]hil Maduro khăt klei mje\ mgiăm ho\ng Panama hlăm mlan 3 mrâo êgao, leh Panama akâo kơ knơ\ng bruă du\m ala ]ar châu Mỹ msir mghaih klei ru\ng răng bruă kđi ]ar ti Vênzuela ho\ng du\m gưl ngă lagreo bi kdơ\ng ho\ng knu\k kna. Êlâo kơnăn, khua mil ]hil mrâo Panama Juan Carlos Varela ăt mklă mklơ\ng amra duah du\m hdră kru\ w^t klei mje\ mgiăm ho\ng knu\k kna Venezuela. Varela brei thâo; `u leh ana\n khua mil ]hil Maduro mâo klei mje\ mgiăm jăk siam tơdah jih di`u dua adôk ngă khua dlăng bruă ho\ng ala ta] êngao.