Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Aguah mbruê, ho\ng ai êwa kluôm Đảng, jih jang mnuih [uôn sang, l^ng kahan mtluk mtlak bi hdơr hruê mko\ mjing lăn ]ar hruê 2/9, lehana\n 45 thu\n hluê ngă klei khua g^t gai Hồ Chí Minh mta\, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng nao ]uh leh brui mngưi bi hdơr kơ Awa Hô ti sang mrô 67 hlăm knhuah gru Khua g^t gai Hồ Chí Minh, hlăm anôk brua\ khua lăn ]ar, jing anôk Awa Hô tu] êwa. Ti anei, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng la] kla\: Phung hđeh gưl ara\ anei, lehana\n kơ gưl êdei bi kriê pioh, răng mgang du\m knhuah gru yuôm bhăn mơ\ng Khua g^t gai Hồ Chí Minh pioh leh kơ kluôm Đảng, jih jang mnuih [uôn sang lehana\n l^ng kahan. Khua g^t gai Đảng ]ang hmăng kơ phung knua\ druh, mnuih ma\ brua\ răng mgang alu\ wa\l knhuah gru, hluê gưt nanao klei Awa Hô mta\, ngă jăk brua\ k]ah jao, bi êdah kơ mnuih [uôn sang, lehana\n mah jia\ng dlông ro\ng lăn thâo kơ gru bi hmô yuôm bhăn mơ\ng Khua g^t gai Hồ Chí Minh, mko\ mjing anôk anei amâo mâo djo\ kno\ng jing anôk hiu ]ua\ dlăng, [ia\dah lo\ jing anôk ]ia\ng kơ jih jang mnuih hriăm mjua\t bi năng h^n ho\ng klei Awa Hô ]ang hmăng.

 

- {ri bi hdơr 69 thu\n hruê klei kru\ kdơ\ng mlan 8 leh ana\n hruê mphu\n mko\ mjing ala c\ar hruê 2/9,45 thu\n hluê nga\ asa\p Awa Hô mta\, aguah hruê 1/9, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng nao myơr leh brui mngưi kơ Khua la\n c\ar Hồ Chí Minh ti Sang kriê pioh kdra\p mnơ\ng Hồ CHí Minh. Leh ba myơr brui mngưi, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng leh ana\n du\m đồng chí hla\m êpul nao c\hưn dla\ng Sang kriê pioh kdra\p mnơ\ng Hồ Chí Minh ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh leh ana\n hmư\ klei hưn lac\ kơ klei hưn mdah hra\ asa\p mta\ mơ\ng Khua la\n c\ar Hồ chí Minh, klei đ^ kyar mơ\ng [uôn pro\ng Hồ CHí Minh leh 45 thu\n hluê nga\ asa\p mta\ mơ\ng Awa. Mơ\ng asa\p Awa mta\ hla\m hra\ Asa\p mta\, leh 39 thu\n mtlaih êngiê, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh amâo mdei g^r ktưn đ^, jing anôk phu\n gơ\ng kơ brua\ Duh mkra- Dhar kreh – Yang [uôn pro\ng hla\m kluôm ala ho\ng brua\ nah gu\ đ^ kyar mrâo mrang, hnơ\ng đ^ kyar GDP đ^ êdi, ba ako\ hla\m du\m hdra\ brua\ msir klei ư\ êpa, bi mhro\ klei [un knap, rơ\ng jha\k êđa\p klei hd^p mda [uôn sang.

  

- Thu\n hriăm 2014 – 2015, dhar brua\ sang hra\ mơar ]ar Gialai bi liê leh 195 êklai prăk pioh mdơ\ng mrâo sang hra\ mơar. Mơ\ng năn, ngă mrâo 650 boh adu\ hriăm mrâo, blei mprăp êbeh 110 kdrăp pioh yua hriăm klei Ăngle, lehana\n 160 hlâo kdrăp pioh mtô hđeh adu\ điêt. Mb^t ho\ng ana\n, Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Gialai bi liê leh giăm 34 êklai prăk blei mprăp kdrăp hriăm hra\ mơar kơ phung hđeh hriăm hra\ [un, hđeh hriăm hra\ mnuih djuê [ia\ kr^ng 3. truh kơ ara\ anei jih jang hra\ mơar, hrăp yua hlăm hriăm hra\ mơar mâo ba jao leh kơ phung hđeh, prăp êmiêt hriăm thu\n hriăm mrâo. Phạm Ngọc Thạch, Khua knơ\ng brua\ sang hra\ mơar ]ar Gialai brei thâo:“Phung hđeh hriăm hra\ dôk hlăm hdră mtru\n mrô 49 đru êlâo dih lehana\n lo\ mlih mrâo thiăm mbo\ hluê hdră mtru\n mrô 74 snăn mâo mbha hra\ ]ih, hra\ dlăng, lehana\n mnơ\ng mnua\ yua hriăm hra\ mơar mkăn, pioh kơ phung hđeh mu\t hriăm thu\n mrâo hruê 5/9 mâo leh ênu\m. Ma\ klei hriăm mơ\ng du\m thu\n êlâo, snăn thu\n anei êpul êya djo\ ngă brua\, bi mguôp ho\ng du\m dhar brua\ sang hra\ mơar, lehana\n du\m boh sang hra\ mơar hlăm wưng mdei pro\ng prăp êmiêt bi jăk, mơ\ng năn mâo klei tu\ dưn jăk mse\ snei”.

 

- Gru hmô “ Keh pra\k mphu\n nga\ brua\.” mơ\ng Êpul hgu\m brua\ êdam êra Việt Nam c\ar Dak Lak kha\ gơ\ mrâo hluê nga\, [ia\ bi mđ^ lar leh klei tu\ hla\m brua\ đru phung êdam êra amâo ja\k asei mlei, êdam êra nga\ soh w^t hd^p ja\k ho\ng [uôn sang mđ^ kyar brua\ duh mkra go\ sang, `u\ kma hd^p mb^t ho\ng [uôn sang. Leh 2 thu\n po\k nga\, Keh đru mphu\n nga\ brua\ knua\ mơ\ng Êpul hgu\m brua\ êdam êra Việt Nam c\ar Dak Lak mâo iêo lac\ đru mguôp mâo gia\m 600 êkla\k pra\k, đru kơ 20 c\ô êdam êra mđ^ kyar brua\ duh mkra go\ sang. Anei jing phung êdam êra amâo ja\k asei mlei, êdam êra nga\ soh leh hria\m mjua\t mđao\ mgô w^t hd^p mb^t ho\ng [uôn sang ka dưi mâo c\an ôh pra\k brei c\an ho\ng pra\k mnga\ hdjul. Gru hmô anei mđ^ lar leh klei tu\, đru mguôp đru kơ phung êdam êra dja\l w^t `u\ kma hd^p ho\ng êpul êya [uôn sang.

 

- Truh jih hruê mbruê, 2 ]ô mnuih adôk mơ\ng klei bliư\ k^ hlăm hnoh krông Da\ Dâng, hlăm kdriêk Di Linh, ]ar Lâm Đồng hlăk mâo du\m dhar brua\ djo\ tuôm, lehana\n mnuih [uôn sang hlăm alu\ wa\l bi tui duah. Êlâo ana\n, aguah hruê 1/9, 12 ]ô mnuih ti sa\ Đinh Lạc, kdriêk Di Linh đ^ hlăm sa boh k^ ]o\ng mkra ma\ ]ia\ng găn hnoh krông Da\ Dâng, hlăm sa\ Đan Phượng, kdriêk Lâm Hà ]ar Lâm Đồng nao kơ hma. K^ anei mkra ho\ng 14 boh tono mk^t mb^t mâo ba yua ho\ng lu thu\n ho\ng anei leh. Leh k^ găn truh krah êa tuôm ho\ng klei êa đoh êtăng, k^ hlo\ng bliư\ mku\p. 9 ]ô thâo êluê đue# truh kơ hang, 3 ]ô adôk amâo mâo thâo êluê ôh jing Nguyễn Văn Quảng, 26 thu\n, mo# `u jing Vũ Thị Bích Tuyền, 23 thu\n lehana\n amai Nguyễn Thị Thanh Huyền 24 thu\n jing adei Quảng êa ma\ hlo\ng djiê . Leh mâo klei truh, brua\ sang ]ư\ êa lehana\n mnuih [uôn sang bi tui duah. Truh tlam hruê ana\n, thâo ]uh asei Quảng giăm ho\ng anôk mâo klei truh. Bi ala kơ brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l nao ]ua\ sang Quảng bi juh găp djuê, lehana\n mđup brei 10 êklăk prăk. Ara\ anei hlăk hlê lo\ tui duah asei dua ]ô mnuih ka thâo [uh.

 

- Truh kơ mmông anei, c\ar Quảng Ngãi mâo gia\m 270 c\ô mnuih [uôn sang trah wah ma\ akan hdang nga\ hra\ m’ar akâo c\an pra\k ho\ng pra\k mnga hdjul hluê si Hdra\ mtru\n 67 mơ\ng knu\k kna c\ia\ng mđ^ kyar brua\ mnơ\ng hla\m êa. Wưng mơ\ng thu\n 2014 – 2016, Phu\n brua\ lo\ hma – Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma kah mbha kơ c\ar Quảng Ngãi pơ\ng nga\ mkra mrâo 189 boh ho# mran atôk kyâo, atôk msei, mnơ\ng yua mkra mjing mrâo mrang mâo hnơ\ng ktang mơ\ng 400 – 800 CV kơ dlông, hla\m ana\n mâo 174 ho# mran yua kơ brua\ trah wah ma\ akan hdang leh ana\\n 15 boh ho# mran nga\ brua\ nah tluôn. Ara\ anei c\ar Quảng Ngãi dôk dla\ng leh 21 gru rup bi hmô ho# mran kơ 5 êpul brua\ jing wah, trah, da\ng `ua\l leh ana\n du\m brua\ nah tluôn ti du\m kr^ng êa ks^ mơ\ng ala c\ar drei.

 

- Tui si adu\ brua\ răng mgang klei êđăp êlan klông, rue# hlăm 4 hruê mdei (mơ\ng hruê 30/8 – 2/9/2014), kluôm ala ]ar mâo 186 klei truh tưl hlăm êlan klông, ngă djiê truh 114 ]ô mnuih, êka truh 145 ]ô mnuih. Hlăm năn, êlan dơ\ng mâo 184 klei truh, ngă djiê truh 111 ]ô mnuih, êka truh 142 ]ô mnuih, êlan êdeh treng mâo 2 klei, ngă djiê truh 3 ]ô mnuih, êka 3 ]ô mnuih. Khjam h^n êdi jing klei truh hlăk 6h55 mn^t tlam hruê 1/9/2014 ti km 112 + 800 êlan dơ\ng pro\ng mrô 4D kdrê] ti thôn Kỳ Công Hồ, sa\ Tòng Thành, kdriêk Bát Xát, ]ar Lào Cai, êdah mdiăng tuê mơ\ng sang êdeh Sao Việt mrô 29B-08582 mdiăng 53 ]ô mnuih yap mb^t ho\ng 2 ]ô mgăt êdeh, sa ]ô đru, hriê mơ\ng Sapa w^t kơ Lao Cai amâo lo\ kjăp kngan dja\ hlo\ng kdâo hlăm troh êlan. Boh mơ\ng klei truh anei ngă 12 ]ô mnuih djiê, lehana\n 41 ]ô mnuih êka. Anei jing klei truh kjham h^n êdi ktuê êlan kping ]ư\ dơ\ng, êjai ho\ng adiê amâo mâo jăk.

 

- Bruă do\ng mdrao mnuih êka kjham hlăm gưl êdeh bliư\ le\ hla\m troh ti ]ar Lào Cai hlăk mâo sang êa drao pro\ng c\ar hluê ngă s^t êm^t. Êpul hgu\m brua\ gru bi kal hrah ]ar Lào Cai iêo đru mguôp mâo 26 mrô êrah, ara\ anei hlăk lo\ dơ\ng mă êrah mơ\ng phung ai ]o\ng ba myơr êrah. Hlăm ênoh 9 ]ô mnuih êka kjham, truh kơ ara\ anei ho\ng klei đru do\ng mdrao mơ\ng phung nai aê mdrao Sang êa drao ]ar Lào Cai leh ana\n Sang êa drao Việt Đức, Sang êa drao Bạch Mai, truh kơ anei jih jang digơ\ anei dưi hgao leh kơ klei hu^ hyưt. Phu\n bruă mdrao mgu\n ăt kăn mă lei prăk mdrao kơ phung êka êkeh hlăm gưl êdeh bliư\ le\ hla\m troh anei.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Aguah mbruê, klei bi k[^n khua phu\n bruă năng lượng APEC gưl tal 11 mphu\n po\k leh ti Bắc Kinh ala ]ar Trung Quốc. Ti anôk bi trông ]hai kluôm tal 3 mâo ana\n “Boh tu\ dưn năng lượng leh ana\n êpul êya hơ^t kjăp”, k’iăng khua phu\n bruă Cao Quốc Hưng bi ala kơ êpul Việt Nam mâo klei blu\ hrăm kơ klei hluê ngă hdră bruă Boh tu\ dưn năng lượng leh ana\n kriê dlăng năng lượng ti Việt Nam. Việt Nam ]ang hmang lo\ dơ\ng bi kah klei hâo hưn, klei thâo leh ana\n g^r pô kyua 1 alu\ wa\l APEC mâo djăp năng lượng, mđ^ kyar klei doh ê[a\t leh ana\n hơ^t kjăp, hrui m[^n duh bi liê lu h^n mơ\ng du\m ala ]ar đ^ kyar hlăm bruă boh tu\ dưn leh ana\n mkiêt mkriêm pui kmlă.

 

- Khua g^t gai mrâo dla\ng kơ du\m hdră mtru\n kriê mgang klei êđăp ênang leh ana\n mje\ mgiăm ho\ng ala ta] êngao mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu Phêđêrica Môgherini hruê mbruê brei thâo: Êpul hgu\m châu Âu sra\ng hưn mdah du\m hdră bi kmhal Nga hlăm hruê 5/9 ana\p truh, mb^t ana\n iêo mthưr 1 klei bi kdơ\ng ktang ph^t mơ\ng 28 ala ]ar hla\m êpul hgu\m. Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Italia Môgherini brei thâo: Knơ\ng bruă châu Âu sra\ng hưn mthâo du\m hdră mđ^ ktang klei bi kmhal kdơ\ng w^t ho\ng ala ]ar Nga, kyua Nga [rư\ hruê [rư\ mâo klei djo\ tuôm kơ klei bi mblah ngă ti Ucraina hla\m wưng êgao. Kyua ana\n mơh, ara\ anei Nga leh ana\n Êpul hgu\m châu Âu amâo lo\ djo\ jing hdăng [^ng hgu\m mb^t ôh.

 

- Êpul hgu\m k’han Dưr Đại Tây Dương (NATO) hruê mbruê bi êdah klei đăo đing klei thâo mơ\ng knu\k kna Ucraina hlăm klei bi kdơ\ng ho\ng êpul bi kdơ\ng ti Luganscơ leh ana\n Đonhekscơ. Tơdah êlâo kơnăn, NATO đăo knang l^ng k’han knu\k kna amra msưh kdu\n êpul k’han bi kdơ\ng hlăm wang 1 mlan ho\ng hdră ksu\ng blah ktang, [ia\dah leh gưl bi tuôm plah wah khua mil ]hil ucraina Petro Poroshenko ho\ng phung khua bi ala mơ\ng NATO, sơnăn Ucraina tuôm ho\ng klei ara\ng m]h^ la] “pô amâo lo\ dưi ôh”. Ti ana\p klei khua mil ]hil Ukraina Petro Porosenko akâo kơ NATO đru, Mi đăo đing sơnei; tơdah NATO đru phao ktuang kơ Ucraina, sơnăn klei thâo blah ngă mơ\ng l^ng k’han Ucraina năng ai ăt kăn mâo klei mđ^ mlih lu lei.

 

- Leh Israel hưn mthâo hdră k]ah plah mhiă ma\ 400 ha lăn mơ\ng mnuih Palestin ti kr^ng hang Yu\, Khua g^t gai Liên hợp quốc Ban Kim Moon bi êdah klei hu^ hyưt kơ bruă ngă anei mơ\ng Israel. Khua g^t gai Liên hợp quốc iêo mthưr Israel mđing hmư\ asa\p iêo mthưr mơ\ng êpul êya quốc tế, k`ăm mhro\ du\m bruă ngă mkra anôk dôk leh ana\n hluê ngă du\m asa\p leh bi [ua\n rơ\ng hluê si hdră bhiăn quốc tế ăt mse\ mơh Hdra\ êlan êđăp ênang Trung Đông mơ\ng êpul 4 t^ng mâo: Liên hợp quốc, Êpul hgu\m châu Âu, Nga leh ana\n Mi. Hdră k]ah plah mhiă ma\ lăn ala, amra jing klei plah mhiă ma\ la\n ala pro\ng êdi mơ\ng l^ng k’han Isrsel tuôm hluê ngă hlăm wang 30 thu\n ho\ng anei. T^ng kơ Palestin leh kơnăn hlo\ng iêo mthưr mtam êpul êya quốc tế brei Israel tu\ đua klam kơ “ Du\m bruă ngă mkra anôk dôk mơ\ng ala ]ar anei hlăk mko\ mjing ti kr^ng hang Yu\ leh Ngo\ Giêrusalem.

- Hruê mbruê, [ia\ êdi 10 ]ô mnuih djiê leh ana\n 30 ]ô mnuih lui] hlăm du\m gưl klưh lăn kyua adiê hjan pro\ng ti [uôn pro\ng Trùng Khánh ala ]ar Trung Quốc. Du\m gưl adiê hjan pro\ng, ngă klei klưh lăn leh ana\n êa lip kjham puh mđung leh ana\n bi rai êbeh 50 êbâo boh sang, êbeh 2 êbâo ha mnơ\ng pla mjing lui] hơăi mang. Knu\k kna alu\ wa\l ba mbe\ mđue# mjê] êbeh 15 êbâo ]ô mnuih [uôn sang. Hluê si klei t^ng knăl, hlăm 2 hruê kơ ana\p, hjan amra lo\ dơ\ng mâo hlăm alu\ wa\l anei ana\p ngă klei klưh lăn leh ana\n êa kur proh.