Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Lo\ dơ\ng hlăm brua\ hiu ]hưn gưl Knu\k kna truh kơ Hàn Quốc, hruê mbruê ti [uôn pro\ng phu\n Seoul ala ]ar Hàn Quốc, Khua g^t gai đảng Nguyễn Phú Trọng mâo leh klei bi tuôm ho\ng phung khua g^t gai Hàn Quốc, mâo Khua knu\k kna Chung Hong Won, Khua Quốc hội Chung Ui Hwa, bi tuôm ho\ng khua kia\ kriê đảng anôk ala mrâo păn brua\ Kim Moo Sung, lehana\n blu\ hrăm ti sang hra\ Đại học Ksiêm hriăm kơ ala ta] êngao Hàn Quốc. Leh bi hâo mdah du\m klei tu\ dưn brua\ bi trông ]hai ho\ng Khua mil ]hil aduôn Park Geun Hye, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng akâo kơ Khua knu\k kna Hàn Quốc Chung Hong Won mđing g^t gai ]ia\ng hgu\m ho\ng Việt Nam pral mâo mkra mđ^ Dhar brua\ hgu\m Knu\k kna pioh kia\ kriê tu\ dưn brua\ mje\ mgiăm dua ala ]ar hla\m wưng kơ ana\p. Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng lehana\n Khua knu\k kna Chung Hong Won bi la], dua ala ]ar mâo lu klei găl mđ^ kyar mb^t, bi tu\ ư ngă bi leh klei hgu\m kuôl ka\ mnia mblei êngiê Việt Nam – Hàn Quốc hlăm thu\n anei ]ia\ng bi knar klei mđ^ kyar, mđ^ hnơ\ng bi mnia mblei, ktưn bi mâo truh 70 êklai dolar hlăm thu\n 2020.

 

- Aguah mbruê, Nguyễn Thiện Nhân, Khua dla\ng Knơ\ng brua\ Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam nao leh kơ anôk bi k[^n phung bi ala du\m djuê ana [ia\ c\ar Bắc Giang tal 2, mơ\ng thu\n 2014 – 2019. Blu\ hra\m ti anôk bi k[^n, Nguyễn Thiện Nhân, khua dla\ng Knơ\ng brua\ Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam bi mni kơ du\m klei tu\ mơ\ng du\m gưl brua\ knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang du\m djuê ana c\ar Bắc Giang mâo  ba w^t, đru mguôp hla\m klei tu\ mb^t mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn mơ\ng kluôm ala. Dla\ng myuôm kơ du\m klei c\ih ba hưn mdah ti anôk bi k[^n, Nguyễn Thiện Nhân c\ang hmang mnuih [uôn sang du\m djuê ana [ia\ a\t mse\ mơh mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma g^r ktưn đ^ c\ia\ng tlaih mơ\ng [un knap, h’^t kja\p ho\ng hdra\ nga\ bi mkla\ mnơ\ng pla, mnơ\ng rông phu\n hla\m mđ^ kyar brua\ duh mkra. Mặt trận tổ quốc du\m gưl c\ia\ng mtô mblang bi mlar du\m gru hmô nga\ brua\ duh mkra thâo mbrua\ c\ia\ng kơ mnuih [uôn sang tui hria\m nga\.... Nguyễn Thiện Nhân brei du\m êpul êya brua\ kđi c\ar yang [uôn duah hdra\ msir mtru\t mđ^ pral hnơ\ng bi mhro\ ênoh go\ êsei [un hla\m wưng ti ana\p, mđing kơ du\m hdra\ brua\ bi mhro\ [un h’^t kja\p ho\ng sa\, alu\ dleh knap, mđ^ lar klei ga\l djo\ mơ\ng alu\ wa\l mse\ si mđ^ kyar brua\ hiu c\hưn dla\ng, rông mnu\ da, pla ana boh kroh, brei kơ go\ êsei [un knap dưi c\an pra\k pioh mđ^ kyar brua\ duh mkra.

 

- Tlam mbruê, Ti anôk brua\ mđung asa\p Ala ]ar, mrô 58 Quán Sứ, Hà Nội, Khua knơ\ng g^t gai Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam Nguyễn Đăng Tiến drông leh Khua bi ala Knu\k kna Áo ti Việt Nam Thomas Loidl, lehana\n êpul gru\p Dăng kông RTL CBS Asia hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\. Khua knơ\ng g^t gai sang mđung asa\p blu\ Việt Nam Nguyễn Đăng Tiến m`a\: Việt Nam lehana\n Áo mâo leh klei mje\ mgiăm êgao 40 thu\n. Mơ\ng klei mje\ mgiăm ana\n, srăng mko\ mjing klei hgu\m plah wah du\m dhar brua\, boh nik hlăm brua\ hâo hưn. Ho\ng klei mđ^ kyar lu hdră hâo hưn mse\ si ara\ anei, Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam mâo 2 kênh mđung rup. Hlăm năn sa kênh thơ\ng hâo hưn kơ brua\ êlan klông, lehana\n du\m klei hâo hưn hlăp mbul, lehana\n kênh Quốc hội pioh thơ\ng kơ brua\ Quốc hội lehana\n Hội đồng nhân dân du\m gưl hlăm kluôm ala. Kơ hdră mđ^ kyar ana\p anei, srăng mđ^ kyar jing êpul gru\p hâo hưn lu hdră năng ho\ng klei mnuih [uôn sang ]ia\ng.

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội brua\ đảng Công an Trung ương mko\ mjing klei k[^n bi hria\m leh ana\n po\k nga\ asa\p mtru\n mrô 36 mơ\ng Phu\n brua\ kđi c\ar g\l 11 kơ Klei bi k[^n Đảng bộ du\m gưl nao truh kơ Klei bi k[^n kluôm ala tal 12 mơ\ng đảng leh ana\n w^t dla\ng 5 thu\n hluê nga\ Hdra\ kc\ah mrô 42 mơ\ng đảng bộ Công an Trung ương kơ lo\ dơ\ng mđ^ ktang klei hluê nga\ Hdra\ êlan knua\ druh mơ\ng êpul Công an yang [uôn truh kơ thu\n 2020. Đại tướng Trần Đại Quang, Khua Phu\n brua\ Công an g^t gai klei bi k[^n. Blu\ hra\m klah c\u\n klei k[^n, Đại tướng Trần Đại Quang lac\ kla\: hluê ho\ng asa\p mtru\n mrô 36 mơ\ng Phu\n brua\ kđi c\ar, klei ktrâo kc\e\ mơ\ng Anôk mko\ mjing Trung ương leh ana\n mơ\ng brua\ Đảng Công an Trung ương, a\t mse\ mơh ho\ng boh klei brua\ nga\ mơ\ng Công an anôk brua\, alu\ wa\l c\ia\ng c\ih mkra hdra\ po\k hluê nga\, rơ\ng hluê nga\ mâo klei tu\ dưi du\m mta klei c\ia\ng mơ\ng asa\p mtru\n leh kc\ah.

 

- Tlam mbruê, ti wa\l krah Dak Mâm, kdriêk Krông Knô, ]ar Dak Nông, êpul phung bi ala Quốc hội ]ar Dak Nông mâo leh klei bi tuôm ho\ng phung bi ala mnuih [uôn [uôn sang hlăm kdriêk. Ti anôk bi tuôm, leh hmư\ phung bi ala Quốc hội hâo mdah kơ boh phu\n klei srăng bi k[^n tal 8, Quốc hội gưl 13, phung bi ala kơ mnuih [uôn sang mâo lu klei akâo kơ du\m boh klei hlăm alu\ wa\l. Leh hmư\ klei akâo, phung bi ala Quốc hội ]ar lehana\n phung bi ala du\m dhar brua\ alu\ wa\l mâo leh klei w^t la] du\m klei mnuih [uôn sang akâo, lehana\n ]ih pioh, bi klin mơ^t ba kơ du\m dhar brua\ djo\ tuôm mơ\ng Gưl dlông truh kơ ]ar ksiêm dlăng, mghaih msir, lehana\n w^t la] kơ mnuih [uôn sang ho\ng klei pral h^n.

 

- Knơ\ng brua\ Viettell Dak lak mrâo mko\ mjing klei k[^n bi hdơr 10 rthu\n hruê mko\ mjing. Mb^t ho\ng brua\ duh mkra mnia blei mâo klei tu\, gra\p thu\n lo\ đru mguôp mơ\ng 40 – 80 êklai pra\k kơ Pra\k knu\k kna, anôk brua\ anei lo\ bi êdah klei tu\ đua klam ho\ng yang [uôn. Anei a\t jing anôk brua\  ba ako\ hla\m kr^ng wa\l Dap Kngư kơ ênoh pra\k mâo ba w^t hla\m brua\ hâo hưn êlan kbưi, thu\n dih mâo ba w^t truh êbeh 1.100 êklai pra\k, ba jao kơ knu\k kna mâo êbeh 80 êklai pra\k. Mb^t ho\ng ana\n anôk brua\ hluê nga\ leh lu brua\ yang [uôn mse\ si: brei mđup sang hdơr knga kơ du\m go\ êsei knu\k kna dla\ng ba [un knap, đru kơ keh pra\k kyua mnuih [un, Keh pra\k mnuih djo\ drao rua\ đioxin, đru 46 c\ô hđeh mblac\ klei rua\ kboh mơ\ng tian am^, mko\ mjing klei ksiêm mka\ dla\ng mdrao klei rua\ leh ana\n mbha êa drao mang  kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\, mđup brei pra\k đru hria\m hra\ m’ar kơ hđeh hria\m [un, mko\ mjing Hruê m’ak [uôn sang Dap Kngư c\ia\ng bi mpu\ kơ knhuah dhar kreh mdê hja\n du\m djuê ana.

 

- Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Phú Yên mrâo mkla\ mklơ\ng đru prăk lăm lui sang mdjip mdjap kơ 48 go\ êsei dleh dlan, go\ êsei [un [in jing mnuih djuê [ia\, gra\p go\ êsei dưi đru hlăm brô 30 êklăk prăk, hjăn go\ êsei mnuih djuê [ia\ mâo 35 êklăk prăk. Ênoh bi liê jih jang brua\ lăm lui sang hơăi mang gưl anei jing 1 êklai 530 êklăk prăk mơ\ng keh lăm lui sang dôk hơăi mang mơ\ng ]ar, lehana\n keh đru do\ng mâo knơ\ng brua\ mặt trận ]ar kwar Việt Nam kia\ kriê. Mơ\ng ako\ thu\n 2014 truh kơ ara\ anei, mơ\ng lu klei bi đru, ]ar Phú Yên mâo ru\ mdơ\ng leh êbeh 550 boh sang kơ go\ êsei [un, go\ êsei phung knu\k kna dlăng ba dleh dlan êbeh 18 êklai 300 êklăk prăk.

 

- Hruê mbruê, ti Knơ\ng brua\ Pasteur [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, Dhar brua\ ra\ng mgang klei rua\ tưp, Hdra\ brua\ Tlo\ mgang po\k mlar ala c\ar bi mko\ mjing leh klei bi k[^n trông ho\ng du\m knơ\ng brua\ klei mrâo hla\m 20 c\ar, [uôn pro\ng kr^ng wa\l t^ng Dhu\ng kơ hdra\ brua\ tlo\ waccin mgang klei rua\ M[le\ sruê – Rubella hla\m  hdra\ tlo\ mgang po\k mlar. Anei jing klei bi k[^n trông tal 3 ho\ng du\m brua\ klei mrâo ti 3  kwar c\ia\ng iêo jak mguôp ai ktang mơ\ng brua\ hâo hưn mnuih [uôn đru mguôp kơ klei tu\ jing mơ\ng hdra\ brua\ bi mâo hdra\ k`a\m jing êbeh 95% hđeh mơ\ng 1 – 14 thu\n hla\m kluôm ala dưi tlo\ waccin mgang klei rua\ M[le\ sruê – Rubella. Blu\ hra\m mphu\n po\k klei k[^n trông, Trần Đắc Phu, Khua Dhar brua\ rang mgang klei rua\ tưp brei thâo: Anei jing hdra\ brua\ pro\ng, hluê si t^ng mâo hla\m brô 23 êkla\k c\ô hđeh , truh ¼ ênoh mnuih [uôn sang kluôm ala sra\ng tlo\ waccin mgang klei rua\ M[le\ sruê – Rubella, hma\i kơ du\m êkla\k go\ sang leh ana\n yang [uôn mđing dla\ng kơ klei suiah pral phung hđeh.

 

  Kei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, khua knu\k kna Thái lan Prayuth Chan ocha drông ]hưn leh K’iăng khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nhật Bản Minnoru kiuchi hlăk dôk ]hưn ti Thái Lan. K’iăng khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nhật Bản Minnoru Kiuchi mơ^t asa\p mơ\ng Khua knu\k kna Nhật Bản hơê] hmưi Khua knu\k kna Prayuth Chan ocha [ri gưl gơ\ mrâo đ^ păn ngă Khua knu\k kna Thái Lan, mb^t ana\n jak iêu Khua knu\k kna Prayuth nao ]hưn klă s^t kơ ala ]ar Nhật Bản. Hlăm klei bi mtuôm, 2 nah mâo leh klei bi tu\ ư lo\ dơ\ng mđ^ ktang klei mje\ mgiăm đru hgu\m hluê klei kuôl kă êpul hgu\m duh mkra Thái Lan- Nhật Bản, boh nik gơ\ kơ bruă mnia mblei, duh bi liê leh ana\n hiu ]hưn 2 nah.

- Nhật Bản leh ana\n Hàn Quốc [ua\n rơ\ng mđ^ ktang klei đru hgu\m nao truh kơ klei bi hdơr 50 thu\n lo\ w^t mko\ klei mje\ mgiăm mse\ si aguah tlam 2 nah hlăm thu\n êdei. Anei jing knhuang đ^ kyar mrâo êdi hlăm klei g^r ktưn lo\ kru\ w^t klei mje\ mgiăm plah wah 2 ala ]ar riêng gah Ngo\ Dưr châu Á anei. Blu\ hrăm hlăm klei bi mtuôm K’iăng khua phu\n bruă tal 1 Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Hàn Quốc Cho Tae Yong, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nhật Bản Fumio Kishida brei thâo: 2 nah amra g^r ktưn bi hdơr 50 thu\n lo\ w^t bi ja\k klei mje\ mgiăm 2 nah  “hlăm ai êwa h’uh mđao”. T^ng kơ pô, Cho Tae Yong amâo mdăp ôh lac\ klei mje\ mgiăm ho\ng Nhật Bản adôk lu klei ka dưi msir, [ia\ bi êdah klei ]ang hmang, klei mje\ mgiăm anei amra dưi lo\ kru\ w^t leh ana\n mphu\n đ^ kyar hlăm thu\n kơ ana\p.

 

- NATO amra đru Thổ Nhĩ Kỳ tơdah ala ]ar anei tuôm ho\ng klei ksu\ng ngă. Anei jing asa\p hưn mthâo mơ\ng khua g^t gai mrâo NATO Jen Stoltenberg hưn mdah hruê 1/10. Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n phung ]ih klei mrâo tal êlâo leh đ^ ngă khua g^t gai NATO, Jen Stoltenberg brei thâo, du\m êpul hgu\m ba nao leh [ra\m pui Patriot ti Thổ Nhĩ Kỳ k`ăm mđ^ ktang bruă răng mgang wa\l adiê mơ\ng ala ]ar anei w^t kdơ\ng ho\ng klei hu^ hyưt ana\p mâo klei ksu\ng ngă mơ\ng Syria.

 

- Hruê 1/10, Khua knu\k kna Austraylia Tony Abbott brei thâo: êdeh phiơr mơ\ng ala ]ar anei amra hluê ngă du\m gưl mnah mple\ mơ\ng êpul k’han hgu\m mơ\ng Mi djă ako\ bi kdơ\ng ho\ng Knu\k kna Islam ti Iraq. Hruê kăm êgao, êdeh phiơr mơ\ng Mi po\k klei mnah mple\  hlăm êpul Knu\k kna Islam leh ana\n du\m êpul ai ngăm mkăn ti Syria ho\ng klei đru hgu\m mơ\ng du\m ala ]ar hgu\m Arập, mb^t ana\n mnah mple\ hlăm du\m anôk k`ăm ti ala ]ar riêng gah Iraq yap mơ\ng mlan 8. Du\m ala ]ar châu Âu hluê ngă du\m klei mnah mple\ ti Iraq, [ia\ ka hluê ngă ôh klei mnah mple\  ti Syria.

 

5* Knu\k kna Nga mrâo mâo hdră mtru\n kbiă đue# mơ\ng hdră bruă bi je\ êrô hđeh hriăm hră ho\ng Mi leh ana\n m]h^ la] du\m phung g^t gai hdră bruă ngă soh ho\ng du\m mta k]ah mtru\n leh brei 1 ]ô hđeh mnuih Nga lo\ dơ\ng dôk ti Mi leh hdră bruă mjưh rue#. Hdră bruă mâo ana\n “Bi mje\ êrô khua g^t gai êdei ana\p”, po\k ngă mơ\ng thu\n 1992 truh kơ ara\ anei đru ba hlăm brô 8 êbâo ]ô phung hlăk ai Nga nao hriăm hră ti êbeh 50 bang hlăm ala ]ar Mi. Khă sơnăn, hluê si khua g^t gai knơ\ng bruă răng mgang phung hđeh Nga Pavel Astakhov, [ia\ êdi 15 ]ô hđeh dưi mơ^t nao kơ Mi hluê si hdră bruă bi mje\ êrô anei amâo mâo lo\ w^t kơ ala ]ar.

 

     6/ Hlăm hruê tal êlâo mơ\ng “ Hdră bruă bi mdoh Ấn Độ”, Khua knu\k kna Ấn Độ Narendra Modi hluê ngă bruă kih hwuai bi mdoh 1 alu\ [un knap ti [uôn pro\ng phu\n New Delhi ala ]ar Ấn Độ. Mta k`ăm mơ\ng hdră bruă ana\n jing Ấn Độ, thu\n bi hdơr tal 150 hruê k’kiêng mơ\ng Mahatma Gandhi- pô jho\ng ktang djuê ana leh ana\n jing pô bi mphu\n kơ hdra\ hnu\k êngiê Ấn Độ. Hlăm brô 300 êbâo ]ô mnuih nga\ brua\ knu\k kna hlăm kluôm ala hluê ngă hdră bruă anei hlăm hruê mko\ mjing. Blu\ hrăm hlăm hruê mphu\n mko\ mjing hdră bruă bi mdoh Ấn Độ, Khua knu\k kna Narendra Modi iêo mthưr mnuih [uôn sang hlăm kluôm ala hrăm mb^t hluê ngă klei hmang hmưi mơ\ng Mahatma kơ 1 Ấn Độ doh siam.