Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mrâo mâo leh klei mkla\ mklơ\ng “Hluê ngă hdră bi sa hnơ\ng hlăm klei ngă hra\ mơar: Mơ\ng klei ngă hra\ hưn hruê kkiêng, hra\ anôk dôk, mkăp hra\ bảo hiểm mdrao mgu\n kơ phung hđeh kgu\ 6 thu\n”. Ho\ng mta k`ăm ]ia\ng mâo klei ngă hra\ mơar ênưih, ho\ng klei kla\ mnga] djăp mta, bi hro\ lu mta hra\ mơar, amâo mâo lu] lu mmông ôh, bi hro\ prăk bi liê, mjing djăp klei găl kơ mnuih [uôn sang hlăm brua\ ngă hra\ mơar, lehana\n mđ^ klei uê` klam mơ\ng phung knua\ druh ngă brua\ mơ\ng knu\k kna, đru bi hro\ djăp mta hdră ma\ brua\ amâo mâo lo\ djo\, du\m klei bi dleh kơ mnuih [uôn sang. Wưng k]ah hdră ngă brua\ anei dơ\ng mơ\ng ngă hra\ hưn hruê kkiêng, mkăp hra\ bảo hiểm mdrao mgu\n kơ phung hđeh kgu\ 6 thu\n sui êdi 15 hruê, bi ngă hra\ hưn hruê kkiêng, hra\ anôk dôk, lehana\n hra\ bảo hiểm mdrao mgu\n amâo mâo êgao ôh 20 hruê.

 

- Mơ\ng hruê 1 – 3/8, êpul nga\ brua\ mơ\ng Êpul hgu\m brua\ djuê ana Quốc hội nao ksiêm dla\ng brua\ msir klei truh mơ\ng ang^n êbu\ mrô 2 nga\ ti Hà Giang leh ana\n du\m hdra\ msir lo\ w^t da\p dưm bi h’^t kja\p klei hd^p mda anôk dôk ti kr^ng kha\ng mâo klei yan adiê nga\, êa kluh, klưh la\n. Ti mmông nga\ brua\ Êpul dla\ng myuôm kơ klei g^r mơ\ng c\ar Hà Giang leh ana\n du\m alu\ wa\l hla\m brua\ bi jêc\ msir klei truh mơ\ng ang^n êbu\ mrô 2 nga\, brei c\ar lo\ dơ\ng po\k nga\ mâo klei tu\ du\m hdra\ msir si be\ nga\ da\p dưm bi h’^t anôk dôk ti du\m kr^ng kha\ng mâo klei yan adiê nga\, êa lêc\ kluh, klưh la\n. Du\m alu\ wa\l hla\m kr^ng klưh la\n c\ia\ng mbha brei anôk la\n ga\l êlưih pioh ru\ kra anôk dôk k[^n sa anôk leh ana\n bi mguôp mplua\ mb^t brua\ da\p anôk dôk kơ mnuih [uôn sang  leh ana\\n mgang dêc\ ho\ng klei yan adiê nga\. Mtô mblang iêo lac\ mtru\t mjhar du\m go\ êsei hu\i mâo klei yan adiê nga\ hluê nga\ brua\ mbe\ mđue# bi h’^t kja\p hla\m alu\ mtam c\ia\ng ga\l êlưih kơ brua\ pla mjing ti anôk la\n dôk hđa\p.

 

- Hruê 2/8, ti [uôn pro\ng Đà Lạt, ]ar Lâm Đồng, êpul ma\ brua\ mơ\ng phu\n brua\ duh mkra mnia mblei mâo k’ia\ng khua phu\n brua\ Lê Dương Quang dja\ ako\ mâo leh mmông ma\ brua\ ho\ng ]ar Lâm Đồng, kơ du\m brua\ g^t gai, kdơ\ng ho\ng klei êa lip lê], tui duah mnuih lu] thu\n 2014. }ar Lâm Đồng ara\ anei mâo 28 knơ\ng kdơ\ng êa phu\n pui điêt pro\ng hlăk dôk yua, lehana\n hlăk dôk mkra mjing. Kha\dah du\m dhar brua\ djo\ tuôm mâo nanao leh klei ksiêm dlăng jih jang knơ\ng kdơ\ng êa, boh nik hlăm brua\ bi êran êa, lehana\n klei po\k êa lê], [ia\dah klei lu] liê ju\ jhat kơ mnuih [uôn sang nah tluôn knơ\ng êa ăt adôk pro\ng. Ti anôk ma\ brua\, k’ia\ng khua phu\n brua\ Lê Dương Quang bi êdah klei hyưt kơ hnơ\ng amâo mâo êđăp ênang mơ\ng du\m phu\n pui hlăm ]ar Lâm Đồng, boh nik ho\ng du\m phu\n pui điêt, lehana\n mâo klei mta\ kơ ]ar Lâm Đồng hyua\ h^n klei ksiêm dlăng brua\ bi êran, ngă lu hdră răng mgang klei êa lip lê], tui duah mnuih lu], kăp mdrơ\ng ho\ng djăp mta klei amâo mâo jăk truh.

 

- Lo\ dơ\ng hâo hưn kơ klei mc\ah Knơ\ng kdơ\ng êa Phu\n pui kmla\ Êa Krel 2, kdriêk Đức Cơ, c\ar Gia Lai, Ngô Hữu Thiện, Khua Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa sa\ Êa Yom, kdriêk Đức Cơ brei thâo: truh kơ mmông anei, êa lêc\ lip kyua mơ\ng mc\ah knơ\ng kdơ\ng êa  phu\n pui kmla\ Êa Krel 2 tru\n leh jih. Sa\ mphu\n t^ng yap klei luc\ liê. Hluê si klei t^ng yap tal êlâo truh kơ 4 h mkrah tlam hruê 2/8, mâo êbeh 400 ha mnơ\ng pla mjing, hla\m ana\n mâo: đang ksu, kphê, tiêu leh ana\n ktơr mnơr, hbei [lang, êtak êbai mơ\ng gia\m 200 go\ sang  mnuih [uôn sang ti t^ng nah tluôn phu\n pui kmla\ Êa krel 2 luc\ liê kjham êdi mse\ si amâo dưi lo\ w^t kru\ ôh. Klei luc\ liê hluê si t^ng truh lu êklai pra\k. Anei jing anôk hrui pra\k ka\k mơ\ng mnuih [uôn sang, ana\n hluê si Ngô Hữu Thiện, leh êa lêc\ kluh, lu go\ êsei le\ hla\m klei ư\ êpa. Ara\ anei sa\ Êa Yom hla\k nga\ hra\ m’ar akâo ho\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa kdriêk Đức Cơ leh ana\n c\ar Gia Lai pioh đru brei kơ mnuih [uôn sang bi h’^t klei hd^p mda hla\m wưng êjai dôk guôn pô duh bi liê jing Knơ\ng brua\ cổ phần Tuh tia  mkra mjing leh ana\n Phu\n pui kmla\ Bảo Long tla hnô brei. Tơl truh kơ tlam mma\t hruê 2/8, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa sa\ Êa Yom a\t mtio\ nao mnuih dôk ga\k ra\ng ti Knơ\ng brua\ c\ia\ng msir mghaih du\m brua\ mâo.

 

- Ti ]ar Sơn la, klei rua\ dlô Nhật Bản B hlăk dleh dưi ksiêm dlăng, du\m kdriêk [uôn pro\ng mâo leh sơăi mnuih mâo klei rua\, lehana\n mâo leh 10 ]ô hđeh djiê kyua klei rua\ anei. Ara\ anei adôk êbeh 80 ]ô mnuih mâo klei rua\ anei hlăk dôk mdrao hlăm du\m boh sang êa drao kdriêk lehana\n ]ar. Knơ\ng brua\ êa drao gu\n ]ar Sơn la brei thâo, lu phung hđeh djiê kyua găp djuê amâo mâo klei mđing leh [uh phung hđeh mâo klei êngoh hlơr [‘[ia\, amâo mâo ba mtam ôh hđeh kơ sang êa drao, lehana\n ka tluôm tlo\ mgang djăp ênu\m ôh mta klei rua\ anei. Kyuana\n dhar brua\ răng mgang klei rua\ tưp ]ar mâo klei mta\ kơ mnuih [uôn sang tlo\ mgang bi djăp ênu\m kơ phung hđeh kgu\ 5 thu\n, tlo\ bi djăp 3 blư\ hluê si hdră k]ah tlo\ mgang po\k mlar, tơdah [uh hđeh mâo klei êngoh lu hruê ka thâo kla\ phu\n agha bi ba mtam hđeh kơ sang êa drao bi pral.

                                                                                                              

- Hruê 3/8, [uôn pro\ng Đà Nẵng mko\ mjing leh klei tru\n nga\ brua\ hluê nga\ Hruê ka\m huai mgoh bi doh ja\k mbông mnuôr mđoh mđue# êa hla\m kluôm [uôn pro\ng, ho\ng êbeh 5.000 c\ô mnuih hluê nga\ jing khua g^t gai mơ\ng du\m Knơ\ng dhar brua\, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa du\m kdriêk, Mặt trận tổ quốc leh ana\n du\m êpul êya brua\ mka\n hla\m [uôn pro\ng, du\m anôk brua\ duh mkra mnia blei, du\m êpul brua\ khan l^ng leh ana\n mnuih [uôn sang… Hdra\ k`a\m phu\n mơ\ng hruê ka\m jing huai mgoh bi doh ja\k du\m mbông mnuôr mđoh mđue# êa phu\n ti du\m anôk kha\ng da\l kdơ\ng êa leh ana\n nga\ c\ho\ djhan la\n êa wa\l hd^p mda. Bi mkhư\ truh hnơ\ng [ia\ êdi klei ênga\p êa hla\m [uôn pro\ng yan hjan ang^n êbu\ thu\n 2014. Mb^t ana\n huai mgoh bi doh ja\k, lo\ w^t mkra mđ^ bi ja\k du\m đ^ng mđoh đue# êa ti du\m anôk wa\l mnuih [uôn sang dôk, du\m anôk brua\, knơ\ng brua\, sang hra\ hla\m kluôm [uôn pro\ng.

 

- Hlăk 4h tlam hruê 1/8/2014 phung hđeh ti alu\ Lũng Rạc, sa\ Xuân Trường, kdriêk Bảo Lạc, ]ar Cao Bằng nao răng bê hlăm dliê snăn [uh boh kyâo dliê mâo êa hrah ju\ siam, w^l, snăn bi jak nao pe\ ba w^t [ơ\ng. Truh 9h mlam mâo klei bi knăl rua\ tian, [le\ o#, êrô eh, snăn găp djuê na kơ sang êa drao kdriêk. {ia\dah 3 ]ô hđeh djiê ti ana\n mtam, ana\n jing: Vàng Anh Hùng kkiêng thu\n 2003, Vừ A Sính kkiêng thu\n 2001, Vừ A Dính kkiêng thu\n 2009. Ara\ anei adôk 4 ]ô hđeh dôk mdrao ti sang êa drao pro\ng ]ar, 3 ]ô hdjul [ia\ hlăk dôk mdrao ti sang êa drao kdriêk Bảo Lạc. Leh hmư\ klei hưn hđeh [ơ\ng djo\ boh rua\, phung khua kia\ kriê kdriêk, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa, dhar brua\ mặt trận kdriêk Bảo Lạc lehana\n du\m dhar brua\ hlăm kdriêk nao ]ua\ êmuh, mđ^ ai du\m go\ êsei mâo klei truh, lehana\n mta\ mtăn kơ mnuih [uôn sang thâo săng kơ mta jhat mơ\ng du\m klei duah pe\ boh dliê amâo mâo thâo kral.

 

- Hla\k 12 h hruê 3/8, sa klei truh hla\m êlan klông kjham êdi mka\n nga\ 2 c\ô mnuih djiê sa anôk. Klei truh mâo ti êlan dơ\ng pro\ng mrô 70 hla\m wa\l sa\ Phong Hải, kdriêk Bảo Thắng, c\ar Lào Cai. Ana\n pô djiê ana\n dưi bi mkla\ jing Ma Seo Dê leh ana\n Lý Thị Sáu, dôk ti [uôn Cung 3, sa\ Phong Niên, kdriêk Bảo Thắng s’a\i. Leh bi dra\m, pô mga\t êdeh êran đue# c\ia\ng la\m jih gru boh klei ti anôk bi dra\m. Truh kơ tlam ara\ng mâo ma\ kơ\ng `u, ti Knơ\ng brua\ Công an, pô mga\t êdeh hưn ana\n `u jing Nguyễn Trường An. Hluê si thâo, êdeh dra\m mnuih anei mâo mrô 24C – 007.07 mơ\ng Knơ\ng brua\ Hoàng Liên Thanh.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê 2/8, khua mil ]hil Brazil Dilma Rousseff leh ana\n khua knu\k kna Nhật Bản Shinzo Abe hlăk dôk ]hưn ti Brazil mâo leh klei bi tu\ ư mđ^ h^n klei mje\ mgiăm 2 nah ti hnơ\ng đru hgu\m kluôm boh lăn leh ana\n bi kla\ lu klei kuôl kă đru hgu\m yuôm bhăn. Blu\ hrăm ho\ng phung ]ih klei mrâo, khua mil ]hil Rouseff hưn mthâo klei mje\ mgiăm 2 ala ]ar hlăk đ^ kyar jăk siam, ho\ng ênoh prăk hrui w^t mơ\ng bruă mnia mblei êgao kơ 15 êklai đôlar hlăm thu\n dih, mb^t ana\n lo\ mklă mklơ\ng klei g^r mơ\ng Brazil hlăm bruă lo\ dơ\ng mlih mrâo du\m hdră êlan đru hgu\m ho\ng Nhật Bản. Hlăm du\m klei kuôl kă leh ana\n hră mơar ]ih pioh mâo kuôl kă kơ bruă duh mkra, wa\l hd^p mda, bruă mdrao mgu\n, mnuih ngă bruă mu\t dôk, kỹ thuật… klei năng mđing êdi, ana\n jing klei bi tu\ ư đru hgu\m ênoh yuôm 500 êklăk đôlar kơ êa pui êwa ]uh plah wah êpul group Petrobras mơ\ng Brazil leh ana\n knơ\ng prăk Mizuho mơ\ng Nhật Bản ]ia\ng ru\ mkra 8 pra ktir duah êa pui ngă bruă hlăm êa ks^ ti Rio de Janeiro.

 

- 4 m’mông 30 mn^t tlam mbruê, hluê si m’mông alu\ wa\l, mâo1 klei mgei lăn hnơ\ng ktang 6,5 độ ríchte ti [uôn pro\ng Chiêu Thông ( Zhaotong) ]ar Vân Nam hlăm alu\ wa\l Yu\ Dhu\ng Trung Quốc. Hluê si klei t^ng yap mrâo h^n, ênoh mnuih djiê đ^ truh 367 ]ô leh ana\n 1.591 ]ô mnuih mkăn êka, ênoh anei năng ai lo\ dơ\ng đ^. Hlăm m’măt mbruê mtam, khua lăn c\ar Trung Quốc Tập Cận Bình mtru\n asa\p: brei k[^n jih ai ]ia\ng tui duah mnuih adôk đuôm hlăm du\m kăm m]ah klưh rai, đru do\ng mnuih êka êkeh, duah anôk dôk êjai kơ mnuih [uôn sang alu\ wa\l. Hluê si thâo, knu\k kna [uôn pro\ng Chiêu Thông ba nao leh êbeh 300 c\ô khan ksiêm m[^t ho\ng 1 êbâo ]ô k’han mơ\ng l^ng k’han hluê ngă du\m bruă đru do\ng, 2 êbâo blah sang mnal, 3 êbâo boh jhưng thâo klăp mb^t ho\ng du\m êbâo blah abăn, buk ba mbha brei leh.

 

- Ho\ng ênoh 223 po\k hră tu\ ư leh ana\n 189 po\k hră bi kdơ\ng, Hạ viện Mi mơ\ng Đảng Cộng hoà ksiêm dlăng hruê 2/8 mklă mklơ\ng leh ênoh prăk mrâo ho\ng ênoh truh 694 êklăk đôlar k`ăm msir mghaih klei phung hđeh mu\t dôk soh ho\ng hdră bhiăn mơ\ng Trung Mỹ. Ênoh prăk anei ksue# mă mơ\ng keh prăk jê] gưl ala ]ar. Hluê si thâo; ênoh prăk bi liê si la] ti dlông mrâo mklă mklơ\ng anei kno\ng 1 kdrê] điêt hlăm ênoh 3 êklai 700 êklăk đôlar mơ\ng khua mil ]hil Barak Obama k]ah mtru\n hlăk ako\ mlan êlâo, ]ia\ng hyuă kjăp klei êđăp ênang knông lăn, mkhư\ gang mnuih mu\t dôk hlăm ala ]ar anei soh ho\ng hdră bhiăn.

 

- Hruê mbruê, Nga m]h^ la] êpul hgu\m châu Âu lăm lui asa\p mtru\n kăm mka\p brei phao ktuang kơ Ucraina. Hlăm sa asa\p hưn mthâo, Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nga brei thâo: ti anôk bi k[^n giăm anei mơ\ng Êpul hgu\m bruă  châu Âu ti Brucsel ala ]ar Bỉ, phung khua g^t gai du\m ala ]ar Êpul hgu\m châu Âu mâo leh klei bi tu\ ư lăm lui du\m klei bi kc\ah hnơ\ng hlăm bruă ba ]h^ kơ Ucraina du\m kdrăp mnơ\ng dưi yua pioh ba yua hlăm du\m klei nga\ ktang hlăm ala ]ar. Hluê si asa\p hưn mthâo mơ\ng phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nga, Êpul hgu\m châu Âu ăt dưi brei klei dưi ba ]h^ du\m kdrăp yua l^ng k’han kơ Ucraina. Khă sơnăn, asa\p hưn mthâo la] sơnei: êpul hgu\m châu Âu amâo hưn mthâo klă mnga] ôh kơ klei mkla\  mtru\n anei.

 

- Knu\k kna Hàn Quốc hruê mbruê hưn ndah asa\p mta\ brei răng kơ klei mnuih [uôn sang ala ]ar anei hiu êbat kơ alu\ wa\l Yu\ Châu Phi êjai kman Ebola hlăk đ^ lar. Asa\p mta\ la] klă, mnuih [uôn sang Hàn Quốc đăm nao ôh kơ alu\ wa\l anei leh ana\n mtă kơ mnuih [uôn sang Hàn Quốc hlăk dôk hd^p mda leh ana\n ngă bruă ti Ghinê, Liberia leh ana\n Xiêria Lêon bi kbia\ đue# mtam. Ara\ anei mâo hlăm brô 190 ]ô mnuih [uôn sang Hàn Quốc hlăk dôk hd^p leh ana\n ngă bruă ti 3 ala ]ar Yu\ Châu Phi.