Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Dhar brua\ ho\ng ta] êngao mơ\ng Quốc hội gưl 13, mâo klei hâo mdah brei thâo: Hluê si asa\p jak iêu mơ\ng Khua Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Êpul khua êmua gưl dlông Quốc hội Mianmar mâo Thura U Shwe Mann, jing khua Quốc hội dja\ ako\ srăng hriê ]hưn kơ Việt Nam mơ\ng hruê mgi truh hruê 9/9/2014. Lo\ hưn kơ klei Êpul khua bi ala gưl dlông Quốc hội Mianmar hriê ]hưn, hmei srăng lo\ bi êdah hlăm du\m klei mrâo êdei.

 

- Aguah mbruê, Khua la\n c\ar Trương Tấn Sang mb^t ho\ng êpul nga\ brua\  mơ\ng Trung ương nao c\hưn leh ana\n nga\ brua\ ti sa\ plao ks^ Thổ Châu, kdriêk Phú Quốc, c\ar Kiên Giang. Ti anei, Khua la\n c\ar mb^t ho\ng êpul nga\ brua\ mơ\ng Trung ương nao c\hưn leh kơ Gơ\ng bi kna\l klei dưi kriê dla\ng mơ\ng pô wa\l plao ks^ Thổ Chu, nao c\hưn  kơ Kđông khan kriê mgang knông la\n Thổ Châu, hla\m Knơ\ng g^t gai Khan kriê mgang knông la\n Kiên Giang. Leh hmư\ klei hưn mdah kơ brua\ rơ\ng klei êđa\p ênang brua\ kđi c\ar leh ana\n klei êđa\p ênang yang [uôn ti plao ks^, Khua la\n c\ar  bi mni leh ana\n dla\ng myuôm klei tu\ mơ\ng knua\ druh, l^ng khan Kđông khan kriê mgang knông la\n mâo ba w^t  hla\m wưng êgao hla\m brua\ ra\ng mgang klei dưi kriê dla\ng klei êđa\p ênang knông la\n, êa ks^ plao ks^. Khua la\n c\ar brei phung knua\ druh, l^ng khan Kđông khan kriê mgang knông la\n Thổ Châu lo\ dơ\ng mb^t ho\ng êpul êya mka\n ra\ng mgang kja\p klei dưi kriê dla\ng knông la\n, êa ks^, plao ks^ Yu\ Dhu\ng mơ\ng la\n c\ar. Ti sa\ Thổ Châu, Khua la\n c\ar Trương Tấn Sang mb^t ho\ng êpul nga\ brua\ mơ\ng Trung ương nao myơr mnga leh ana\n c\uh brui mngưi ti Sang nga\ yang bi hdơr Thổ Châu dưi ru\ mdơ\ng pioh bi hdơr kơ 500 c\ô mnuih [uôn sang, l^ng khan tuôm ho\ng phung khan Kh’Mer Hra\h bi mdjiê hla\k hruê 10/5/1975.

  

           - Tlam mbruê, ti ]ar Ninh Bình, K’ia\ng khua lăn ]ar Nguyễn Thị Doan, Khua êpul hgu\m keh đru ba phung hđeh êlăk Việt Nam mb^t ho\ng êpul ma\ brua\ nao hlăm hdră mơak tết trung thu hrăm mb^t ho\ng phung hđeh hlăk dôk hriăm ti sang hra\ mjua\t bi hriăm mrô 2, lehana\n mđup brei prăk đru hriăm hra\ mơar “hrăm mb^t ho\ng adei nao sang hra\” thu\n 2014 kơ 120 ]ô hđeh mâo klei hd^p dleh dlan hla\m ]ar. Blu\ hrăm ti anôk ana\n, K’ia\ng khua lăn ]ar Nguyễn Thị Doan }ia\ng mjing klei găl jăk h^n pioh kơ phung hđeh mâo klei đ^ kyar kluôm ênu\m, du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa hgu\m ho\ng du\m dhar brua\, êpul êya lo\ dơ\ng hluê ngă mâo klei tu\ dưn du\m hdră êlan, hdră bhiăn knu\k kna  ho\ng phung hđeh, hluê ngă klei dưi phung hđeh. Phung am^ ama lo\ mâo klei mđing, dlăng kriê rông ba anak aneh bi jăk mơ\ng găp djuê ]ia\ng kơ phung hđeh mâo klei dưi hriăm hra\ mơar, mjua\t mjing, mgi dih dưi jing mnuih tu\ dưn đru mguôp hlăm brua\ ru\ mdơ\ng [uôn sang, lăn ]ar pô.

 

- Hruê mbruê, Êpul bi ala Quốc hội [uôn pro\ng Cần Thơ mko\ mjing klei bi k[^n ma\ klei blu\ mguôp kơ klei c\ih mkra mlih Hdra\ bhia\n blei mnia la\n ala, sang. Ti anôk bi k[^n, lu klei blu\ mguôp tu\ ư ho\ng klei kc\ah mtru\n po\k mlar hnơ\ng bi blei mnia la\n ala, sang kơ mnuih Việt Nam dôk hd^p ti ala tac\ êngao, kơ êpul êya, mnuih ala tac\ êngao. Mb^t ana\n, c\ia\ng kc\ah mtru\n bi tliêr kja\p brua\ êpul êya, mnuih ala tac\ êngao, mnuih Việt Nam dôk hd^p ti ala tac\ êngao blei mnia la\n ala, sang ti kr^ng wa\l knông la\n, plao ks^. Êngao kơ ana\n, mâo klei blu\ mguôp c\ia\ng brei kc\ah mtru\n brua\ phung duh bi liê mâo la\n sna\n mâo klei dưi duh bi liê nga\ mkra wa\l msat amâo dah mâo klei dưi brei mưn c\ia\ng nga\ mkra wa\l msat ba c\h^. Kha\ sna\n, a\t mâo mơh klei blu\ lac\ snei: kc\ah mtru\n mse\ si ana\n hu\i êdei anei sra\ng tuôm ho\ng klei dleh dlan hla\m brua\ hluê nga\ kyua amâo mâo ôh hdra\ nga\ hra\ m’ar bi ktrâo lac\ kla\ klơ\ng. 

 

- Dhar brua\ tuyên giáo brua\ Đảng ]ar, Sang hra\ brua\ kđi ]ar, lehana\n brua\ đoàn êdam êra Lâm Đồng mrâo mko\ mjing klei bi trông ]hai “Awa Hô ho\ng hlăk ai lehana\n brua\ mjua\t bi hriăm phung knua\ druh”. Klei bi trông ]hai tal anei, mâo du\m klei blu\ bi êdah kla\ boh phu\n: Klei m^n Hồ Chí Minh kơ klei bi hriăm mbo\ phung gưl mrâo; Awa Hô ho\ng brua\ mjua\t bi hriăm klei m^n cách mạng, knhuah dôk dơ\ng [ơ\ng hua\ mơ\ng phung hlăk ai, mlih mrâo brua\ mjua\t bi hriăm hlăk ai ara\ anei hluê klei m^n Hồ Chí Minh, Klei mđ^ h^n hdră mtô lehana\n hriăm klei m^n Hồ Chí Minh hlăm sang hra\ brua\ kđi ]ar… Anei jing wưng ]ia\ng kơ đoàn viên, hlăk ai thâo săng kla\ h^n kơ knhuah hd^p mơ\ng Awa, mđing nanao kơ hđeh gưl mrâo, êpul lo\ ]uê klam brua\ mơ\ng aê ama pô bi ru\ mdơ\ng lăn ]ar [rư\ hruê mdro\ng siam, kreh dhar h^n.

 

- Hruê 3/9, Keh pra\k đru ba phung hđeh êla\k c\ar Dak Lak mko\ mjing leh klei nao c\ua\ dla\ng brei mđup mnơ\ng [ri ho\ng gưl Tit Trung thu kơ phung hđeh [un knap ti 2 sa\ kr^ng taih kbưi Êa Sin leh ana\n C|ư\ Pơ\ng hla\m kdriêk Krông {uk. Keh pra\k đru ba phung hđeh êla\k c\ar Dak Lak brei mđup leh 100 hnư mnơ\ng, gra\p hnư mâo ênoh yuôm 150 êbâo pra\k kơ phung hđeh êr^t êrin, hđeh amâo ja\k asei mlei, hđeh jing anak aneh mơ\ng du\m go\ sang knu\k kna dla\ng ba, mnuih đru mguôp leh ai tiê kơ Cách mạng, hđeh mnuih djuê [ia\. Mb^t ho\ng brua\ brei mđup mnơ\ng ti kdriêk Krông {uk, hla\m gưl Tit Trung thu thu\n 2014, Keh pra\k đru ba phung hđeh êla\k c\ar Dak Lak a\t brei mđup mơh  400 hnư mnơ\ng kơ phung hđeh [un knap ti du\m kdriêk Krông Pac\, Krông Bông, Êa H’Leo leh ana\n {uôn Đon, leh ana\n bi hgu\m ho\ng Sang brua\ Dhar kreh c\ar mko\ mjing du\m brua\ kdo\ mmui`, kdo\ lân, kdo\ rối… pioh mdah kơ phung hđeh dla\ng.

 

- Ho\ng klei ]ang hmăng đru phung hđeh mâo drông tết trung thu mâo lu klei khăp, mâo lu klei mơak bo\ ho\ng klei yuôm bhăn, hruê 7/9, jing hruê 14/8 hluê mlan [le\, Brua\ êdam êra cộng sản gưl dlông Hồ Chí Minh, Êpul hgu\m brua\ Đội gưl dlông srăng hgu\m ho\ng Sang mđung rup Việt Nam mko\ mjing hdră “Knăm mlan pu\r - Ku] mnga] klei hmăng hmưi phung hđeh Việt Nam thu\n 2014” ti Cần Thơ. Nao hla\m knăm anei mâo 180 ]ô phung hđeh hriê mơ\ng 13 boh ]ar hlăm alu\ wa\l Yu\ Kwar Dhu\ng, lehana\n 1 êbâo ]ô hđeh hriê mơ\ng du\m kdriêk hlăm [uôn pro\ng Cần Thơ. Ti anei, phung hđeh srăng bi hriăm êmuh, hlăp klei klei hlăp mbul djuê ana, ]ih ka] rup, mâo du\m klei bi yăl dliê kơ klei hd^p grăp hruê, lehana\n du\m klei phung hđeh hmăng hmưi. Êngao ana\n, phung hđeh srăng tu\ ma\ mnơ\ng trung thu, du\m prăk đru hriăm hra\, lehana\n mâo nao ]ua\ du\m knhuah gru h[uê ênuk-Dhar kreh mơ\ng [uôn pro\ng Cần Thơ. Hdră srăng jao prăk đru hriăm hra\ kơ 300 ]ô hđeh mâo klei hd^p dleh dlan, g^r hgao klei dleh dlan hriăm hra\ mơar grăp hnư sa êklăk prăk.

 

- Tlam mbruê, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Đồng Nai nga\ leh brua\ ho\ng du\m Knơ\ng dhar brua\ hla\m c\ar kơ hdra\ mko\ mjing po\k adu\ mtô klei blu\, boh hra\ C|a\m, Kh’mer ti du\m kdriêk: Định Quán, Long Thành, Xuân Lộc leh ana\n wa\l krah Long Khánh mơ\ng thu\n 2014 – 2018. Hluê si hdra\ kc\ah, m^t t^ng mơ\ng thu\n 2014 – 2018, sra\ng mâo hla\m brô 500 c\ô mnuih [uôn sang hria\m klei blu\ Kh’Mer leh ana\n C|a\m hla\m wa\l c\ar, hluê hdra\ mkrah bi m[^n amâo dah hria\m đrông 2 hruê ka\m hla\m mlan. Klei dleh dlan ara\ anei jing Đồng Nai a\t adôk ka mâo ôh nai mtô klei blu\ C|a\m djo\ hnơ\ng c\ua\n, kyua ana\n tơ po\k nga\ hla\m thu\n anei mtam sna\n sra\ng tuôm ho\ng klei dleh dlan. Mta mka\n dơ\ng jing mta klei leh ana\n anôk bi hria\m a\t c\ia\ng lo\ w^t ksiêm dla\ng kla\ nik bi djo\ guôp ho\ng klei c\ia\ng s^t êdi mơ\ng mnuih [uôn sang.

 

- Phu\n brua\ duh mkra mnia mblei brei thâo, 8 mlan êgao, klei mnia mblei ho\ng ta] êngao jih jang du\m êpul mnơ\ng mâo sơăi klei đ^ kyar mka\ ho\ng wưng anei thu\n dih, hlăm năn jing mnơ\ng mơ\ng brua\ mkra mjing mâo klei đ^ kyar pro\ng. }h^ mnơ\ng mơ\ng brua\ lo\ hma hdang kang đ^ kyar pral truh 12% mka\ ho\ng wưng anei thu\n dih, du\m mnơ\ng mâo klei đ^ kyar pral jing hdang kan, kphê, asa\r tiêu, djam mtam boh kroh… Năng mđing h^n, klei mnia mblei ho\ng ala ta] êngao mơ\ng phung duh mkra hlăm ala ]ar lo\ dơ\ng mâo klei đ^ kyar, đ^ h^n êbeh 11% mka\ ho\ng wưng anei thu\n dih.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua knu\k kna Australia Tony Abbott hruê mbruê ăt lui sơnăn klei dưi lo\ ba nao l^ng k’han truh kơ ala ]ar Ira\c đru Mi ksu\ng ngă ho\ng êdeh phiơr hlăm l^ng k’han nga\ ru\ng Knu\k kna Islam leh êpul k’han nga\ ru\ng hlăm “ Knu\k kna Islam” ]o\ng mdưm ma\ di`u pô anei lo\ dơ\ng hưn mdah kdrê] video mdar klei bi mdjiê pô ]ih klei mrâo Mi tal 2. Australia ka djo\ jing ala ]ar hlăm êpul hgu\m k’han Dưr Đại Tây Dương ( NATO) ôh, [ia\ l^ng k’han mơ\ng Australia hlăk su\k suôr hra\m mb^t ho\ng du\m ala ]ar êpul hgu\m NATO hlăm bruă bi kdơ\ng mblah ho\ng k’han nga\ ru\ng ti Ira\c leh ana\n Apganistan. Êngao kơ bruă đru mnuih knap m`ai ti Ira\c, Australia ăt ba nao hlăm brô 60 ]ô l^ng k’han truh kơ ala ]ar Irăc ]ia\ng bi kdơ\ng ho\ng êpul Knu\k kna Islam. Hluê si hdră k]ah Australia amra tu\ ma\ klei jing ala ]ar hgu\m klă s^t mơ\ng NATO ti sa klei bi k[^n gưl dlông mơ\ng NATO mko\ mjing hlăm knhal jih hruê kăm anei.

 

- Knu\k kna Đức hruê mbruê brei thâo; ala ]ar amra đru kdrăp kriê mgang leh ana\n mdrao mgu\n kơ l^ng k’han Ucraina. Asa\p hưn mthâo mơ\ng Đức ba hưn mdah 1 hruê êlâo kơ klei bi k[^n gưl dlông êpul hgu\m k’han Dưr Đại Tây Dương mphu\n po\k ti kr^ng Wales ala ]ar Anh bi trông ]hai kơ hdră bi kdơ\ng ho\ng klei ru\ng răng ti Ucraina. Hluê si hdră mtru\n anei, Đức amra hnưm ba jao kơ l^ng k’han Ucraina du\m ]hum ao mkhư\ gang boh phao, kdrăp mdrao mgu\n leh ana\n du\m sang êa drao mnal dưi mbe\ hiu. Khă sơnăn, knu\k kna Đức ăt lăm lui klei ba nao l^ng k’han truh kơ Ucraina leh ana\n mklă mklơ\ng bruă msir mghaih klei ru\ng răng amâo mâo ôh anôk kơ hdră bruă l^ng k’han.

 

- Yang hruê dơ\ng mbruê, Nhật Bản hưn mdah leh ana\n phung khua pa\n brua\ knu\k kna mrâo mâo 18 ]ô mnuih. Anei jing gưl mkra mlih knu\k kna tal êlâo mơ\ng khua knu\k kna Shinzo Abe yap mơ\ng đ^ păn bruă hlăk mlan 12/2012. Hlăm ana\n 18 ]ô pa\n brua\ knu\k kna mrâo, adôk mâo kno\ng 6 ]ô pa\n brua\ hđăp mse\ si K’iăng khua knu\k kna hlo\ng ngă khua Phu\n bruă ngăn prăk Taro Aso, khua Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Fumio Kishida, khua Adu\ bruă knu\k kna Yoshihide Suga, Quốc vụ khanh dla\ng hdră mtru\n bruă duh mkra leh ana\n klei bi trông kuôl kă đru hgu\m hluh Thái Bình Dương ( TPP) Akira Amari. Klei anei brei [uh khua knu\k kna Abe amra lo\ dơ\ng krơ\ng yua hdră mtru\n duh mkra leh ana\n bi mje\ ho\ng ala ta] êngao mơ\ng pô.

 

- Phung khua êmua Israel hlăk mâo du\m klei amâo thâo bi djo\ kơ hdră k]ah ba jao kơ knu\k kna lăn plah miă mơ\ng mnuih Palestin hlăk êjai l^ng k’han ala ]ar anei mrâo mjưh rue# klei blah ngă tuh êrah lu ti Gaza. Leh knu\k kna Israel hưn mthâo hdră k]ah ba jao kơ knu\k kna 400 ha lăn mơ\ng mnuih Palestin ti alu\ wa\l Betlehem t^ng nah Dhu\ng hang yu\ mâo plah miă, khua phu\n bruă hdră bhiăn Tzipi Livni hruê 2/9 [uah ăl leh hdră anei amra “ngă êdu awa\t leh ana\n arưp aram kơ klei êđăp ênang mơ\ng Israel”. Hlăk êjai ana\n, khua phu\n bruă ngăn prăk Israel hlăk lui] [rư\ [rư\ klei nao ai mơ\ng quốc tế.

 

- Singgapor leh ana\n Inđônêzia hruê mbruê si`ê leh sa klei kuôl kă kah mbha bi mkla\ kdriêl knông hlăm êa ks^ t^ng nah Ngo\ kjhô] ks^ Singgapor, mâo kluôm êlan kdriêl knông ti êa ks^ dlông 9,45 km mơ\ng Changi ala ]ar Singgapor truh kơ plao ks^ Batam ala ]ar Inđônêzia. Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Singgapor K.Shanmugam leh ana\n khua Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Inđônêzia Marty Natalegawa bi si`ê leh klei kuôl kă anei ti Singgapor ti ana\p khua mil ]hil Inđônêzia Susilo Bambang Yudhoyono hlăk dôk ]hưn ti Singgapor leh ana\n khua knu\k kna Singgapor Lý Hiển Long.