Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Lo\ dơ\ng hlăm klei bi k[^n tal 8, Quốc hội 13, hruê anei, Quốc hội pioh jih sa hruê bi trông ]hai hlăm êpul kơ 4 hdră ]ih mkra Hdră bhiăn. Aguah, Quốc hội bi trông ]hai kơ hdra\ mlih mrâo thiăm mbo\ đa đa mta hlăm klei ]ih mkra Hdră bhiăn jia tiêu thụ đặc biệt, lehana\n klei mlih mrâo thiăm mbo\ đa đa mta mơ\ng du\m hdră bhiăn jia. Tlam Quốc hội bi trông ]hai kơ hdră êlan duh bi liê mko\ mjing hdră brua\ ru\ mkra ta] êdeh phiơr pro\ng Long Thành, brua\ mkla\ mklơ\ng klei bhiăn mơ\ng Liên hiệp quốc kơ klei kdơ\ng ho\ng brua\ ]am biêng thiêng knua, lehana\n du\m klei ap gư\ ktư\ jua\ mkăn, klei ngă ju\ jhat kơ anak mnuih, lehana\n bi trông ]hai kơ brua\ mkla\ mklơ\ng klei bhiăn mơ\ng Liên hiệp quốc kơ klei dưi êngiê mnuih amâo mâo jăk asei mlei.

 

- Tlam mbruê, ti Anôk brua\ Knu\k kna, Khua Knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mb^t ho\ng K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Đức Đam g^t gai klei k[^n ho\ng khua g^t gai du\m Phu\n Dhar brua\ djo\ tuôm, [uôn pro\ng Hà Nội  leh ana\n [uôn pro\ng Hồ Chí Minh c\ia\ng msir mtlaih du\m klei adôk dleh dlan gun kpa\k hla\m klei po\k nga\ brua\ mdrao ra\ ra` ma tu\i. Blu\ hra\m ti mmông k[^n, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng lac\ kla\: ênoh mnuih ra\ ra` ma tu\i ti ala c\ar drei đ^ amâo djo\ kyua brua\ duah dla\ng, t^ng yap amâo mâo jih amâo dah lo\ mâo, [ia\ lo\ brei [uh klei tu\ mơ\ng brua\ mdrao ra\ ra` ka đ^ ôh, ênoh lo\ w^t ra\ ra` pro\ng. Klei ra\ ra` ma tu\i đ^ amâo djo\ kno\ng nga\ hmai\ djo\ kơ klei suiah pral, kơ djuê mjeh đuic\ ôh, [ia\ lo\ dơ\ng hma\i djo\ klei klei êđa\p ênang yang [uôn, hma\i djo\ kơ klei h’^t ênang hla\m klei hd^p mnuih [uôn sang. Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng m`a\ kla\: “ Brua\ mgang kdơ\ng ho\ng matu\i jing ktro\ êdi leh ana\n c\ia\ng nga\ nnao bi ktang sui thu\n. C|ia\ng bi duah w^t dla\ng ya nga\ ênoh mnuih ra\ ra` đ^, ya nga\ mdrao ra\ ra` amâo mâo klei tu\, mb^t ana\n duah dla\ng klei thâo mơ\ng ara\ng ala tac\ êngao c\ia\ng ba du\m hdra\ msir mâo klei tu\ êdi hla\m brua\ mgang kdơ\ng ma tu\i kyua klei suiah pral mơ\ng mnuih [uôn sang, kyua kơ djuê mjeh leh ana\n kyua kơ klei êđa\p ênang yang [uôn.

 

- Tlam mma\t mbruê, ti Hà Nội, Dhar brua\ kơ du\m brua\ yang [uôn mơ\ng Quốc hội mko\ mjing klei bi trông ]hai phung bi ala Quốc hội ho\ng hdră êlan, hdră bhiăn kơ klei r^ng jia hăt hla. Phung bi ala bi la]: Mđ^ hnơ\ng r^ng jia ho\ng hăt hla jing hdră yuôm bhăn, lehana\n tu\ dưn h^n, đru bi hro\ mnuih dju\p ha\t. Ti anôk bi trông ]hai, phung bi ala hmư\ klei hâo hưn kơ hdră mlih mkra, thiăm mbo\ đa đa mta hlăm Hdra\ bhiăn tiêu thụ đặc biệt, hlăm năn mđing kơ brua\ r^ng jia hăt hla. [ia\dah adôk mâo lu klei blu\ ka bi tu\ ư kơ hnơ\ng mđ^, lehana\n hdră êlan ma\ brua\ ]ia\ng mđ^, si srăng nga\ ]ia\ng kơ djo\ guôp ho\ng klei bi hro\ mnuih dju\p hăt, lehana\n mđ^ hnơ\ng hrui w^t kơ Knu\k kna. Việt Nam ara\ anei dôk hla\m ênoh 15 ala ]ar mâo ênoh mnuih dju\p hăt lu h^n dlông ro\ng lăn. Êjai ana\n, klei kơ r^ng jia ho\ng hăt hla ti ala ]ar drei dôk ti gu\ h^n mka\ ho\ng du\m ala ]ar hlăm alu\ wa\l, lehana\n ka tuôm mâo klei mđ^ ôh mơ\ng hlăk thu\n 2008 truh kơ ara\ anei.

 

- Tlam mbruê,  Knơ\ng brua\ Trung ương Mạ\t trận tổ quốc [uôn pro\ng Hà Nội mko\ mjing klei k[^n w^t dla\ng brua\ mơ\ng Êpul hgu\m brua\ kc\e\ ktrâo brei mơ\ng 2009 – 2014. Sa hla\m du\m brua\ mâo phung bi ala mđing êdi hla\m wưng kơ ana\p jing: du\m Êpul hgu\m brua\ kc\e\ ktrâo mơ\ng Mặt trận tổ quốc [uôn pro\ng c\ia\ng mđ^ klei w^t mga\l. Ti anôk k[^n, phung bi ala lac\ snei: Wưng 2014 – 2019 Mặt trận tổ quốc [uôn pro\ng Hà Nội k[^n kc\e\ ktrâo brei, w^t mga\l leh ana\n đru mguôp klei blu\ hla\m du\m hdra\ brua\, du\m hra\ êlan mtru\n djo\ tuôm kơ mko\ mkra Đảng, knu\k kna, mko\ mkra êpul hgu\m mguôp. Mb^t ana\n, ktuê hluê dla\ng w^t lac\ du\m brua\ hlơr mmơr mơ\ng mnuih [uôn.

 

- Ana\p bi hdơr 70 thu\n hruê mko\ mjing l^ng kahan yang [uôn Việt Nam, 25 thu\n êgao hruê Jih jang mnuih [uôn sang bi răng mgang ala ]ar, 70 thu\n hruê knhuah gru Knơ\ng g^t gai brua\ kđi ]ar, tlam mbruê, Sang dăp pioh ngăn drăp L^ng kahan Việt Nam hgu\m ho\ng anôk brua\ rang mdah dhar kreh, nghệ thuật Việt Nam, mơ\ng phu\n brua\ dhar kreh, mjua\t ktang asei mlei, lehana\n hiu ]hưn ênguê po\k leh klei rang mdah rup ka] kơ êpul l^ng kahan, klei bi blah mơ\ng cách mạng, brua ru\ mdơ\ng lehana\n răng mgang ala ]ar 5 thu\n 2009 – 2014 ti anôk rang mdah Vân Hồ, Hà Nội. Êbeh 200 po\k rup ka], rup krah dưi rang mdah leh mâo hro\ng ruah mơ\ng du\m klei mtru\t mjhar bi ka] mkra k`ăm kơ l^ng kahan, kơ brua\ răng mgang ala ]ar mâo Knơ\ng brua\ kđi ]ar l^ng kahan hgu\m ho\ng phu\n brua\ dhar kreh, mjua\t ktang asei mlei, lehana\n hiu ]hưn ênguê, Êpul hgu\m Mỹ thuật Việt Nam mko\ mjing. Klei rang mdah anei mko\ mjing truh kơ hruê 14/11.

 

- Hruê mbruê, ti kdriêk Dak Glong, c\ar Dak Nông, Anôk kriê dla\ng hdra\ brua\ Đru brei mpra\p hluê nga\ REDD+ hla\m c\ar Dak Nông ( REDD+ - Reducing Emision From Deforestation and Forest Degradation – Bi mhro\ êwa kbia\ sang ala\ k^ng mơ\ng luc\ dliê leh ana\n tru\n hro\ hnơ\ng dliê) bi hgu\m leh ho\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa  kdriêk Dak Glong mko\ mjing adu\ bi hria\m mđ^ klei thâo săng kơ klei bi mlih yan adiê kơ du\m pô dliê, knua\ druh du\m adu\, anôk brua\ leh ana\n phung nga\ brua\ ksiêm dla\ng dliê kyâo hla\m wa\l kdriêk. Ti mmông hria\m, phung nao hria\m mâo hria\m du\m mta klei kơ Hdra\ kc\ah nga\ brua\ bi kdơ\ng ho\ng Klei bi mlih yan adiê c\ar Dak Nông truh kơ thu\n 2020, Hdra\ brua\ Đru brei mpra\p hluê nga\ REDD+ ti Việt Nam.

 

- Hruê mbruê, Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa [uôn pro\ng Đà Nẵng lehana\n Êpul brua\ JICA Nhật Bản mko\ mjing leh klei bi trông ]hai “Klei mghaih msir êa djah ara\ anei ti [uôn pro\ng Đà Nẵng, lehana\n dưn yua klei kreh knhâo mơ\ng Nhật Bản”. Du\m thu\n êgao, mb^t ho\ng klei mđ^ mlih [uôn pro\ng, [uôn pro\ng Đà Nẵng mđing duh bi liê brua\ nah gu\ kơ klei mghaih msir êa djah. Hlăm năn, hdră brua\ mđue# êa ]ho\, lehana\n bi mdoh wa\l hd^p mda mâo ba yua mơ\ng thu\n 2007 ho\ng ênoh prăk duh bi liê truh 41 êklăk dolar dưi mghaih msir êa djah hla\m [uôn pro\ng. {ia\dah klei mđ^ kyar pral hlăm [uôn pro\ng, hnơ\ng êa djah amâo mâo dưi hrui mklin jih ôh, ăt adôk ba klei ]ho\ djhan kơ wa\l hd^p mda. Ti anôk bi trông ]hai, phung thơ\ng kơ brua\ anei mơ\ng Nhật Bản kah mbha leh klei thâo pô đru kơ brua\ sang ]ư\ êa [uôn pro\ng Đà Nẵng ksiêm hriăm, ba yua kdrăp mrâo mrang mơ\ng Nhật Bản hlăm brua\ mghaih msir êa djah hla\m [uôn pro\ng.

 

- Hla\m brô 9h15’ hruê mbruê, ti adu\ 9B, Sang hra\ Võ Thị Sáu, sa\ Hòa An, kdriêk Krông Pac\, c\ar Dak Lak. Adei Lê Hoàng Đức hria\m adu\ 9B, 14 thu\n dôk ti sa\ Êa hiu, kdriêk Krông Pac\ mâo klei bi keh koh ho\ng Phan Chí Bằng hria\m adu\ 9D, 14 thu\n dôk ti sa\ Êa Hiu, kdriêk Krông Pac\. Di`u dua bi c\^k c\a\m. Ngê` đei, Bằng êran w^t kơ adu\ 9D suai hla\m kdhô hra\ ma\ sa [e\ dho\ng Thái Lan c\ia\ng tlo\ Đức. Mmông ana\n mơh Đức leh ana\n du\m c\ô [^ng ga\p đue# nao kơ adu\ Bằng c\ia\ng bi blu\ hra\m, mrâo mu\t kơ mbah [a\ng bha\ adu\ sna\n Bằng hlo\ng kta\p dho\ng sa bliư\ kơ đah da Đức, kdja\t ana\n Đức êran đue#. {ia\ mrâo êran đue# mâo 10 met sna\n hlo\ng êbuh, ana\n Bằng lo\ dơ\ng kta\p sa bliư\ ti ro\ng. Nguyễn Văn Sang, Khua sang hra\ gưl II Võ Thị Sáu brei thâo: Klei anei mâo hla\k knhal jih mmông mdei bhiâo ana\n sang hra\ amâo mâo thâo ôh, hla\k [uh hđeh hria\m hra\ mơ\ng sang tal 2 bi êran đue# hu\i, ur hia bi dâk dria kmiêk pu\ Đức tru\n kơ gu\ tac\ sang hra\ ana\n thâo. Đức ba do\ng mdrao kơ sang êa drao, [ia\ ka truh ôh kơ sang êa drao pro\ng kdriêk Krông Pac\ sna\n Đức djiê leh.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Pô ]ih klei mrâo kơ sang mđung asa\p blu\ Việt Nam ti Thái Lan hưn mthâo; Hruê mbruê, Knơ\ng g^t gai brua\ kriê dlăng klei êđăp ênang ala ]ar Thái Lan mko\ mjing leh klei bi k[^n leh ana\n tu\ ư mđ^ ktang du\m hdră msir mghaih klei amâo mâo hơ^t ti du\m ]ar knhal Dhu\ng Thái Lan, leh mâo lu klei blah ngă, ngă lu mnuih êka djiê ti alu\ wa\l anei. Ti anôk bi k[^n anei, K’iăng khua knu\k kna đua klam brua\ kriê dlăng klei êđăp ênang hlo\ng ngă Khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Thái Lan Prawit brei thâo; Knu\k kna Thái Lan mâo hdră mtru\n pral mko\ mjing bruă mko\ w^t klei bi blu\ hrăm êđăp ênang ho\ng du\m êpul Islam ai ngăm ti du\m ]ar knhal Dhu\ng, ho\ng mta ]ua\n du\m êpul anei bi mjưh mdei klei bi blah êlâo kơ mko\ mjing klei bi blu\ hrăm.

 

- Hruê mbruê, hlăm gưl hiu ]hưn dlăng 2 hruê kơ ala ]ar Inđônêzia, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Đức Frank- Walter Steinmeier bi mtuôm leh ho\ng Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Inđônêzia Retno Lestari Priansari Marsudi leh ana\n Khua mil ]hil Inđônêzia Joko Widodo. Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Đức Walter Steinmeier m`ă klă: Đức amra mđ^ ktang klei đru hgu\m ho\ng Inđônêzia, boh nik gơ\ mđ^ kyar klei mje\ mgiăm 2 nah kơ bruă duh mkra, boh nik hla\m bruă êlan êa. Ăt hruê ana\n, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Đức Walter Steinmeier ăt bi mtôm ho\ng Khua mil ]hil Inđônêzia Widodo. 2 nah m^n t^ng bi trông ]hai kơ lu hdră bruă 2 nah, hlăm ana\n mâo bruă mđ^ kyar bruă êlan êa.

 

- Khua g^t gai knơ\ng bruă ruah khua Gưl dlông mơ\ng ala ]ar Donetsk ]o\ng mdưm mă pô Roman Lyagin hruê mbruê klă s^t hưn mthâo Zakharchenko Alexander Vladimirovich djo\ ruah nga\ pô djă ako\ knu\k kna anei. Klei ruah khua ti kwar Ngo\ Ucraina hruê 2/11 tuôm ho\ng Mi, du\m ala ]ar êgar Yu\ leh ana\n du\m phung khua g^t gai dlông ro\ng lăn bi kdơ\ng, hlăm ana\n mâo khua g^t gai Liên hợp quốc Ban Ki-moon. Ăt mse\ ho\ng Khua mil ]hil Ucraina Petro Poroshenko, Ban Ki-moon la] sơnei; klei ruah khua nei ngă soh ho\ng klei kuôl kă leh ti Minsk hruê 5/9 mrâo êgao plah wah êpul nah dih ti kwar Ngo\ Ucraina ho\ng knu\k kna ti Kiev ala ]ar Ucraina. Khă sơnăn, mnuih [uôn sang ti anei ăt ]ang hmang mâo klei êđăp ênang ana\p dưi mko\ mjing leh klei ruah khua anei.

 

- Ấn Độ hruê mbruê hưn  mthâo, klei k[^n mtru\n hla ]hiăm gru ti mbah knông lăn Wagah giăm ho\ng [uôn pro\ng Lahore mơ\ng Pakistan srăng brei mdei  hlăm 3 hruê ]ia\ng bi hdơr kơ 45 ]ô mnuih djiê hlăm klei mtuh [om mdjiê wa\t asei t^ng kơ kr^ng lăn ala Pakistan hruê 2/11. Hlăk êjai ana\n, k’han ksiêm Pakistan brei thâo: digơ\ hlăk ksiêm dlăng phu\n agha klei anei. Anei jing gưl tal êlâo klei k[^n mtru\n hla ]hia\m gru grăp hruê mdê êdi, mâo lu klei bi mđing dla\ng mơ\ng lu  mnuih [uôn sang alu\ wa\l leh ana\n tuê hiu ]hưn quốc tế anei brei mdei he\. Êpul Taliban ti Pakistan tu\ đua klam kơ klei ksu\ng ngă hruê 2/11, mb^t ana\n hưn mthâo: anei jing bruă ru\ ênua kơ l^ng k’han Pakistan kyua ksung ngă leh hlăm du\m pôih kđông mơ\ng êpul anei giăm knông lăn ho\ng Afganistan.

 

- Phung khua êmua Singgapore hruê mbruê hưn mthâo; ala ]ar anei srăng ba yua du\m klei ]ia\ng kơ hră mơar ksiêm dlăng jing êjai ho\ng mnuih mu\t dôk  hriê mơ\ng 3 ala ]ar Yu\ châu Phi mâo: Guinea, Liberia leh ana\n Siera Leon mphu\n k]ưm mơ\ng hruê mgi, ]ia\ng mkhư\ gang klei ruă Ebola tưp lar. Khua phu\n bruă mdrao mgu\n Singgapor Lam Pin Min la]; hdră bruă anei srăng dưi brei knơ\ng bruă djo\ tuôm Singapor ktuê dlăng kja\p h^n leh ana\n ksiêm dlăng klei mu\t dôk tliêr h^n ho\ng mnuih hriê mơ\ng 3 ala ]ar Yu\ châu Phi – anôk klei ruă Ebola hlăk tưp lar. Êngao kơ năn, `u srăng đru ktuê dlăng ênưih h^n grăp ]ô mnuih ti Singapor mje\ mgiăm ho\ng du\m phung hriê mơ\ng du\m ala ]ar anei.