Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hla\m 2 hruê, hruê 4 – 5/12, K’ia\ng khua Knu\k kna, Khua Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Phạm Bình Minh nao c\hưn kơ ala c\ar Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lao. Hruê mbruê, K’ia\ng khua, khua Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Phạm Bình Minh mâo leh mmông bi trông ho\ng K’ia\ng khua Knu\k kna, khua Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Thongloun Sisoulith, trông kơ du\m hdra\ mtru\t mđ^ klei bi mje\ hgu\m 2 nah plah wah 2 ala c\ar leh ana\n bi kah klei m^n kơ du\m brua\ mơ\ng kr^ng wa\l leh ana\n Quốc tế hdăng bi mđing. Dua K’ia\ng khua knu\k kna a\t bi hưn mthâo kơ hdra\ êlan mtru\n mje\ ho\ng ala tac\ êngao mơ\ng gra\p ala c\ar, mb^t ana\n bi kah klei m^n, w^t dla\ng du\m brua\ mơ\ng kr^ng wa\l leh ana\n Quốc tế dua nah bi mđing mse\ si boh klei quốc tế leh ana\n kr^ng wa\l C|âu Á – Thái Bình Dương, hdra\ mko\ mkra Êpul êya [uôn sang ASEAN. K’ia\ng khua knu\k kna, khua Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Phạm Bình Minh bi mkla\: Việt Nam sra\ng sa ai leh ana\n bi hgu\m tliêr kja\p c\ia\ng kơ Lao dưi nga\ brua\ tu\ jing brua\ mơ\ng Khua dla\ng brua\ ASEAN hla\m thu\n 2016.

 

- Khua knu\k kna mrâo lo\ mbo\ êbeh 25 êklai prăk kơ Phu\n bruă Kriê dla\ng hdră bhiăn ]ia\ng hluê ngă hdră mtru\n đru brua\ hdră bhiăn kơ mnuih [un, mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti du\m să [un wưng thu\n 2013- 2020. Khua knu\k kna mtru\n asa\p kơ bruă kriê dlăng leh ana\n ba yua ênoh prăk lo\ mbo\ anei hluê djo\ ho\ng klei k]ah mtru\n hlăk ba yua ara\ anei. Hluê ho\ng ana\n mnuih [un, mnuih [uôn sang djuê [ia\ leh ana\n dưi djo\ yua klei đru brua\ hdră bhiăn mkăn hluê si klei k]ah mtru\n mơ\ng hdră bhiăn dưi đru k]e\ brei mang, hluê ngă klei k]u\t hưn, du\m hdră mkăn hluê si klei k]ah mtru\n mơ\ng hdră bhiăn kơ bruă đru brei brua\ hdră bhiăn.

 

- Lo\\ dơ\ng gưl nao c\hưn nga\ brua\ ti du\m c\ar kwar Krah, tlam mbruê, Khua hla\m Phu\n brua\ kđi c\ar, Khua Knơ\ng brua\ Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân mb^t ho\ng Êpul nga\ brua\ nao c\ua\ c\hưn leh du\m go\ êsei knu\k kna dla\ng ba, go\ êsei trah wah ma\ akan hdang c\ar Khánh Hòa, duah mđing kơ brua\ pơ\ng mkra ho# mran pioh trah wah ma\ akan hdang leh anaưn kia\ kriê êa ks^ Trường Sa mơ\ng go\ sang 2 go\ êsei trah wah jing : Mai Thành Phúc leh ana\n Lê Tuấn Hiệp dôk ti alu\ Thành Đạt, sa\ Phước Đồng, [uôn pro\ng Nha Trang, c\ar Khánh Hòa, anei jing 2 go\ sang trah wah ma\ akan hdang êdah kdlưn, mâo knhuah trah wah akan leh ana\n kia\ kriê êa ks^. Ti anei, Nguyễn Thiện Nhân bi mtru\t mđ^ leh ai leh ana\n tu\ yap klei c\ia\ng hmang mơ\ng mnuih trah wah ma\ akan hdang hla\k kmla\n ai nga\ hra\ m’ar ma\ c\an pra\k ho\ng pra\k mnga hdjul pioh pơ\ng mkra ho# mran trah wah akan hmôk ho\ng composite pro\ng.

“ Êpul hriê c\hưn ho\ng ih leh ana\n go\ sang, h’êc\ hmưi kơ knhuah mâo leh mơ\ng đưm mơ\ng go\ sang, jing gưl tal 4 leh nga\ brua\ trah wah ma\ akan hdang. Duah [ơ\ng kơ go\ sang pô êjai leh ana\n đru mguôp răng kriê [uôn sang leh ana\n êa ks^, plao ks^. Ara\ anei, a\t hur har nga\ brua\ pô c\ia\ng bi mrâo mrang mlih yua ho# mran msei amâo dah ho# mran ho\ng composite. Ih mâo hria\m  hra\ m’ar si ana\n jing ja\k leh. Hruê anei êpul nga\ brua\ mâo mơh mnơ\ng mđup brei kơ ih, ba mnơ\ng đru mguôp mơ\ng mnuih [uôn sang sa ai ho\ng mđ^ kyar brua\ duh mkra hla\m êa ks^, plao ks^”.

     Gưl anei, Knơ\ng brua\ Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đru leh kơ gra\p go\ êsei mnuih [uôn sang trah wah ma\ akan hdang dôk kia\ kriê êa ks^, plao ks^ Trường Sa 300 êkla\k pra\k pioh pơ\ng mkra ho# mran.

 

- Hlăm 2 hruê, hruê mbruê leh ana\n hruê anei, ti [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột, ]ar Dak Lak, Sang phat mkra kđi Yang [uôn gưl dlông bi hgu\m ho\ng Knơ\ng bruă klei dưi anak mnuih Australia mko\ mjing klei bi Trông ]hai kơ klei dưi  ba phat mkra ho\ng klei mtăp mđơr. Nao kơ anôk bi trông ]hai mâo Khua g^t gai sang ba phat mkra kđi du\m ]ar kwar Krah - Dap kngư. Klei dưi mâo klei phat mkra mtăp mđơr jing 1 hlăm du\m klei dưi anak mnuih yuôm bhăn, dưi ]ih yap hlăm lu klei kuôl kă quốc tế leh ana\n kr^ng wa\l. Ti Việt Nam, klei dưi anei dưi k]ah mtru\n klă klơ\ng hlăm Hdră bhiăn phu\n leh ana\n lu hdră bhiăn mkăn. Hlăm wưng êgao, sang phat mkra kđi yang [uôn du\m gưl mđing dlăng ngă jăk bruă bi mgang kđi ti anôk phat mkra, mjing klei găl kơ mnuih ngă soh, mnuih mga\l kđi, mnuih ba k]u\t hưn hluê ngă dja\p ênu\m du\m klei dưi leh ana\n bruă ]ua\n hlăm klei phat mkra. Khă sơnăn, adôk mâo du\m klei phat mkra kđi soh ]huai, hnơ\ng djo\ ho\ng klei dưi ba phat mkra mtăp mđơr jing ka bi knar ôh.

 

- C|ia\ng thâo pral bi kdơ\ng ho\ng klei ư\ êpa, ê’a\t kơ mnơ\ng rông, bi mhro\ klei luc\ liê kơ brua\ rông mnơ\ng hla\m yan puih mnga thu\n 2014 – 2015, Khua Phu\n brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang  mrâo mâo asa\p mtru\n 9648 brei Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa du\m c\ar, [uôn pro\ng kr^ng wa\l c\ư\ c\hia\ng t^ng Dưr, Dưr kwar Krah leh ana\n Dap Kngư g^t gai du\m Knơ\ng brua\ hla\m c\ar thâo pral bi kdơ\ng ho\ng klei ư\ êpa, ê’a\t kơ mnơ\ng rông; Pral thâo ba yua pra\k mka\p răng mơ\ng alu\ wa\l pioh yua kơ brua\ mgang kdơ\ng ho\ng klei ư\ êpa, ê’a\t kơ mnơ\ng rông; Đru brei mnơ\ng yua, pra\k kơ du\m go\ êsei rông mnơ\ng [un knap, go\ êsei knu\k kna dla\ng ba, go\ êsei mnuih [uôn sang djuê [ia\ c\ia\ng lo\ mkra bi ja\k, pơ\ng gang he\ war krư\ mnơ\ng rông leh ana\n blei mnơ\ng [ơ\ng mbo\ kơ mnơ\ng pô rông. Bi hria\m brei du\m klei thâo mgang kdơ\ng ho\ng klei ư\ êap, ê’a\t kơ mnơ\ng rông mơ\ng alu\ wa\l leh ana\n c\ih mkra hdra\ hmao bi kdơ\ng s^t mâo ê’a\t ktang, ê’a\t jhat.

 

- Hluê ngă Hdră bruă lo\ w^t mko\ dăp bruă lo\ hma, yan mnga thu\n 2015, ]ar Thái Bình srăng bi mlih 1 êbâo ha mdiê yan mnga ba pla ktơr. Hluê si t^ng grăp gru bi hmô mâo boh pro\ng mơ\ng 30 truh kơ 50ha, k[^n ba pla 1 mjeh ktơr leh ana\n mko\ mjing klei kuôl kă hrui blei jih ktơr mâo ho\ng Knơ\ng bruă mkra mjing. Bruă hluê ngă hdră k]ah bi mlih 1 êbâo ha mdiê yan mnga ba pla ktơr jing knhuang đ^ kyar hlăm bruă hluê ngă brua\ lo\ w^t mko\ dăp bruă pla mjing mơ\ng ]ar Thái Bình hlăk dôk ngă, k`ăm mko\ mjing du\m kr^ng pla mjing mnơ\ng pioh ba ]h^ mnia kuôl kă leh mơ\ng bruă duh bi liê truh kơ anôk ba ]h^, rơ\ng kjăp ênoh yuôm mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma hlăm 1 ana\n anôk pla mjing.

 

- Adiê hjan êa l^p lêc\ hla\m 2 hruê êgao ti kdriêk Quảng Điền, c\ar Thừa Thiên - Huế nga\ kơ lu pưk sang mơ\ng mnuih [uôn sang ênga\p hla\m êa, du\m guê mgang êa, knơ\ng mbông êa klưh rai nga\ hma\i djo\ kơ klei hd^p mda mơ\ng mnuih [uôn sang. Lu kr^ng nah gu\ tlung mse\ si sa\ Quảng An, Quảng Thành, Quảng Thọ… kdriêk Quảng Điền, c\ar Thừa Thiên - Huế a\t adôk ênga\p hla\m êa  l^p lêc\ ana\n klei hd^p mda brua\ duh [ơ\ng mơ\ng mnuih [uôn sang tuôm ho\ng klei dleh dlan êdi. Ho\ng klei adiê hjan êa l^p lêc\ hla\k mâo dleh dlan, c\ia\ng rơ\ng ja\k êđa\p kơ klei hd^p leh ana\n nga\n dra\p mơ\ng mnuih [uôn sang, kdriêk Quảng Điền mđ^ leh klei g^t gai du\m alu\ wa\l kah mbha mnuih dôk gak răng ti du\m anôk ênga\p êa êlam, du\m anôk bi dlai êa c\ia\ng hưn răng kơ mnuih [uôn sang đa\m ga\n êrô ôh hu\i mâo klei truh.

 

- 1 klei ksiêm dlăng mơ\ng phung Aê mdrao Sang êa drao mdrao klei ruă Ung bướu [uôn pro\ng Hồ Chí Minh mrâo hưn mthâo ti Anôk k[^n trông kơ klei Ung thư hlăk dôk mko\ mjing brei thâo: phung êkei mâo klei ruă ung thư ksâo du\m thu\n giăm anei đ^ h^n. Đa đa phung rua\ anei thâo, [uh gơ\ hnui leh s’a^. Ksiêm mka\ dlăng kơ êbeh 27 ]ô êkei nao mkă dlăng ti Sang êa drao Ung bướu [uôn pro\ng Hồ Chí Minh hlăm wang mơ\ng thu\n 2008 truh kơ thu\n 2013, phung Aê mdrao [uh thu\n yap mdu\m djo\ mâo klei ruă ung thư ksâo jing 59. Klei bi êdah khăng [uh mơ\ng klei ruă ung thư ksâo hlăm phung êkei lu êdi bo\k ti krah ksâo leh ana\n amâo mâo ruă ôh. Mnuih mâo klei ruă ung thư lu khăng thâo [uh ti gưl 2, 3 mơ\ng klei rua\ jing ( mâo truh 73%.).

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, Khua m^l ]hil Nga Vladimir Putin dla\ng leh Asa\p hưn mthâo mơ\ng Liên bang ti ana\p Quốc hội Nga. Asa\p hưn mthâo mơ\ng Khua m^l ]hil ra\k dla\ng hruê anei jing Asa\p hưn mthâo mơ\ng Liên bang tal 21 hla\m h[uê ênuk ala ]ar Nga mrâo leh ana\n jing asa\p hưn mthâo tal 11 mơ\ng Putin ho\ng brua\ jing Khua m^l ]hil ala c\ar Nga. Kha\ sna\n, ho\ng boh klei ala ]ar Nga leh ana\n dlông ro\ng la\n hla\k mâo lu klei dleh dlan kơ du\m brua\ bi mje\ quốc tế, nga\ hma\i djo\ lar [ar kơ klei hd^p mda, brua\ kđi c\ar, brua\ duh mkra, brua\ yang [uôn… Hra\ hưn mthâo thu\n anei mâo lu mnuih [uôn sang mđing dla\ng êdi, ]ang guôn êdi. Klei bi mding pro\ng êdi jing du\m hdra\ êlan phu\n hla\m hdra\ mtru\n kơ brua\ hla\m ala ]ar, brua\ bi mje\ ho\ng ala ta] êngao mơ\ng Nga hla\m wưng kơ ana\p; hdra\ mtru\n ]ia\ng ba ala ]ar tlaih mơ\ng boh klei ru\ng ra\ng ara\ anei hin. Du\m mta brua\ mâo mnuih [uôn sang bơ\k mđing lu jing brua\ đ^ tru\n dleh dưi thâo mơ\ng ênoh pra\k  hla\m sang c\ơ mnia Nga.

 

- Klei bi k[^n Quốc hội tal 8, gưl 7 ala ]ar Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào s’răng mko\ mjing mơ\ng hruê 9 truh kơ hruê 26/12. Phung bi ala nao hlăm klei bi k[^n s’răng hmư\ klei hưn mdah, trông bi mkla\ lu mta bruă yuôm bhăn mơ\ng ala ]ar Lào. Klei bi k[^n s’răng w^t dlăng klei tu\ dưn mko\ mjing hluê ngă klei mkra mlihbrua\ ngăn prăk Knu\k kna 6 mlan knhal jih thu\n 2013-2014, klei tu\ mko\ mjing hluê ngă hdră mtru\n mtru\t mjhar mkra mjing mnơ\ng dhơ\ng ba c\h^ mơ\ng mnuih [uôn sang. Klei bi k[^n Quốc hội tal 8 gưl 7 ala ]ar Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào tal anei mâo klei yuôm bhăn êdi ho\ng kluôm Đảng, kluôm l^ng kahan leh ana\n jih jang mnuih [uôn sang du\m djuê ana Lào ayo\ng adei. Hlăm wưng mko\ mjing klei bi k[^n, Quốc hội Lào mko\ mjing leh sa êpul thơ\ng dla\ng bruă êlan đ^ng blu\ jêc\ hlơr ]ia\ng kơ du\m dhar bruă, êpul brua\ leh ana\n mnuih [uôn sang Lào dưi mguôp klei blu\ mơ\ng pô ti mmông ana\n mtam ho\ng Quốc hội Lào.

 

- Hla\m klei bi k[^n quốc tế kơ Afghanistan mko\ mjing ti [uôn pro\ng phu\n London, ala ]ar Anh, knu\k kna Mi leh ana\n Anh sa bliư\ dơ\ng bi mkla\ klei [ua\n rơ\ng lo\ dơ\ng đru knu\k kna bi hgu\m mguôp mrâo ti Afghanistan leh thu\n 2014 s^t du\m êpul l^ng kahan bi kdơ\ng blah ala ta] êngao kbia\ đue# jih mơ\ng ala ]ar Dhu\ng Châu Á anei leh 13 thu\n nao hla\m klei bi blah. Hluê si khua phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala ta] êngao Mi Jonh Kery, knu\k kna mrâo mơ\ng Khua m^l ]hil Afghanistan Ashraf Ghani mâo leh du\m knhuang nao k`a\m mjưh mdei klei tle\ [ơ\ng nga\n pra\kleh ana\n bi mbliư\ pra\k dơ\ng mơ\ng `u đ^ pa\n brua\ hla\k mlan 9 mrâo êgao leh mlih ba jao klei nga\ phu\n mil mnuih [uôn sang tal êlâo hla\m h[uê ênuk Afghanistan.

 

- Hlăm 2 thu\n êgao ti Trung Quốc mâo truh êbeh 80 êbâo c\ô knuă druh đảng viên [uh ngă soh, hlăm ana\n êbeh 23 êbâo ]ô mnuih dưi bi msir mkra mơ\ng ho\ng hdră bi kmhal kơ dlông. Anei jing ênoh mrô klă s^t mơ\ng Knơ\ng bruă ksiêm dlăng [uah mkra gưl dlông Đảng cộng sản Trung Quốc hưn mdah [ri ho\ng gưl bo\ 2 thu\n ala ]ar anei mtru\n leh ana\n hluê ngă “8 klei kc\ah mtru\n” ho\ng knuă druh đảng viên (4/12/2013). Bruă mtru\n leh ana\n hluê ngă “8 klei kc\ah mtru\n” dưi dlăng jing hdră msir mkra kjăp ktang êdi mơ\ng gưl g^t gai tal 5 ti Trung Quốc, djă ako\ jing Khua g^t gai bruă Đảng, Khua Lăn ]ar Tập Cận Bình, k`ăm ksu\ng ngă ktang ph^t ho\ng klei tle\ [ơ\ng ngăn prăk, [ư\ mkra mlih knhuah mă bruă hlăm Đảng,mjing bi kja\p klei đao\ knang mơ\ng mnuih [uôn sang ho\ng bruă g^t gai mơ\ng Đảng Cộng Sản Trung Quốc.

            

- Hruê mbruê, sa boh êdeh phiơr Mic 29 mơ\ng Nga le\ leh ti sa kr^ng nah êngao Moscow, ala ]ar Nga, dua ]ô mga\t êdeh phiơr [ri mơh dưi tlaih he\. Hluê si knơ\ng klei mrâo Interfax mơ\ng Nga, klei truh anei hla\k mâo ti kr^ng wa\l Ngo\ Dhu\ng [uôn pro\ng phu\n Moscow, kno\ng kbưi ho\ng anôk mnuih [uôn sang dôk hla\m brô du\m pluh met. Phung khua êmua djo\ tuôm hla\k dôk ksiêm dla\ng mta phu\n nga\ truh klei anei.