Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hruê anei, Quốc hội bi trông ]hai kơ brua\ mple\ hra\ đăo knang ho\ng phung khua êmua mâo Quốc hội, hội đồng nhân dân ruah mdưm, lehana\n bi trông ]hai kơ du\m hdră brua\ mkăn. Tui si hdră, aguah anei Quốc hội hmư\ pô bi ala mơ\ng dhar brua\ g^t gai Quốc hội dlăng hra\ mdah kơ brua\ mlih mkra, thiăm mbo\ kơ hdră mtru\n 35 mơ\ng Quốc hội kơ brua\ ma\ hra\ đăo knang ho\ng phung khua êmua mâo Quốc hội, Hội đồng nhân dân ruah mdưm, phung bi ala mơ\ng dhar brua\ hdră bhiăn hlăm Quốc hội dlăng klei hâo mdah kơ brua\ ksiêm dlăng hdră mtru\n mlih mrâo thiăm mbo\ du\m mta hlăm hdră mtru\n mrô 35. Tlam anei Quốc hội bi trông ]hai hlăm êpul kơ hdră mtru\n anei. Hluê ana\n, dhar brua\ g^t gai Quốc hội hâo mdah Quốc hội ksiêm dlăng, mkla\ mklơ\ng du\m boh phu\n lo\ mlih mrâo, thiăm mbo\, kơ klei ma\ hra\ đăo knang, mnuih ngă klei ksiêm dlăng kơ klei đăo knang, wưng k]ah lehana\n mmông ma\ klei đăo knang, lehana\n klei hâo mdah mơ\ng mnuih djo\ ma\ klei đăo knang.

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng nao leh ana\n mâo klei blu\ hra\m ti anôk bi k[^n phung duh mkra mnia blei Việt Nam krah gưl thu\n 2014- sa anôk c\ia\ng bi blu\ hra\m kơ hdra\ mtru\n plah wah knu\k kna Việt Nam ho\ng êpul êya phung duh mkra mnia blei hla\m ala c\ar leh ana\n ala tac\ êngao c\ia\ng mko\ brua\ duh mkra mnia blei ga\l êlưih, iêo jak hriê phung duh bi liê leh ana\n mtru\t mđ^ brua\ duh mkra mnia blei h’^t kja\p ti Việt Nam. Ho\ng ana\n: “Mơ\ng hdra\ brua\ truh kơ brua\ nga\ - Mpra\p kơ klei kuôl ka\ brua\ blei mnia mrâo” Klei bi k[^n phung duh mkra mnia blei Việt Nam krah gưl thu\n 2014 k[^n bi trông leh ana\n mtru\n du\m klei c\ia\ng mta\ ti ana\p du\m klei hma\i djo\ mb^t ho\ng klei ga\l djo\ leh ana\n lông dla\ng leh Việt Nam mu\t hla\m êpul hgu\m brua\ mnia blei dlông ro\ng la\n leh ana\n si`ê du\m klei kuôl ka\ blei mnia yuôm bha\n, êdah êdi mse\ si: klei kuôl ka\ hluh Thái Bình Dương leh ana\n klei kuôl ka\ blei mnia êngiê ho\ng êpul hgu\m C|âu Âu…. Blu\ hra\m ti anôk bi k[^n, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng lo\ sa bliư\ dơ\ng bi kla\ mngac\: Knu\k kna Việt Nam [ua\n rơ\ng sra\ng mtru\t mđ^ nnao, mjing klei ga\l djo\ leh ana\n rơ\ng klei êđa\p ênang kơ du\m Anôk brua\ lac\ mb^t leh ana\n ho\ng phung duh bi liê ala tac\ êngao lac\ hja\n hluê nga\ brua\ duh bi liê, blei mnia sui thu\n ti Việt Nam.

 

- Hruê mbruê, ti wa\l krah Gia Nghĩa, ]ar Dak Nông êpul hgu\m brua\ klei mrâo Dak Nông mko\ mjing leh klei bi k[^n brua\ klei mrâo alu\ wa\l lăn dap kngư – dhu\ng kwar krah gưl tal 5 ho\ng ana\n: “Êpul hgu\m phung ngă brua\ klei mrâo ho\ng klei mđ^ h^n klei thâo hla\m brua\ ho\ng phung ngă brua\ klei mrâo”. Klei ba blu\ hrăm mâo bi êdah leh kla\ klei đ^ kyar [rư\ hruê [rư\ pro\ng mơ\ng du\m anôk brua\ klei mrâo hlăm kluôm alu\ wa\l, mâo đru mguôp leh kơ klei mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn ho\ng klei kluôm ênu\m. lehana\n lo\ ta\ hdră êlan kơ du\m brua\ năng ngă mrâo ho\ng brua\ klei mrâo, ]ia\ng bi năng ho\ng klei hâo hưn ênuk ara\ anei. Kyuana\n êpul hgu\m brua\ klei mrâo bi mko\ mjing yơh lu brua\ ngă ]ia\ng mđ^ klei thâo hla\m brua\. Bùi Đức Thịnh, khua êpul hgu\m brua\ klei mrâo ]ar Dak Nông brei thâo, anei jing gưl tal 5 êpul hgu\m brua\ klei mrâo du\m ]ar hlăm alu\ wa\l mko\ mjing brua\ anei. Lehana\n ăt jing sa hlăm du\m brua\ ngă kla\, mâo klei yuôm bhăn mơ\ng êpul hgu\m brua\ klei mrâo hlăm alu\ wa\l [ri bi hdơr 89 thu\n hruê brua\ klei mrâo cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2014).

 

- C|ar Lâm Đồng ara\ anei mâo 450 êbâo drei u\n, êmô, kbao leh ana\n êbeh 2 êkla\k mkrah drei mnu\ bip. U|n, êmô kbao… m’nu\ bip rông ti c\ar Lâm Đồng ara\ anei a\t dôk rông hliê rah rưng hla\m du\m go\ sang mnuih [uôn sang. Kha\ gơ\ hla\m 3 mlan êgao, c\ar Lâm Đồng dưi bi mkhư\ jih leh klei rua\ tưp, [ia\ brua\ mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ tưp hdrak mnu\, klei rua\ êluêh kc\uôp kplac\ [a\ng êgei leh ana\n klei rua\ piơk knga u\n a\t mâo klei mđing nnao. Kla\ klơ\ng jing nga\ rue# leh brua\ tlo\ waccin mgang klei rua\ tưp gưl tal I kơ un\, mnu\, êmô kbao… Mb^t ana\n mka\p pioh dja\p ênu\m Waccin leh ana\n mbha brei leh gia\m 15 êbâo lit êa drao bi mdjiê kman kơ du\m go\ sang rông mnơ\ng leh ana\n kơ du\m anôk rông mklin pro\ng. Leh ana\n, du\m anôk brua\ ksiêm dla\ng klei rua\ tưp ph^t sa anôk leh ana\n nao hiu ksiêm dla\ng, ksiêm dla\ng brua\ ta\ c\uh leh ana\n du\ mdia\ng ba c\h^ a\t mâo nnao Knơ\ng brua\ djo\ tuôm nga\ brua\ knua\.

 

- Leh giăm 1 mlan g^r kbia\ nao hlăm êa ks^ hlăm kr^ng trah ma\ kan wa\l plao ks^ Hoàng Sa, anôk Trung Quốc dôk ba pra ktir duah êa pui HD 981 soh ho\ng hdră bhiăn, hruê mbruê, lu boh ho# trah ma\ kan kbưi ho\ng hang mnuih [uôn sang kdriêk Núi Thành, ]ar Quảng Nam w^t leh truh kơ hang. Ho\ng phung trah ma\ kan hiu trah ma\ kan kbưi tal anei, mâo lu klei yuôm bhăn amâo mâo djo\ kno\ng trah ma\ kan, [ia\dah lo\ hgu\m hlăm brua\ răng mgang wa\l êa ks^ lăn ]ar pô. Gưl hiu mrâo êgao, phung trah ma\ kan kdriêk Núi Thành, ]ar Quảng Nam mâo 15 boh ho^ ho\ng ai ktang mơ\ng 200 – êbeh 700CV. Du\m boh ho# nao bi êpul, bi mguôp mb^t trah ma\ kan hlăm êa ks^. Du\m êpul ho# trah ma\ kan nao kbưi ho\ng pra ktir duah êa pui HD 981 soh ho\ng hdră bhiăn hlăm brô 10 hải lý. Mâo lu ho# trah ma\ kan mnuih [uôn sang kdriêk Núi Thành tuôm ho\ng ho# trah ma\ kan Trung Quốc drăm ngă jhat rai. Ho# trah ma\ kan QNA 91559, Nguyễn Văn Ri, sa\ Tam Hải, kdriêk Núi Thành, ]ar Quảng Nam tuôm ho\ng ho# trah ma\ kan Trung Quốc drăm, ngă jhat êda mgăn, anôk mgăt.

 

- {ri ho\ng hruê la\n êa wa\l hd^p mda dlông ro\ng la\n, aguah mbruê ti [uôn pro\ng Tam Kỳ, Đoàn êdam êra Cộng sản Hồ Chí Minh c\ar Quảng Nam bi hgu\m ho\ng Knơ\ng brua\ TNHH Sang ma\i mkra mjing biêr Việt Nam po\k nga\ hdra\: “Sa mn^t mkiêt mkriêm, êkla\k klei m’ak” thu\n 2014 ho\ng ana\n “ Hra\m mb^t nga\ brua\.” Ba yua êa mkiêt mkriêm. Phung đoàn viên, êdam êra c\ar Quảng Nam hluê nga\ leh klei iêo mthưr dja\p mnuih bi hra\m mb^t ho\ng du\m brua\ nga\ điêt gra\p hruê hruê mse\ si: mkiêt mkriêm leh ana\n ra\ng mgang phu\n êa yua, ba êa doh truh kơ anôk mnuih [uôn sang dôk hla\k tuôm ho\ng klei dleh dlan kơ êa doh hla\m klei hd^p. Hla\m gưl anei, Knơ\ng brua\ TNHH Sang ma\i mkra mjing biêr Việt Nam jao brei leh 300 êkla\k pra\k đru kơ du\m kdriêk kr^ng c\ư\ c\hia\ng Tây Giang nga\ mkra êlan đ^ng mđoh ba êa leh ana\n hdra\ msir mkra êa kơ mnuih [uôn sang K’Tu ti alu\ Ganil, sa\ Asan.

 

- Hlăm mlan 5/2014,du\m klei rua\ ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh mâo klei hro\ mka\ ho\ng mlan êlâo, kha\dah ăt adôk lu mka\ ho\ng wưng anei thu\n dih. Hla\m năn klei rua\ ]ut mâo klei hro\ h^n 47%, bo\k yơi hro\ 39%, sruê hro\ 18%. Du\m klei rua\ jơ\ng kngan [a\ng êgei, lehana\n klei rua\ êngoh bi [le\ êrah mâo hnơ\ng hro\ êdu h^n. Mta phu\n mâo klei hro\ djăp mta klei rua\ kyua du\m mta klei rua\ êngoh bi [le\ êrah ka bluh đ^, mb^t ho\ng du\m klei g^r brua\ răng mgang klei rua\ tưp hlăm [uôn pro\ng hlăm wưng leh êgao. Anei ăt jing wưng hđeh mdei pro\ng, kyuana\n ênoh phung hđeh mâo klei rua\ ]ut, amâodah klei rua\ jơ\ng kngan [a\ng êgei ăt hro\ sơăi. {ia\dah, [uôn pro\ng hlăk mu\t hlăm yan hjan snăn klei rua\ tưp ênưih lo\ dơ\ng bluh đ^, boh nik klei rua\ êngoh bi [le\ êrah. }ia\ng hluê ngă brua\ răng mgang klei rua\ tưp. Anôk brua\ răng mgang klei rua\ tưp [uôn pro\ng mâo bi kla\ leh giăm 6.800 anôk ênưih lo\ le\ hlăm klei rua\ êngoh bi [le\ êrah, lehana\n ksiêm dlăng bi kjăp.

 

 

 Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, Nhật Bản brei thâo: ala ]ar anei mâo leh klei bi tu\ ư hlăm êpul du\m ala c\ar tuh tia đ^ kyar h^n dlông ro\ng lăn (G7) kơ klei m^n ho\ng Triều Tiên. Hla\m klei hâo mtru\n mơ\ng G7 êngao kơ klei [uah ăl ktang ph^t hdră bruă [ra\m pui leh ana\n hạt nhân Triều Tiên, êpul G7 ăt brei c\ia\ng bi mâo bruă ngă pral h^n ho\ng du\m bruă, hlăm ana\n mâo wa\t klei mnuih Nhật Bản t^ng Triều Tiên tle\ mă kơ\ng. Anei jing mta klei khua knu\k kna Nhật Bản hưn mdah leh ana\n mâo du\m ala ]ar hlăm êpul G7 tu\ ư.

 

- Aguah mbruê ti Viêng chăn ala ]ar Lào mko\ mjing leh klei bi k[^n gưl tal 34 mơ\ng knơ\ng bruă mkăp pioh mnơ\ng [ơ\ng huă ASEAN ( AFSRB). Ti anôk bi k[^n, phung bi ala hmư\ leh klei hâo hưn kơ klei đ^ kyar hlăm bruă hluê ngă  AFSRB hlăm thu\n êgao kơ hdră bruă pla mjing mnơ\ng [ơ\ng huă, mkăp mnơ\ng [ơ\ng huă, rơ\ng mâo djăp mnơ\ng [ơ\ng huă ti du\m ala ]ar ASEAN ăt mse\ mơh bruă hluê ngă keh mkăp pioh mnơ\ng [ơ\ng huă jê] ASEAN+3 ( APTERR) leh ana\n bruă hâo hưn mâo djăp mnơ\ng [ơ\ng huă ASEAN ( AFSIS); t^ng knăl du\m mta pla mjing pioh ]h^ mnia dưi brei klei găl êlưih mse\ si mdiê, ktơr, hbei [lang, êtak pra^, kbâo hlăm bruă rơ\ng mâo djăp mnơ\ng [ơ\ng huă.

 

- Pô bi ala mơ\ng Êpul bi ala  hgu\m Liên hợp quốc leh ana\n Êpul bruă kăm ba yua phao ktuang drao ruă – aduôn Sigrid Kaag hruê 4/6 brei thâo: bruă  bi rai hjiê phao ktuang drao ruă mơ\ng Siria sra\ng amâo dưi djo\ ho\ng hruê mlan bi k]ah knhal tui] hlăm knhal jih mlan 6 anei. Hlăm hră ba hưn mdah kơ êpul hgu\m kriê mgang klei êđăp ênang Liên hợp quốc, aduôn Kaag la] klă: lu drao ruă ba  bi rai leh amâo dah ba mđue# mơ\ng kr^ng lăn ala Siria. Khă sơnăn, 7% hlăm ênoh anei adôk hlăm kr^ng wa\l kyua êpul nah dih plah mhiă kriê dla\ng, ngă kơ bruă du\ mdiăng tuôm ho\ng lu klei dleh dlan kyua amâo mâo klei êđăp ênang. Kyua ana\n, bruă bi rai hjiê phao ktuang drao ruă mơ\ng Siria amra lo\ dơ\ng po\k ngă hlăm mlan 7 ana\p truh.

 

- Phu\n bruă lo\ hma, mnơ\ng [ơ\ng huă leh ana\n kr^ng [s lo\ hma Hàn Quốc brei thâo; ala ]ar anei ana\p tuôm ho\ng klei êbeh braih hlăm thu\n anei, kyua bruă blei braih mơ\ng ala ta] êngao leh ana\n pla mjing mdiê kuê đ^  h^n. Phu\n bruă lo\ hma m^n t^ng klei ]o\ng mkăp briah kơ ala ]ar hlăm thu\n 2013- 2014 ( mơ\ng mlan 11/2013 truh kơ mlan 10/2014) hlăm ala ]ar Hàn Quốc amra mâo 92%. Ara\ anei Hàn Quốc hlăk blei braih mơ\ng ala ta] êngao hnơ\ng lu ]ia\ng mlih mă bruă bi kdung po\k [a\ng bhă sang ]ơ mnia braih hluê si klei bi tu\ ư ho\ng knơ\ng bruă mnia mblei dlông ro\ng lăn WTO. Tơdah k[^n wa\t hnơ\ng mâo braih mdiê pla mjing leh ana\n blei mơ\ng ala ta] êngao, sơnăn năng ai gưl tal êlâo êdei 4 thu\n Hàn Quốc amra mâo hnơ\ng mkăp braih lu h^n.

 

- The Shard, sang dlông tal êdi châu Âu ti [uôn pro\ng phu\n Luân Đôn ala mtao Anh hruê mbruê bi mbe\ mđue#  leh mâo klei pui [ơ\ng ti tal [a\ng nah gu\ hlăm sang anei. Hluê si k’han ksiêm, du\m êpul truih mdjiê pui leh ana\n êdeh do\ng mdrao jê] nao kơ anôk pui [ơ\ng, [ia\ ara\ anei ka mâo ôh klei hâo hưn kơ ênoh mnuih êka, djiê. Sa klei ksiêm dlăng kơ phu\n agha ba truh klei pui [ơ\ng anei hla\k dôk hluê nga\. The Shard 1 hdră bruă mơ\ng Qatar đru brei, mâo lu adu\  nga\ brua\, sang ]h^ mnơ\ng [ơ\ng huă, adu\ sang dôk pro\ng siam leh ana\n 1 boh sang tuê jưh 5 sao.