Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, Khua Knơ\ng brua\ Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân drông c\hưn leh Đại lão Hòa Thượng Ma Ha Phong Sa Ma Rơk – Pháp chủ, Khua dla\ng brua\ Trung ương Êpul hgu\m đa\o Yơng Lao. Ti mmông drông c\hưn khua Knơ\ng brua\ Nguyễn Thiện Nhân bi mkla\: Hla\m du\m thu\n êgao, ho\ng klei mđing dla\ng bi hgu\m đru mơ\ng Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Êpul đa\o Yơng Việt Nam bbrư\ hruê [rư\ đ^ kyar hla\m dja\p mta brua\. Bohnik, ako\ thu\n 2014 mrâo êgao, êpul đa\o Yơng Việt Nam mko\ mjing leh tu\ jing Kna\m m’ak pro\ng Vesak Liên Hợp Quốc ti sang yang Yơng Bái Đình, c\ar Ninh Bình, hla\m ana\n mâo klei bi hgu\m đru mơ\ng êpul hgu\m klei đa\o Yơng Lao leh ana\n mơ\ng asei Đức pháp chủ pô. Du\m brua\ nga\ ana\n đru mguôp bi mđ^ leh anôk anơ\ng  khưm, gru rup ja\k siam mơ\ng klei đa\o Yơng Việt Nam, la\n c\ar leh ana\n anak mnuih Việt Nam ho\ng [^ng ga\p quốc tế. Nguyễn Thiện Nhân a\t bi mkla\: Mặt trận tổ quốc Việt Nam lo\ dơ\ng bi hgu\m tliêr kja\p ho\ng Mặt trận Lao mko\ mkra la\n c\ar, hla\m ana\n Êpul đa\o Yơng Lao jing êpul hgu\m mb^t.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội, k’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc drông ]hưn aduôn Zhuldyz Akisheva, khua g^t gai Adu\ bruă knơ\ng bruă kdơ\ng mgang matuý leh ana\n klei ngă soh mơ\ng Liên hợp quốc ( UNODC) ti Việt Nam hriê k’kuh mjưh rue# wưng păn bruă. Ti anôk drông ]hưn, k’iăng khua knu\k kna dlăng myuôm du\m klei g^r ktưn mơ\ng Knơ\ng bruă kdơ\ng mgang matuý leh ana\n klei ngă soh mơ\ng Liên hợp quốc hlăm êbeh 20 thu\n êgao đru mguôp yuôm bhăn hlăm bruă hluê ngă mâo boh tu\ dưn hdră êlan leh ana\n hdră bruă k`ăm ala ]ar kơ bruă kdơ\ng mgang matuý, klei ngă soh leh ana\n klei rua\ HIV/AIDS mơ\ng Việt Nam. K’iăng khua knu\k kna h’ê] h’mưi kơ aduôn Zhuldyz Akisheva dưi djo\ ruah mdưm păn ngă bruă yuôm bhăn hlăm Êpul brua\ Liên hợp quốc. Mb^t ana\n, bi êdah klei la] jăk kơ du\m klei đru mguôp mơ\ng adôn Akisheva kơ bruă kdơ\ng mgang matuý, klei rua\ HIV ti Việt Nam.

 

- Tlam mbruê, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ đức đam nao kơ anôk mphun po\k thu\n hria\m mrâo 2014 - 2015 ti Sang hra\ gưl III Plei Ku, [uôn pro\ng Plei Ku, c\ar Gia Lai. Nao kơ anôk k[^n mphu\n po\k  thu\n hria\m mrâo, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Đức Đam bi mni kơ Sang hra\ gưl III Plei Ku [rư\ ktưn đ^ , mâo ba w^t lu klei tu\ hla\m brua\ mtô hria\m. K’ia\ng khua knu\k kna brei gra\m c\ô nai mtô, gra\p c\ô hđeh hria\m hra\  c\ia\ng bi hra\m mb^t bi ktưn mto ja\k, hria\m ja\k. Gia Lai a\t adôk jing c\ar [un ti kr^ng wa\l Dap Kngư, h^n mơh c\ia\ng k[^n bi mlih mkra phu\n leh ana\n kluôm hdra\ brua\ mtô hria\m c\ia\ng dưi ktưn đ^, K’ia\ng khua knu\k kjna Vũ Đức Đam m`a\ kla\:“ Drei bi hra\m mb^t mguôp ai, g^r c\ia\ng hra\m mb^t hluê nga\  klei bi mlih mrao, êlâo h^n jing mlih mrâo brua\ sang hra\ m’ar. Đru mguôp c\ia\ng kơ [uôn sang Gia Lai, kr^ng Dap Kngư, c\ia\ng kơ [uôn sang pô jho\ng ktang Nu\p, mơ\ng klei khan Da\m Sa\n, klei ya\l dliê kơ dliê xà nu đ^ kyar mdro\ng ktang, mrâo mrang [ia\ a\t adôk kriê pioh knhuah mdê hja\n mơ\ng pô, klei thâo kha\p c\ia\ng. C|ia\ng kơ la\n c\ar Việt Nam drei mro\ng ktang, dưi bi knar ho\ng ara\ng ala tac\ êngao".

 

- Hruê mbruê, êpul bi ala Quốc hội [uôn pro\ng Cần Thơ mguôp mb^t ho\ng knơ\ng gai dlăng bruă Hội đồng nhân dân [uôn pro\ng mko\ mjing klei bi k[^n mă klei blu\ mguôp kơ hdră bhiăn mko\ mjing Sang phat mkra kđi yang [uôn mkra mlih. Bi trông ]hai ti anôk bi k[^n, lu klei blu\ hrăm mơ\ng phung bi ala tu\ ư ho\ng hdră mko\ mjing sang phat mkra kđi alu\ wa\l amra đru msir mghaih du\m klei adôk êdu awa\t, klei ka djo\ hlăm bruă mko\ mjing leh ana\n bruă ngă mơ\ng sang phat mkra kđi gưl kdriêk ara\ anei; mb^t ana\n mđ^ kyar klei mdê hjăn mơ\ng sang phat mkra kđi alu\ wa\l hlăm bruă phat mkra, k[^n duh bi liê kơ anôk anơ\ng ,mnơ\ng dhơ\ng yua, êpul knuă duh, mkhư\ gang klei bi liê ti mang. Kyua ana\n, mko\ mjing sang phat mkra kđi amra mâo 4 gưl: Sang phat mkra kđi yang [uôn gưl dlông h^n; Sang phat mkra kđi yang [uôn gưl dlông, Sang phat mkra kđi yang [uôn gưl kdriêk, [uôn pro\ng hlăm Trung ương leh ana\n sang phat mkra kđi yang [uôn alu\ wa\l.     

              

- Hruê mbruê, Knơ\ng brua\ sang mđung asa\p blu\ Việt Nam ti kr^ng Dap Kngư mb6t ho\ng Sang hra\ Cao Đẳng Va\n hóa nghệ thuật Dak Lak mko\ mjing klei k[^n w^t dla\ng 10 thu\n hluê nga\ brua\ bi mje\ mjing ho\ng {uôn Bhôk, sa\ Yang Tao, kdriêk La\k, c\ar Dak Lak. W^t dla\ng 10 thu\n bi mje\ mjing, leh ana\n [ri ho\ng gưl po\k thu\n hria\m mrâo, mao klei đru brei mơ\ng Knơ\ng pra\k Cổ phần Duh bi liê leh ana\n Mđ^ kyar Việt Nam ti Dak Lak, 2 anôk brua\  bi mje\ mjing brei mđup leh gia\m 300 hnư mnơ\ng kơ du\m go\ êsei knu\k kna dla\ng ba, go\ êsei [un knap leh ana\n jih jang phung hđeh hria\m hra\ ti [uôn Bhôk, ho\ng ênoh pra\k truh  gia\m 30 êkla\k pra\k. Kơ brua\ bi mje\ mjing mơ\ng [uôn sang, Y’Sa Kary, K’ia\ng khua [uôn Bhôk lac\:“ 2 anôk brua\ bi mje\ mjing jing Sang mđung asa\p blu\ Việt nam ti Dap Kngư leh ana\n Sang hra\ Cao đẳng Va\n hóa Nghệ Thuật mâo đru leh lu kơ mnuih [uôn sang, kơ hđeh hria\m hra\, mka\p brei hdruôm hra\ m’ar, c\hum ao, hra, êa ms^n dja\p ênu\m, mnuih [uôn sang [uh m’ak mơh. Mnuih [uôn sang thâo bi hgu\m mguôp, bi h’^t ênang hluê nga\ hdra\ êlan mtru\n mơ\ng đảng leh ana\n knu\k kna”.

 

- Knơ\ng bruă đoàn ]ar Lâm Đồng mrâo hgu\m ho\ng knơ\ng bruă Bảo hiểm Prudential Việt Nam ti Lâm Đồng, Knơ\ng prăk mđ^ kyar pưk sang kr^ng lăn dap mnai krông Cửu Long ( MHB) ti Lâm Đồng, Knơ\ng bruă êa ksâo NutiFood mko\ mjing bruă brei mđup mnơ\ng tết trung thu kơ phung hđeh êlăk mâo klei hd^p dleh dlan h^n ti 2 kdriêk Dạ Chais leh ana\n Dạ Nhim, kdriêk Lạc Dương. Anei jing bruă ngă grăp thu\n mâo Knơ\ng bruă đoàn ]ar Lâm Đồng bi hgu\m ho\ng du\m êpul brua\ duh mkra mnia mblei mko\ mjing. Bruă ngă anei k`ăm mtru\t mđ^ ai tiê phung hđeh đơđiêt mâo klei hd^p dleh dlan [ri wưng Tết trung thu, mb^t ana\n đru phung hđeh mâo klei găl drông knăm mơak mlan pu\r. Ho\ng klei yuôm bha\n ana\n, hdră bruă thu\n anei mâo iêo jak hrui m[^n lu êpul bruă duh mkra mnia mblei hluê ngă, hlăm ana\n mâo du\m êpul bruă duh mkra mnia mblei p’pro\ng êngao ]ar.

 

- Tlam mbruê, Phu\n g^t gai Khan kriê mgang knông la\n c\ar Dak Nông leh ana\n Knơ\ng brua\ lo\ hma leh ana\\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang mrâo c\ar Dak Nông mko\ mjing klei k[^n si`ê klei bhia\n bi hgu\m kơ brua\ kriê dla\ng ra\ng mgang dliê, mgang kdơ\ng truih mdjiê klei pui [ơ\ng dliê leh ana\n ra\ng mgang klei dưi kriê dla\ng knông lan ala c\ar. Hluê si klei bhia\n bi hgu\m, 2 nah bi tu\ ư leh hra\m mb^t bi hgu\m hla\m brua\ kriê dla\ng, ra\ng mgang mđ^ kyar dliê, knơ\ng kdơ\ng êa leh ana\n klei dưi kriê dla\ng knông la\n ala c\ar. Hluê ana\n, 2 nah sra\ng hra\m mb^t bi kah klei hâo hưn, mđ^ ktang du\m brua\ mtô mblang a\t mse\ mơh mđ^ du\m hdra\ kriê dla\ng, ra\ng mgang mđ^ kyar dliê kr^ng wa\l knông la\n.

 

- Aguah mbruê, khua g^t gai Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Đồng Tháp nao ]ua\ dlăng, bi kah ho\ng du\m go\ êsei ang^n đru\ng nga\ bi rai hlăk tlam m’măt hruê 4/9, ngă lui] liê kjham ti 2 kdriêk Cao Lãnh leh ana\n Tháp Mười, mb^t ana\n mđup brei kơ grăp go\ êsei dlưh rai sang  mâo 6 êklăk prăk, du\m go\ êsei mâo sang kpo\k ]uôr, ring rang mơ\ng 3- 5 êklăk prăk hlăm 1 boh sang. Ti anôk ngă bruă ho\ng du\m alu\ wa\l mâo go\ sang ang^n đru\ng nga\ bi rai, hluê si klei t^ng yap brei [uh ti ]ar Đồng Tháp mâo 2 ]ô mnuih êka kyua ang^n đru\ng, 59 boh sang dlưh rai, 230 boh sang kpo\k ]uôr, 1 boh sang hră kpo\k jih ]uôr. Lu ênhă mdiê hlăk dơ\ng hrui wia\ ăt mâo klei hma^ djo\ kjham. Du\m kdriêk Tháp Mười, Cao Lãnh, Tam Nông, Thanh Bình jing du\m alu\ wa\l mâo klei lui] liê kjham êdi.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua mil c\hil Iraq mrâo iêo mthưr klei đru breu mơ\ng êpul êya quốc tế hla\m klei bi kdơ\ng mbah w^t phung nga\ ma\k [ai mơ\ng êpul Knu\k kna Islam. Khua mil c\hil Iraq Fuad Masum m`a\ kla\: phung khan nga\ ru\ng mơ\ng Êpul Knu\k kna Islam dưi rai tuc\ pral tơ mâo klei đru hgu\m plah wah Iraq, My leh ana\n du\m ala c\ar riêng gah. Fuad Masum bi kla\: “ Kâo c\ia\ng mâo klei đru kơ Iraq pioh w^t kdơ\ng ho\ng phung nga\ ma\k [ai kyua Iraq ara\ anei hla\k dôk hla\m klei êdu awa\t leh ana\n êlưih kpeh êka.” Khua mil c\hil Iraq mb^t ana\n hưn ra\ng êlâo snei: tơ êpul Knu\k kna Islam mblah mâo ma\ Iraq sna\n di`u sra\ng [rư\ ksu\ng nao truh kơ du\m anôk k`a\m jing du\m ala c\ar mka\n.

 

- Pô bi ala kơ knu\k kna Ucraina leh ana\n phung l^ng k’han kru\ kdơ\ng ti kwar Ngo\ ala ]ar anei bi mtuôm leh ti [uôn pro\ng phu\n Minsk ala ]ar Belarus leh ana\n si`ê klei kuôl kă mdei mtuh phao ktuang mâo klei tu\ yua mơ\ng 6 m’mông m’măt, hluê si m’mông Moscow hlăm hruê mbruê. Khua mil ]hil Ucraina Petro Poroshenko bi mklă asa\p mdei mtuh phao ktuang anei. Hluê si du\m knơ\ng klei mrâo Nga, asa\p mdei mtuh phao ktuang jing “ hdră msir ]ia\ng êdi pioh mdei klei tuh êrah m]ah klang”. Brua\ mnia Nga leh ana\n prăk rouble pral mâo klei đ^ jăk yâo ho\ng klei hâo hưn bi si`ê klei mdei mtuh phao ktuang, khă gơ\ ka hâo hưn [h^ kl^ ôh kơ klei kuôl kă bi tu\ ư anei.

 

- Knơ\ng brua\ Ucraina leh ana\n êpul brua\ klei kuôl ka\ Dưr Đại Tây Dương  (NATO)hruê mbruê bi mkla\ leh: sra\ng hgu\m đru kơ Ucraina pioh msir klei ru\ng ra\ng ti ala c\ar anei. Klei hưn mthâo mơ\ng Knơ\ng brua\ Ucraina – NATO a\t m`a\ ktang: c\ia\ng đru kơ Ucraina, NATO sra\ng mđ^ du\m hdra\ brua\ hla\k mâo plah wah êpul anei ho\ng Ucraina hla\m du\m brua\ mtô hria\m mjua\t brua\ kriê mgang ala c\ar, kriê dla\ng brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang leh ana\n hgu\m hla\m brua\ khoa học djo\ tuôm kơ brua\ kriê mgang la c\ar, Knơ\ng brua\ Ucraina leh ana\n NATO a\t c\ang hmang klei ruah khua Quốc hội Ucraina m^n t^ng mko\ mjing hla\m mlan 10 sra\ng jing klei yuôm bha\n mơ\ng hdra\ êđa\p ênang Ucraina, đru mguôp bi mdei klei amâo mâo h’^t sui mlan êgao ti ala c\ar anei.

 

- Khua knu\k kna Australia Tony Abbott hlăk dôk ]hưn kơ Ấn Độ hruê mbruê brei thâo: `u amra si`ê sa klei kuôl kă bi tu\ ư bruă hạt nhân sơwil ba ]h^ uranium kơ Ấn Độ, k`ăm đru ala ]ar mrâo đ^ kyar ti alu\ wa\l châu Á anei msir mghiah klei kraih k[ah nnao drông pui kmlă ti ala ]ar anei. Hlăm asa\p hưn mthâo, Tony Abbott brei thâo: Ấn Độ leh ana\n Australia ]ang hmang mtru\t mđ^ bruă mnia mblei leh ana\n duh bi liê 2 nah leh ana\n kâo ]ang hmang sơnei; 2 ala ]ar amra ngă rue# riêng klei bi trông ]hai bruă mnia mblei êngiê leh ana\n đru hgu\m bruă duh mkra kluôm ênu\m plah wah 2 ala ]ar, m^n t^ng ngă rue# riêng hlăm knhal jih thu\n 2016.

 

- Hruê mbruê, knu\k kna Israel hưn mthâo jak iêo nga\ 285 boh sang mrâo hla\m wa\l anôk dôk Elkana pioh kơ mnuih Do Thái ti t^ng Yu\ Dưr hang Yu\. Knơ\ng brua\ kriê dla\ng la\n ala Israel brei thâo: hdra\ kc\ah ru\ mdơ\ng gia\m 300 boh sang  mrâo ti kr^ng wa\l anôk dôk Elkana anei mâo hưn mdah leh mơ\ng mlan 1 thu\n anei, ara\ anei kơh mphu\n iêô jak pô ru\ nga\. Klei hưn mtru\n kno\ng [ia\ hruê leh Israel plah mmia\ ma\ 400 ha la\n mơ\ng mnuih Palestin ti kr^ng hang Yu\, dja\p c\ia\ng kơ Israel mko\ mjing 1 [uôn pro\ng mrâo. Anei jing klei plah mmia\ ma\ la\n ala pro\ng êdi mơ\ng Israel hluê nga\ hla\m 30 thu\n êgao.

 

- Êbeh 150 ]ô mnuih thơ\ng kơ bruă mdrao mgu\n quốc tế hlăk bi k[^n ti Geneve ala ]ar Thụy Sĩ hlăm 2 hruê, hruê 4, 5/9, ]ia\ng bi trông ]hai kơ du\m hdră bruă lông mdrao mgu\n hla\k mâo ara\ anei, k`ăm w^t kdơ\ng ho\ng kman klei ruă Ebola ngă djiê mnuih, klei ruă hlăk ba klei hu^ hyưt ti Yu\ châu Phi leh ana\n hlăm kluôm boh lăn. Êpul bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn ]ang hmang, hlăm thu\n kơ ana\p amra mâo váccine mkhư\ gang ăt mse\ mơh du\m hdră mdrao mgu\n klei ruă anei.