Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hruê mbruê, ti [uôn pro\ng Đà Nẵng, khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng nao lehana\n blu\ hrăm ti anôk bi k[^n kluôm ala brua\ ]ua\l mka\ duh bi liê. Anei jing gưl tal êlâo hlăm 8 thu\n êgao, phu\n brua\ ]ua\l mka\ duh bi liê mko\ mjing klei bi k[^n kluôm ala, mâo lu phung khua kia\ kriê lu phu\n dhar brua\, êpul êya brua\ kđi ]ar gưl dlông mb^t ho\ng khua knơ\ng g^t gai brua\ sang ]ư\ êa êbeh 50 boh ]ar, [uôn pro\ng kluôm ala, lehana\n phung khua kia\ kriê du\m êpul gru\p, du\m knơ\ng brua\ mơ\ng knu\k kna nao bi k[^n. Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng bi êdah kla\ ]ia\ng mko\ mjing hdră mđ^ kyar klei duh mkra ala [uôn 5 thu\n kơ ana\p, lehana\n du\m ênoh ]ua\n hlăm hdră êlan mđ^ kyar brua\ knua\ hlăm 10 thu\n kơ ana\p. Mơ\ng klei anei, khua knu\k kna mta\ kơ jih jang du\m gưl dhar brua\, alu\ wa\l pral mko\ mjing hdră mđ^ kyar klei duh mkra ala [uôn 5 thu\n wưng 2016 – 2020, lehana\n jih ai tiê bi leh du\m mta ]ua\n klei duh mkra ala [uôn mâo leh klei k[^n pro\ng Đảng djăp alu\ wa\l mtru\n leh hlăm thu\n 2014 – 2015. Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng la]:“Ho\ng hdră ma\ brua\ anei srăng mghaih msir klei duh bi liê adôk ka djo\  mn^ anei, drei kno\ng la] kơ klei duh bi liê mse\ snăn, [ia\dah amâo mâo mghaih msir ôh. Leh ana\n mghaih msir du\m klei duh bi liê hnơ\ng man dưn, snăn grăp thu\n bi akâo, ăt sa hdră brua\ ana\n [ia\dah leh jih thu\n hđăp nao kơ thu\n mrâo snăn lo\ bi akâo prăk duh bi liê mrâo, lo\ thiăm mbo\ kơ hdră brua\ ana\n, ma\ brua\ bo\ ho\ng klei dleh dlan, lu] lu hruê mmông, ka la] ôh lo\ tuôm ho\ng mta anei, klei adih…adôk mâo lu klei tu\ dưn kơ brua\ duh bi liê hnơ\ng man dưn…ho\ng ai tiê jing drei bi ruah ti brua\ jing jăk h^n, bi klei awa\t mghaih msir mtam”.

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, Đai tướng Trần Đại Quang, khua Phu\n brua\ Công an Việt Nam drông c\hưn leh David Shear – Khua bi ala My ti Việt Nam nao kkuh bi ktlah [ri mjưh rue# gưl `u dôk nga\ brua\ ti Việt Nam. Ti mmông drông, khua Phu\n brua\ Trần Đại Quang dla\ng myuôm ho\ng brua\ jing khua bi ala, David Shear đru mguôp leh yuôm bha\n hla\m brua\ mtru\t mđ^ klei bi hgu\m plah wah phu\n brua\ Công an Việt Nam ho\ng du\m Knơ\ng brua\ djo\ tuôm mơ\ng My mao knhuang đ^ kyar mrâo, lu mta klei bi hgu\m jing leh s^t êdi, h’^t kja\p, la\ lar mâo klei tu\. Khua phu\n brua\ c\ang hmang snei: leh w^t kơ ala c\ar, ho\ng brua\ nga\ mrâo, David Shear sra\ng lo\ dơ\ng mâo lu klei đru mguôp c\ia\ng bi mđ^ kyar klei bi mje\ plah wah 2 ala c\ar, a\t mse\ mơh klei bi hgu\m mâo klei tu\ plah wah Phu\n brua\ Công an Việt Nam ho\ng du\m Knơ\ng brua\ djo\ tuôm mơ\ng My.

 

- Leh dua mlan mko\ mjing mơ\ng (19/5 – 18/7/2014), klei mtru\t mjhar “Hrăm mb^t ai tiê kyua êa ks^ lăn ]ar pô” mâo mkrum mguôp leh êbeh 20 êklai prăk. Ana\n jing klei mrâo mtru\n ti knăm mtru\t mjhar “Hrăm mb^t ai tiê kyua êa ks^ lăn ]ar pô” mâo mko\ mjing tlam mbruê ti Hà Nội. brua\ anei mâo knơ\ng brua\ hâo hưn, êpul hgu\m gru bi kal hrah gưl dlông Việt Nam, sang mđung rup VTC, Mbah hâo hưn Internet klei bi đru kluôm ala mrô 1400, sang mđung rup Việt Nam, hra\ klei mrâo Tuổi Tẻ [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, Website Việt Nam Go.vn hgu\m mko\ mjing. Klei mtru\t mjhar “hrăm mb^t ai tiê kyua êa ks^ lăn ]ar pô” jing klei mtru\t mjhar jih jang mnuih sa ai ho\ng brua\ bi đru pioh blei mprăp djăp kdrăp yua kơ phung kahan ksiêm wa\l êa ks^, lehana\n đru phung trah ma\ kan dưi kia\ wa\l êa ks^, mđ^ kyar klei hd^p mda mơ\ng êa ks^, hgu\m bi răng mgang klei dưi êngiê wa\l êa ks^, plao ks^ Hoàng Sa, Trường Sa.

 

- Hruê mbruê, Êpul bi ala Quốc hội c\ar Dak Nông kyua mơ\ng aduôn Tôn Thị Ngọc Hạnh, K’ia\ng khua êpul bi ala Quốc hội c\ar Dak Nông dja\ ako\ mb^t ho\ng phung kha g^t gai du\m knơ\ng dhar bua\ djo\ tuôm mko\ mjing klei ktuê hluê dla\ng brua\ hluê nga\ hdra\ mtru\n kơ mnuih đu mguôp leh ai tiê ho\ng Cách mạng ti du\m kdriêk Krông K’nô leh ana\n C|ư\ Jut, c\ar Dak Nông. Blu\ hra\m ti du\m anôk nao ktuê hluê dla\ng, aduôn Tôn Thị Ngọc Hạnh [ua\n sra\ng bi m[^n, ksiêm mđing mtru\n du\m hdra\  msir c\ia\ng kơ Quốc hội, c\ar dla\ng msir brei. T^ng kơ du\m alu\ wa\l a\t c\ia\ng bi mđ^ klei duah dla\ng brua\ hluê nga\ hdra\ mtru\n đru brei ho\ng mnuih đru mguôp leh ai tiê kơ Cách mạng, đru mguôp kriê dla\ng brei bi dja\p ênu\m, tliêr kja\p gưl ama ayo\ng mâo mguôp leh ai tiê ho\ng la\n c\ar.

 

- {ri bi hdơr 69 thu\n klei kru\ kdơ\ng mlan 8, lehana\n hruê mko\ mjing lăn ]ar hruê 2/9, mmăt mbruê, ti ]ar Daklak, knơ\ng brua\ dhar kreh mjua\t ktang asei mlei, lehana\n hiu ]hưn ênguê Daklak hgu\m ho\ng dhar brua\ mjua\t ktang asei mlei po\k leh klei bi lông mjua\t ktang asei mlei go\ sang hlăm kluôm ala thu\n 2014. Klei bi lông anei mâo knơ\ng brua\ mjua\t ktang asei mlei mko\ mjing nanao hlăm grăp thu\n, mâo dua mta klei bi lông jing pah pe\ng po\ng, lehana\n mlâo mnu\. Klei bi lông thu\n anei mâo 350 ]ô nao bi lông hriê mơ\ng 26 boh ]ar, [uôn pro\ng. phung bi lông srăng mbha ngă jing 5 êpul hluê thu\n, mâo du\m êpul kruôp ung mo#, hlâo ama anak, hlâo am^ anak. Amâo mâo djo\ kno\ng jing brua\ bi lông mjua\t ktang asei mlei, anei lo\ jing wưng ]ia\ng kơ du\m go\ sang hriê mơ\ng lu ]ar hlăm kluôm ala mâo klei mje\ mjuk, bi hiu ]hưn dhing, hyua kjăp h^n klei bi hgu\m mguôp.

 

- Ho\ng hdra\ brei c\an mâo du\m êpul brua\ kđi c\ar yang [uôn tu\ mgrơ\ng brei mơ\ng 10 hdra\ brua\ brei c\an ho\ng mnga hdjul [ia\. Hla\m wưng êgao, Knơ\ng pra\k hdra\ mtru\n đru ba yang [uôn [uôn pro\ng Bảo Lộc brei leh kơ du\m go\ êsei [un, gia\m [un leh ana\n phung knu\k kna dla\ng ba  hla\m alu\ wa\l c\an ho\ng êbeh 220 êklai pra\k. Hla\m ana\n, pra\k brei c\an kơ du\m go\ êsei gia\m [un mâo 36 êklai pra\k ho\ng 2.163 go\ êsei ma\ c\an, dưi djo\ [ơ\\ng hdra\ mtru\n brei c\an pra\k ho\ng mnga hdjul ho\ng hnơ\ng brei c\an lu êdi mâo 50 êkla\k pra\k, hla\m wưng kc\ah tla 5 thu\n leh ana\n pra\k mnga  0,78%/ mlan. Phu\n pra\k anei đru leh kơ mnuih [uôn sang [un, gia\m [un hla\m alu\ wa\l msir mghaih klei dleh dlan, h’^t ai duh [ơ\ng mđ^ kyar brua\ knua\, [rư\ [rư\ bi h’^t klei hd^p mda tlaih mơ\ng [uh h’^t kja\p leh ana\n đa\m lo\ le\ w^t hla\m klei [un knap.

 

- }ia\ng dưi mdrơ\ng ho\ng klei rua\ tưp mơ\ng kman Ebola, phu\n brua\ êa drao gu\n g^t gai leh du\m knơ\ng brua\ êa drao gu\n, anôk brua\ răng mgang klei rua\ tưp, du\m boh sang êa drao, lehana\n djăp êpul êya bi prăp êmiêt djăp ênu\m mnơ\ng mnua\, êa drao gu\n, kdrăp yua, kdrăp răng mgang asei mlei, alu\ wa\l bi ktlah, lehana\n mnuih ma\ brua\ ]ia\ng mdrơ\ng ho\ng klei rua\ tưp. Lehana\n mđ^ h^n klei hgu\m ho\ng du\m dhar brua\ djo\ tuôm ti [a\ng jang knông lăn ]ia\ng ksiêm dlăng mnuih, mnơ\ng rông êdeh êdâo, lehana\n mnơ\ng dhơ\ng hriê mơ\ng ala ta] êngao găn hlăm djăp [a\ng jang knông lăn. Tơdah mâo klei đing mâo mnuih djo\ kman klei rua\ anei srăng ngă mtam klei bi ktlah, lehana\n ba yua du\m hdră răng mgang, k`ăm gang mkhư\ klei tưp lar. Dhar brua\ êa drao gu\n mđ^ h^n brua\ hâo hưn truh kơ jih jang mnuih la] kơ brua\ răng mgang klei rua\ êngoh bi kbia\ êrah mơ\ng kman Ebola, hưn mthâo nanao kơ boh klei rua\ tưp anei, ]ia\ng kơ jih jang mnuih đăm kdjăt k[la.

                                                                                                              

- Ara\ anei, kluôm c\ar Điện Biên mâo gia\m 130 boh kban yuôl, hla\m ana\n mâo 25 boh kban gơ\ jhat rai kjham leh, gia\m 40 boh kban hu\i êdi s^t ga\n êrô. Klei jhat rai mơ\ng du\m boh kban yuôl kơ mnuih [uôn sang ga\n êrô anei du\m gưl brua\ knu\k kna thâo leh jih, c\ia\ng lo\ w^t mkra… {ia\ gra\p thu\n keh pra\k pioh ra\ng kriê lo\ w^t mkra bi ja\k êlan gu\ mơ\ng c\ar Địên Biên kno\ng hrui mâo hla\m brô 20 êklai pra\k pioh kriê dla\ng lo\ w^t mkra êlan klông, [a\ng [i, kban hla\k êjai nga\ sa boh kban yuôl bi c\ia\ng mơ\ng 3 – 5 êklai pra\k. Bi klei iêo đru mguôp mơ\ng mnuih [uôn sang leh ana\n knu\k kna hra\m mb^t bi nga\ dleh h^n mơh, kyua klei hd^p mda mơ\ng mnuih [uôn sang adôk tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, hd^p dôk rah rưng amâo k[^n sa anôk ôh.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Prăng Laurent Fabius hruê mbruê iêu mthưr mko\ mjing klei bi k[^n mjê] mơ\ng Êpul hgu\m kriê dlăng klei êđăp ênang Liên hợp quốc leh du\m êpul k’han klah hjăn Islam plah miă wa\l krah mơ\ng phung đăo Aê Diê pro\ng h^n ti Ira\c, ngă kơ du\m pluh êbâo ]ô mnuih êran đue#. Hlăm asa\p hưn mthâo, Fabius la]: “Ksiêm dlăng hnơ\ng kjham mơ\ng boh klei mâo- phung mâo klei truh tal êlâo jing mnuih [uôn sang leh ana\n du\m êpul êya mnuih djuê [ia\ hluê đăo- Prăng hlăk akâo mko\ mjing klei bi k[^n mjê] mơ\ng Êpul hgu\m kriê dlăng klei êđăp ênang Liên hợp quốc ]ia\ng iêu jak lu ala ]ar đru hgu\m kdơ\ng mgang ho\ng klei arưp aram ngă măk [ai ti Ira\c, ăt mse\ mơh mâo klei bi đru leh ana\n kriê mgang mnuih [uôn sang hlăk tuôm ho\ng klei hu^ hyưt.

 

- Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi John Kery hruê mbruê kdjăt `hăr nao ]hưn kơ Apganistan ]ia\ng mđ^ ai kp^ ho\ng phung mgơ\ng asei khua mil ]hil k`ăm msir mghaih du\m klei bi mhiă leh rue# klei ruah khua hlăk mlan 6 mrâo êgao. Anei jing gưl ]hưn dlăng Apganistan gưl tal 2 mơ\ng John Kery hlăm wang 1 mlan ho\ng anei, [ia\dah kyua kơ klei êđăp ênang, anăn gưl ]hưn dlăng amâo mâo hưn mthâo êlâo ôh.

- Knu\k kna Ucraina hruê mbruê hưn mthâo lăm lui asa\p mtru\n mdei mtuh phao ktuang ho\ng êpul nah dih ti kwar Ngo\ djiêu gah anôk êdeh phơir mâo mrô knăl MH17 mơ\ng Malayzia le\ hlăk hruê 17/7 mrâo êgao. Klei hâo hưn mơ\ng knu\k kna Ucraina la] klă; “asa\p mtru\n mdei mtuh phao ktuang mơ\ng khua mil ]hil Petro Poroshenko ba hưn mdah hluê si klei akâo mơ\ng phung thơ\ng kơ bruă mơ\ng ala ta] êngao amra amâo mâo boh tu\ dưn ôh hlo\ng truh kơ gưl tal 2 k]ưm bruă ksiêm dlăng.

 

- Po\k web mơ\ng Phu\n bruă Dân chính Trung Quốc hruê mbruê brei thâo; yap mơ\ng mlan 6 truh kơ ara\ anei, mâo 350 kdriêk, [uôn pro\ng, alu\ wa\l ]o\ng kriê dlăng mă pô hlăm kluôm ala tuôm ho\ng klei adiê mđia\ ktang bhang sui, k[ah êa hl^m hjan kjham, ngă hma\i djo\ kơ 48 êklăk 500 êbâo ]ô mnuih, êbeh 600 êbâo ha mnơ\ng pla mjing jhat rai, ngă lui] liê kơ bruă duh mkra truh 21 êklai nhân dân tệ. Mta phu\n ngă klei k[ah êa hlăm lu alu\ wa\l, ana\n jing đa đa alu\ wa\l ti Trung Quốc mâo adiê mđiă hlơr đrông leh ana\n hjan [ia\. Knu\k kna Trung ương Trung Quốc amra lo\ dơ\ng mkăp prăk bi liê gang kdơ\ng ho\ng klei k[ah êa leh ana\n pra\k đru msir mghaih klei truh tơl mơ\ng yan adiê ngă hlăm bruă duh mkra pla mjing, kru\ w^t bruă ngă lo\ hma pla mjing ti alu\ wa\l k[ah êa kjham.

 

- Knơ\ng bruă êa drao [uôn pro\ng Madrit ala ]ar Tây Ban Nha hruê mbruê brei thâo: mnuih tal êlâo djo\ kman klei ruă Ebola ti ala ]ar anei ara\ anei hlăk suaih mse\ aguah tlam. Êlâo kơnăn ăt hruê ana\n, Miguel Pajares, giáo sĩ 75 thu\n djo\ kman klei ruă Ebola hlăk dôk ngă bruă ti Liberia ba w^t kơ ala ]ar mdrao mgu\n. Anei jing mnuih djo\ kman klei ruă Ebola tal êlâo ba w^t kơ châu Âu. W^t mb^t ho\ng gơ\ hlăm êdeh phiơr mâo 1 ]ô mniê ngă bruă mb^t ana\n. Khă gơ\ du\m klei ksiêm mka\ dla\ng êlâo kơnăn ti Liberia brei [uh mniê nga\ brua\ mb^t anei amâo mâo djo\ kman klei ruă Ebola ôh, [ia\ phung aê mdrao Tây Ban Nha a\t lo\ w^t ksiêm mka\ dla\ng. Miguel Pajares leh ana\n mniê ngă bruă mb^t ana\n ara\ anei hlăk dôk bi ktlah hjăn.