Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- {ri gưl hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti Việt Nam, aguah mbruê, Khua Quốc hội Mianmar Thura U Shwe Man ma\ leh brua\ ho\ng Êpul hgu\m phung duh bi liê Việt Nam ma\ brua\ ti Mianmar, pia klah ]u\n AVIM lehana\n Knơ\ng prăk Duh bi liê lehana\n mđ^ kyar Việt Nam BIDV. Êpul hgu\m phung duh bi liê Việt Nam hlăm Mianmar AVIM mâo 76 êpul hgu\m ho\ng lu êpul gru\p pro\ng mse\ Êpul gru\p êa pui êwa ]uh, Vietnamairlines, Êpul gru\p Hoàng Anh Gialai, Êpul gru\p Caosu…Truh kơ ara\ anei, AVIM mâo mko\ mjing leh kơ 200 êpul phung duh mkra Việt Nam nao ksiêm duah klei duh bi liê ti Mianmar. Ênoh prăk duh bi liê ti Mianmar mơ\ng phung duh mkra Việt Nam đ^ truh 600 êklăk dolar…Êngao kơ brua\ duh bi liê, ara\ anei mâo hla\m brô êbeh 330 phung duh mkra Việt Nam mâo klei duh mkra mnia mblei ho\ng phung duh mkra Mianmar, lehana\n ênoh anei srăng lo\ đ^ mơ\ng 800 – 1 êbâo phung duh mkra.

 

- Aguah mbruê, ti sa\ Thanh Bình, kdriêk Chợ mới, c\ar Bắc Kạn, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mtru\n leh asa\p mphu\n ru\ mkra hdra\ brua\ duh bi liê nga\ mkra êlan dơ\ng pro\ng êran pral Thái Nguyên nao truh kơ Bắc Kạn leh ana\n mkra mđ^ po\k pro\ng êlan dơ\ng pro\ng mrô 3 kdrêc\ km75 – km100 hluê hdra\ bi hgu\m BOT. Hdra\ brua\ duh bi liê ru\ mkra ktuê êlan Thái Nguyên nao truh kơ Bắc Kạn leh ana\n mkra mđ^  po\k pro\ng êlan dơ\ng pro\ng mrô 3 hluê hdra\  hgu\m BOT mâo pra\k duh bi liê jih jang truh êbeh 2.700 êklai pra\k leh ana\n m^n t^ng sra\ng nga\ rue# leh hla\m thu\n 2016. Anei jing sa hla\m du\m kdrêc\ êlan êran pral Hà Nội nao truh kơ Thái Nguyên truh kơ Chợ mới c\ar Bắc Kạn hla\m ana\n mâo kdrêc\  Hà Nội nao truh kơ Thái Nguyên ba yua leh mơ\ng ako\ thu\n anei.

 

- Aguah mbruê, K’ia\ng khua lăn ]ar êlâo dih Trương Mĩ Hoa, Khua keh đru hriăm hra\ mơar Vừ A Dính mb^t ho\ng êpul bi ala phung đru do\ng mâo mđup brei leh sang “Sang h’uh mđao klei khăp” kơ 3 ]ô amai adei mniê mnuih djuê [ia\ ti ]ar Kon Tum. Grăp boh sang mâo Knơ\ng brua\ Duh mkra mnia mblei sang pưk Kim Oanh, ]ar Hải Dương đru 35 êklăk prăk, mơ^t kơ keh đru hriăm hra\ mơar Vừ A Dính ma\ brua\ mâo boh pro\ng [ia\ êdi 36m2, tăm tôl, mtih [r^k, tur simang. Mb^t ho\ng prăk đru ana\n, hlăm klei mdơ\ng sang, grăp boh sang lo\ mâo găp djuê, lehana\n mnuih riêng gah bi đru thiăm prăk lehana\n hruê ai ma\ brua\, snăn mâo sang siam jăk. Mâo sang dôk mrâo, ayo\ng A Vưk, ung amai Y Doay, ti [uôn O, sa\ Ia Siêr brei thâo:“Êlâo dih kno\ng dưi ngă ma\ sang ho\ng [aih, lehana\n kơ dlông pơ\ng tôl. Tuôm ho\ng adiê hjan pro\ng amâo mâo thâo dôk ôh, tăp năng nao jưh dôk hlăm sang phung riêng gah. La] jăk kơ amai Hoa kah brei leh kơ kâo mâo sa boh sang siam mse\ snei, jing sa klei jăk yâo êdi. Mâo leh sa boh sang mse\ djuê anei, kâo srăng g^r yơh hlăm klei duah [ơ\ng, rông anak aneh”.

 

- Mma\t hruê 7/9 mbruê jing hruê 14/8 Yua\n, ai êwa Tit Trung thu  bi mtluk mtlak hla\m dja\p alu\ wa\l kluôm ala: ti [uôn pro\ng Cần Thơ, Trung ương Đoàn êdam êra Cộng sản Hồ chí Minh bi hgu\m ho\ng Sang mđung rup Việt Nam, Knơ\ng pra\k blei mnia cổ phần blei mnia ho\ng ala tac\ êngao Việt Nam mko\ mjing hdra\ “ Kna\m m’ak mlan – Kuc\ mngac\ klei c\ia\ng hmang hđeh êla\k Việt Nam.” thu\n 2014. Ti mmông m’ak, K’ia\ng khua la\n c\ar Nguyễn Thị Doan su\k suôr c\ua\ êmuh, h’êc\ hmưi kơ phung hđeh [ri ho\ng gưl tit Trung thu mb^t ana\n c\ang hmang hdra\ m’ak tit Trung thu thu\n anei sra\ng jing klei mtru\t mđ^ ai đru kơ phung hđeh mâo ai tiê ja\k m’ak g^r ktưn mâo ba w^t lu klei tu\ ja\k h^n dơ\ng. Hla\m Hdra\:  “Kna\m m’ak mlan – Kuc\ mngac\ klei c\ia\ng hmang hđeh êla\k Việt Nam.” mâo 40 c\ô hđeh ti 13 c\ar, [uôn pro\ng kr^ng wa\l Dap mnai êa krông Cửu Long mâo klei hd^p dleh knap g^r hria\m ja\k thâo mâo tu\ ma\ leh pra\k đru hria\m hra\ m’ar. Knơ\ng pra\k VietcomBank leh ana\n Knơ\ng brua\ hâo hưn dja\ hiu Mobiphone brei mđup leh 300 hnư pra\k đru hria\m hra\ m’ar, gra\p hnư mâo ênoh 1 êkla\k pra\k. Êngao kơ ana\n du\m anôk brua\, phung mâo ai tiê thâo pap a\t brei mđup leh mâo êbeh 3.200 hnư mnơ\ng kơ phung hđeh hla\m gưl tit Trung thu thu\n 2014.

 

- Ti du\m ]ar kwar krah, lu brua\ ngă wir pha\ phung hđeh [un, hđeh dleh dlan, phung hđeh kr^ng taih kbưi bi mko\ mjing mâo iêu ba lu phung hđeh. Mlam mmăt hruê 6/9, ti kdriêk Núi Thành, Knơ\ng brua\ mnuih ma\ brua\ - phung knap m`ai ]ar Quảng Nam hgu\m ho\ng keh đru ba kơ phung hđeh Việt Nam mko\ mjing mlam “Mơak tết trung thu mb^t ho\ng phung hđeh kr^ng plao ks^”. Mâo du\m êbâo ]ô phung hđeh hlăm kr^ng êa ks^ nao hgu\m hlăm hdră anei. Wưng anei, Keh đru ba kơ phung hđeh Việt Nam mđup brei 100 hnư\ prăk đru hriăm hra\ mơar kơ anak aneh phung kahan ksiêm êa ks^, phung kia\ kriê mnuih [uôn sang trah ma\ kan, lehana\n mđup brei 500 hnư mnơ\ng kơ phung hđeh mâo klei hd^p dleh dlan.

 

- Ba tit Trung thu truh ho\ng phung hđeh [un knap, hđeh mnuih [uôn sang djuê [ia\ jing sa knhuah êdah kdlưn hla\m “ Mlam m’ak mlan pu\r ” thu\n anei ti c\ar Kon Tum. Mơ\ng du\m êpul êya brua\, mma\t hruê 7/9 lu alu\ wa\l hla\m c\ar Kon Tum mko\ mjing leh “ Mlam m’ak mlan pu\r ” ho\ng lu hdra\ mâo lu phung hđeh hluê nga\. Ho\ng ai êwa bi kah klei kha\p c\ia\ng knhuah êdah kdlưn hla\m “Mlam m’ak mlan pu\r ” thu\n anei ti c\ar Kon Tum jing du\m brua\ mđing truh kơ phung hđeh [un knap, hđeh ti kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\. Mgei ai tiê êdi jing mlam mlan pu\r ho\ng ana\n “ Mlan klei kha\p c\ia\ng ” mâo brua\ Đoàn Sang hra\ Cao Đẳng Sư phạm Kon Tum leh ana\n Phân hiệu Sang hra\ Đại học Đà Nẵng mko\ mjing kơ êbeh 160 c\ô phung hđeh êr^t êrin leh ana\n amâo ja\k asei mlei hla\k dôk rông ba ti Anôk dla\ng ba yang [uôn c\ar Kon Tum.

 

      - Thu\n anei, phung hđeh amâo mâo jăk asei mlei, phung hđeh kr^ng taih kbưi ]ar Daklak mâo drông leh tết trung thu hlăm ai êwa mtluk mtlak mơak m`ai. Ho\ng klei m^n ba tết trung thu truh ho\ng phung hđeh kr^ng tiah kbưi, Knơ\ng brua\ mnuih ma\ brua\-phung knap m`ai hgu\m ho\ng êpul hgu\m brua\ đoàn êdam êra ]ar Daklak mko\ mjing “Mlam mơak mlan pur” ti kdriêk Knông lăn {uôn Đon, mâo hlăm brô 1 êbâo ]ô phung hđeh nao hgu\m. Ti anei, keh đru ba phung hđeh ]ar mđup brei 50 hnư prăk đru hriăm hra\ mơar lehana\n 200 hnư mnơ\ng kơ phung hđeh [un mâo klei tu\ kdlưn hlăm klei hriăm hra\ mơar. Hdră anei ăt prăp êmiêt 1 êbâo hnư mnơ\ng lehana\n pui hruh mđup brei kơ phung hđeh hgu\m hlăm mlam mơak. Lâm Đình Nhiên, k’ia\ng khua Keh đru ba hđeh êlăk ]ar Daklak la]: “Mlam mơak trung thu kơ phung hđeh ti knông lăn mâo klei kdo\ mu`, mâo klei hlăp mgưt kơ Y-R^t lehana\n Aduôn Sun, êngao ana\n lo\ mko\ mjing klei mđup brei mnơ\ng, lehana\n du\m hnư đru prăk hriăm hra\ mơar kơ phung hđeh [un hriăm hra\ mơar thâo, grăp hnư mâo 500 êbâo prăk, mtru\t mjhar phung hđeh nao sang hra\ mơar”.

      Du\m hruê êgao, Keh đru ba hđeh êlăk ]ar Daklak ăt hgu\m ho\ng anôk brua\ dhar kreh ]ar mko\ mjing klei kdo\ hlăp, lehana\n mđup brei 500 hnư mnơ\ng kơ phung hđeh êr^t êrin, hđeh amâo mâo jăk asei mlei, găp djuê phung knu\k kna dlăng ba, phung hđeh mnuih djuê [ia\ hlăm kr^ng dleh dlan.

 

- C|ar Sóc Trăng lo\ dơ\ng nga\ brua\ nao c\ua\ c\hưn, brei mđup mnơ\ng tit Trung thu kơ phung hđeh [un knap, kr^ng taih kbưi. Ti anôk brei mđup mnơ\ng kơ kr^ng taih kbưi ti sang hra\ gưl I Phú Mỹ C, sa\ Phú Mỹ, kdriêk Mỹ Tú, mma\t hruê 7/9, brua\ Đòan kdriêk bi hgu\m ho\ng brua\ Đoàn du\m anôk brua\ duh mkra mnia blei c\ar Sóc Trăng leh ana\n Adu\ dla\ng brua\ Mnuih nga\ brua\, khan êka êkeh leh ana\n yang [uôn Mỹ Tú mrâo brei mđup 120 hnư mnơ\ng Trung thu, 2.200 po\k hdruôm m’ar c\ih mb^t ho\ng 20 hnư pra\k đru hria\m hra\ m’ar, gra\p hnư mâo 200 êbâo pra\k kơ phung hđeh [un knap g^r hria\m thâo ja\k, lu jing phung hđeh mnuih Kh’Mer, c\ia\ng mtru\t mđ^ ai hđeh gơ\ lo\ dơ\ng g^r hria\m ja\k hla\m thu\n hria\m mrâo.

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Nga hưn răng êlâo amra ru\ ênua tơdah Êpul hgu\m châu Âu lo\ mâo du\m asa\p bi kmhal mrâo kơ bruă duh mkra k`ăm kơ ala ]ar anei kyua djo\ tuôm kơ boh klei ti Ucraina. Hlăm asa\p hưn mthâo, phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nga [uah ăl kơ Êpul hgu\m châu Âu kơ hdră k]ah ]ia\ng bi kmhal ho\ng ala ]ar anei. Bi boh klei mâo ti Ucraina, leh asa\p mtru\n mdei mtuh phao ktuang ti kwar Ngo\ Ucraina mâo ba yua, du\m klei bi duêh plah wah l^ng k’han Ucraina leh ana\n êpul nah dih ăt mâo n’nao ti alu\ wa\l kwar Ngo\, arưp  kơ du\m klei g^r tui duah klei êđăp ênang mrâo kuôl kă srăng kruh. Hluê si knơ\ng klei mrâo AFP, ăt mâo ênai mtuh mơ\ng boh [om leh ana\n boh knong ti [uôn pro\ng kwar Ngo\ Ma-ri-u-pô. 1 anôk bruă ksiêm dlăng mơ\ng l^ng k’han knu\k kna pui [ơ\ng pro\ng. Pô ]ih klei mrâo mơ\ng AFP mă rup du\m boh êdeh ôtô bi mduê êran đue# mơ\ng alu\ wa\l. Mâo đađa êdeh djo\ boh phao leh ana\n pui [ơ\ng.

 

- Hlăm bruă ngă kdjăt `hăr, hruê mbruê, khua Knơ\ng bruă ruah khua Mianmar hưn mthâo: ala ]ar anei amra lăm lui klei ruah khua Quốc hội mbo\ ( By-elction) gơ\ ]ih mkra leh hdră mko\ mjing hlăm knhal jih thu\n anei. Blu\ hrăm ho\ng phung ]ih klei mrâo ti Yangun ala ]ar Mianmar, khua Knơ\ng bruă ruah khua Mianmar Tin Aye ba hưn mdah mta klei nao truh kơ hdră mtru\n si la] ti dlông, hlăm ana\n mâo bruă Mianmar pioh hruê mlan prăp êmiêt kơ klei ruah khua hlăm thu\n 2015, leh ana\n klei bi k[^n gưl dlông du\m ala ]ar Ngo\ Dhu\ng châu Á  (ASEAN) hlăm mlan 10 ana\p anei. Hla\k mlan 3 êlâo kơnăn, Knơ\ng bruă ruah khua Mianmar hưn mthâo: amra mko\ mjing klei ruah khua mbo\ 30 boh mdho# adôk huâng hlăm Quốc hội ti 3 gưl mâo: Hạ viện, Thượng viện leh ana\n gưl alu\ wa\l hlăm knhal jih thu\n anei.

 

- Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Trung Quốc hruê 6/9 klă s^t bi mklă bruă hiu ]hưn gưl knu\k kna kơ Pakistan mơ\ng khua lăn ]ar Trung Quốc Tập Cận Bình, m^n t^ng mko\ mjing hlăm knhal jih mlan 9 ana\p truh bi kdung he\ leh. Blu\ hrăm hlăm klei bi k[^n ho\ng phung ]ih klei mrâo ti Bắc Kinh tlam hruê 6/9, pô blu\ bi ala kơ phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Trung Quốc Tần Cương brei thâo; hruê mlan êgao, knơ\ng bruă djo\ tuôm 2 ala ]ar ngă jăk bruă prăp êmiêt kơ gưl ]hưn dlăng klă s^t ala ]ar Pakistan mơ\ng khua lăn ]ar Trung Quốc Tập Cận Bình, m^n t^ng mko\ mjing hlăm knhal jih mlan 9 ana\p truh. Khă sơnăn, kyua klei amâo mâo êđăp ênang ti Pakistan ara\ anei, sơna\n 2 ala ]ar tu\ ư bi kdung he\ gưl ]hưn dlăng anei.

 

- Leh knu\k kna Mi hưn mthâo hdră k]ah kơ 1 êpul hgu\m quốc tế w^t kdơ\ng ho\ng phung djă phao ktuang dôk bi mblah hlăm êpul Knu\k kna Islam, Ira\c hưn mtru\n klei bi mni kơ hdră k]ah anei jing 1 klei hưn mthâo ktang ph^t kơ klei nao ai ho\ng ala ]ar anei. Hruê 6/9, khua Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Ira\c Hoshyar Zebari brei thâo: knu\k kna ala ]ar anei mâo leh lu bliư\ iêo mthưr du\m [^ng hgu\m quốc tế đru brei kơ du\m êpul êya l^ng khan ala ]ar anei, kyua êpul Knu\k kna Islam amâo djo\ kno\ng jing klei arưp aram ho\ng mnuih [uôn sang đui] ôh, [ia\ lo\ jing klei arưp aram ho\ng kluôm kr^ng wa\l, ho\ng châu Âu, Mi leh ana\n NATO. Zebari la] sơnei: asa\p hưn mthâo mơ\ng Mi kơ 1 êpul hgu\m w^t kdơ\ng ho\ng êpul Knu\k kna Islam jing klei w^t lac\ ktang ph^t mơ\ng Washington ho\ng du\m klei iêo mthưr c\ia\ng dưi đru brei mơ\ng knu\k kna Batđa leh ana\n Irăk.

 

- Knu\k kna Somali hruê 6/9 hưn răng êlâo kơ klei ksu\ng ngă ru\ ênua mơ\ng phung djă phao ktuang kru\ kdơ\ng An Sêbap mâo klei mje\ giăm ho\ng êpul ngă măk [ai Alkêđa, leh khua păn ako\ mơ\ng êpul anei ara\ng mdjiê hlăm klei êdeh phiơr Mi ksu\ng ngă. Knu\k kna Somali ăt iêu mthưr phung djă phao ktuang Al Sêbap phưi phao ktuang ]ia\ng tu\ mă klei phưi êngiê, năng ai l^ng k’han leh ana\n du\m êpul êya mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu amra mđ^ ktang du\m klei ksu\ng ngă hlăm kđông phu\n mơ\ng êpul anei.