Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hruê mbruê, Quốc hội pioh jih sa hruê bi trông ]hai hlăm êpul kơ klei ]ih mkra hdră bhiăn mko\ mjing Knu\k kna lo\ mlih mrâo, lehana\n hdră bhiăn mko\ mjing brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l. Anei jing dua hdră bhiăn k`ăm bi djo\ ho\ng hdră bhiăn phu\n thu\n 2013, kơ brua\ mko\ mjing Êpul kia\ kriê hla\m Knu\k kna. Bi trông ]hai kơ du\m Hdră bhiăn mko\ mjing brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l, phung bi ala mâo lu klei blu\ bi la], anei jing hdră bhiăn mâo prăp êmiêt [h^ kl^ djo\ kla\ ho\ng klei mko\ mjing Hội đồng nhân dân, lehana\n Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa, ksiêm w^t brua\ lông bi hmô klei amâo mâo ôh Hội đồng nhân dân kdriêk, quận, alu\. Nguyễn Doãn Khánh pô bi ala mơ\ng êpul Phú Thọ, Nguyễn Hữu Lâm, pô bi ala mơ\ng êpul Long An mâo klei akâo, kha\dah alu\ wa\l amâo mâo mko\ mjing ôh Hội đồng nhân dân, snăn ana\n pia kơ dhar brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l ăt jing Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa, kyuadah ăt dja\ pioh knuih k’hưm mơ\ng sa dhar brua\ mâo klei dưi mơ\ng knu\k kna, mâo mko\ mjing ho\ng hdră ruah amâodah gưl dlông ruah mdưm.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc, Khua Anôk g^t gai ala c\ar bi kdơ\ng ho\ng klei blei mnia tle\ mda\p, nga\ mdêc\ mdar hla\m brua\ blei mnia leh ana\n mnơ\ng mgưt, pia klah c\u\n jing Anôk g^t gai 389 nao c\hưn leh ana\n nga\ brua\ ho\ng Dhar brua\ khan ksiêm brua\ duh mkra, Phu\n brua\ Công an. Blu\ hra\m ti mmông nga\ brua\, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc, Khua Anôk g^t gai 389 ala c\ar bi mni dla\ng myuôm kơ du\m klei tu\ mơ\ng Dhar brua\ khan ksiêm mâo ba w^t hla\m wưng êgao. C|ia\ng lo\ dơ\ng mđ^ klei tu\ brua\ bi kdơ\ng ho\ng blei mnia tle\ mda\p, nga\ mdêc\ mdar hla\m brua\ blei mnia  wưng kơ ana\p, K’ia\ng khua knu\k kna brei: Kluôm jih khan ksiêm mgang kdơ\ng ho\ng klei nga\ soh lo\ dơ\ng thâo săng kla\ n^k anôk, brua\ mgang kdơ\ng ho\ng klei nga\ soh hla\m boh klei mrâo, bohnik jing klei nga\ soh blei mnia tle\ mda\p, nga\ mdêc\ mdar hla\m brua\ blei mnia leh ana\n mnơ\ng mgưt c\ia\ng hluê nga\ ja\k Asa\p mtru\n mrô 48 mơ\ng Phu\n brua\ kđi c\ar, hdra\ mtru\n 36 mơ\ng Quốc hội, du\m klei g^t gai mơ\ng Knu\k kna, Anôk g^t gai 389 ala c\ar.

 

- Hlăm klei bi tuôm [o#, ngă klei bi mje\ êrô plah wah Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam lehana\n phung bi ala Quốc hội, Phung khua kia\ kriê du\m dhar brua\ hlăm Quốc hội tlam mbruê ti sang mrô 58 êlan Quán Sứ, Hà Nội Uông Chu Lưu K’ia\ng khua Quốc hội la]: “Leh dlăng kdrê] fim h[uê ênuk 69 thu\n mko\ mjing lehana\n mđ^ kyar sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, kâo bo\ ho\ng klei pưng myưng kơ Sang mđung asa\p blu\. Anei jing sa dhar brua\ mâo lu hdră hâo hưn đru leh kơ djuê ana drei hlăm dua klei bi blah kdơ\ng ho\ng Prăng, lehana\n Mi. Hlăm klei mlih mrâo, lehana\n mđ^ kyar la\n ]ar ara\ anei, Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam klam nanao sa brua\ pro\ng yuôm bhăn”. Mđ^ nanao knhuah gru kdrăm k’ah mơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, Uông Chu Lưu la], Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam jing dhar brua\ hâo hưn mâo leh mơ\ng đưm, ho\ng lu gưl mâo đru mguôp lehana\n săn asei mlei ]ia\ng ru\ mdơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam ara\ anei.. ~u ]ang hmăng, Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam lo\ dơ\ng mđ^ h^n knhuah gru mâo leh mơ\ng đưm, mko\ mjing êpul knua\ druh ma\ brua\ jih ai tiê hur har thâo brua\ lo\ dơ\ng ]uê brua\ ata\t sang mđung asa\p blu\ Việt Nam knư\ hruê knư\ đue# nao kbưi h^n, kwang ktang h^n truh kơ jih jang djăp ]ar kwar dlông ro\ng lăn.

 

- Hruê mbruê, ti c\ar Trà Vinh mko\ mjing klei k[^n trông “ Msir klei ư\ êpa, bi mhro\ klei [un knap h’^t kja\p hla\m mnuih [uôn sang djuê [ia\ du\m c\ar, [uôn pro\ng t^ng kơ Dhu\ng ”, kyua mơ\ng hdruôm hra\ klei mrâo Cộng sản bi hgu\m ho\ng brua\ Đảng c\ar Trà Vinh mko\ mjing. Ti mmông bi trông, phung bi ala mđing kơ brua\ msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap ho\ng mnuih [uôn sang djuê [ia\. Mơ\ng du\m hdra\ mtru\n, hdra\ brua\ mơ\ng du\m Phu\n Dhar brua\ Trung ương kơ brua\ msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap mâo leh lu gru hmô duh mkra pla mjing, duh [ơ\ng mâo klei tu\ leh leh ana\n hla\k dưi bi mlar ti lu alu\ wa\l, đru mguôp mđ^ klei hd^p mda brua\ duh mkra, dhar kreh, sang hra\ m’ar mtô hria\m kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\ hla\k kr^ng wa\l.

 

- Hruê mbruê, Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Dak Nông mâo leh mmông ma\ brua\ ho\ng Dhar brua\ kia\ kriê Hdra\ brua\  bi hro\ [un alu\ wa\l Lăn Dap Kngư - ]ar Dak Nông ngă brua\ hlăm 18 mlan tal êlâo mơ\ng hdră brua\ hlăm ]ar. Blu\ hrăm ti anôk ma\ brua\, Nguyễn Thị Ngọc Lệ, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Dak Nông bi myuôm du\m klei g^r mơ\ng Dhar brua\ kia\ kriê hdră brua\ hlăm brua\ hluê nga\ mơ\ng du\m gưl. Hlăm wưng kơ ana\p, `u mta\ kơ du\m alu\ wa\l mâo hdră brua\ g^r h^n hlăm klei ma\ brua\, đăm lui ôh hdră brua\ anei srăng ba jao kơ alu\ wa\l mkăn. Ho\ng brua\ hro\ng ruah pô kăp k]e\ đru, du\m alu\ wa\l lehana\n dhar brua\ kia\ kriê Hdră brua\ ti ]ar Dak Nông năng lo\ ksiêmd lăng mnuih pral mghaih msir mtam bi djo\ guôp. Dhar brua\ kia\ kriê hdră brua\ ]ar Dak Nông pral bi kla\ lehana\n bi tu\ ư kơ brua\ ksiêm dlăng ênoh prăk bi liê kơ du\m alu\ wa\l găl hlăm klei ngă brua\.

 

- Adu\ brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang kdriêk Krông H’Nang, c\ar Dak Lak mrâo po\k 2 boh adu\ bi hria\m hdra\ riêk ma\ kta\k ksu kơ gia\m 50 go\ êsei pla ksu. Anei jing gưl bi hria\m tal 3 mâo po\k, hla\m hdra\ brua\ pla đang ksu đ’điêt 327 kyua mơ\ng knu\k kna duh bi liê pra\k, djuê mjeh êđai ana ksu leh ana\n ktrâo lac\ hdra\ pla mjing kriê dla\ng, riêk ma\ kta\k ksu. Đoàn Mễ, khua anôk  mtru\t mjhar brua\ nga\ lo\ hma kdriêk Krông H’Nang brei thâo: t^ng truh kơ ara\ anei, kluôm kdriêk mâo gia\m 3.400 ha đang ksu, hla\m ana\n mâo gia\m 400 ha go\ êsei mnuih [uôn sang. Klei po\k adu\ bi hria\m kơ hdra\ mnêc\ nga\ brua\ sra\ng đru go\ êsei mnuih [uôn sang pla ksu dưi riêk ma\ pô ktak ksu ti đang c\ia\ng bi mhro\ klei bi liê ho\ng klei kta\k ksu hla\k tru\n ênoh mse\ si ara\ anei.

 

- Hruê mbruê, Êpul hgu\m bi kral hrah Lâm Đồng hgu\m ho\ng Knơ\ng brua\ bảo hiểm nhân thọ Prudential ti Lâm Đồng mko\ mjing “Hruê ]o\ng myơr êrah” ti sang hra\ Cao Đẳng Sư Phạm Đà Lạt, mâo ba w^t leh truh 265 ênoh êrah. Hnơ\ng êrah mâo ba w^t anei Sang êa drao pro\ng ]ar Lâm Đồng pioh kơ brua\ do\ng đru mjê] mnuih rua\ hla\m ]ar. Lâm Đồng jing sa hlăm 18 boh ]ar kluôm ala hluê ngă brua\ “Knăm đru myơr êrah” hluê hdră hgu\m plah wah Êpul hgu\m Gru bi Kral hrah Việt Nam lehana\n Knơ\ng brua\ Prudential Việt Nam. Phung nao halưm klei myơr êrah tu\ ma\ klei mđ^ ai tui si klei bhiăn mtru\n, lo\ mâo Knơ\ng brua\ Prudential pah brei blah ao, lehana\n mnơ\ng ho\ng ênoh 50 êbâo prăk/hnư.

 

- Hruê mbruê, Keh pra\k đru ba hđeh êla\k c\ar Bình Định mđup brei leh 500 boh kdhô ao mlut kơ hđeh hria\m hra\ gưl I kr^ng êa l^p lêc\ ti du\m kdriêk Tuy Phước, Phù Cát, Hoài Nhơn leh ana\n wa\l krah An Nhơn. Mnơ\ng mđup brei anei jing c\ia\ng bi kah klei dleh dlan, bi mhro\ [ia\ klei truh hla\m êa  kơ phung hđeh ti ktuê êlan nao kơ sang hra\, bohnik `u hla\m yan hjan êa l^p lêc\. Êlâo ana\n, mơ\ng Keh pra\k Đru ba hđeh êla\k Việt Nam, knơ\ng brua\ Bảo hiểm nhân thọ AIA a\t mđup brei 100 boh kdhô mlut kơ hđeh hria\m hra\ gưl I mơ\ng sa\ Phước Hòa, kdriêk Tuy Phước, c\ar Bình Định.

 

  Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Klei bi k[^n kluôm gưl tal 1 mơ\ng Klei bi k[^n hgu\m khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao – bruă duh mkra gưl tal 26 hlăm klei hgu\m bruă duh mkra châu Á-Thái Bình Dương (APEC) mko\ mjing leh knăm po\k klei bi k[^n aguah mbruê. Du\m mta bruă phu\n ba bi trông ]hai ti anôk bi k[^n, ana\n jing k[^n ai tiê kơ bruă mtru\t mjhar mko\ mjing alu\ wa\l mnia mblei êngiê châu Á- Thái Bình Dương, duh bi liê mko\ mjing mta bruă nah gu\ ăt mse\ mơh mko\ mjing klei bi mguôp alu\ wa\l. Khua phu\n bruă mnia mblei Trung Quốc Cao Hổ Thành brei thâo; alu\ wa\l châu Á- Thái Bình Dương hlăk jing anôk knơ\ng kơ brua\ mtru\t mjhar mđ^ kyar klei duh mkra kluôm boh lăn. Kyua ana\n, du\m klei g^r ktưn k`ăm mtru\t mjhar alu\ wa\l mnia mblei êngiê châu Á- Thái Bình Dương năng bi mâo klei mđ^ kyar h^n.

 

- Khua bi ala gưl dlông dlăng hdră mtru\n kriê mgang klei êđăp ênang leh ana\n mje\ mgiăm ho\ng ala ta] êngao mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu, aduôn Federica Mogheirini hruê mbruê hưn răng êlâo kơ sa klei bi mblah nga\ mrâo plah wah Israel leh ana\n Palestin, tơ du\m t^ng amâo mâo klei đ^ kyar nao truh kơ du\m klei bi trông ]hai êđăp ênang. Blu\ hrăm ti Jerusalem hlăm gưl nao ]hưn tal êlâo kơ kr^ng wa\l anei yap mơ\ng đ^ păn bruă, aduôn Mogheirini brei thâo: bruă jê] ara\ anei hin, jing mtru\t mđ^ hdra\ êđăp ênang Trung Đông ana\p hu^ kruh rai. Aduôn Gheirini bi mklă: tơ amâo mâo mtru\t mđ^ hdra\ êđăp ênang, klei bi mblah srăng lo\ dơ\ng đ^ lar ti kr^ng wa\l anei.

 

- Khua mil ]hil Prăng Francois Hollande brei thâo; `u amâo mâo mgo# ôh r^ng du\m mta jia mrâo ho\ng mnuih [uôn sang ti Prăng, k]ưm mơ\ng thu\n êdei. Blu\ hrăm hlăm hdră mđung rup, Khua mil ]hil mơ\ng Đảng Yang {uôn Prăng ăt [ua\n rơ\ng amâo mâo mgơ\ng ruah khua ôh hlăm thu\n 2017, tơdah hlăm gưl păn bruă 5 thu\n mơ\ng pô, `u amâo mâo dưi bi mhro\ ôh ênoh mnuih lui] bruă mă, ara\ anei hlăk ti hnơ\ng êbeh 10%. Hollande ăt kăn mdăp lei la] sơnei; `u t^ng ]huai kơ bruă duh mkra Prăng leh `u đ^ păn bruă hlăk thu\n 2012. Kyua klă s^t ênoh mnuih lui] bruă mă ăt lo\ dơ\ng đ^ leh ana\n klei đ^ kyar bruă duh mkra êmưt, mdê ho\ng klei t^ng knăl êlâo kơnăn mơ\ng Khua mil ]hil la] sơnei; klei đ^ kyar bruă duh mkra srăng dưi mtru\t mđ^ leh ana\n ênoh mnuih lui] bruă mă srăng tru\n hlăm knhal jih thu\n 2013.

 

- Knu\k kna Philippines hruê mbruê hưn mthâo: srăng đru mguôp [ia\ êdi 1 êklăk đolar kơ Keh prăk đăo knang mơ\ng Liên hợp quốc hlăm bruă kdơ\ng mgang ho\ng klei ruă ngă djiê mnuih Ebola. Khua mil ]hil Philippines Bengno Aquino brei thâo: ênoh prăk anei mơ\ng mnuih [uôn sang Philippines dôk hd^p ti ala ta] êngao đru mguôp ]ia\ng hluê nga\ asa\p iêo mthưr mơ\ng Keh prăk đăo knang lu [^ng hgu\m mơ\ng Liên hợp quốc bi mko\ mjing c\ia\ng kdơ\ng mgang ho\ng klei ruă tưp Ebola hlăk bluh đ^ mâo kjham ka tuôm [uh mâo ôh. Aquino ăt bi mklă: knu\k kna Philippin srăng hluê ngă djăp klei g^r ktưn ]ia\ng mkhư\ gang klei ruă Ebola tưp lar truh kơ ala ]ar anei.

 

- {ia\ êdi 3 ]ô mnuih djiê leh ana\n 9 ]ô mnuih ăt lui] ka thâo [uh hlăm gưl kram kngăm ho# mran mdiăng tuê ti bang Uttar Pradesh, kwar Dưr Ấn Độ. Du\m klei hâo hưn alu\ wa\l hưn mthâo; klei truh tơl anei hruê mbruê ti kdriêk Rae Bareli hlăm bang Uttar Pradesh ala ]ar Ấn Độ. Ho# mran mâo klei truh hlăm hnoh krông êjai mdiăng 18 ]ô mnuih. Hluê si du\m klei mrâo, 6 ]ô tuê dưi do\ng mtlaih, hlăk êjai 3 asei atâo mkăn thâo kral leh. Êpul đru do\ng Ấn Độ hlăk tui duah 9 ]ô mnuih lui] adôk ka thâo [uh.