Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ Quốc hội, k’ia\ng khua Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân drông leh êpul bi ala Đảng mnuih ma\ brua\ Mesico (PT) mâo khua g^t gai Đảng Alberto Anaja Gutieres dja\ ako\ hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti ala ]ar drei. Ti anôk drông ana\n, k’ia\ng khua Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân la] jăk kơ du\m ai tiê bi hgu\m mguôp, lehana\n klei sa ai, klei đru kla\ mnga], mâo klei tu\ dưn mơ\ng Đảng mnuih ma\ brua\ Mesico. K’ia\ng khua Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân ]ang hmăng hlăm wưng kơ ana\p Quốc hội dua ala ]ar mđing mtru\t mđ^ klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t êlam h^n hlăm djăp mta brua\, mko\ mjing klei bhiăn hgu\m knu\k kna, plah wah du\m phu\n dhar brua\, lehana\n phung duh mkra ]ia\ng mđ^ h^n klei tu\ dưn, kjăp hơ^t nanao.

 

- Hruê mbruê, ti  [uôn pro\ng {uônmathuột, c\ar Dak Lak, êpul nga\ brua\ mơ\ng Phu\n brua\ lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang kyua mơ\ng K’ia\ng khua phu\n brua\ Trần Thanh Nam dja\ ako\ mâo leh mmông nga\ brua\ ho\ng Khua g^t gai Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Dak Lak kơ klei hluê nga\ hdra\ brua\ k`a\m ala c\ar mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo ti alu\ wa\l. Êlâo kơ nga\ brua\ ho\ng khua g^t gai c\ar, êpul nga\ brua\ nao duah dla\ng boh klei ti sa\ Hòa Thuận, [uôn pro\ng {uônmathuột, sa hla\m du\m sa\ bi hmô kr^ng [uôn sang mrâo mơ\ng c\ar. Mơ\ng klei nao duah dla\ng kr^ng [uôn sang mrâo ti anei brei [uh: Dak Lak mâo leh hdra\ nga\ djo\ êdah êdi jing dưi bi mko\ mjing leh gru hmô hgu\m pla mjing kphê h’^t kja\p, rơ\ng klei doh ja\k kơ la\n ala êa juôr wa\l hd^p mda doh ja\k leh ana\n mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ tưp. Bi ala kơ êpul nga\ brua\, K’ia\ng khua Phu\n brua\ Trần Thanh Nam hmư\ ma\ du\m klei blu\ mguôp akâo c\ia\ng mơ\ng khua g^t gai c\ar Dak Lak, boh nik kơ brua\ bi mlih du\m hnơ\ng c\ua\n bi djo\ guôp ho\ng mdê bi kr^ng wa\l leh ana\n mnuih nga\ brua\ kơ Anôk gai dla\ng brua\ kr^ng [uôn sang mrâo du\m gưl, mb^t ana\n sra\ng ba hưn mdah klei akâo c\ia\ng mơ\ng c\ar truh kơ brua\ djo\ tuôm.

 

- Aguah mbruê, êpul ma\ brua\ mâo k’ia\ng khua knơ\ng kia\ kriê knơ\ng prăk knu\k kna Việt Nam Nguyễn Đồng Tiến dja\ ako\ mâo leh mmông ma\ brua\ ho\ng ]ar Tây Ninh, kơ brua\ hluê ngă du\m mta k`ăm mơ\ng ala ]ar hlăm brua\ ru\ mdơ\ng kr^ng [uôn sang mrâo. Blu\ hrăm ti anôk ma\ brua\, k’ia\ng khua knơ\ng prăk knu\k kna Việt Nam Nguyễn Đồng Tiến ]ih pioh du\m klei Tây Ninh akâo kơ klei đru ngăn prăk, boh nik prăk ]ia\ng mkra êlan klông, lehana\n brua\ sang hra\ mơar. Knơ\ng prăk knu\k kna srăng pral ksiêm duah mâo klei bhiăn ma\ brua\ mbrua\, mtru\t klei đru mgang kơ brua\ lo\ hma ho\ng boh mnga phu\n ti Tây Ninh.

 

- Mpra\p kơ klei bi k[^n tal 7 Quốc hội gưl 13 ana\p anei, êpul bi ala Quốc hội [uôn pro\ng Cần Thơ mko\ mjing leh mâo 25 klei bi tuôm ho\ng gia\m 2.500 c\ô mnuih bi ala kơ mnuih [uôn sang. Hla\m ana\n, mâo gia\m 250 c\ô mnuih đru mguôp leh klei blu\ ho\ng êbeh 300 klei blu\, klei akâo c\ia\ng. Hluê si Huỳnh Va\n Tiệp, K’ia\ng khua êpul bi ala Quốc hội [uôn pro\ng Cần Thơ, mơ\ng du\m klei bi tuôm anei mâo lu brua\ phung bi ala kơ mnuih [uôn sang kwưh akâo, đru mguôp klei blu\:“ Kơ brua\ Nội chính phung bi ala kơ mnuih [uôn sang a\t mđing êdi kơ brua\ mgang kdơ\ng klei tle\ [ơ\ng nga\n pra\k mơ\ng la\n c\ar drei. Lu klei tle\ [ơ\ng nga\n pra\k dưi msir mkra nga\ kơ mnuih [uôn sang gơ\ ư ai m’ak mơh, [ia\ a\t adôk du\m klei hla\k dôk ksiêm dla\ng ba kc\ut mnuih [uôn sang lac\ adôk êmưt c\ia\ng mđ^ ktang h^n. Phung bi ala kơ mnuih [uôn sang mâo klei akâo c\ia\ng kơ Êpul bi ala Quốc hội [uôn pro\ng bi êdah klei đua klam mơ\ng pô ti anôk bi k[^n, bi trông ti êpul mơ\ng klei bi k[^n tal 7 ana\p anei”. 

 

- Boh klei Trung Quốc ba pra ktir HD – 981 lehana\n lu ho# mran mơ\ng Trung Quốc nao truh hlăm kr^ng anôk mâo êa pui mrô 143 dôk hlăm gu\ tur ktuê hang êa ks^ Việt Nam hruê 1/5/2014 truh kơ ara\ anei ba hriê lu klei bi kdơ\ng ktang hlăm Việt Nam, lehana\n mah jia\ng ta] êngao. Ti ana\p klei anei, phung hla\k ai [uôn pro\ng phu\n Hà Nội mâo leh lu brua\ ngă mjua\t bi hriăm phung hla\k ai kơ du\m brua\ djo\ tuôm ho\ng klei dưi êngiê wa\l êa ks^ lăn ]ar pô. Mb^t ho\ng ana\n, phung mda asei Việt Nam ăt hlăk iêu mthưr jih jang wir pha\ êa ks^ ngo\, mtru\t mjhar klei sa ai mơ\ng mah jia\ng ta] êngao. Lu mah jia\ng bi la]; Brua\ Trung Quốc ngă ana\n ngă hmăi amâo mâo jăk kơ klei bi mguôp hluê hdră êlan 16 boh hra\ k`^, mơ\ng phung khua g^t gai lehana\n mnuih [uôn sang dua ala ]ar tuh tyuh leh ai tiê ksul mbu\. Phùng Thị Ngọc Anh, khua g^t gai brua\ đoàn quận Tây Hồ, Hà Nội brei thâo: “Ara\ anei hmei mrâo mko\ mjing klei bi k[^n trực tuyến kơ wa\l ks^ plao ks^, lehana\n klei dưi êngiê wa\l êa ks^ pô ho\ng phung hlăk ai, lehana\n mnuih [uôn sang quận Tây Hồ. Ara\ anei, hmei ]ang hmăng mâo mko\ mjing lu h^n Festival kơ êa ks^ plao ks^ ho\ng phung hđeh êlăk hlăm alu\ wa\l ]ia\ng dưi thâo săng lu h^n kơ lăn ala êa djuh pô, mơ\ng năn mâo du\m brua\ ngă djo\ kơ klei răng mgang klei dưi êngiê lăn ala êa djuh pô”.

 

- Hruê mbruê, Knơ\ng brua\ sang c\\ư\ êa c\ar Lâm Đồng mâo leh klei mkla\ mtru\n kơ brua\ dla\ng bi mkla\ ênha\ anôk la\m lui ma\ pra\k ta\k yua knơ\ng kdơ\ng êa thu\n 2014 ho\ng gia\m 26 êbâo ha la\n nga\ lo\ hma hla\m alu\ wa\l c\ar. Mb^t ho\ng brua\ bi hro\  lui pra\k ta\k anei, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Lâm Đồng a\t mtru\n leh mơh klei t^ng đa\o ênoh pra\k bi  liê mka\p mbo\ kơ ênha\ anôk dưi la\m lui  bi hro\ pra\k ta\k mâo 24 êklai 454 êkla\k pra\k./.

 

- Hruê mbruê, ti [uôn pro\ng Phan Thiết, knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Bình Thuận mâo mko\ mjing leh klei bi trông ]hai “Hlak mblang mta phu\n klei lu] rai dliê kmrơ\ng, ru\ mdơ\ng hdră bi hro\ klei hmăi amâo mâo jăk mơ\ng klei dliê rai, lehana\n klei dliê lu] ram ti ]ar Bình Thuận”. Phung bi ala ksiêm duah êlam h^n klei jhat mơ\ng klei dliê lu] ram ho\ng anak mnuih, tui duah hdră mđ^ klei thâo săng kơ mnuih [uôn sang, mko\ mjing hdră kơ klei hma\i amâo mâo jăk mơ\ng klei lu] dliê lehana\n dliê ram”.

- Mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, kluôm ala tu\ yap mâo hla\m brô 19.000 c\ô mnuih djo\ mâo klei rua\ jơ\ng, kngan, [a\ng êgei ti pa\t c\ia\ng dja\p c\ar, [uôn pro\ng hla\m kluôm ala, hla\m ana\n mâo 2 c\ô mnuih djiê ti Long An leh ana\n Bà Rịa- Vũng Tàu. Na\ng mđing jing ênoh mnuih djo\ mâo klei rua\ jơ\ng, kngan, [a\ng êgei ti kwar Dhu\ng hla\k đ^. A|t mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei mơh, kluôm ala tu\ yap mâo êbeh 8.000 c\ô mnuih djo\ mâo klei rua\ êngoh bi m[le\ êrah, hla\m ana\n mâo 4 c\ô djiê ti c\ar Bình Dương, Bình Phước, Cà Mau leh ana\n [uôn pro\ng Hồ Chí Minh. Trần Đức Phu, Khua Knơ\ng brua\ ra\ng mgang klei rua\ tưp [uh lac\: klei rua\ tưp jơ\ng, kngan, [a\ng êgei leh ana\n klei rua\ êngoh bi m[le\ êrah mâo lu ti kwar Dhu\ng leh ana\n [rư\ đ^ mơ\ng ara\ anei truh kơ knhal jih thu\n.

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Klei bi k[^n gưl dlông ASEAN 24 amra mphu\n po\k hlăm hruê mgi ti [uôn pro\ng phu\n Nay Pyi Tow ala ]ar Minamar. Hlăk êjai boh klei hlăm êa ks^ Ngo\ ru\ng răng djo\ tuôm kơ bruă Trung Quốc ba dưm pra ktir duah êa pui HD981 ti  kr^ng wa\l êa ks^  Việt Nam hlăk hruê 1/5 mrâo êgao, sơnăn klei mđing dla\ng mơ\ng mnuih [uôn sang thâo klei kơ êa ks^ ngo\ amra bi trông si nga\ ti anôk bi k[^n gưl dlông tal anei. Hlăm klei w^t la] klei êmuh mơ\ng phung c\ih klei mrâo mrâo anei, k’iăng khua phu\n bruă bi mje\ ho\ng ala ta] êngao Việt Nam Phạm Quang Vinh brei thâo: klei kơ êa ks^ Ngo\ amra jing 1 hlăm du\m mta bruă  ba bi trông êlâo tal  ti anôk bi k[^n mơ\ng phung khua g^t gai ASEAN.

- Leh hmư\ hing kơ bruă ti [a\ng jang knông lăn plah wah Campuchia leh ana\n Thái Lan, êpul bruă djo\ tuôm Thái Lan mtru\n asa\p kơ phung tuê hiu ]hưn Việt Nam ba mdah hră mơar w^t nao, bi klă anôk dôk hlăm sang tuê jưh leh ana\n prăk ti ana\p tơdah ngă hră mơar mu\t dôk. Khua bi ala kơ phu\n bruă ho\ng ta] êngao jao hră mơar kơ adu\ bruă bi ala Thái Lan ti Hà Nội, m`ă klă: bruă t^ng kơ Thái Lan amâo mâo hưn mthâo êlâo kơ Việt Nam hdră mtru\n si la] ti dlông leh ana\n bruă kno\ng Việt Nam jing ala ]ar hgu\m hlăm ASEAN tu\ klei kp^ ba yua hdră mtru\n anei, jing soh ho\ng hdră êlan bi đru hgu\m hlăm ASEAN, ăt mse\ mơh klei mje\ mgiăm hgu\m mguôp mâo leh mơ\ng đưm plah wah knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang 2 ala ]ar. Êpul bruă mơ\ng phu\n bruă ho\ng ta] êngao mâo klei akâo kơ Thái Lan mjưh mdei bruă ngă amâo mâo jăk yâo ho\ng mnuih [uôn sang Việt Nam leh ana\n akâo lo\ dơ\ng mjing klei găl êlưih kơ bruă mu\t êrô kơ mnuih [uôn sang 2 ala ]ar.

 

- Thượng viện Thái Lan mphu\n ksiêm dlăng klei ]hal la] k[ah klei đua klam ho\ng khua knu\k kna hđăp Yingluck Shinawatra, leh knơ\ng bruă kdơp\ng hong klei tle\ [ơ\ng ngăn pra\k knu\k kna ala ]ar mklă mklơ\ng mâo djăp ênu\m klei bi klă ]ia\ng tui tio\ boh klei anei. Klă klơ\ng jing aduôn Yingluck Shinawatra ara\ng ]hal k[ah klei đua klam hlka\k po\k ngă hdră bruă đru mdul ênoh briah mdiê kơ mnuih ngă lo\ hma, ngă lui] liê du\m êklai đôlar. Tơ Thượng viện bi klă mâo klei soh, aduôn Yingluck Shinawatra amra tu\ klei kăm ngă bruă kđi ]ar hlăm wang 5 thu\n. Kno\ng êlâo kơnăn 1 hruê, aduôn Yingluck Shinawatra tuôm ho\ng sang phat kđi mgo#  brei mdei bruă, kyua la] `u mjhua ho\ng klei dưi pô.

 

- Khua mil ]hil Mi Barak Obama mrâo anei nao ]hưn dlăng alu\ wa\l tu\ klei truh tơl mơ\ng ang^n đru\ng ngă hlăm bang điêt Arkansas, kwar dhu\ng ala ]ar Mi. Ang^n đru\ng mâo ana\n EF-4, ho\ng ai ktang [ia\ h^n ti hnơ\ng 180 dăm hlăm 1 m’mông (hlăm brô 289,674k hlăm 1 m’mông) kja] ti krah wa\l krah Arkansas, ngă 15 ]ô mnuih djiê leh ana\n êbeh 150 ]ô mnuih êka. Obama ăt ]ua\ êmuh leh ana\n mtru\t mjhar du\m go\ êsei mâo klei truh tơl ti anôk bruă knu\k kna hla\m [uôn pro\ng Vilonia.

 

- Knơ\ng bruă duh mkra Mỹ Latinh leh ana\n kr^ng wa\l Caribê ( ECLAC)mtru\n leh du\m hdră k]ah, k`ăm mđ^ ktang klei `u\ kma plah wah du\m ala ]ar hlăm kr^ng wa\l Mỹ Latinh leh klei bi k[^n gưl tal 35 mơ\ng knơ\ng bruă anei. ECLAC la] sơnei: kr^ng wa\l Mỹ Latinh c\ia\ng bi [rư\ [rư\ mko\ mjing brua\ hdra\ mtru\n mđ^ kyar mb^t hlăm bruă tuh tia, k`ăm mjing du\m boh tu\ yuôm kr^ng wa\l c\ia\ng mđ^ kyar bruă mnia mblei, mb^t ho\ng klei hluê ngă du\m hdră  k`ăm bi mlih jing quốc tế du\m anôk bruă mnia mblei man dưn leh ana\n điêt, leh ana\n mđ^ ênoh anôk bruă mnia mblei ho\ng ala ta] êngao. ECLAC mtru\t mjhar du\m ala ]ar Mỹ Latinh dlăng klei `u\ kma jing hdră êlan mtru\n mơ\ng ala ]ar, mb^t ana\n mđ^ ktang bi lar êngu\m klei đru hgu\m hlăm djăp mta bruă.