Klei mrâo ala ]ar pô:

 

- }huang hlăm hruê kăm ma\ brua\ tal 4, klei bi k[^n tal 7, Quốc hội 13, hruê anei aguah Quốc hội bi trông ]hai hlăm êpul kơ dua hdră bhiăn kak asei, lehana\n hdră bhiăn hộ tịch. Tlam Quốc hội mkla\ mklơ\ng dua hdră mtru\n: kơ ênoh ngăn prăk knu\k kna leh bi liê thu\n 2012, lehana\n hdră mtru\n kơ klei mbha, lehana\n ba yua mơ\ng ênoh prăk yua êgao ho\ng klei leh t^ng mơ\ng ngăn prăk knu\k kna, lehana\n bi hro\ ênoh bi liê ngăn prăk knu\k kna gưl dlông thu\n 2013. Hluê ana\n, Quốc hội hmư\ klei hlak mblang, hâo mdah kơ brua\ ksiêm dlăng klei mlih mrâo, thiăm mbo\ đa đa mta mơ\ng hdră bhiăn msir kđi yang [uôn, lehana\n bi trông ]hai hla\m sang bi k[^n kơ klei t^ng hdră Quốc hội ksiêm dlăng hlăm thu\n 2015.

 

- Aguah mbruê, ti wa\l krah Sơn Tây, Hà Nội , Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mtru\n leh asa\p brei êdeh êrô kban Vĩnh Thịnh ti ktuê êlan dơ\ng pro\ng mrô 2C ho\ng boh dlông êdi Việt Nam ga\n êa krông Hồng.Anei jing kban [êtông msei dlông êdi Việt Nam mơ\ng êlâo truh kơ ara\ anei. Boh pro\ng [o# êlan 16 met mkrah brei kơ 4 grông êdeh êran ho\ng hnơ\ng pral 80km/1 h. Hdra\ brua\ mâo pra\k duh bi liê jih jang truh 137 êkla\k USD mơ\ng pra\k c\an ODA Hàn Quốc leh ana\n pra\k mguôp mơ\ng knu\k kna Việt Nam. Kban Vĩnh Thịnh ba yua sra\ng mduê mlir 2 êlan hriê kơ wa\l krah (êlan dơ\ng mrô 32 leh ana\n êlan dơ\ng mrô 2), du\m kdrêc\ êlan êran pral Nội Bài – Lào Cai, êlan Hồ Chí Minh bi mjing sa kdrêc\ êlan ga\n êrô sir kra\p mduê mlir krah [uôn pro\ng phu\n ho\ng du\m c\ar t^ng Yu\ Dưr mse\ si : Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Lào Cai, Yên Bái, Tuyên Quang.

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ knu\k kna, k’iăng khua knu\k kna Hoàng Trung Hải drông leh Choo Kuyn Hoo, k’ia\ng khua phu\n brua\ hdră êlan lehana\n ngăn prăk Hàn Quốc hlăk hriê ]ua\ lehana\n ma\ brua\ ti ala ]ar drei. Ti anôk drông ana\n, k’ia\ng khua knu\k kna bi êdah klei la] jăk kơ knu\k kna lehana\n mnuih [uôn sang Hàn Quốc đru leh prăk mơ\ng keh ODA kơ Việt Nam, hlăm năn mâo hdră brua\ mkra kban Vĩnh Thịnh, đru mtru\t mđ^ klei mnia mblei, mjing klei găl kơ brua\ duh mkra ala [uôn, brua\ dhar kreh, brua\ yang [uôn. K’ia\ng khua knu\k kna Hoàng Trung Hải bi kla\ klei knu\k kna Việt Nam [ua\n rơ\ng mjing nanao klei găl kơ phung duh mkra ala ta] êngao duh bi liê po\l mlar klei duh mkra mnia mblei ti Việt Nam, hlăm năn mâo phung duh mkra Hàn Quốc. K’ia\ng khua phu\n brua\ hdră êlan lehana\n ngăn prăk Hàn Quốc bi kla\, Hàn Quốc [ua\n g^r h^n hlăm brua\ hgu\m mđ^ kyar lehana\n po\k mlar klei duh mkra ti Việt Nam, mâo mguôp kla\ s^t hlăm brua\ hyua\ kjăp klei hgu\m kluôm dhuôm Việt Nam– Hàn Quốc.

 

- Mma\t mbruê,ti đang war mnga Biển Đông, [uôn pro\ng Đà Nẵng leh ana\n kdriêk plao ks^ Lý Sơn, c\ar Quảng Ngãi mko\ mjing leh hdra\ “ La\n c\ar dla\ng mơ\ng êa ks^ .” Anei jing sa hla\m du\m hdra\ phu\n hla\m hdra\ brua\ mtô mblang kơ klei dưi kriê dla\ng êa ks^, plao ks^, đru mguôp mđ^ klei thâo sa\ng kơ brua\ knua\, anôk anơ\ng leh ana\n boh yuôm bha\n klei dưi pro\ng mơ\ng êa ks^, plao ks^ Việt Nam. Mơ\ng du\m klei ya\l dliê lu mnuih tuôm [uh leh [uê ênuk, leh ana\n hra\ m’ar [uê ênuk kơ klei bi mblah ti êa ks^ Hoàng sa, klei ya\l dliê kơ “ Boh wil amâo thâo tuc\.” ti plao ks^ Gạc Ma thu\n 1988, du\m c\ô khan jho\ng ktang sa\n leh asei mlei hla\m klei bi kdơ\ng mblah ra\ng mgang plao ks^ Gạc Ma, wa\l plao ks^ Trường Sa, ra\ng mgang klei dưi êngiê la\n c\ar, hdra\ c\ia\ng bi mđ^ ai ktưn hưn, mđ^ klei thâo sa\ng đua klam mơ\ng gra\p c\ô mnuih hla\m brua\ ba yua, ra\ng mgang du\m klei tu\ mơ\ng êa ks^, plao ks^, mđ^ kyar brua\ duh mkra kriê kja\p klei dưi kriê dla\ng êa ks^ , plao ks^ mơ\ng la\n c\ar.

 

- Aguah mbruê, ti plao ks^ Song Tử Tây, êpul kahan dôk ti plao ks^ Song Tử Tây,  lehana\n Song Tử Đông ala ]ar Philippin mâo leh klei bi je\ êrô gưl tal êlâo. Klei bi je\ êrô anei k`ăm mđ^ h^n klei bi đăo knang, lehana\n hyua\ kjăp h^n klei bi đru. Grăp ala ]ar tio\ nao 40 ]ô phung bi ala nao hlăm klei mje\ mjut mâo mko\ mjing hlăm wang sa hruê. Hlăm klei bi mguôp anei, êpul khua kia\ kriê, lehana\n pô bi ala mơ\ng dua plao ks^, lo\ yăp dliê w^t kơ brua\ tui duah, do\ng mtlaih mnuih, ngă brua\ răng mgang klei êđăp ênang hlăm êlan êa ks^, kăp hưn mthâo klei truh tơl mơ\ng yăn adiê ngă hlăm dua plao ks^, lehana\n djăp brua\ kơ klei mje\ mjut kơ gưl ti ana\p hla\m plao ks^ Song Tử Đông. Dua êpul mâo leh bi kdo\ mu`, lehana\n mjua\t ktang asei mlei mse\ si pah boh, ]ưng boh, lehana\n ktu\ng klei.

 

- Mơ\ng klei mnuih [uôn sang hâo hưn, hla\k 12h yang hruê dơ\ng mbruê, ti [uôn Tà Ka, sa\ Bờ Y, kdriêk Knông la\n Ngọc Hồi , êpul khan ra\ng mgang knông la\n c\ar Kon Tum leh ana\n Êpul khan knha\k kwar Krah, hla\m Knơ\ng mgang kdơ\ng klei nga\ soh ma túy- Anôk g^t gai Khan kriê mgang knông la\n Việt Nam ma\ leh sa c\ô hla\k mâo klei du\ mdia\ng, c\h^ mnia soh ho\ng hdra\ bhia\n gia\m 14 kg mla êman. Thượng úy Hoàng Đăng Bảo, Khua Anôk ksiêm dla\ng knông la\n [a\ng jang knông la\n Bờ Y, kdriêk Ngọc Hồi, c\ar Kon Tum brei thâo: mơ\ng klei kđil êmuh phu\n tal êlâo, pô du\ mdia\ng ba mla êman soh ho\ng hdra\ bhia\n anei hưn lac\: ana\n `u jing A Chập, lo\ mâo ana\n mka\n jing A Tốt, 30 thu\n, dôk ti [uôn Tà Ka, sa\ Bờ Y. Phu\n agha mơ\ng mâo mla êman anei A Chập du\ ba mơ\ng Lào w^t ba mda\p hla\m sang pô. Duah mâo mnuih blei, AChập ba c\h^, hla\k A Chập mpra\p klei ba c\h^ mla êman lac\ kơ dlông sna\n ara\ng hlo\ng ma\ kơ\ng.

 

- Agauh mbruê, ti kdriêk plao ks^ Lý Sơn, ]ar Quảng Ngãi, knơ\ng brua\ bi êran pui kmla\ 2 EVN GENCO2, hlăm phu\n brua\ pui kmla\ Việt Nam hgu\m ho\ng kdriêk Lý Sơn lehana\n hra\ klei mrâo Tuổi Trẻ jao prăk đru kơ phung trah ma\ kan gao klei dleh dlan, đue# nao hlăm êa ks^ Hoàng Sa - Trường Sa. Hluê ana\n, hlăm gưl anei, knơ\ng brua\ bi êran pui kmla\ 2, mâo jao leh 100 hnư mnơ\ng grăp hnư ho\ng ênoh 10 êklăk prăk, kơ 100 ]ô phung khua ho# trah ma\ kan mnuih [uôn sang Lý Sơn pioh mkra w^t, amâodah blei mprăp kdrăp trah ma\ kan, lo\ dơ\ng đue# nao hla\m êa ks^ Hoàng Sa - Trường Sa trah ma\ kan, kia\ wa\l êa ks^ plao ks^ pô. Ênoh jih jang gưl mđup brei anei jing 1 êklai prăk. Ngô Viết Hải, khua kia\ kriê knơ\ng brua\ bi êran pui kmla\ 2 brei thâo: Anei jing ênoh prăk mtru\t mjhar mkrum mguôp hlăm phung knua\ druh, mnuih ma\ brua\ ho\ng hdră “hrăm mb^t ho\ng phung trah ma\ kan kia\ kriê wa\l êa ks^”, ho\ng klei ]ang hmăng srăng đru kơ mnuih trah ma\ kan Lý Sơn sa kdrê] mghaih mghaih msir klei dleh dlan, lo\ dơ\ng đue# nao hlăm êa ks^, kia\ kriê klei dưi êngiê êa ks^, plao ks^ yuôm bhăn lăn ]ar pô.

     

- Leh mâo sa wưng mdei êjai, tlam mbruê, ti kr^ng phu\n pui kmla\ Sông Tranh hla\m kdriêk Bắc Trà My, c\ar Quảng nam lo\ mâo sa klei mgei la\n ktang [[ia\, mâo sa ênai mtuh pro\ng, mgei, nga\ kơ mnuih [uôn sang hu\i hyưt. Mnuih [uôn sang ti 2 kdriêk Bắc Trà My leh ana\n Nam Trà My leh ana\n du\m kr^ng riêng gah mse\ si: kdriêk Tiên Phước, Hiệp Đức leh ana\n Phước Sơn mơ\ng c\ar Quảng  Nam brei thâo: digơ\ [uh s’a\i klei mgei la\n anei.

 

Klei mrâo ala ta] êngao:

Nam Dm Loc d

- Hla\m 2 hruê, hruê 7-8/6, ti Yangun mko\ mjing leh kli bi k[^n phung khua êmua gưl dlông Êpul hgu\m du\m ala c\ar Ngo\ Dhu\ng C|âu Á (SOM ASEAN), (SOM ASEAN+3 Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc) leh ana\n Som gưl dlông Ngo\ C|âu Á (EAS). Anei jing du\m klei bi k[^n SOM mko\ mjing mơ\ng hruê 7-10/6 c\ia\ng mpra\p kơ klei bi k[^n Khua phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao ASEAN leh ana\n klei bi k[^n djo\ tuôm sra\ng mko\ mjing hla\m ako\ mlan 8 ana\p anei ti Nay Pyi Taw ala c\ar Mianmar. Mơ\ng 2 hruê nga\ brua\ tal êlâo, phung bi ala du\m ala c\ar ASEAN leh ana\n du\m ala c\ar hgu\m k[^n w^t dla\ng [uah mkra leh ana\n ta\ hdra\ bi hgu\m hla\m ASEAN, ASEAN + 3 leh ana\n EAS, hdra\ da\p klei bi hgu\m ti kr^ng wa\l Ngo\ C|âu Á. Bi blu\ hra\m kơ du\m brua\ kr^ng wa\l quốc tế hdăng bi mđing. Hla\m du\m brua\ kr^ng wa\l leh ana\n quốc tế, klei kơ êa ks^ Ngo\ mâo du\m ala c\ar mđing dla\ng êdi. Du\m ala c\ar bi êdah klei hyưt êlam kơ du\m klei mâo hla\k ru\ng dleh ara\ anei ti êa ks^ Ngo\ leh ana\n m`a\ kla\ : brei bi hluê djo\ ho\ng hdra\ bhia\n quốc tế, klei kuôl ka\ kơ hdra\ bhia\n êa ks^ thu\n 1982 (UNCLOS), klei hưn mtru\n kơ klei nga\, blu\ mơ\ng du\m t^ng ti êa ks^ Ngo\ (DOC), leh ana\n dja\l nao truh kơ klei bhia\n blu\, nga\ ti êa ks^ Ngo\ (COC.

 

- Aguah mbruê, ti Moskva, lar êngu\m mnuih [uôn sang Việt Nam hlăk dôk hriăm hră, duh [ơ\ng, hd^p mda ti ala ]ar Nga nao ngă mít tinh bi êdah ai tiê bi kdơ\ng ho\ng bruă Trung Quốc ba dưm pra ktir duah êa pui soh ho\ng hdră bhiăn hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam. Êbeh 1 êbâo ]ô mnuih Việt Nam, lu êdi hlăm ênoh ana\n mâo phung sinh viên, hlăk ai Việt Nam hlăm dôk hriăm hră ti du\m boh sang hră Đại học hlăm [uôn pro\ng phu\n Moskva mb^t ho\ng ana\n amâo djo\ [ia\ ôh mah jiăng Nga, mah jiăng du\m ala ]ar dôk hriăm hră, khăp ]ia\ng kơ Việt Nam, nao ai ho\ng klei kgu\ kdơ\ng djo\ klei bhiăn mơ\ng mnuih [uôn sang Việt Nam… đru nao ngă mittinh. Bi kđh^t hla ]hia\m gru hrah mtu\ ks^, du\m prue# blu\ brei Trung Quốc mjưh mdei mtam bruă ngă soh ho\ng hdră bhiăn quốc tế, ngă klei bi duêh hlăm êa ks^ ngo\ ho\ng du\m êpul ngă bruă hdră bhiăn Việt Nam leh ana\n mnuih [uôn sang trah mă kan hdang Việt Nam ho\ng klei ktưn ai tiê kgu\ kdơ\ng truh gưl knhal tui] ]ia\ng kriê mgang klei dưi êngiê êa ks^, plao ks^ mơ\ng Việt Nam.

 

- Iran kla\ s^t bi kla\ klei bi tuôm 3 t^ng ho\ng phung bi ala mơ\ng Êpul hgu\m C|âu Âu( EU) leh ana\n My sra\ng bi mko\ mjing ti Gieneve, ala c\ar Thụy sĩ hla\m hruê anei. K’ia\ng khua dla\ng Phu\n brua\ ho\ng ho\ng ala tac\ êngao Iran Abbas Araqchi brei thâo: K’ia\ng khua mơ\ng Knơ\ng dla\ng brua\ Êpul hgu\m C|âu Âu dla\ng kơ brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang leh ana\n brua\ ho\ng ala tac\ êngao Castherrin Ashton jing Helga Schmidt sra\ng nao kơ anôk bi tuôm anei. Êlâo kơ ana\n, pô bi ala kơ sang ko# brei thâo: êpul bi ala êpul hgu\m C|âu Âu sra\ng nao kơ anôk bi trông plah wah My ho\ng Iran kơ hdra\ brua\ hạt nhân Iran ti Gieneve hla\m hruê 9-10/9.

 

- Hlăm hră hâo hưn ba hưn mdah hlăk hruê kăm êgao, keh prăk quốc tế bi êdah klei mơak ai tiê kơ bruă duh mkra Anh mkă sui ho\ng anei 1 thu\n leh ala ]ar Anh păt dah hlăk tuôm ho\ng klei toh hroh. Đađa phung khua êmua keh prăk quốc tế hlăk ana\n la] sơnei; khua phu\n bruă ngăn prăk Anh George Osborne  tuh êyuh leh ai tiê kơ bruă khăt mhro\ klei k[ah prăk yua leh ana\n tu\ đua klam ho\ng klei đ^ kyar.

 

- Phung dja\ phao ktuang amâo thâo kral ôh ti Pakistan hruê mbruê mnah leh hla\m êdeh du\ mdia\ng ba mnơ\ng kơ khan NATO ti Apganistan nga\ truh klei pui [ơ\ng pro\ng. Khan ksiêm nao truh leh ti anôk mâo klei truh ti c\ar Baluchistan leh ana\n hla\k dôk hluê nga\ klei ksiêm dla\ng kơ klei anei. Ara\ anei a\t ka mâo mơh hlei êpul tu\ klam nga\ klei ksu\ng nga\ anei. Kha\ sna\n, khan Taliban yơh jing êpul kha\ng hluê nga\ du\m klei ksu\ng nga\ kơ du\m boh êdeh du\ mdia\ưng ba mnơ\ng mơ\ng NATO nao ga\n la\n ala Pakistan.