Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti Anôk brua\ Trung ương Đảng, Khua dla\ng brua\ Đảng Nguyễn Phú Trọng drông leh Êpul Thượng viện My kyua mơ\ng Thượng nghị sĩ John McCain leh ana\n Thượng nghị sĩ Sheldon Whitehouse dja\ ako\ hla\k dôk c\hưn ti Việt Nam. Khua dla\ng brua\ đảng Nguyễn Phú Trọng dla\ng myuôm kơ ai tiê leh ana\n klei đru mguôp mơ\ng 2 Thượng nghị sĩ leh ana\n lu [^ng ga\p My hla\m klei bi mje\ ho\ng Việt Nam, bi êdah klei ư ai kơ du\m knhuang đ^ kyar hgu\m plah wah 2 ala c\ar, bohnik jing hla\m wang sa thu\n êgao, t^ng mơ\ng klei bi mje\ hgu\m kluôm dưi bi mko\ mjing. Khua dla\ng brua\  Đảng bi mkla\: Đảng leh ana\n knu\k kna Việt Nam dla\ng My jing sa [^ng hgu\m yuôm bha\n pro\ng mơ\ng Việt Nam, sa ai brua\ mtru\t mđ^ klei bi mje\ Việt Nam – My ti gưl hnơ\ng leh ana\n hla\m dja\p mta brua\ djo\ guôp ho\ng klei tu\ dưn mơ\ng mnuih [uôn sang 2 ala c\ar, kyua kơ klei êđa\p ênang, h’^t kja\p leh ana\n đ^ kyar mơ\ng kr^ng wa\l leh ana\n dlông ro\ng la\n. Khua dla\ng brua\ Đảng a\t c\ia\ng hmang 2 nah sra\ng mâo lu hdra\ msir ja\k djo\  c\ia\ng po\k nga\ mâo klei tu\ brua\ bi mje\ hgu\m kluôm leh ana\n s^t êdi mpra\p bi hdơr 20 thu\n bi ja\k klei bi mje\ plah wah 2 ala c\ar hla\m thu\n 2015.

 

- Hruê mbruê, ti [uôn pro\ng Đà Nẵng, klei bi k[^n kluôm ala  bruă hdră k]ah leh ana\n duh bi liê k]ưm hruê ngă bruă tal 2. K’iăng khua Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nao leh ana\n g^t gai klei bi k[^n. Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n, k’iăng khua Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân la] sơnei: hdră bhiăn duh bi liê knu\k kna mâo Quốc hội bi mklă leh ho\ng lu mta mrâo. Du\m mta k]ah mtru\n mơ\ng hdră bhiăn duh bi liê knu\k kna amra mhro\ klei duh bi liê lar [ar, hdră bruă êmưt hluê ngă, msir mghaih klei “ akâo- brei” hlăm bruă duh bi liê knu\k kna. Hdră bhiăn đấu thầu mkra mlih ăt jing hdră bhiăn yuôm bhăn, po\k mlar hnơ\ng mkra mđ^ hro\ng ruah nhà thâu, mb^t ana\n mâo du\m hdră k]ah mtru\n po\k phai klei găl kơ phung nhà thâu hlăm ala ]ar hluê ngă, lăm lui klei lui thầu [ia\, hdră bruă êmưt hluê ngă, rơ\ng klei bi liê ru\ mdơ\ng, blei mprăp ngăn do\ knu\k kna. K’iăng khua Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân mtru\n asa\p kơ du\m knơ\ng bruă, alu\ wa\l bi mđ^ ktang h^n bruă mtô mblang, ba du\m hdră bhiăn leh bi mklă pral `u\ kma hlăm klei hd^p mda:“ Kâo c\ia\ng phu\n bruă hdră k]ah leh ana\n duh bi liê ăt mse\ mơh du\m phu\n, knơ\ng bruă trung ương hnưm đru k]e\ bruă kơ knu\k kna bi mklă du\m mta hră mơar ktrâo la] hluê nga\ bi ênu\m ênap, ]ia\ng mkhư\ gang kơ klei hdră bhiăn leh bi mklă, [ia\ du\m mta hră mơar êngao hdră bhiăn bi dôk guôn. Mb^t ana\n, du\m knơ\ng bruă, djăp gưl mơ\ng Trung ương truh kơ alu\ wa\l bi mđ^ ktang bruă mtô mblang hdră bhiăn truh kơ du\m knơ\ng bruă, êpul êya, mdê asei mnuih ]ia\ng mđ^ h^n klei thâo săng leh ana\n mjing klei sa ai ]ia\ng mđ^ h^n boh tu\ dưn mơ\ng hdră bhiăn duh bi liê knu\k kna ăt mse\ mơh hdră bhiăn đấu thầu. 

 

- Hruê mbruê, ti [uôn pro\ng phu\n Nay Pyi Taw ala ]ar Mianmar, k’iăng khua knu\k kna, khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Phạm Bình Minh mâo leh klei bi mtuôm ho\ng Mohamed Blokaih, khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao leh ana\n bruă mnia mblei Brunei, nah êngao klei bi k[^n AMM 47 leh ana\n du\m klei bi k[^n djo\ tuôm. 2 nah bi êmuh hra\m kơ du\m hdră mđ^ ktang klei mje\ mgiăm leh ana\n đru hgu\m jăk siam plah wah Việt Nam leh ho\ng Brunei, hlăm ana\n mâo bruă hluê ngă du\m klei bi tu\ ư đru hgu\m 2 nah mâo sơ`ê leh. K’iăng khua knu\k kna, khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Phạm Bình Minh akâo kơ 2 nah mđ^ ktang klei bi mje\ mjuk gưl dlông leh ana\n ti du\m gưl, mđ^ ktang klei đru hgu\m hlăm du\m mta bruă kriê mgang ala ]ar- klei êđăp ênang, dhar kreh, mtô mjuăt, hiu ]hưn, ngă bruă, lo\ hma; hnưm mko\ mjing klei bi k[^n tal 1 knơ\ng bruă đru hgu\m 2 nah Việt Nam – Brunei hlăm wưng djo\ guôp hlăm thu\n 2014.

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, Knơ\ng brua\ Dhar kreh, Sang hra\ m’ar mtô hria\m, êdam êra, hđeh êla\k mơ\ng Quốc hội, Keh pra\k hđeh êla\k Liên Hợp Quốc ti Việt Nam bi hgu\m mko\ mjing klei k[^n hưn mthâo du\m klei c\ia\ng mta\ ra\ng mơ\ng Knơ\ng brua\ klei dưi êngiê hđeh Liên Hợp Quốc ho\ng Việt Nam leh ana\n hdra\ kc\ah po\k hluê nga\ klei mta\ ra\ng . Knơ\ng brua\ anei mta\ brei Việt Nam c\ia\ng mko\ mjing sa Knơ\ng brua\ mdê hja\n kơ klei dưi mơ\ng phung hđeh. Ti anôk bi k[^n, phung bi ala mơ\ng du\m phu\n dhar brua\ djo\ tuôm kc\ik mblang, ktrâo kla\ du\m klei dleh dlan, gun kpa\k tuôm êdi s^t po\k hluê nga\ du\m klei mta\ ra\ng mơ\ng Knơ\ng brua\ Liên Hợp quốc kơ klei dưi phung hđeh. Đa phung bi ala lac\ snei: Ara\ anei, ala c\ar drei hla\k k[a\h mnuih nga\ brua\ kơ phung hđeh a\t mse\ mơh klei bi kpleh kơ kah pra\k đru kơ phung hđeh, bohnik jing phung hđeh mrâo kkiêng hla\m brua\ ra\ng mgang, kriê dla\ng mdrao mgu\n, bohnik ho\ng phung hđeh ti kr^ng taih kbưi, phung hđeh amâo ja\k asei mlei… Klei dleh dlan ho\ng phung hđeh amâo ja\k asei mlei  djo\ tuôm ho\ng brua\  hria\m hra\ m’ar  ti hnơ\ng hưn ra\ng, đa ta\p na\ng truh kơ êbeh 50% phung hđeh amâo ja\k asei mlei amâo dưi nao hria\m hra\ ôh leh ana\n lu ka hria\m jih ôh gưl I.

 

- Êpul nga\ brua\ mơ\ng anôk g^t gai Dap Kngư mrâo mâo mmông nga\ brua\ ho\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Gia lai kơ klei mko\ mjing hluê nga\ hdra\ mtru\n djuê ana leh êbeh 25 thu\n bi mlih mrâo. K’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Gia Lai Kpa\ Thuyên nga\ brua\ ho\ng êpul. Ti mmông nga\ brua\ , êpul nga\ brua\ dla\ng myuôm kơ du\m klei tu\ mơ\ng c\ar Gia Lai hla\m klei hluê nga\ du\m hdra\ mtru\n djuê ana êbeh 25 thu\n êgao. Êpul a\t tu\ yap klei c\ia\ng akâo mơ\ng phung bi ala du\m Knơ\ng dhar brua\ hla\m c\ar c\ia\ng ba hưn mdah ho\ng knu\k kna c\ia\ng mâo du\m hdra\ mtru\n bi djo\ guôp h^n hla\m klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn ho\ng kr^ng Dap Kngư.

 

- Hluê ngă hdră bruă mơ\ng Anôk g^t gai brua\ đảng kdriêk Krông Bông, ]ar Dak Lak kơ bruă tui hluê gưt asa\p awa Hồ kơ klei mkiêt mkriêm mđing dlăng kơ alu\ wa\l nah gu\, truh kơ ara\ anei, phung knuă druh, đảng viên, mnuih ngă bruă knu\k kna, l^ng k’han, đoàn viên, hội viên du\m êpul êya bruă kđi ]ar- yang [uôn mơ\ng kdriêk mkriêt mkriêm leh mâo êbeh 730 êklăk prăk. Knơ\ng bruă g^t gai đảng kdriêk Krông Bông mklă mklơ\ng ba yua keh prăk mkiêt mkriêm hlăm bruă bi hdơr knga kơ du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba, go\ êsei ngă bruă tu\ dưn, go\ êsei k’han êka êkeh, phung săn asei kơ lăn ala mâo klei hd^p mda dleh dlan leh ana\n 5 ]ô am^ Việt Nam jho\ng ktang hlăk dôk hd^p hlăm kdriêk. Hluê ho\ng ana\n, amra jao 106 po\k hră mkiêt mkriêm, grăp po\k hră ênoh yuôm 10 êklăk prăk mđup brei kơ du\m phung si la] ti dlông; mb^t ana\n đru mkra w^t sang dôk kơ djuê găp Y’Ơn, pô săn leh asei kơ lăn ala ti [uôn Dak Tuôr, să }ư\ Pui.

 

- {ri bi hdơr 53 thu\n Hruê “ Kyua mnuih djo\ drao rua\ đioxin Vịêt Nam.” Hruê 10/8 , aguah mbruê, Anôk rông ba mndrao mgu\n, bi kru\ asei mlei kơ mnuih djo\ drao rua\ đioxin c\ar Gia Lai bi hgu\m leh ho\ng êpul đru mnuih knap m`ai Café Sỏi đá PleiKu mko\ mjing klei bi mje\ mjuk ho\ng phung hđeh djo\ drao rua\ đioxin leh ana\n phung hđeh amâo ja\k asei mlei, ara\ anei hla\k dôk kriê dla\ng rông ba, kru\ w^t asei mlei ti Anôk brua\. Anei jing brua\ nga\ c\ia\ng ba juh ai tiê phung hđeh gơ\ amâo myun, đru mguôp bi kah juh brei klei rua\  leh ana\n klei dleh dlan ho\ng du\m go\ sang tu\ klei truh mơ\ng klei bi nga\.

 

- Klei bi rai dliê ti kr^ng Dap Kngư khă gơ\ hro\ tru\n, [ia\ ăt jing anôk phu\n mkă ho\ng kluôm ala, hlăk êjai bruă pla dliê kno\ng [ia\ đui]. Ana\n jing klei t^ng knăl mơ\ng knơ\ng bruă kriê dlăng dliê kyâo ti anôk bi k[^n bruă kriê dlăng, mđ^ kyar dliê alu\ wa\l kr^ng Dap Kngư mko\ mjing hruê mbruê ti ]ar Dak Lak. Hlăm 7 mlan ako\ thu\n anei, du\m ]ar kr^ng Dap Kngư ksiêm dlăng hmao [uh giăm 500 klei bi rai dliê, ho\ng ênhă lui] rai 210 ha dliê ]o\ng mâo. Du\m knơ\ng bruă djo\ tuôm kih mdoh hrui mă êbeh 3 êbâo m3 kyâo, hluê si t^ng yap ktuê dlăng du\m êtuh anôk mdăp kyâo, phung tle\ dăp kyâo, leh ana\n hrui mă lu kdrăp uă druôm, du\ mdiăng kyâo soh ho\ng hdră bhiăn. Dlăng kơ bruă kriê mgang, mđ^ kyar dliê ti kr^ng Dap Kngư, khua g^t gai knơ\ng bruă kriê dlăng dliê kyâo la] sơnei: du\m klei adôk ksu\n hla\m lu\ thu\n êgao ti alu\ wa\l anei ăt ka dưi msir mghaih mơh, ana\n jing klei êdu awa\t mơ\ng du\m anôk bruă, pô dliê, bruă msir mghaih du\m klei ngă soh ho\ng bruă kriê dlăng dliê adôk êdu ka nga\ ktang êdi ôh.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua knu\k kna Austrralia Tony Abbott hruê mbruê brei thâo: knu\k kna ala c\ar anei sra\ng ba yua du\m hdra\ mtru\n bi kmhal ktang kja\p h^n ho\ng Nga tơ l^ng khan Nga ga\n knông la\n Ucraina. Klei hưn mtru\n anei dưi ba mdah leh Nga mtru\n asa\p ka\m blei ba mnơ\ng [ơ\ng mơ\ng lu ala c\ar hla\m ana\n mâo  Austrralia, c\ia\ng lo\ w^^t nga\ ho\ng du\m asa\p mtru\n bi kmhal mơ\ng gar Yu\ ho\ng Nga djo\ tuôm kơ klei ru\ng ra\ng ti Ucraina.

 

- Khua mil ]hil Mi Bara\c Obama aguah mbruê jao brei leh klei dưi kơ du\m êpul k’han Mi mko\ mjing du\m gưl ksu\ng ngă ho\ng êdeh phiơr ti Ira\c, k`ăm bi mkhư klei ksu\ng ngă mơ\ng êpul k’han klah hjăn truh kơ du\m alu\ wa\l kwar Dưr Ira\c. Mb^t ho\ng Mi, lu ala ]ar dlông ro\ng lăn hruê 7/8 ăt bi êdah klei hu^ hyưt kơ boh klei mâo kjham ti Ira\c leh ana\n iêo mthưr êpul êya quốc tế đru brei kơ ala ]ar anei.

- Aguah mbruê, êpul Islam Hamas ti kr^ng Gaza  sơ\ng mnha rôkket t^ng kơ la\n ala Isrrael knơ\ng du\m mn^t leh klei bi tu\ ư mdei mtuh phao ktuang plah wah Hamas ho\ng Israel jih klei tu\ yua [ia\ 2 nah amâo mao ya klei bi tu\ ư ôh kơ hruê mlan lo\ kc\ah. Leh kơ ana\n, Israel lo\ w^t nga\ ho\ng du\m klei mnha mple\ hla\m kr^ng Gaza. Du\m klei ksu\ng nga\ mrâo êdi anei hla\k nga\ kơ kr^ng Gaza hu\i lo\ truh kơ klei bi  mblah.

 

            - Knơ\ng bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn hruê anei hưn mthâo: klei ruă  Ebola ti alu\ wa\l Tây Phi jing  bruă mdrao mgu\n mjê] mơ\ng kluôm boh lăn. Knơ\ng bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn ăt hưn răng êlâo kơ du\m klei truh tơl kjham mơ\ng klei ruă anei, ngă giăm 1 êbâo ]ô mnuih ti 4 ala ]ar Tây Phi djiê. Blu\ hrăm leh 2 hruê bi k[^n ti Geneve ala ]ar Thuỵ Sĩ, khua knơ\ng bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn aduôn Margaret Chan brei thâo: “ hmei mâo leh klei bi tu\ ư dlăng kơ klei ruă Ebola ti Tây Phi jing hdră bruă mdrao mgu\n jê] kluôm boh lăn. Klei anei mtă mtăn kơ  drei  hnơ\ng kjham leh hnơ\ng hu^ hyưt mơ\ng klei rua\ tưp leh ana\n klei tưp lar mơ\ng klei ruă anei. ~u ăt m`ă klă klei ]ia\ng êdi hlăm du\m klei g^r ktưn  mơ\ng quốc tế ]ia\ng kdơ\ng mgang ho\ng klei ruă anei.

 

- Hruê mbruê, êpul mnuih nga\ brua\ Thái Lan mơ\ng LiBi w^t truh leh kơ ala c\ar êđa\p ênang, leh knu\k kna Thái Lan hưn mthâo asa\p mtru\n kbia\ đue# mnuih [uôn sang hla\m klei ru\ng ra\ng amâo mâo h’^t [rư\ đ^ ti ala c\ar Dử C|âu Phi anei. Hluê si Phung brua\ bi mje\ hong ala tac\ êngao Thái Lan, 760 c\ô mnuih nga\ brua\ Thái Lan dôk nga\ brua\ ti Libi hla\k dôk guôn c\ia\ng kbia\ đue# . Êlâo ana\n, ako\ hruê ka\m anei hla\m brô 70 c\ô mnuih nga\ brua\ Thái Lan ba w^t truh leh kơ ala c\ar êđa\p ênang.  Lu ala c\ar dlông ro\ng la\n bi kđa\l leh [a\ng bha\ Anôk brua\ bi ala  leh ana\n ba mđue# w^t mnuih [uôn sang jêc\ mơ\ng Libi, leh 2 hruê ka\m mâo klei bi mblah ktang ph^t ti 2 [uôn pro\ng pro\ng êdi jing Tripoli leh ana\n Benghazi. Anei jing klei bi nga\ ktang êdi ti Libi leh 3 thu\n bi mdlưh khua mil c\hil Muam Mar Gaddafi.

 

- Hluê si klei t^ng yap mơ\ng knơ\ng bruă đru do\ng klei mgei lăn ]ar Vân Nam ala ]ar Trung Quốc, yap truh tlam mbruê, ênoh mnuih djiê hlăm klei mgei lăn ktang 6,5 độ ríchte hlăk hruê 3/8 mrâo êgao, đ^ truh 617 ]ô mnuih leh ana\n adôk 112 ]ô mnuih lui] ka thâo [uh. Bruă tui duah đru do\ng mnuih mâo klei truh ăt lo\ dơ\ng hluê ngă pral kdal, k`ăm tui duah thiăm du\m ]ô mnuih lui] ka thâo [uh. Anei dưi dlăng jing klei mgei lăn ktang h^n êdi ti ]ar Vân Nam hlăm wang 14 thu\n êgao. Êngao kơ ]ar Vân Nam, klei mgei lăn ăt hma\i ngă kơ du\m kdriêk, wa\l krah djiêo gah hlăm ]ar Quý Châu leh ana\n Tứ Xuyên tu\ klei lui] liê.