Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ Đảng Gưl dlông, Khua g^t gai brua\ Đảng Nguyễn Phú Trọng, drông leh khua bi ala knu\k kna Nga ti Việt Nam Andrei Kovtun hriê kkuh ]hưn leh mjưh rue# gưl păn brua\. Ti anôk drông, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng m`a\: Việt Nam bi myuôm nanao klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t mâo leh mơ\ng đưm, lehana\n klei hgu\m kluôm dhuôm ho\ng Nga… Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng bi êdah klei hơ\k mơak ti ana\p klei đ^ kyar pral hlăm klei mje\ mgiăm Việt Nam – Nga du\m thu\n êgao hla\m djăp mta brua\: Mơ\ng brua\ kđi ]ar, brua\ duh mkra, brua\ răng mgang ala ]ar, brua\ sang hra\ mơar. Khua bi ala Andrei Kovtun bi mni kơ du\m boh tu\ dưn klei đ^ kyar pral, jing yuôm bhăn pro\ng kơ h[uê ênuk mnuih [uôn sang Việt Nam. Khua bi ala Andrei Kovtun la], hlăm wưng kơ ana\p kha\dah ho\ng ya mta brua\ ngă, ăt srăng jih ai tiê đru mguôp kơ brua\ mđ^ kyar klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t mâo leh mơ\ng đưm, lehana\n klei hgu\m brua\ kluôm dhuôm plah wah dua ala ]ar Việt Nam lehana\n Nga.

 

- Hruê mbruê, Khua la\n c\ar Trương Tấn Sang leh ana\n Êpul nga\ brua\ Trung ương nao c\hưn leh ana\n nga\ brua\ ti c\ar Thanh Hóa kơ boh klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn leh ana\n rơ\ng brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang hla\m alu\ wa\l. Blu\ hra\m ti mmông nga\ brua\ ho\ng khua g^t gai phu\n mơ\ng c\ar, Khua la\n c\ar m`a\ kla\: Drei hla\k mpra\p kơ klei bi k[^n Đảng du\m gưl, kyua ana\n Đảng bộ, brua\ knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang c\ar Thanh Hóa c\ia\ng bi hur har nga\ ja\k brua\ kđi c\ar, mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn c\ia\ng bi mjing tur knơ\ng kơ gưl mđ^ kyar mrâo hla\m 5 thu\n kơ ana\p. Khua la\n c\ar Trương Tấn Sang tu\ yap du\m klei tu\ mơ\ng c\ar Thanh Hóa mâo ba w^t hla\m du\m thu\n êgao,bohnik dưi mko\ mkra leh 45 sa\ leh ana\n 6 boh [uôn djo\ hnơ\ng c\ua\n kr^ng [uôn sang lo\ hma mrâo, hdra\ k`a\m thu\n 2015 mâo truh 20% ênoh sa\ djo\ hnơ\ng c\ua\n. Anei jing klei tu\ mâo klei yuôm bha\n pro\ng êdi bi mjing [o# mta leh ana\n ai êwa mrâo ti du\m kr^ng [uôn sang.

 

- Aguah mbruê, ti anôk brua\ Đảng gưl dlông, K’ia\ng khua Quốc hội Tòng Thị Phóng, bi ala kơ Đảng, Knu\k kna drông leh êpul hlăk ai mnuih [uôn sang kru\ kdơ\ng Lao lehana\n Êpul hgu\m hla\k ai Campuchia, [ri wưng dua êpul hriê ]hưn kơ Việt Nam nao hlăm klei bi k[^n hgu\m brua\ hlăk ai Việt Nam – Lao – Campuchia, mâo brua\ hgu\m hlăk ai Cộng sản Hồ Chí Minh mko\ mjing mơ\ng hruê 5 – 11/12. Ti anôk drông, Tòng Thị Phóng bi myuôm du\m klei m^n mrâo hlăm brua\ mko\ mjing klei bi k[^n hgu\m brua\ Hlăk ai Việt Nam – Lao – Campuchia, bi kla\ klei bi k[^n anei jing brua\ ngă yuôm bhăn đru mjua\t bi hriăm phung hlăk ai 3 ala ]ar kơ klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t mâo leh mơ\ng đưm plah wah 3 djuê ana, lehana\n ăt jing wưng ]ia\ng lo\ hyua\ kjăp h^n klei bi thâo săng hdơ\ng găp plah wah mnuih [uôn sang lehana\n phung hlăk ai 3 ala ]ar.

 

- Ti anôk bi k[^n hluê nga\ klei duh bi liê leh ana\n đru mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn kr^ng mnuih djuê [ia\, kr^ng c\ư\ c\hia\ng kyua mơ\ng Knơ\ng dla\ng brua\ djuê ana bi hgu\m ho\ng Êpul hgu\m du\m êpul brua\ Hgu\m mko\ mjing hla\m hruê mbruê, phung duh bi liê [ua\n rơ\ng đru êbeh 15.200 êklai pra\k c\ia\ng mđ^ kyar klei hd^p mda kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ leh ana\n kr^ng c\ư\ c\hia\ng. Blu\ hra\m ti anôk k[^n, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc dla\ng myuôm kơ du\m klei sa ai đru brei mơ\ng ma\h jiang ala tac\ êngao, du\m êpul brua\ hla\m ala c\ar hla\m hdra\ brua\ mko\ mkra mđ^ kyar la\n c\ar, bohnik ho\ng hdra\ brua\ bi mhro\ [un h’^t kja\p ti kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ leh ana\n kr^ng c\ư\ c\hia\ng. Mb^t ana\n, c\ia\ng du\m gưl brua\ knu\k kna leh ana\n wa\t brua\ kđi c\ar mơ\ng Trung ương hlo\ng kơ alu\ wa\l bi hgu\m nga\, ksiêm mđing mkra mlih mbo\ du\m hdra\ mtru\n bi djo\ guôp hluê nga\ brua\ bi msir klei ư\ êpa, bi mhro\ klei [un knap, mkra mđ^ hnơ\ng hd^p kơ mnuih [uôn sang. Hdra\ k`a\m truh kơ thu\n 2020 mđ^ ênoh pra\k mâo hrui w^t t^ng mdu\m kơ sa c\ô mnuih mơ\ng du\m go\ êsei [un đ^ 3,5 bliư\ mka\ ho\ng ara\ anei, ênoh go\ êsei [un ti sa\ [un hro\ 4% hla\m sa thu\n.

 

- }ar Daklak hlăk dôk ti ana\p klei k[ah êa pro\ng hlăm yăn puih mnga ana\p anei, kyuadah du\m knơ\ng kdơ\ng êa amâo mâo djăp ôh êa pioh kơ brua\ pla mjing. Trang Quang Thành, Khua knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Daklak, brei thâo, tui si klei ]ua\l mka\, du\m knơ\ng kdơ\ng êa kno\ng rơ\ng dưi djăp 3/4 ênha\ pla mjing hla\m ]ar. Kyuadah hnơ\ng hjan hla\m du\m mlan êgao [ia\, hlăm jih yăn hjan hnơ\ng êa kno\ng mâo hlăm du\m knơ\ng kdơ\ng êa hlăm brô 60% mka\ ho\ng hnơ\ng êa mâo kah knar hlăm lu thu\n. Êjai ana\n, hnơ\ng êa hlăm du\m hnoh krông êa juôr ăt hro\ h^n ti hnơ\ng kah knar, lehana\n hlăk hlê lo\ tru\n hro\ pral. Kyuana\n, ]ar Daklak ana\p le\ hla\m klei k[ah êa kjham hlăm lu anôk knhal jih yăn bhang, jing klei amâo mâo dưi tlaih ôh. Ti ana\p klei anei, dhar brua\ lo\ hma alu\ wa\l mâo leh hdră pla mjing yăn puih mnga bi hro\ 8 êbâo ha mka\ ho\ng thu\n dih, lehana\n ngă djăp hdră ]ia\ng bi hro\ klei truh tơl mơ\ng adiê không k[ah êa.

 

- Hla\k êjai hrui pe\ boh ka leh ôh sna\n mâo đa ana kphê ti kdriêk Đa\k Hà, c\ar Kon Tum bi mnga leh. Klei kphê bi mnga he\ amâo djo\ ho\ng yan hla\k nga\ kơ mnuih [uôn sang ti anei dôk hyưt êdi. Mta phu\n nga\ kơ lu đang kphê, hla\m ana\n êbeh 7.000 ha đang kphê ti kdriêk Đa\k Hà, c\ar Kon Tum bi mnga jing kyua hma\i djo\ mơ\ng ang^n êbu\ mrô 4 ana\n hla\m du\m hruê êgao ti alu\ wa\l anei mâo nnao adiê hjan. Hnơ\ng h’a\p mơ\ng du\m bliư\ adiê hjan mtru\t kơ ana kphê bi mnga mơ\ng hla\k boh adôk hla\m ana ka hrui pe\ jih ôh. Hluê si phung pla kphê ti alu\ wa\l, amâo dưi tui tio\ tluôn hlo\ng krih êa ôh c\ia\ng kriê du\m mnga anei leh ana\n klei kphê bi mnga ưm mse\ si anei nga\ bi êdu ai kơ ana kphê, s^t n^k sra\ng nga\ bi mhro\ hnơ\ng boh mnga mâo.

 

- Leh 4 thu\n hluê ngă Hdră Ru\ mdơ\ng kr^ng [uôn sang mrâo, brua\ nah gu\ kdriêk Dak Mil, ]ar Dak Nông mâo duh bi liê, mkra mđ^, đru mtru\t mđ^ brua\ duh mkra mnia mblei, mđ^ kyar klei hd^p mda mnuih [uôn sang. Kdriêk Dak Mil mâo duh bi liê leh hlăm alu\ wa\l [uôn sang giăm 1.600 êklai prăk, hlăm năn prăk mơ\ng knu\k kna giăm 160 êklai prăk lehana\n mnuih [uôn sang bi mkrum mâo êbeh 1.400 êklai prăk. Mơ\ng prăk anei, alu\ wa\l mâo duh bi liê mkra 59km êlan hlăm sa\, truh kơ thôn, [uôn lehana\n 55km êlan hlăm [uôn, lehana\n êlan nao kơ hma.

 

- Tlam mbruê, Knơ\ng brua\ tuh tia mnia blei [uôn pro\ng Hồ CHí Minh mko\ mjing Klei bi k[^n po\k nga\ brua\ mgang kdơ\ng ho\ng klei blei mnia tle\ mda\p, nga\ mdêc\ mdar hla\m brua\ blei mnia, mnơ\ng mgưt leh ana\n bi mko\ du\m brua\ mnơ\ng [ơ\ng doh ja\k ho\ng brua\ kah mbha mơ\ng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh. Ti anôk k[^n, Knơ\ng brua\ tuh tia  blei mnia [uôn pro\ng leh ana\n Knơ\ng brua\ kriê dla\ng sang c\ơ mnia bi si`ê leh ho\ng 24 anôk brua\ jing du\m anôk brua\, anôk c\h^ mnia leh ana\n sang c\ơ klei [ua\n rơ\ng duh mkra mnia blei mnơ\ng dhơ\ng rơ\ng djo\ hnơ\ng kc\ah leh ana\n doh ja\k mnơ\ng [ơ\ng. Gưl anei, Knơ\ng brua\ kriê dla\ng sang c\ơ mnia [uôn pro\ng Hồ Chí Minh rang mdah dla\ng leh lu mta mnơ\ng êdi, mnơ\ng mgưt mse\ si: Mnơ\ng điện tử, kdhô dja\, mnơ\ng bi msiam… c\ia\ng mtô mblang kơ mnuih blei yua thâo kral kla\ klơ\ng ti mnơ\ng êdi, ti mnơ\ng mgưt.

 

   Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua bi ala kơ Mi đua klam hdră êlan ho\ng Triều Tiên, Sung Kim brei thâo; bruă Triều Tiên hưn mthâo prăp êmiêt hluê ngă du\m klei bi blu\ hrăm ka djăp ôh klei dưi mtru\t Mi lo\ w^t hlăm klei bi trông ]hai kơ klei amâo mâo hạt nhân hlăm kjhô] ks^ Triều Tiên, mdei he\ leh mơ\ng sui. Blu\ hrăm hlăm klei bi mtuôm ho\ng khua bi ala kơ Nhật Bản Junich Ihara ti [uôn pro\ng phu\n Tokyo, Sung Kim m`ă klă: “Mi ka mâo klei đăo knang klă s^t ôh, s^t êdi amâodah hơăi, Triều Tiên prăp êmiêt hluê ngă s^t êm^t du\m klei [ua\n rơ\ng ăt mse\ mơh g^r ktưn ana\p truh bruă amâo mâo hạt nhân hlăm kjhô] ks^ Triều Tiên. Hmei kno\ng lo\ w^t kơ jhưng bi trông ]hai êla [uh du\m klei [ua\n rơ\ng anei dưi bi êdah klă s^t”.

 

- Knơ\ng bruă ruah khua Tunisia hruê mbruê hưn mthâo: tuôr tal 2 klei ruah khua Mil ]hil ti ala ]ar anei srăng mko\ mjing hlăm hruê 21/12 kơ ana\p, ho\ng 2 ]ô mgơ\ng asei phu\n, mâo khua Mil ]hil hđăp Moncef Marzouki leh ana\n khua păn ako\ Đảng thế tục Nidaa Tounes, khua Knu\k kna hđăp Caid Esebsi. Mnuih [uôn sang Tunisia ti ala ta] êngao ăt dưi nao mple\ hră hlăm du\m hruê 19, 20 leh ana\n 21/12. Hdra\ bi mmia\ ruah klă s^t mphu\n k]ưm hlăm hruê anei leh ana\n srăng mjưh rue# hlăm krah mlam hruê 19/12. Knơ\ng dla\ng bruă ruah khua Tunisia brei phung mgơ\ng asei leh ana\n phung ngă bruă hâo hưn “ Bi mpu\ kơ du\m klei bhiăn mơ\ng hdra\ bi mmia\ ruah” kyua klei yuôm bhăn mơ\ng wưng ruah khua h[uê ênuk anei.

- Canađa hruê mbruê hưn mthâo leh kđăl êjai [a\ng bhă Adu\ bruă bi ala mơ\ng ala ]ar anei ti [uôn pro\ng phu\n Cairô ala ]ar Êjip, kyua hu^ hyưt kơ du\m klei amâo mâo h’^t. Adu\ bruă bi ala Canađa ăt mơ^t klei hâo hưn anei truh kơ mnuih [uôn sang Canađa hlăk dôk hd^p ti Êjip ho\ng hră điện tử, hưn klă srăng kđăl [a\ng hlo\ng truh êla mâo “Asa\p hưn mthâo mrâo”. Amâo djo\ kno\ng Canađa đui] ôh êlâo kơnăn Anh ăt mâo hdră mtru\n kđăl [a\ng Adu\ bruă bi ala ti Cairô leh mdei du\m mta bruă knuă êpul êya ti anei. Mâo du\m klei anei hlăk êjai êpul k’han ngă ru\ng Ansar Beit al- Maqdis [ua\n rơ\ng s^t suôr ho\ng êpul ngă măk [ai Knu\k kna Islam (IS), mrâo anei hưn di`u bi mdjiê pô ngă bruă êa pui êwa ]uh mơ\ng Mi, William Henderson ti Êjip.

 

- K’iăng khua Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nga Sergei Ryabkov hruê mbruê m]h^ la] Mi hlăk duah hdră bi mlih knu\k kna ti Nga hluê ho\ng du\m asa\p mtru\n bi kmhal k`ăm kơ ala ]ar anei kyua djo\ tuôm kơ klei ru\ng răng ti Ucraina. Hlăm 1 klei blu\ hrăm ti ana\p Hạ viện, Ryabkov la] sơnei: klei mje\ mgiăm plah wah Nga leh ana\n Mi hlăk ti “ wưng jhat êdi” leh ana\n srăng lo\ dơ\ng mse\ sna\n tơ Mi adôk kriê yua du\m asa\p mtru\n bi kmhal hlăm wưng sui. Hdra\ k`ăm mơ\ng du\m asa\p mtru\n bi kmhal anei păt dah mse\ si  k`ăm mjing du\m mta klei kơ bruă duh mkra leh ana\n yang [uôn kơ klei bi mlih klei dưi ti Nga.

- Trung Quốc leh ana\n Mi le\ hlăm klei amâo mâo thâo bi djo\ h^n kyua kơ hdră bruă Mi ba ]h^ phao ktuang kơ Đài Loan. Leh Thượng Viện Mi mklă mklơ\ng hdră mtru\n ba ]h^ 4 boh ho# mran răng mgang [ra\m pui kơ Đài Loan, t^ng kơ Trung Quốc bi kdơ\ng ktang ph^t leh ana\n gha\ Knu\k kna Mi amâo dưi ngă ôh hdră anei, đăm lui hdră bruă anei ngă hma^ djo\ kơ klei mje\ mgiăm 2 nah. Pô blu\ bi ala kơ Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Trung Quốc Hồng Lỗi ăt akâo kơ knơ\ng bruă djo\ tuôm mơ\ng Mi ba yua mâo boh tu\ dưn du\m hdră bruă mkhư\ gang klei ba ]h^ phao ktuang kơ Đài Loan, đăm ngă bi kpe\ êka ôh kơ klei mje\ mgiăm plah wah 2 ala ]ar.