Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Aguah anei, Knăm bi hdơr 60 thu\n [uôn pro\ng phu\n mâo klei êngiê 10/10/1954 – 10/10/2014 mko\ mjing leh ti sang bi k[^n ala ]ar Mĩ Đình – Hà Nội. Hlăm klei bi hdơr anei, phung khua g^t gai Đảng, Knu\k kna mđup brei mêđai Hồ Chí Minh kơ mnuih [uôn sang, lehana\n knua\ druh [uôn pro\ng Hà Nội. Lehana\n, phung khua kia\ kriê [uôn pro\ng Hà Nội mâo klei pah mni Mnuih jăk, brua\ jăk lehana\n mnuih {uôn pro\ng phu\n tu\ kdlưn thu\n 2014. Tui si hdră, Khua g^t gai Đảng, Khua lăn ]ar, Khua knu\k kna, Khua Quốc hội, Khua dhar brua\ mặt trận gưl dlông nao sơăi ti anôk bi hdơr anei. Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang bi ala kơ Đảng, kơ Lăn ]ar mđup brei klei pah mni Mêđai Hồ Chí Minh kơ mnuih [uôn sang lehana\n knua\ druh [uôn pro\ng Hà Nội. Hồ Quang Lợi, Khua dhar brua\ tuyên giáo brua\ Đảng [uôn pro\ng Hà Nội brei thâo: Gưl dlông mâo mkla\ mklơ\ng leh klei bi hdơr 60 thu\n hruê [uôn pro\ng phu\n mâo klei êngiê, jing hruê bi hdơr yuôm bhăn gưl ala ]ar thu\n 2014:“{uôn pro\ng Hà Nội srăng bi ala kơ kluôm ala mko\ mjing kdrưh k’ăm klei bi hdơr 60 thu\n hruê [uôn pro\ng mâo klei êngiê. Klei [uôn pro\ng phu\n mâo klei êngiê hruê 10/10/1954 jing gru kruak knăl guh mnga] kơ klei cách mạng kgu\ kdơ\ng mơ\ng djuê ana, ti gu\ klei g^t gai mơ\ng Đảng Cộng sản Việt Nam lehana\n Awa Hô khăp h’iêng. Hruê 10/10/1954 Hà Nội kdrưh mnga] hla ]hia\m gru kkuh drông êpul kahan w^t mơ\ng klei bi blah mâo klei dưi pro\ng hriê sua ma\ [uôn pro\ng phu\n”.

 

- Mma\t mbruê, Khua knu\k kna Vanuatu, Joe Natuman kbia\ leh mơ\ng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, mjưh rue# gưl hriê c\hưn kơ Việt Nam mơ\ng hruê 5 – 9/10/2014 hluê si asa\p jak iêo mơ\ng Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng. Ti du\m anôk bi mtuôm ho\ng Khua g^t gai gưl dlông ala c\ar drei, 2 nah bi hưn mthâo leh  kơ boh klei mơ\ng gra\p ala c\ar, bi êdah klei ư ai kơ klei bi mje\ hgu\m ja\k siam plah wah 2 ala c\ar hla\m wưng êgao leh ana\n lac\ snei: 2 ala c\ar c\ia\ng bi kah lu klei c\ia\ng bi mse\, bohnik jih 2 djuê ana bi ga\n hgao leh klei kgu\ kru\ kdơ\ng dleh êma\n kyua c\ia\ng sua ma\ klei hnu\k êngiê, êđa\p ênang djuê ana. Khua g^t gai 2 ala c\ar lac\ snei: Việt Nam leh ana\n Vanuatu mâo lu klei ga\l bi hgu\m, bi tu\ ư hla\m wưng kơ ana\p c\ia\ng mđ^ ktang klei bi mje\ êrô êpul gưl dlông leh ana\n du\m gưl, mb^t ana\n mtru\t mđ^ ai bi mje\ mjuk mnuih [uôn sang c\ia\ng bi mđ^ klei bi thâo sa\ng leh ana\n bi đa\o knang hdăng ga\p.

 

- Tlam mbruê, Khua phu\n brua\ ho\ng ta] êngao Phạm Bình Minh drông leh Evgeny Vladimirnovi] Lukyanov, K’ia\ng khua kia\ kriê brua\ răng mgang klei êđăp ênang ala ]ar Nga. Dua nah mâo leh klei bi trông ]hai kơ boh klei ti alu\ wa\l Châu Á – Thia Bình Dương, lehana\n bi tu\ ư mâo nanao klei bi kah mbha, bi hâo hưn du\m boh klei kơ brua\ răng mgang klei êđăp ênang alu\ wa\l lehana\n dlông ro\ng lăn, bohnik kơ klei bhiăn ASEAN ho\ng du\m klei bi k[^n êpul hgu\m, Gưl dlông Ngo\ Châu Á, APEC lehana\n Liên hiệp Quốc, kyua klei tu\ dưn mơ\ng grăp ala ]ar, kyua klei êđăp ênang, lehana\n mđ^ kyar ti alu\ wa\l lehana\n dlông ro\ng lăn.

 

- Adu\ brua\ knu\k kna mrâo mâo hra\ tru\n klei g^t gai mơ\ng K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh kơ gru hmô Adu\ nga\ brua\ Da\ng kông. K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh g^t gai Knơ\ng pra\k Knu\k kna Việt Nam hluê ho\ng klei dưi ktrâo kc\e\ brei brua\ po\k Adu\ nga\ brua\ knua\ da\ng kông mơ\ng LienVietPostBank hluê si klei kc\ah mtru\n tliêr kja\p kơ du\m mta klei, hnơ\ng c\ua\n kơ mko\ mjing klei nga\ brua\, mnuih nga\ brua\, hdra\ kdra\p yua, kia\ kriê dla\ng klei truh jhat… Rơ\ng klei ja\k êđa\p mâo klei tu\ hla\m brua\ knua\ mơ\ng LienVietPostBank leh ana\n djo\ guôp ho\ng mdê bi brua\ mơ\ng Adu\ nga\ brua\ da\ng kông, djo\ ho\ng klei c\ia\ng mơ\ng mnuih [uôn sang, boh nik jing ti kr^ng wa\l [uôn sang lo\ hma, kr^ng taih kbưi.

 

- Tui si klei g^t gai mơ\ng K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân phúc, du\m êpul brua\ djo\ tuôm mơ\ng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh hgu\m jăk ho\ng êpul brua\ Gưl dlông, lehana\n du\m alu\ wa\l hlăm klei bi rai du\m êpul du\ mdiăng mnơ\ng dhơ\ng mgưt, mnơ\ng soh ho\ng hdră bhiăn mơ\ng du\m alu\ wa\l mkăn ba kơ [uôn pro\ng Hồ Chí Minh pioh lo\ ba ]h^ kơ anôk mkăn. {uôn pro\ng Hồ Chí Minh po\k leh lu gưl bi kdơ\ng ho\ng phung ngă soh, bi kdơ\ng ho\ng klei ]h^ mnơ\ng soh ho\ng klei bhiăn, mnơ\ng dhơ\ng mgưt mơ\ng ara\ anei truh kơ tết nguyên đán Ất Mùi 2015, hyua\ h^n klei ksiêm dlăng, hgu\m ma\ brua\ mâo klei tu\ dưn, kia\ kriê kluôm alu\ wa\l, phung ngă soh ]ia\ng dưi bi rai du\m klei ngă soh mâo êpul, boh nik phung ngă soh ho\ng matu^, pral thâo [uh gang mkhư\ pul du\ mdiăng mnơ\ng mgưt, klei ngă soh hlăm brua\ mnia mblei, boh nik ho\ng du\m mta hăt, kpiê, mnơ\ng [ơ\ng lehana\n mnơ\ng yua mkăn.

 

- Hruê mbruê, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar dak Nông mko\ mjing leh klei k[^n w^t dla\ng, trông bi mkla\ Hdra\ c\ua\l mka\ mđ^ kyar ana Ma\kka ti wa\l kdriêk Tuy Đức, wưng mơ\ng 2014 – 2020. Hluê ana\n, anôk djo\  hla\m hdra\ c\ua\l mka\ pla ana Ma\kka ti kdriêk Tuy Đức mâo êbeh 14.600 ha ti 5 sa\ mâo: sa\ Dak R’Tih, Quảng Tâm, Quảng Tân, Quảng Trực leh ana\n Dak Buk So. Du\m mta mjeh ana ma\kka sra\ng ba pla mâo mjeh OC, 246, 816, 849, 842, 741, 800, 900 leh ana\n 695. ênoh pra\k bi liê jih jang êbeh 1.133 êklai pra\k. Hluê si klei t^ng yap m^n t^ng hnơ\ng boh mnga mâo t^ng mdu\m truh 2 tôn mkrah kơ sa ha hla\m sa thu\n ho\ng pla hja\n, 1 tôn krô kơ sa ha hla\m sa thu\n ho\ng ba pla mplua\ leh ana\n mkrah tôn kơ sa ha hla\m sa thu\n tơ ba pla rah rưng.

 

- Hluê ngă klei mkla\ mklơ\ng mrô 2472/QĐ-TTg mơ\ng Khua knu\k kna kơ brua\ mkăp du\m hra\ mơar, hra\ klei mrâo kr^ng mnuih djuê [ia\, kr^ng dleh dlan wưng thu\n 2012 – 2015, mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, kluôm ]ar Daklak mâo mkăp leh amâo mâo hrui prăk ôh kơ êbeh 750 êbâo mta hra\ klei mrâo. Brua\ mkăp hra\ klei mrâo kơ kr^ng mnuih djuê [ia\, ]ia\ng pral mâo đru kơ mnuih [uôn sang mâo ma\ pral djăp klei hâo hưn, lar [ar lehna\n djo\ ho\ng hdră êlan, klei m^n, đru mguôp yuôm bhăn hla\m brua\ mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn, bi hro\ klei [un knap ti alu\ wa\l.

 

- Tlam mma\t mbruê, lu anôk ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh ênga\p êlam hla\m êa kyua êa đ^. Hluê si Anôk brua\ mgang kdơ\ng ho\ng klei êa l^p lêc\ leh ana\n tui duah mnuih mao klei truh [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, lu anôk ênga\p êlam jing kyua đ^ng mđoh mđue# êa sa\r kđưl đ^ he\ kơ dlông kyua êa mơ\ng du\m mbông mnuôr êa ktuê hnoh êa krông Sài Gòn, Đồng Nai đoh nao, [ia\ amâo mâo ôh kdrêc\ guê mgang mc\ah leh ana\n amâo mâo klei luc\ liê kơ mnuih ôh. Anôk g^t gai mgang kdơ\ng ho\ng klei êa l^p lêc\ ang^n êbu\ leh ana\n tui duah mnuih mâo klei truh du\m alu\, sa\ hu\i ênga\p a\t mđ^ ba mnuih nga\ brua\ mpra\p bi kdơ\ng ho\ng klei truh jhat tơ mâo.

 

- Mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, Anôk brua\ mđ^ kyar lăn ala ]ar Hậu Giang mâo leh klei t^ng tla, ]iu hnô, đru ba lehana\n mko\ mkra ala [uôn mrâo ho\ng ênoh prăk êbeh 74 êklai prăk. Hjăn mlan 9, êpul êya mâo t^ng tla kơ 2 hdră brua\ ho\ng ênoh prăk jih jang 15 êklai 600 êklăk prăk. Hlăm wưng kơ ana\p, êpul êya srăng lo\ dơ\ng ngă du\m hdră brua\ mse\ si: Mko\ mkra anôk ala mrâo kơ alu\ 5, alu\ wa\l anôk dôk mrâo mơ\ng hdră brua\ po\k mlar êlan dơ\ng pro\ng mrô 1, mko\ mkra alu\ wa\l anôk dôk mrâo Vị Đông… Lehana\n ksiêm dlăng mghaih msir du\m klei mnuih [uôn sang k]u\t mơ\ng du\m hdră brua\ adôk ka leh, ngă hra\ mơar thiăm mbo\ kơ du\m klei dưi ]iu hnô.

 

  Kei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua knu\k kna Thái Lan Prayuth Chan-ocha hruê mbruê nao truh leh kơ Myanmar mphu\n gưl ]hưn dlăng klă s^t ala ]ar anei. Anei jing gưl nao ]hưn dlăng gưl knu\k kna tal êlâo mơ\ng Chan Ocha yap mơ\ng leh klei mdlưh knu\k kna ti Thái Lan hruê 22/5 mrâo êgao. Hluê si hdră k]ah, hlăm 2 hruê dôk ]hưn kơ Myanmar, Khua knu\k kna Thái Lan amra bi mtuôm ho\ng Khua mil ]hil Myanmar Thein Sein leh ana\n phung khua g^t gai gưl dlông ala ]ar anei k`ăm mđ^ h^n klei mje\ mgiăm đru hgu\m hla\m bruă duh mkra, duh bi liê, bruă mnia mblei plah wah 2 ala ]ar, ăt mse\ mơh msir mghaih du\m hdră bruă djo\ tuôm kơ klei tu\ dưn mb^t.

 

- Hlăm sa brua\ djo\ tuôm kơ klei ngă griâo “plah mhia\ wa\l krah” ti Hồng Kông, tlam mmăt mbruê, aduôn Carrie Lam, Khua adu\ bruă Anôk bruă kia\ kriê knu\k kna Hồng Kông ho\ng klei kdjăt hưn lăm lui klei blu\ hrăm ho\ng Êpul hgu\m sinh viên Hồng Kông, m^n t^ng mko\ mjing hlăm tlam anei. Mta phu\n mơ\ng aduôn Carrie Lam, Khua bi ala kơ Knu\k kna Hồng Kông hưn mdah jing du\m klei mơ\ng t^ng Êpul hgu\m sinh viên Hồng Kông ba mdah hlăm 2 hruê giăm anei amâo djo\ ho\ng klei bi tu\ ư êlâo kơ năn 2 t^ng  mâo leh, dlăng amâo mâo hơ^t ôh kơ bruă bi blu\ hrăm, kyua ana\n Knu\k kna Hồng Kông ]ua\n lăm lui êjai klei bi blu\ hrăm ho\ng Êpul hgu\m Sinh viên. Mb^t ana\n aduôn Carrie Lam ăt iêu mthưr phung ngă griâo mjưh rue#, ba w^t klei êđăp ênang kơ jih jang  êlan klông.

          

- Khua knu\k kna Ucraina Arseny Yatsenyuk brei thâo: ala ]ar anei amra bi liê 66 êklăk euro ( hlăm brô 83 êklăk 500 êbâo đôlar pioh ngă mkra mtih mnư\ dlông 2.295km tuê knông lăn ho\ng Nga. Hdră bruă anei mâo knu\k kna ba hưn mdah hlăk ako\ mlan 9 hlăm klei g^r k`ăm khăt klei đru brei mơ\ng Nga kơ l^ng k’han kru\ kdơ\ng ti Ngo\ Ucraina. Yatsenyuk m`ă klă: bruă sua mă w^t klei dưi kriê dlăng knông lăn ho\ng Nga jing bruă yuôm bhăn hlăm hdră k]ah êđăp ênang mơ\ng Ucraina. Hluê si t^ng truh mlan 4/2015, bruă ngă mkra mtih mnư\ anei amra ngă rue# riêng yơh.

 

- Hruê mbruê, mnuih Lào hlăm kluôm ala ]ar bi kluh nao kơ hang êa krông Mêkong ti [uôn pro\ng phu\n Viên Chăn dlăng knăm mơak bi lông ]ho\ng mran, sa knăm mơak jăk siam hlăm thu\n hưn kơ klei mjưh rue# Yan [ơ\ng kba hluê si klei m^n phung đa\o Yơng ti Lào. Ti 7 boh sang yang phung đa\o Yơng ktuê hang êa krông Mê Kông ti [uôn pro\ng phu\n Viên Chăn mtluk mtlak mâo  lu mnuih [uôn sang bi ngă yang  hluê si klei đa\o Yơng, akâo ]ia\ng kơ klei hd^p êđăp ênang trei mđao, suah pral, duh [ơ\ng đ^ kyar.

 

- 1 boh ho# mran mdiăng 49 ]ô mnuih kram kngăm leh ti kr^ng êa ks^ ]ar Ngo\ Java ala ]ar Inđônêzia, ngă [ia\ êdi 11 ]ô mnuih djiê leh ana\n du\m pluh ]ô mnuih lui] ka thâo [uh. Khua Adu\ bruă tui duah, đru do\ng mnuih mâo klei truh ]ar Ngo\ Java, Moch Hernanto brei thâo: leh hmư\ klei hâo hưn, êpul nga\ brua\ đru do\ng pral nao truh kơ anôk mâo klei truh, dưi do\ng hd^p leh 6 ]ô mnuih. Bruă tui đru do\ng mtlaih du\m ]ô mnuih lui] ka thâo [uh lo\ dơ\ng po\k ngă. Phu\n agha klei truh tơl anei kyua dhia\r waih mran joh he\.

 

- Mâo [ia\ êdi 2 ]ô mnuih djiê leh ana\n 7 ]ô mnuih êka hlăm sa klei ksu\ng ngă ho\ng boh mtuh kơ sa sang k[^n ti ]ar Dưr Cotabato, kr^ng Dhu\ng ala ]ar Philippines. Hluê si klei hâo hưn mơ\ng Khua kahan ksiêm dlăng alu\ wa\l, Mautin Pangandigan, pô ngă soh tlaih đue# leh ngă klei mtuh. Ară anei ka thâo klă ôh hlei êpul bruă ngă klei ana\n. Êpul ktlah hjăn đao\ Islam leh ana\n l^ng kahan bi kdơ\ng nah dih dôk ti alu\ wa\l ]ar khăng mâo du\m klei ksu\ng ngă bi kdơ\ng ho\ng Knu\k kna leh ana\n du\m hdră k`ăm hlăm [uôn sang, [ia\ dah amâo đei ksu\ng ngă hlăm sang k[^n ôh.