Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hruê anei, Quốc hội lo\ dơ\ng bi k[^n kluôm hlăm sang bi k[^n, mâo klei khua phu\n brua\ ngăn prăk Đinh Tiến Dũng w^t la] klei phung bi ala êmuh. Leh kơ ana\n, jing kdrê] w^t la] mơ\ng khua phu\n brua\ sang hra\ mơar Phạm Vũ Luận, lehana\n khua phu\n brua\ hdră bhiăn Hà Hùng Cường. Hlăm hruê ma\ brua\ hruê anei, khua phu\nbrua\ sang hra\ mơar Phạm Vũ Luận srăng w^t la] klei êmuh kơ hnơ\ng kjăp brua\ sang hra\ mơar, boh nik hnơ\ng mtô ti gưl Đại học, hnơ\ng thâo mtô brua\, hnơ\ng ênoh phung hđeh sinh viên leh rue# hriăm amâo mâo brua\ knua\ ma\...khua phu\n brua\ hdră bhiăn Hà Hùng Cường srăng w^t la] klei phung bi ala êmuh djo\ tuôm kơ brua\ hdră bhiăn phu\n thu\n 2013, brua\ mkra mjing du\m hdră bhiăn ]ia\ng guôp ho\ng klei hd^p, kơ klei msir kđi yang [uôn.

 

- Ktuê mđing dla\ng, hmư\ klei êmuh w^t lac\ tlam mbruê mơ\ng Quốc hội, Trịnh Va\n Chiến, dôk ti phường Tân Thành, [uôn pro\ng {uônmathuột, c\ar Dak Lak bi êdah klei ư ai ho\ng du\m hdra\ êlan mtru\n gai dla\ng klei kơ ênoh ênil du\m mnơ\ng c\ia\ng yua hla\m wưng êgao. Mơ\ng klei w^t lac\ du\m khua phu\n brua\ pra\k nga\n, phu\n brua\ tuh tia mnia blei, kơ klei kriê dla\ng ênoh ênil êa xa\ng, êa pui, Va\n Chiến lac\ snei: ênoh c\h^ c\ia\ng djo\ leh ho\ng ênoh ênil hla\m sang c\ơ mnia, bi mkhư\ leh klei hma\i djo\ kơ klei hd^p mda mnuih [uôn sang:"Wưng gia\m anei sna\n ênoh ênil du\m mta mnơ\ng gơ\ h’^t [ia\ leh, ana\n kâo đa\o knang kơ hdra\ gai dla\ng kơ ênoh ênil mơ\ng knu\k kna. Êa xa\ng, êa pui gơ\ tơ đ^ [ia\ đuic\ mơh ka\n đei hma\i djo\ lei kơ klei hd^p mnuih [uôn sang, kyua ara\ anei ara\ng mưn ai nga\ brua\ a\t đ^ h^n mơh, leh ana\n mnuih [un mâo knu\k kna đru brei leh đa”.

 

- Aguah mbruê, ti anôk brua\ knu\k kna, k’ia\ng khua knu\k kna Vũ Văn Ninh drông leh John Nelmes, khua êpul ksiêm dlăng brua\ duh mkra kluôm keh prăk dlông ro\ng lăn IMF hlăk mâo gưl hriê ]ua\ lehana\n ma\ brua\ ti ala ]ar drei. Ti anôk drông ana\n, k’ia\ng khua knu\k kna Vũ Văn Ninh la]: Knu\k kna Việt Nam srăng lo\ dơ\ng jih ai tiê mkhư\ klei prăk lu] ênoh, bi hơ^t brua\ duh mkra kluôm, mtru\t mđ^ ktang brua\ mko\ w^t klei duh mkra. la] jăk kơ khua knu\k kna Vũ Văn Ninh pioh leh mmông dông, John Nelmes la]: Keh prăk dlông ro\ng lăn IMF bi myuôm du\m klei g^r mơ\ng knu\k kna Việt Nam hlăm brua\ bi hơ^t klei duh mkra kluôm, bi hro\ klei prăk lu] ênoh, lehana\n rơ\ng kjăp kơ klei hd^p mda ala [uôn.

 

- Aguah mbruê, êpul nga\ brua\ mơ\ng Knơ\ng brua\ djuê ana kyua mơ\ng tiến sĩ Lo\ Giàng Páo, K’ia\ng khua Knơ\ng dkla\ng brua\ djuê ana, Knơ\ng brua\ djuê ana mơ\ng knu\k kna nga\ khua êpul ma\ leh brua\ ho\ng c\ar Sóc Trăng kơ boh klei bi mhro\ [unhla\m mnuih [uôn sang djuê [ia\ c\ar Soc\ Trăng. Ti mmông nga\ brua\, Knơ\ng brua\ djuê ana dla\ng myuôm kơ c\ar Sóc Trăng hla\m brua\ mđing dla\ng duh bi liê mđ^ kyar kr^ng [uôn sang mnuih djue ana Kh’Mer, đru klei hd^p mnuih [uôn sang lo\ dơ\ng đ^, ênoh go\ êsei [un hro\ hla\m gra\p thu\n. C\ia\ng brua\ bi mhro\ [un kơ kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ mâo klei tu\ leh ana\n h’^t kja\p, c\ar Sóc Trăng c\ia\ng mđ^ ktang brua\ bi mlih hdra\ nga\ brua\ lo\ hma hluê hgra\ pla mjing mnơ\ng ba c\h^ pro\ng, mâo hnơ\ng ja\k siam leh ana\n klei tu\ ana\n mguôp mb^t ho\ng duah anôk ba c\h^ mnơ\ng bi h’^t. leh ana\n hluê nga\ ja\k du\m hdra\ mtru\n, hdra\ brua\ đru mđ^ kyar kr^ng mnuih djuê [ia\ , mtru\t mđ^ ba yua bi hria\m du\m hra\ mnêc\ nga\ brua\ mrâo mrang hla\m brua\ knua\ kơ mnuih [uôn sang ti kr^ng taih kbưi, go\ êsei [un, dleh knap.

 

- Hruê mbruê, ti [uôn pro\ng Buôn Ama Thuôt, ]ar Daklak, knơ\ng brua\ kreh knhâo wa\l hd^p mda, lehana\n yang [uôn hgu\m ho\ng adu\ brua\ alu\ wa\l 2, hlăm dhar brua\ djuê ana mko\ mjing leh klei bi trông ]hai “Ksiêm duah ]ia\ng mâo du\m hdră mjua\t bi hriăm mnuih ngă brua\, lehana\n ba yua tu\ dưn mnuih djuê [ia\ thâo brua\ hla\m ]ar Daklak”. Ti anôk bi trông ]hai, phung kreh knhâo, phung ngă brua\ kia\ kriê, lehana\n ba yua mnuih ma\ brua\ hlăm ]ar Daklak ksiêm dlăng leh klei jing hlăm brua\ mjua\t bi hriăm, lehana\n ba yua mnuih thâo hra\ mơar, mnuih thâo lu jing mnuih djuê [ia\ ]ar Daklak mơ\ng thu\n 2004 truh thu\n 2012. Mơ\ng klei ana\n brei [uh, klei adôk mâo ara\ anei jing, brua\ mjua\t bi hriăm lehana\n ba yua mnuih thâo hra\ mnuih djuê [ia\ ka djo\ guôp ôh. Kha\dah Đảng, lehana\n Knu\k kna mâo leh du\m hdră êlan đru tal êlâo h^n, [ia\dah hnơ\ng ênoh mnuih djuê [ia\ ma\ brua\ hlăm du\m knơ\ng brua\ êpul êya adôk [ia\, êjai ana\n ]ar Daklak adôk êbeh 2 êbâo ]ô hđeh sinh viên jing mnuih djuê [ia\ leh rue# hriăm Đại học, cao đảng ka mâo mơh brua\ ma\. Nao ti anôk bi trông ]hai anei, Y-Nưh Niê, Buôn Alê, wa\l Êa Tam, [uôn Ama Thuôt, ]ar Daklak la]:“Phung sinh viên leh rue# hriăm hiu duah brua\ bo\ ho\ng klei dleh dlan, klei hd^p mda go\ sang dleh dlan, ktang h^n amâo thâo b^t duah brua\ ma\. Hlăm [uôn hmei mâo lu phung sinh viên leh rue# hriăm đại học [ia\dah amâo mâo brua\ knua\ ma\ ôh. Klei dleh ti anei jing klei mjua\t bi hriăm jing lu, [ia\dah hnơ\ng kjăp bi hriăm amâo mâo đ^ ôh. Tal dua, klei ba yua mnuih ma\ brua\ ka djo\ guôp, ka năng ho\ng klei jing s^t ti alu\ wa\l. }ia\ng bi mâo klei mđing h^n, hlăm brua\ mjua\t bi hriăm, lehana\n ba yua mnuih djuê [ia\ mâo brua\ knua\ ma\”.

 

- Hruê mbruê, ti wa\l krah Gia Nghĩa, brua\ Đoàn c\ar Dak Nông leh ana\n Êpul hgu\m êdam êra c\ar Muldulkiri ala mtao Campuchia mphu\n po\k leh Hdra\ bi trông ho\ng ana\n “ Thu\n hla\k ai hgu\m kngan mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo leh ana\n êdam êra ho\ng klei `u\ kma quốc tế” leh ana\n mko\ mjing du\m brua\ bi mje\, bi hgu\m plah wah êdam êra 2 c\ar. Ti mmông bi trông, lu klei c\ih mdah m,ơ\ng phung bi ala bi kla\ leh brua\ nga\, anôk anơ\ng yuôm bha\n mơ\ng êdam êra hla\m klei mko\ mkra leh ana\n mđ^  kyar brua\ duh mkra yang [uôn mơ\ng gra\p c\ar leh ana\n mơ\ng gra\p ala c\ar. Wưng êgao, êdam êra 2 c\ar: Dak Nông mơ\ng Việt Nam leh ana\n Muldulkiri mơ\ng Campuchia amâo mdei mđ^ ktang mko\ mkra klei bi mje\ riêng gah bi hgu\m mguôp, hgu\m đru had\ng ga\p. Y-Quang {uôn Krông, Khua dla\ng brua\ Đoàn c\ar Dak Nông lac\ snei: Hla\m ênuk gưl bi `u\ mu\t brua\ duh mkra quốc tế êlam pro\ng mse\ si ara\ anei, êdam êra 2 c\ar c\ia\ng bi hria\m mjua\t mđ^ klei thâo kơ dja\p brua\. Mơ\ng ana\n bi kla\ jing pô phu\n, jing êpul ba ako\ hla\m hdra\ brua\ mđ^ kyar mơ\ng gra\p ala c\ar, pral thâo `u\ mu\t ho\ng ara\ng al atac\ êngao.

 

- 176 ]ô phung hđeh hriăm hra\ mâo klei tu\ kdlưn h^n hlăm klei bi lông hđeh hriăm hra\ thâo, 16 ]ô nai mâo klei tu\ kdlưn h^n hlăm brua\ bi hriăm mbo\ kơ phung hđeh hriăm hra\ thâo ]ar Kon Tum thu\n hriăm 2013 – 2014, mâo leh klei pah mni ho\ng ênoh jih jang êbeh 185 êklăk prăk. Knăm anei mâo mko\ mjing tlam mbruê, ti [uôn pro\ng Kon Tum, mâo knơ\ng brua\ sang hra\ mơar ]ar Kon Tum mko\ mjing. Hlăm 176 ]ô hđeh hriăm hra\ mâo knơ\ng brua\ sang hra\ mơar ]ar Kon Tum pah mni anei, năng mđing mâo 15 ]ô hđeh mâo ma\ klei dưi hlăm klei bi lông hđeh hriăm hra\ thâo adu\ 12 gưl ala ]ar, 48 ]ô hđeh mâo ma\ klei pah mni hlăm klei bi lông toàn hlăm măi vi tính dja\ hiu, Olimpic klei Anh hlăm Internet gưl kluôm ala. Hnơ\ng pah mni pro\ng h^n jing 2 êklăk prăk, kơ grăp ]ô hđeh mâo ma\ klei hriăm tu\ kdlưn gưl ala ]ar, lehana\n [ia\ h^n jing 250 êbâo prăk. Brua\ ]ar Kon Tum grăp thu\n pioh sa ênoh prăk k`ăm mđ^ ai phung hđeh hriăm hra\ thâo, lehana\n phung nai mtô mbrua\, mjing leh klei bi mlih jăk hlăm klei thâo [uh, bi hriăm mbo\ phung hđeh mâo klei thâo, mjing klei găl kơ brua\ mjua\t mjing anak mnuih thâo brua\ kơ ]ar mgi dih.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Tlam mbruê, du\m klei bi k[^n SOM ASEAN leh ana\n plah wah ASEAN ho\ng du\m ala c\ar hgu\m mko\ mjing ti Yangon ala ]ar Mianmar mơ\ng hruê 7-10/6 mjưh rue# leh. Hlăm klei ngă bruă hruê mbruê mko\ mjing leh klei bi k[^n trông  ASEAN- Mi gưl tal 27 k`ăm trông kơ du\m bruă kr^ng wa\l hdăng bi mđing, ksiêm w^t klei mje\ mgiăm leh ana\n đru hgu\m ASEAN- Mi, leh ana\n prăp êmiêt kơ Klei bi k[^n khua phu\n bruă ASEAN- Mi mlan 8 leh ana\n gưl dlông ASEAN- Mi gưl tal 2 hlăm knhal jih thu\n 2014. Kơ boh klei kr^ng wa\l leh ana\n quốc tế, klei bi k[^n, kah leh klei blu\ hrăm kơ du\m boh klei ru\ng răng dleh dlan ti êa ks^ Ngo\. T^ng kơ Mi mklă mklơ\ng: sa ai ho\ng du\m klei m^n mơ\ng ASEAN bi êdah leh hlăm asa\p hưn mtru\n mơ\ng phung khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao ASEAN hruê 10/5, bi êdah klei hu^ hyưt kơ klei ru\ng răng đ^ lar, ngă hma^ djo\ kơ klei êđăp ênang, hơ^t kjăp, leh ana\n klei kriê mgang êđăp ênang êlan êa mơ\ng kr^ng wa\l. Mi bi kdơ\ng ho\ng du\m bruă ngă hjăn păn, ba yua ai ktang ]ia\ng bi mlih boh klei mâo,  mtru\n mgo#  du\m hdră kơ klei dưi kriê dlăng la\n ala; hluê ho\ng ana\n, nao ai ho\ng du\m klei bhiăn kơ bruă msir mghaih du\m klei bi kuan mhiă ho\ng hdră êđăp ênang, g^r bi ư\ ăn, amâo mâo bi arưp amâo dah ba yua ai ktang, hluê djo\ ho\ng hdră bhiăn quốc tế.

 

- Hruê mbruê, ti adu\ bruă Liên hợp quốc ti Geneva ala ]ar Thuỵ Sĩ, klei k[^n êpul hgu\m kriê dlăng klei dưi êngiê anak mnuih Liên hợp quốc gưl 26 mphu\n po\k leh mâo klei nao ai mơ\ng khua bi ala kơ 47 ala ]ar êpul hgu\m kriê dlăng klei dưi êngiê anak mnuih leh ana\n du\m ala ]ar hgu\m Liên hợp quốc, knơ\ng bruă kriê dlăng klei dưi êngiê anak mnuih Liên hợp quốc, khua bi ala kơ du\m knơ\ng bruă hlăm êpul hgu\m Liên hợp quốc leh ana\n du\m êpul bruă êngao knu\k kna quốc tế kriê dlăng klei dưi êngiê anak mnuih. Hlăm hruê ngă bruă tal êlâo mtam, êpul hgu\m kriê dlăng klei dưi êngiê anak mnuih mko\ mjing leh klei bi trông ]hai kơ du\m klei dưi bruă kđi ]ar, yang [uôn, bruă duh mkra, dhar kreh, klei hd^p mda leh ana\n mđ^ kyar; mko\ mjing du\m klei bi blu\ hrăm ho\ng du\m mta bhiăn klei dưi êngiê anak mnuih mơ\ng Liên hợp quốc mse\ si knơ\ng bruă kriê dlăng klei dưi êngiê anak mnuih Liên hợp quốc, phung ngă bruă hâo hưn thơ\ng kơ klei dưi êngiê hlăm klei blu\ hrăm, klei dưi bi k[^n leh ana\n mko\ mjing êpul êya; hlăm ana\n, bi blu\ hrăm ho\ng phung ngă bruă hâo hưn thơ\ng si la] ti dlông k[^n ai tiê kơ hdră bruă dưi mko\ mjing êpul êya leh ana\n klei bi k[^n mơ\ng du\m êpul yang [uôn ana\p mâo klei kpe\ êka đ^ h^n leh ana\n klei dưi êngiê hlăm klei blu\ hrăm mơ\ng mnuih [uôn sang hlăm klei ruah khua ti du\m ala ]ar.

 

- Pô ngă bruă bi trông ]hai hạt nhân gưl dlông Iran Abbas Araqchi brei thâo: Iran hluê nga\ du\m klei bi trông ]hai mdê hjăn ho\ng Đức leh ana\n Prăng kơ hdră bruă hạt nhân ala ]ar anei. Du\m klei bi trông ]hai ho\ng Prăng mko\ mjing ti Geneva ala ]ar Thuỵ Sĩ hlăm hruê 11/6 leh ana\n du\m klei bi trông ]hai ho\ng Đức m^n t^ng mko\ mjing hlăm hruê 15/6 ti [uôn pro\ng phu\n Teheran ala ]ar Iran. Du\m klei bi trông ]hai mdê hjăn ho\ng Prăng leh ana\n Đức mko\ mjing leh du\m klei bi trông ]hai mse\ djuê ana\n ho\ng pô bi ala kơ Mi hlăk hruê 9 leh ana\n hruê 10/6, mb^t ana\n mko\ mjing êlâo kơ lo\ kru\ w^t du\m klei bi trông ]hai plah wah Iran ho\ng êpul P5+1 ( mâo: Anh, Prăng, Mi, Nga, Trung Quốc leh ana\n Đức) hlăm hruê 16/6 ti [uôn pro\ng phu\n Viên ala ]ar Áo.

 

- Aguah mbruê, du\m ]ô mnuih hlăm êpul mgăt ho# mran adôk hd^p hlăm gưl kram kngăm ho# k^ Sewol ala ]ar Hàn Quốc hlăk mlan 4 ngă 280 ]ô mnuih djiê gưl tal êlâo ba phat mkra ti kdriêk Gwangju ti [uôn pro\ng phu\n Seuol. Anei jing klei truh hlăm êlan êa kjham h^n hlăm 20 thu\n êgao ti Hàn Quốc. Hluê si sang mđung rup KBS (Hàn Quốc), 15 ]ô mgăt ho# mran, hlăm ana\n mâo khua ho# mran Lee Jun Seok ara\ng k]u\t lui tha tuê ênguê hlăk êjai ho# k^ kram kngăm. Khua ho# mran leh ana\n 3 ]ô mgăt ho# mran ara\ng k]u\t jing mdjiê mnuih. Nao kơ anôk phat mkra lo\ mâo êbeh 100 ]ô mnuih adôk hd^p hlăm gưl kram kngăm ho# mran leh ana\n go\ êsei phung mâo klei truh si la] anei.