Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ Đảng Gưl dlông, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng drông leh Bruno Rodriguez Parilla, Khua phu\n brua\ ho\ng ta] êngao Cuba, hlăk hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti Việt Nam. Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng hơ\k mơak mâo Bruno Rodriguez Parrilla hriê ]hưn kơ Việt Nam, mơ^t asa\p la] jăk truh kơ Khua g^t gai Đảng, lehana\n Knu\k kna Cuba kơ du\m klei khăp yuôm bhăn kah leh kơ êpul khua êmua gưl dlông Đảng Cộng sản Việt Nam hlăk gưl nao ]hưn kla\ klơ\ng mlan 4/2012 kơ Cuba. Bi êdah klei hơ\k mơak lehana\n bi myuôm du\m boh tu\ dưn mơ\ng Đảng, Knu\k kna lehana\n mnuih [uôn sang Cuba mâo leh hlăn brua\ hluê ngă hdră mtru\n klei k[^n pro\ng 6 Đảng Cộng sản Cuba. Khua g^t gai Đảng bi êdah klei đăo knang, ti gu\ klei g^t gai mơ\ng Đảng Cộng sản Cuba, mnuih [uôn sang Cuba srăng hluê ngă tu\ jing klei mlih mrâo brua\ duh mkra ata\t Cuba lo\ dơ\ng đ^ kyar hluê hdră êlan Yang [uôn ngă phu\n.

 

- Hruê mbruê ti anôk brua\ Quốc hội, Khua dla\ng brua\ Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng drông c\hưn leh Khua bi ala kơ Cộng hòa Nhân Dân Trung Hoa Hồng Tiểu Dũng hriê kkuh bi mje\ [ri ho\ng gưl mrâo hriê nga\ brua\ ti Việt Nam. Khua dla\ng brua\ Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng m’ak drông khua bi ala kơ Cộng hòa Nhân Dân Trung Hoa Hồng Tiểu Dũng leh ana\n c\ang hmang ho\ng brua\ pô jing khua bi ala sra\ng mâo du\m klei đru mguôp ja\k siam kơ klei bi mje\ hgu\m plah wah 2 ala c\ar, 2 Quốc hội. Khua dla\ng brua\ Quốc hội lac\ snei: klei bi mje\ hgu\m plah wah 2 Đảng, 2 knu\k kna, 2 Quốc hội c\ia\ng bi mđ^ ho\ng klei êđa\p êđa\p ênang, bi hgu\m, mđ^ kyar leh ana\n bi mjing klei đa\o knang hdăng ga\p. Khua dla\ng brua\ Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng m`a\: klei bi mje\ jing đồng chí êjai leh ana\n jing ayo\ng adei êjai plah wah Việt Nam ho\ngTrung Quốc c\ia\ng lo\ dơ\ng ra\ng kriê leh ana\n mđ^ lar. 2 nah c\ia\ng đa\m nga\ ôh klei bi ru\ng ra\ng, bi kdơ\ng nga\ truh klei dleh dlan ru\ng ra\ng amâo mâo klei tu\ dưn.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội, khua Dhar brua\ mặt trận Gưl dlông Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân nao ]ua\ lehana\n ma\ leh brua\ ho\ng êpul hgu\m Luật gia Việt Nam, lehana\n Êpul hgu\m phung luật sư Việt Nam kơ klei ksiêm dlăng brua\ mghaih msir klei bi k]u\t hưn hlăm nah gu\. Blu\ hrăm ti anôk ma\ brua\, Nguyễn Thiện Nhân la]: Bi mko\ mjing hdră bi mguôp plah wah du\m dhar brua\ mse\ si Êpul hgu\m luật gia Việt Nam, Êpul hgu\m phung luật sư Việt Nam, Phu\n brua\ hdră bhiăn, brua\ ksiêm dlăng mơ\ng knu\k kna kơ brua\ mghaih msir klei k]u\t hưn [rư\ hruê jăk h^n, rơ\ng kơ klei êđăp ênang hlăm yang [uôn. Mb^t ho\ng ana\n, lo\ dơ\ng mđ^ ktang, hâo hưn đru kơ brua\ hdră bhiăn ho\ng mnuih [uôn sang êlâo kơ digơ\ mâo klei ]ia\ng bi k]u\t. Khua Dhar brua\ mặt trận gưl dlông Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân la]:“Êlâo kơ ksiêm dlăng si srăng ngă ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang păn kjăp hdră bhiăn knu\kkna h^n, leh digơ\ thâo klei ana\n amâo mâo djo\ ho\ng hdră bhiăn ôh, snăn digơ\ amâo mâo lo\ bi k]u\t ôh. K]e\ đru brei kơ mnuih [uôn sang thâo si hdră bi ma\ brua\ djo\ klei bhiăn, mâo klei thâo. Kâo m^n kno\ng Êpul hgu\m luật gia lehana\n êpul hgu\m phung luật sư yơh dưi đru mặt trận hlăm brua\ ksiêm dlăng brua\ sang ]ư\ êa nah gu\ hluê ngă bi djo\ hdră bhiăn”.

 

- Hruê mbruê, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Quảng Bình mko\ mjing klei bi k[^n phung bi ala mnuih djuê [ia\ c\ar Quảng Bình tal II. 5 thu\n êgao, kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ c\ar Quảng Bình mâo leh klei bi mlih mđ^ ja\k siam, kluôm dhuôm hla\m dja\p brua\ duh mkra, dhar kreh, yang [uôn, kriê mgang klei êđa\p ênang ala c\ar. Ênoh mnuih [uôn sang djuê [ia\ duh [ơ\ng thâo mbrua\ [rư\ hruê [rư\ lu. Ara\ anei, kluôm c\ar mâo êbeh 700 go\ êsei mnuih djuê [ia\ duh [ơ\ng thâo mbrua\, ênoh go\ êsei ư\ êpa kr^ng mnuih djuê [ia\ hro\ leh êdi.

 

- Brua\ duh mkra ala [uôn đ^ kyar, klei hd^p mda ai tiê mnuih [uôn sang mâo klei bi mlih. Brua\ Đảng ]ar Daklak bi êdah hlăm klei bi k[^n ksiêm w^t 10 thu\n hluê ngă brua\ bi mguôp mje\ mjing ho\ng du\m boh [uôn, mrâo mko\ mjing hruê mbruê. Tui si klei brua\ Đảng ]ar bi êdah, brua\ bi mguôp mje\ mjing mâo đru mguôp leh yuôm bhăn hlăm klei hơ^t kjăp klei êđăp ênang hlăm kr^ng mnuih djuê [ia\, đru mđ^ kyar klei hd^p mda ala [uôn. Mđ^ kyar klei hd^p mnơ\ng dhơ\ng lehana\n ai tiê kơ mnuih [uôn sang. Kơ brua\ mđ^ h^n klei mje\ mjing hlăm du\m thu\n kơ ana\p. Nguyễn Văn Sự, K’ia\ng khua dhar brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang mơ\ng brua\ Đảng ]ar Daklak brei thâo:“Hlăm wưng kơ ana\p, lo\ bi kjăp h^n brua\ mje\ mjing ]huang nao hlăm knhuang mrâo, jing đru mnuih [uôn sang duh mkra mđ^ kyar klei hd^p mda kjăp h^n, bi mguôp djăp mta brua\ kjăp h^n ]ia\ng bi mưng kơ mnuih [uôn sang mâo hdră duah [ơ\ng kjăp h^n. S^t yơh bi sia\ suôr ho\ng [uôn sang, răng mgang kjăp klei êđăp ênang brua\ kđi ]ar, klei êđăp ênang hlăm [uôn sang, boh nik msir klei ư\ êpa bi hro\ klei [un knap, ho\ng klei k`ăm jing grăp thu\n bi mâo hro\ 2% ênoh go\ êsei [un hlăm mnuih [uôn sang”.

 

- 5 thu\n hluê nga\ Hdra\ mtru\n 30a mơ\ng Knu\k kna ti 2 kdriêk [un Kon Plông, Tu M’Rông mơ\ng c\ar Kon Tum, dưi bi mjing leh ai mđ^ mtru\t yuôm bha\n c\ia\ng alu\ wa\l bi mhro\ [un pral leh ana\n h’^t kja\p. Anei jing klei [uh leh ana\n lac\ mơ\ng êpul ksiêm dla\ng mlir Phu\n brua\, kyua mơ\ng Phu\n brua\ kriê mgang ala c\ar g^t gai ksiem dla\ng hluê nga\  Hdra\ mtru\n anei ti c\ar Kon Tum. Mb^t ho\ng klei tu\ mâo ba w^t, klei hluê nga\  Hdra\ mtru\n 30a ti 2 kdriêk Kon Plông leh ana\n Tu M’Rông a\t brei [uh: c\ia\ng la\m lui he\ du\m hdra\ mtru\n amâo lo\ djo\ guôp.

 

- Hlăm êbeh 10 thu\n giăm anei, mâo du\m ênoh mrô brei [uh, klei mnuih pro\ng mâo klei rua\ êngoh bi [le\ êrah hluê grăp boh ]ar đ^ lu păt ]ia\ng knar ho\ng ênoh phung hđeh rua\. Tui si Knơ\ng brua\ ksiêm duah Pasteur [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, lehana\n dhar brua\ kia\ kriê brua\ mdrao mgu\n klei rua\ êngoh bi [le\ êrah alu\ wa\l nah Dhu\ng, mơ\ng thu\n 2000 truh kơ ara\ anei, ênoh mnuih pro\ng mâo klei rua\ anei đ^ lu. Du\m ]ar Ngo\ Kwar Dhu\ng mâo mnuih pro\ng rua\ lu h^n mka\ ho\ng du\m ]ar Yu\ Kwar Dhu\ng. Mâo du\m ]ar mse\ si Lâm Đồng mnuih pro\ng rua\ êngoh bi [le\ êrah truh 80%, Bình Phước, Bà Rịa Vũng Tàu 60%, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh 45%. Năng mđing h^n, hlăm ênoh mnuih djiê mơ\ng klei rua\ anei, mnuih pro\ng truh giăm 40%.

 

- 100 go\ êsei [un ti du\m kdriêk Điện Biên Đông, Điện Biên, Mường Chà mâo tu\ ma\ leh 100 drei êmô mjeh mơ\ng hdra\ brua\ “ Êmô djuê mjeh đru kơ mnuih [uôn sang [uh ti kr^ng knông la\n.” kyua mơ\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Điện Biên bi hgu\m ho\ng Brua\ Viettel Điện Biên po\k nga\. Hdra\ brua\ anei dưi po\k nga\ mơ\ng ara\ anei truh jih thu\n 2016 leh ana\n sra\ng mâo 1.000 go\ êsei ti 5 kdriêk djo\ [ơ\ng hdra\ brua\ 30 a dưi tu\ ma\ êmô mjeh. Mơ\ng hdra\ brua\ anei, đru kơ du\m go\ êsei [un ti c\ar Điện Biên [rư\ [rư\ ktưn đ^ bi mhro\ [un ho\ng klei h’^t kja\p.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Israel Avigdor Lieberman hruê mbruê brei thâo: Israel mni m’uăn kơ du\m klei g^r ktưn mơ\ng Mi k`ăm mko\ mjing 1 êpul hgu\m bi kdơ\ng ho\ng êpul k’han ngă ru\ng Knu\k kna Islam (IS) ti Siri leh ana\n Ira\c, [ia\ bi êdah klei hu^ hyưt kơ bruă Mi leh ana\n Iran mơ\ng hdră bruă anei bi tư\ je\ giăm h^n. Asa\p hưn mthâo ba hưn mdah hlăk êjai khua Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi John Kery mâo gưl nao ]hưn amâo mâo hưn mthâo êlâo kơ Baghdad ala ]ar Ira\c hlăm gưl nao ]hưn dlăng Trung Đông, k`ăm mko\ mjing 1 êpul hgu\m bi kdơ\ng ho\ng êpul k’han ngă ru\ng djuê ana Sunni ai ngăm ]o\ng bi mdưm mă di`u pô jing Knu\k kna Islam (IS).

 

- Hruê anei, ala ]ar Mi kruăk knăl 13 thu\n klei ksu\ng ngă mkă [ai hruê 11/9. Giăm 3 êbâo ]ô mnuih djiê hlăm klei ksu\ng ngă măk [ai ngă kơ dlông ro\ng lăn hu^ hyưt mphu\n k]ưm kdơ\ng mgang klei ngă măk [ai kluôm boh lăn mơ\ng ala ]ar Mi djă ako\. 13 thu\n êgao, klei kdơ\ng gang klei ngă măk [ai mơ\ng Mi mâo ba w^t lu klei đ^ kyar, hlăm ana\n mâo bruă mdjiê pô ngă măk [ai Bin Laden. Khă sơnăn, ara\ anei; ala ]ar Mi lo\ dơ\ng “ruă ako\” ho\ng 1 klei arưp aram mkăn ana\n jing Êpul knu\k kna Islam (IS).

 

- Khua mil ]hil Ucraina Petro Poroshenko hruê mbruê brei thâo: hruê kăm ti ana\p `u amra ba mdah kơ Quốc hội 1 klei bhiăn k`ăm jao klei bhiăn mdê hjăn kơ du\m wa\l mơ\ng kr^ng Donetsk, Lugansk. Petro Poroshenko m`ă klă: Ucraina amra amâo mâo mkra mlih jing liên bang ôh, kyua hluê si klei bi tu\ ư êđăp ênang hruê kăm êgao, knu\k kna ti Kiev leh ana\n êpul kru\ kdơ\ng mâo leh klei tu\ ư kriê kjăp klei hluh lir lăn ala leh ana\n hgu\m mguôp ala ]ar ho\ng kr^ng knông lăn hla\l mâo ara\ anei.

 

- Hruê mbruê, Prăng hưn, amra amâo mâo boh tu\ dưn ôh hdră k`ăm khăt mhro\ klei toh hroh ngăn prăk kơ thu\n 2015. Khua phu\n bruă ngăn prăk Prăng Michel Sapin brei thâo; ala ]ar anei ]ia\ng lo\ thiăm 2 thu\n truh kơ thu\n 2017, ]ia\ng ba hnơ\ng toh hroh ngăn prăk tru\n gu\ 3% hnơ\ng mâo mnơ\ng dhơ\ng hrui w^t hlăm ala ]ar (GDP) hluê si klei Êpul hgu\m châu Âu ]ia\ng. Michel Sapin brei thâo; klei êdu awa\t mơ\ng ala ]ar mâo bruă duh mkra pro\ng tal 2 alu\ wa\l ba yua prăk mb^t châu Âu ngă kơ Prăng amâo dưi bi s^t ôh klei pô [ua\n rơ\ng.

 

- Êpul bruă Gru bi kal hrah quốc tế hruê mbruê iêo mthưr phung ngă bruă đru ba quốc tế lo\ dơ\ng đru mguôp mâo hlăm brô 19 êklăk đôlar Mi dơ\ng ]ia\ng mđ^ klei thâo kơ brua\ mơ\ng êpul anei, k`ăm msir mghaih klei ]ia\ng nga\ brua\ knua\ ti Dhu\ng Sudan. Êpul bruă Gru bi kal hrah quốc tế brei thâo: klei nga\ soh ho\ng klei dưi êngiê anak mnuih ti Dhu\ng Sudan ăt kjham kjhue# ho\ng ênoh kjduôt kdj^ng asei mlei lu, Sang êa drao, bruă kriê dlăng klei suaih pral êdu awa\t leh ana\n du\m êtuh êbâo ]ô mnuih lui pưk sang đue# kơ klei bi mblah nga\. Kyua yan hjan sra\ng sui truh jih thu\n anei, ngă dleh dlan kơ bruă êrô êbat leh ana\n boh klei êđăp ênang ăt kăn hơ^t kjăp lei, anăn mnơ\ng [ơ\ng huă đru do\ng nao truh kơ du\m kr^ng dleh dlan ti Dhu\ng Sudan ara\ anei bi mdiăng ba hluê êlan êdeh phiơr.

 

- Knơ\ng bruă êa drao dlông ro\ng lăn hruê 9/9 hưn mthâo, ênoh mnuih djiê hlăm gưl bluh đ^ klei ruă Ebola ara\ anei truh giăm 2.300 ]ô mnuih, đ^ thiăm giăm 200 ]ô mnuih kno\ng hlăm 1 hruê đui]. Ara\ anei, ênoh mnuih bi mklă djo\ kman klei ruă ngă djiê mnuih anei truh 4.295 ]ô mnuih. Hlăk êjai ana\n, Êpul hgu\m châu Âu mta\; bruă du\m ala ]ar lo\ dơ\ng kđăl [a\ng jang knông lăn ho\ng du\m ala ]ar mâo klei hma^ djo\ amra ngă klei gun kpăk kơ bruă kdơ\ng gang ho\ng klei ruă anei.