Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hruê anei, Quốc hội lo\ dơ\ng ngă klei êmuh khua phu\n brua\ hdră bhiăn Hà Hùng Cường, lehana\n khua ksiêm dlăng brua\ knu\k kna Huỳnh Phong Tranh. Phung khua phu\n brua\, khua dhar brua\ djo\ tuôm lo\ đru hlak mblang thiăm. Êlâo ana\n, hlăm hruê mbruê, Quốc hội êmuh leh khua phu\n brua\ ngăn prăk Đinh Tiến Dũng, khua phu\n brua\ sang hra\ mơar Phạm Vũ Luận, lehana\n khua phu\n brua\ hdră bhiăn Hà Hùng Cường. Du\m brua\ mjê] hlơr mâo lu phung bi ala Quốc hội dơ\ng êmuh. Jing khua êmua tal dua mơ\ng knu\k kna mâo klei w^t la], khua phu\n brua\ sang hra\ mơar Phạm Vũ Luận mâo tu\ ma\ lu klei êmuh kơ hnơ\ng hriăm, kơ klei mtô brua\, kơ klei mđ^ mlih brua\ sang hra\ mơar, kơ klei phung sinh viên leh rue# hriăm amâo mâo brua\ knua\ ma\; khua phu\n brua\ Phạm Vũ Luận la] klei tui tio\ klei bi mni hlăm brua\ sang hra\ mơar adôk lu, klei mjua\t bi hriăm ka mđing s^t ôh kơ hnơ\ng thâo kơ phung hđeh, kăn bi kna lei ho\ng klei ]ia\ng kơ brua\ knua\. Hlăm wưng kơ ana\p, phu\n brua\ sang hra\ mơar srăng hyua\ kjăp h^n brua\ kia\ kriê klei mko\ mjing mrâo sang hra\ đại học, mlih mrâo hdră mjua\t bi hriăm hluê tio\ hnơ\ng thâo, hriăm nao mb^t ho\ng ma\ brua\.

 

- Ktuê mđing dla\ng, hmư\ klei êmuh w^t lac\ mơ\ng Khua phu\n brua\ Sang hra\ m’ar- Mtô hria\m Phạm Vũ Luận, lu mnuih [uôn sang ti c\ar Gia Lai lac\ snei: hla\m du\m thu\n êgao, brua\ mtô hria\m gưl Đại học, Cao Đẳng lu mđing kơ ênoh hđeh mu\t hria\m, [ia\ amâo t^ng dla\ng ôh kơ hnơ\ng mtô hria\m leh ana\n klei tu\ leh rue# hria\m. Nga\ truh klei lu phung sinh viên leh rue# hria\m duah amâo mâo ôh brua\ ma\, bi liê ti mang pro\ng klei bi hria\m mnuih nga\ brua\. R’Mah C|ưng, mnuih djuê ana Jarai dôk ti phường Tây Sơn, [uôn pro\ng PleiKu, c\ar Gia Lai lac\:“ Ara\ anei sinh viên leh rue# hria\m amâo mâo ôh brua\ ma\ jing klei dleh dlan êdi. Lu sinh viên mnuih djuê [iua\ leh rue# hria\m w^t kơ [uôn sang nao nga\ lo\ hma. La\n ala anei knia\ amâo pro\ng ôh, ana\n ti lo\ mâo la\n pioh nga\ brua\. C|ang hmang kơ Quốc hội, du\m phu\n dhar brua\ mjing klei ga\l kơ phung hđeh sinh viên leh rue# hria\m bi mâo brua\ ma\ h’^t, c\ia\ng đa\m ôh leh hria\m bi dôk mang amâo mâo ôh brua\ ma\ ”.

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ knu\k kna, k’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân phúc drông leh Jitendra Sharma, khua êpul hgu\m luật gia êngiê dlông ro\ng lăn IADL hlăk hriê ]ua\ lehana\n ma\ brua\ ti ala ]ar drei. Ti anôk drông, k’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân phúc la] jăk kơ êpul hgu\m luật gia êngiê dlông ro\ng lăn, lehana\n asei Jitendra Sharma mâo leh klei blu\ sa ai ho\ng Việt Nam, ti ana\p klei Trung Quốc bi ru\ng ba pra ktir duah êa pui HD 981 hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam. Du\m klei sa ai anei mơ\ng êpul hgu\m phung luật gia êngiê dlông ro\ng lăn đru mguôp leh yuôm bhăn ]ia\ng kơ mah jia\ng dlông ro\ng lăn thâo kla\ mnga] h^n kơ ai tiê khăp ]ia\ng kơ klei êđăp ênang, lehana\n hluê djo\ klei bhiăn kjăp mơ\ng Việt Nam hla\m klei bi blah răng mgang wa\l êa ks^, răng mgang klei djo\ kơ pô.

 

- Aguah mbruê, êpul kia\ kriê klei đa\o Yơng Việt Nam c\ar Quang Trị mko\ mjing klei nga\ yang kwưh akâo Kyua kơ klei êđa\p ênang ti êa ks^ Ngo\, ho\ng êbeh 4.000 c\ô Yơng, mnuih đa\o Yơng hla\m c\ar hluê nga\\. Ti mmông nga\ yang, Hòa Thượng Thích Thượng Tấn, khua hla\m Êpul hgu\m kia\ kriê Trung ương, Khua anôk kia\ kriê Êpul đa\o Yơng Việt Nam c\ar Quảng Trị hâo hưn leh kơ boh klei Trung Quốc ba dưm pra ktir duah êa pui HD-981 soh ho\ng hdra\ bhia\n ti kr^ng êa ks^ Việt Nam, mb^t ana\n dla\ng klei hâo hưn mơ\ng Êpul đa\o Yơng Việt Nam ba m’^t kơ Êpul hgu\m klei đa\o Yơng Trung Quốc. Du\m phung Yơng , mnuih [uôn sang đa\o Yơng bi kwưh akâo kơ dlông ro\ng la\n êđa\p ênang, mnuih [uôn sang dôk hd^p hla\m klei h’^t ênang, ba phưi c\^m ktrâo, kpu\ng đung ho\ng klei c\ang hmang êđa\p ênang kơ êa ks^ Ngo\.

 

- Hlăm ]ar Daklak mâo hla\m brô 35 anôk ngă hra\ mơar ]h^ đuôn mgang boh ko\. Wưng leh êgao, du\m êpul kia\ kriê brua\ ]h^ mnia, mâo ksiêm dlăng leh 18 anôk, [uh dua anôk ngă soh, hrui ma\ 125 boh đuôn amâo mâo kjăp, đu\ truh 20 êklăk prăk. Vương Minh Sơn, k’ia\ng khua dhar brua\ kia\ kriê klei mnia mblei ]ar Daklak brei thâo; mơ\ng ara\ anei truh kơ jih thu\n du\m êpul srăng ngă jê` jê` klei ksiêm dlăng, mghaih msir kơ brua\ anei, [ia\dah klei dleh dlan ara\ anei jing klei ]h^ đuôn mgang boh ko\ amâo mâo kjăp hlăm êlan klông. Kyuana\n, jing mta k`ăm yuôm bhăn h^n ăt jing klei thâo săng mơ\ng mnuih blei yua:“Ho\ng đuôn mgang boh ko\ duah ]h^ hlăm êlan klông amâo mâo klei dưi duah ]h^ mnia mse\ djuê ana\n ôh. Tơdah êpul ngă brua\ truh di`u hwai mnơ\ng êran đue#, tơdah mâo ma\ di`u, di`u hưn kăn kla\ lei anôk lehana\n ana\n di`u, kyuana\n yơh  dleh hlăm brua\ mghaih msir klei anei. Mơ\ng năn mta yuôm bhăn h^n ăt ti mnuih blei yua đuôn mgang boh ko\ brei mâo klei m^n djo\ ho\ng brua\ ]ia\ng blei đuôn mgang boh ko\ s^t, duah ti jing đuôn kjăp, ti jing đuôn hơăi mang, ]ia\ng pô blei yua đuôn jăk đ^ hiu hlăm êlan klông”.

 

- Hluê si klei hâo hưn mơ\ng Dhar brua\ ksiêm dla\ng wa\l trah wah ma\ akan hdang, Phu\n brua\ lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang mka\p hưn hla\m tlam mbruê brei thâo: leh mbe\ nao hluê pha\ t^ng Ngo\ - Ngo\ Dhu\ng, hruê mbruê, pra ktir duah êa pui HD-981 amâo [uh lo\ dơ\ng bi mbe\ ôh. Ti anôk ana\n ara\ anei, Trung Quốc mđ^ ba du\m boh ho# mran ksiêm dla\ng êa ks^ c\ia\ng đru kơ ho# mran trah wah ma\ akan hdang mơ\ng Trung Quốc gang mkhư\, kwang dar bi kp^ ho# mran trah wah ma\ akan hdang Việt Nam hla\k dôk trah wah ma\ akan hdang ti wa\l anôk trah wah leh mơ\ng đưm hla\m kr^ng êa ks^ mơ\ng Việt Nam kriê dla\ng. Ti anôk kbưi ho\ng pra ktir duah êa pui HD-981 mơ\ng 30-40 hải lý, du\m boh ho# mran mơ\ng mnuih [uôn sang trah wah ma\ akan hdang Việt Nam a\t dôk trah wah ma\ ti anôk wa\l pô trah wah leh mơ\ng đưm. Ho\ng klei gang mkhư\ mơ\ng ho# mran Trung Quốc, du\m boh ho# mran nga\ brua\ hdra\ bhia\n leh ana\n ho# mran trah wah ma\ akan hdang Việt Nam a\t êđa\p ênang, hur har ra\ng mgang klei dưi kriê dla\ng êa ks^, plao ks^ la\n c\ar.

 

- Aguah mbruê, ti kdriêk plao ks^ Lý Sơn, ]ar Quảng Ngãi, knơ\ng brua\ mkra mjing msei hjei Việt Nam mko\ mjing klei nao ]ua\ êmuh lehana\n mđup brei 20 boh măi định vị, ho\ng ênoh 200 êklăk prăk kơ du\m boh ho# trah ma\ kan hlăm plao ks^ anei, tuôm ho\ng ho# pui Trung Quốc drăm m]ah ngă jhat êjai hiu trah ma\ kan hla\m wa\l êa ks^ Hoàng Sa Việt Nam. Nguyễn Quốc Chính, khua êpul brua\ hgu\m phung trah ma\ kan sa\ An Hải, kdriêk Lý Sơn, ]ar Quảng Ngãi brei thâo, mơ\ng leh Trung Quốc ba pra ktir duah êa pui HD 981 soh ho\ng klei bhiăn hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam, ngă hmăi amâo mâo jăk kơ klei phung trah ma\ kan plao ks^ Lý Sơn. Brua\ đru kdrăp định vị anei kơ du\m boh ho# trah ma\ kan, k`ăm đru kơ phung trah ma\ kan pral mâo djăp kdrăp ênuk mrâo kơ brua\ hiu trah ma\ kan hla\m ho# pô, kbia\ hiu hlăm êa ks^ trah ma\ kan lehana\n ra\ng mgang wa\l êa ks^ yuôm bhăn kơ lăn ]ar pô.

 

- Hluê si Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Đồng Nai, t^ng truh kơ ara\ anei, c\ar t^ng yap leh mâo 205 anôk brua\ luc\ liê mơ\ng klei nga\ bi ru\ng mrâo êgao, hla\m ana\n mâo 198 anôk brua\ hla\m wa\l tuh tia mkra mjing, lu jing anôk brua\ Đài Loan. Truh kơ ara\ anei, jih jang du\m anôk brua\ anei lo\ w^t nga\ brua\ leh. Mơ\ng klei mtô mblang iêo lac\, lu mnuih nga\ brua\ thâo sa\ng leh kơ brua\, klei đua klam pô hla\m klei bi kah du\m klei dleh dlan ho\ng pô anôk brua\, mpra\p lo\ mđ^ mmông nga\ brua\  c\ia\ng bi hnô mbo\ du\m mnơ\ng leh nga\ hra\ m’ar hgu\m. Mâo leh 555 c\ô mnuih nga\ brua\ ti 6 anôk brua\ ai c\o\ng amâo lo\ ma\ ôh pra\k mlan hla\m du\m hruê mdei brua\ c\ia\ng bi êdah klei đru bi kah ho\ng pô anôk brua\.

 

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Nhật Bản leh ana\n Austrâylia hruê mbruê mâo leh “klei bi klă yuôm bhăn” hlăm du\m klei bi trông ]hai, kuôl kă đru hgu\m hdră ngă bruă  leh ana\n kdrăp yua kơ bruă l^ng kahan plah wah 2 ala ]ar, po\k êlan kơ Nhật Bản ba ch^ kdrăp ho# mur kơ Austrâylia. Djo\ tuôm kơ du\m bruă ngă giăm anei mơ\ng Trung Quốc hlăm êa ks^ Hoa Đông leh ana\n êa ks^ ngo\, khua phu\n bruă 2 ala ]ar Nhật Bản leh ana\n Austrâylia m`ă klă klei yuôm bhăn mơ\ng bruă bi mpu\ kơ hdră bhiăn quốc tế, tu\ ư bi kdơ\ng ho\ng ya klei duah ngă k`ăm bi mlih boh klei jing leh ho\ng ai ktang.

 

- Leh klei Phu\n bruă hdră bhiăn Mi mâo klei mklă mtru\n ba k]u\t 5 ]ô sĩ quan hlăm k’han mtlaih êngiê mnuih [uôn sang Trung Hoa ( PLA) ho\ng klei soh “Ngă knuă hgăm mạng”, mrâo anei knơ\ng bruă CrowdStrike, 1 knơ\ng bruă êngao knu\k kna thơ\ng kriê mgang klei êđa\p ênang mạng mơ\ng Mi lo\ ba mdah hră hâo hưn, k]u\t l^ng k’han Trung Quốc nga\ du\m bruă  tle\ mă klei hâo hưn ho\ng du\m knơ\ng bruă knu\k kna leh ana\n du\m knơ\ng bruă kriê mgang klei êđăp ênang ala ]ar mơ\ng du\m ala ]ar êgar Yu\ leh ana\n Mi. Ti ana\p klei ]hal mơ\ng Mi kơ bruă Trung Quốc tle\ mă klei hâo hưn, hlăm klei bi k[^n phung ]ih klei mrâo tlam hruê 10/6, pô blu\ bi ala kơ Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Trung Quốc aduôn Hoa Xuân Doanh lăm lui klei ]hal anei, amâo djo\ du\m ana\n đui] ôh, aduôn Hoa Xuân Doanh lo\ pia kơ Mi “ Ala c\ar tle\\ mă klei hâo hưn”.

 

- Knơ\ng bruă kriê dlăng klei hiu dôk Nga mkăp leh hộ chiếu kơ êbeh 1 êklăk ]ô mnuih [uôn sang ti Crimea – alu\ wa\l bi ktlah mơ\ng Ucrai leh ana\n bi mu\t hlăm Nga hlăk mlan 3 mrâo êgao. W^t la] klei êmuh kơ hră klei mrâo Izvestia mơ\ng Nga hruê mbruê, pô djă ako\ knơ\ng bruă kriê dlăng klei hiu dôk Konstantin Romodanovsky brei thâo; grăp hruê knơ\ng bruă anei mkăp hlăm brô 20 êbâo hộ chiếu kơ mnuih [uôn sang Crimea. Khua êmua anei la] klă; jih jang mnuih ]ih ana\n jing mnuih [uôn sang mơ\ng Crimea êlâo kơ hruê 18/3 dưi tu\ yap jing mnuih [uôn sang Nga sơa^ leh ana\n knơ\ng bruă kriê dlăng klei hiu dôk mâo klei đua klam mkăp hộ chiếu kơ digơ\ hlăm wang 3 mlan.

 

- Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n Liên hợp quốc klei dưi kơ mnuih amâo mâo jăk asei mlei, pô bi ala kơ Nhật Bản iêo mthưr êpul êya quốc tế mâo hdră rơ\ng kjăp klei êđăp ênang kơ mnuih amâo mâo jăk asei mlei tơdah mâo du\m klei truh mơ\ng yan adiê ngă. Asa\p iêo mthưr anei ba hưn mdah leh du\m ala ]ar dla\ng bi mklă klei kuôl kă kơ klei dưi êngiê mnuih amâo mâo jăk asei mlei mko\ mjing klei bi k[^n 3 hruê ti Anôk bruă Liên hợp quốc ti New York ala ]ar Mi. Klei kuôl kă dưi êngiê kơ mnuih amâo mâo jăk asei mlei mâo boh dưn yua sui ho\ng anei 6 thu\n, k`ăm kăm djăp klei bi kah ho\ng mnuih amâo mâo jăk asei mlei leh ana\n mtru\t mjhar mnuih amâo mâo jăk asei mlei hluê ngă djăp bruă klei hd^p yang [uôn.

 

- Phu\n bruă ho\ng ta] êngao Philippin brei thâo; 53 ]ô mnuih ngă bruă Philippin w^t leh kơ ala ]ar hlăm hruê mbruê mơ\ng Libi (ala ]ar hlăk mâo klei bi mblah ngă). Pô blu\ bi ala kơ phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Libi Charles Jose hưn mthâo; anei jing êpul ngă bruă Philippin tal êlâo đue# mơ\ng Libi yap mơ\ng ala ]ar dưr Châu Phi mâo klei ru\ng răng bruă kđi ]ar sui ho\ng anei du\m hruê kăm.

 

- Hruê mbruê, du\m êbâo ]ô k’han ksiêm Hàn Quốc tui duah pô ho# k^ Sewol ti wa\l hluê đăo hlăm [uôn pro\ng Anseong. Bruă tui duah mă kơ\ng mko\ mjing 1 hruê leh khua mil ]hil Hàn Quốc Park Gun Hye mtru\t mjhar êpul kriê mgang klei êđăp ênang mđ^ ktang bruă tui duah mă kơ\ng Yoo Byung-eu 72 thu\n, pô ho# k^ Sewol leh ana\n ăt jing mnuih hluê đăo ti ala ]ar anei. Pô blu\ bi ala kơ êpul k’han ksiêm brei thâo: mâo hlăm brô 6 êbâo ]ô knuă druh kriê mgang klei êđăp ênang hluê ngă bruă anei.